II SA/Po 884/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 listopada 2018 r. wniosku pełnomocnika W. K. o przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2018 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia przywrócić termin do wniesienia skargi. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak Decyzją z dnia [...] 2018 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] 2018 r. (nr [...]), którą odmówiono W. K. przyznania pomocy w formie zasiłku celowego. Decyzja ta została ww. doręczona w dniu 17 maja 2018 r. (