II SA/Wa 714/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędziowie WSA Iwona Maciejuk (spr.), Maria Werpachowska, Protokolant straszy specjalista Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2018 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pieniężnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2017 r. Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), zwanej dalej k.p.a. utrzymał w mocy własną decyzję nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r. o odmowie przyznania R.M. prawa do świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 117 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2016 r., poz. 1782 ze zm.). W uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...] września 2017 r. R.M. wniosła o wypłatę świadczenia z art. 117 ustawy o Policji uzasadniając, że świadczenie to jest należne każdemu policjantowi zwolnionemu ze służby w trybie art. 42 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, który nabył uprawnienia emerytalne, a ustawodawca przyznał policjantowi prawo wyboru jednego ze świadczeń. Organ ustalił, że R.M. rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2008 r. została z dniem [...] kwietnia 2008 r. zwolniona ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji. Z karty uposażenia oraz kartoteki podatkowej za 2008 r. i 2009 r. wynika, iż R.M. w okresie od dnia [...] maja 2008 r. do dnia [...] kwietnia 2009 r., tj. przez okres roku po zwolnieniu ze służby, co miesiąc wypłacane było świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 117 ustawy o Policji w wysokości odpowiadającej uposażeniu zasadniczemu wraz z dodatkami o charakterze stałym, pobieranymi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. W dniu [...] lipca 2010 r. funkcjonariuszka została przywrócona do służby, a następnie rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2017 r. zwolniona ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 45 ust. 3 ustawy o Policji. Komendant Główny Policji stwierdził, że świadczenie pieniężne określone w art. 117 ustawy o Policji ma charakter jednorazowy i związane jest ze zwolnieniem policjanta ze służby. R.M. została zwolniona ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji z uwagi na to, że nabyła prawo do emerytury w związku z wysługą lat. W związku ze złożeniem oświadczenia co do pobierania świadczenia z art. 117 ustawy o Policji od dnia [...] maja 2008 r. do dnia [...] kwietnia 2009 r.; tj. przez okres roku po zwolnieniu ze służby R.M. przedmiotowe świadczenie było wypłacane. Zatem fakt ponownego nawiązania stosunku służbowego z R.M. i ponownego zwolnienia na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji nie uzasadnia przyznania i wypłaty przedmiotowego świadczenia po raz drugi. Stąd w ocenie Komendanta Głównego Policji do policjanta, który nabył prawo do emerytury nie mają zastosowania przepisy art. 117 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, o ile przed ponownym powołaniem (przywróceniem) do służby przez okres całego roku pobierał świadczenie, o którym mowa w art. 117 ust. 1 ustawy o Policji. Ponowne zwolnienie R.M. po przywróceniu do służby w Policji w 2010 r. nie oznacza, że ponownie nabyła prawo do emerytury, gdyż prawo to posiadała nadal przez cały okres ponownego pełnienia służby w Policji, było ono jedynie zawieszone, co wynika z powołanych w uzasadnieniu decyzji przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 117 ust. 1 ustawy o Policji przysługujące policjantowi z tytułu zwolnienia ze służby ma charakter jednorazowy. Przywrócenie do służby oraz późniejsze z niej zwolnienie nie oznacza, iż funkcjonariusz ponownie nabył prawo do emerytury. A zatem ponowne zwolnienie ze służby nie powoduje ponownego nabycia uprawnienia do tego świadczenia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, że brak jest odrębnych przepisów, które pozwalałyby aby inaczej niż odprawę emerytalną traktować odprawę przyznaną policjantom zwalnianym ze służby (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2009 r, sygn. akt I OSK 818/08). Organ nie zgodził się z zarzutem R.M., jakoby odmowa wypłaty żądanego świadczenia oznaczała naruszenie art. 31 Konstytucji RP. Ustosunkowując się do adnotacji złożonej przez Komendanta [...] Policji na raporcie z dnia [...] sierpnia 2017 r. złożonym przez R.M. organ wskazał, że nie odzwierciedla on twierdzenia wnioskodawczyni jakoby miała dotyczyć kwestii zgody na wypłatę świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 117 ust. 1 ustawy o Policji. Przedmiotowy raport poza żądaniem wypłacenia przez okres 12 miesięcy od daty zwolnienia ze służby w Policji świadczenia pieniężnego wynikającego z art. 117 ust. 1 ustawy o Policji, dotyczył również kwestii wydania świadectwa służby oraz prośby o wyrażenie zgody na pozostawienie "na pamiątkę" identyfikatora służbowego. W wyniku częściowego rozpatrzenia raportu, za pisemną aprobatą [...] Dyrektora Biura [...], Szkolenia i Obsługi Prawnej [...], co do wyrażenia zgody na odpłatne przekazanie R.M. znaku identyfikacji policjanta, Komendant [...] Policji poparł prośbę składając własnoręczny podpis z adnotacją cyt.: "akceptuję - odpłatnie". To wyraźnie wskazuje, iż akceptacja złożona na raporcie dotyczy zupełnie innej sprawy i absolutnie nie porusza problematyki związanej z przedmiotowym świadczeniem pieniężnym. Decyzja Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. stała się przedmiotem skargi R.M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji i umorzenie postępowania oraz zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, o ile zostanie udzielone do dnia rozpoznawania niniejszej skargi, zarzuciła: - naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 117 ust. 1 ustawy o Policji poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie; - naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy tj. art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 oraz art. 108 § 3 k.p.a. Skarżąca podniosła, że nie kwestionuje, że w 2008 r. kiedy zwolniono ją ze służby świadczenie takie było jej wypłacane przez okres 12 m-cy. Zaznaczyła, że zwalniając ją ze służby wydano rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r., w którym organ sam zadecydował, że będzie jej wypłacać świadczenie określone w art. 117 ust. 1 ustawy o Policji, naruszając tym samym jej uprawnienie wynikające z w ust. 2 tegoż do "prawa wyboru". Organ nieuprawnienie twierdzi, że skarżąca wówczas dokonała wyboru. Skarżąca wskazała, że w zakresie ponownego zwolnienia ze służby w Policji z dniem [...] sierpnia 2017 r. na podstawie art 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, wypełniła wymagane oświadczenie, dokonując wyboru o wypłacie przedmiotowego świadczenia, a nadto dodatkowo uzyskała zgodę Komendanta [...] Policji na tę wypłatę na raporcie z dnia [...].08.2017 r. lecz organ nie wypłacał świadczenia. Podniosła, że organ nie zbadał, czy na dzień złożenia wniosku inicjującego niniejsze postępowanie, uległ zmianie drugi wskaźnik, o jakim mowa w art. 117 ust. 1 omawianej ustawy, tj. czy zmieniła się wysokość uposażenia otrzymywanego przez skarżącą na ostatnio zajmowanym stanowisku. Podniosła, że istnieje zasadnicza różnica w wysokości składników uposażenia z 2008 r. w stosunku do wysokości uposażenia przysługującego jej w roku 2017. Organ nie wyjaśnił również na podstawie, jakiego przepisu ustawy o Policji wywodzi swoje twierdzenie o jednorazowości wypłaty świadczenia. Błędne i nieprawdziwe są twierdzenia organu o popełnionej omyłce przy akceptacji przez Komendanta raportu skarżącej z dnia [...] sierpnia 2017 r. Podała, że organ ponadto nie odniósł się wniosku o uwzględnienie konstytucyjnego prawa z art. 31 Konstytucji RP. Wniosła o zobowiązanie Komendanta do przekazania do niniejszej sprawy całości korespondencji kierowanej do KGP, odpowiedzi przekazywanych do niej oraz całości korespondencji przekazywanej z komórki kadrowej do komórki finansowej w sprawie art. 117 ustawy o Policji oraz całości korespondencji przekazanej z [...] do Zakładu [...] MSWiA wraz z jej wnioskiem o emeryturę, wnosząc o uwzględnienie tej dokumentacji, jako dowodów w rozpoznawanej sprawie. Komendant [...] Policji, reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując ustalenia organu zawarte w zaskarżonej decyzji. Skarżąca na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 23 listopada 2018 r. cofnęła zawarty w skardze wniosek dowodowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlegała uwzględnieniu. W sprawie niniejszej naruszone zostały przepisy prawa procesowego, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a., poprzez brak dokonania pełnych ustaleń stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz brak dokonania pełnej oceny wszystkich mających w sprawie znaczenie okoliczności. Uchybienie to mogło mieć w ocenie Sądu istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 117 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi w służbie stałej, zwolnionemu na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 4, wypłaca się co miesiąc przez okres roku po zwolnieniu ze służby świadczenie pieniężne w wysokości odpowiadającej uposażeniu zasadniczemu wraz z dodatkami o charakterze stałym, pobieranymi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Zgodnie z art. 117 ust. 2 tej ustawy, policjantowi uprawnionemu do świadczenia określonego w ust. 1, który nabył prawo do zaopatrzenia emerytalnego, przysługuje prawo wyboru jednego z tych świadczeń. W sprawie jest bezsporne, że R.M. od dnia [...] maja 2008 r. do dnia [...] kwietnia 2009 r., tj. przez okres roku po zwolnieniu ze służby z dniem [...] kwietnia 2008 r. (na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji), co miesiąc wypłacane było świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 117 ust. 1 ustawy o Policji. Odnosząc się do argumentów skarżącej, że nie dokonała wyboru świadczenia wskazania wymaga, że w aktach sprawy znajduje się podpisane przez skarżącą oświadczenie w tym zakresie. Wobec niekwestionowanego faktu pobierania tego świadczenia zarzuty skarżącej w kwestii wyboru, czy braku wyboru świadczenia nie mają przy tym znaczenia w sprawie. W sprawie nie jest też kwestionowane, że w dniu [...] lipca 2010 r. skarżąca została przywrócona do służby, a następnie rozkazem Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] ponownie zwolniona ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazania wymaga, że Sąd podziela twierdzenie organu o jednorazowym charakterze świadczenia, o którym mowa w art. 117 ust. 1 ustawy o Policji. Przyjęta w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wykładnia art. 117 ust. 1 ustawy o Policji ma zapobiec kilkukrotnemu wypłacaniu tego samego świadczenia, co spowodowałoby uprzywilejowanie niektórych policjantów i stanowiłoby naruszenie zasady równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP). Dlatego w orzecznictwie przyjęto, że świadczenia związane z odejściem ze służby w pełnej wysokości powinny być wypłacane tylko raz. Powyższe nie oznacza jednak, że zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja odpowiadają prawu. Rozpatrując wniosek R.M. z dnia [...] września 2017 r. o wypłatę świadczenia, o którym mowa w art. 117 ust. 1 ustawy o Policji organ nie wziął bowiem pod uwagę zmiany warunków, w jakich nastąpiło ponowne zwolnienie skarżącej ze służby w 2017 r. W związku z tym, że ustawodawca jednoznacznie postanowił w art. 117 ust. 1 ustawy o Policji, że świadczenie pieniężne wypłaca się w wysokości odpowiadającej uposażeniu zasadniczemu wraz z dodatkami o charakterze stałym, pobieranymi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, stwierdzić należało, że organ powinien zbadać, czy skarżącej przysługuje uzupełnienie (wyrównanie) świadczenia pieniężnego. Sąd podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 marca 2014 r. sygn. akt I OSK 224/13 (orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym, gdy już raz wypłacono dane świadczenie w związku ze zwolnieniem ze służby, w przypadku ponownego zwolnienia, wypłaca się świadczenie wyrównawcze za czas ponownego pełnienia służby. Stanowi to realizację prawa do kompensacji świadczenia związanego ze zmianą warunków, na jakich zostało ono pierwotnie przyznane. Odnosząc się do argumentu organu wywiedzionego na gruncie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...), że R.M. nabyła "raz" uprawnienia emerytalne, tj. w 2008 r., a tym samym, że przywrócenie jej do służby w Policji w 2010 r. nie oznacza, że nabyła ona ponownie prawo do emerytury, wskazania wymaga, że powyższe pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Konieczność ponownego ustalenia wysokości emerytury, o jakiej mowa w przepisach ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) pozostaje bez wpływu na interpretację przepisów określających uprawnienia zwalnianego ponownie funkcjonariusza do uzyskania tej części świadczenia pieniężnego, jaka przewyższa uprzednio już ustalone i wypłacone (v. wyrok NSA z dnia 21 marca 2018 r. sygn. akt I OSK 1085/16, orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ winien zatem dokonać ustaleń, czy w stosunku do wcześniej przyznanego skarżącej świadczenia, o którym mowa w art. 117 ust. 1 ustawy o Policji, uległa zmianie wysokość uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym na ostatnio zajmowanym przez skarżącą stanowisku służbowym. Dokonując porównania wysokości tych składników organ oceni, czy skarżąca uzyskała prawo do uzupełnienia (wyrównania) świadczenia pieniężnego, o jakim mowa w art. 117 ust. 1 ustawy o Policji. Ustaleń takich w niniejszej sprawie organ nie dokonał, a w konsekwencji nie rozważył wszystkich istotnych okoliczności sprawy i nie dokonał ich oceny na gruncie pełnego materiału dowodowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. To biorąc pod uwagę Sąd skargę uwzględnił. Pozostałe kwestie podniesione przez skarżącą w skardze nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w wyroku. Sąd nie rozstrzygnął w przedmiocie kosztów postępowania, albowiem skarżąca poniesionych kosztów nie wykazała. ----------------------- 1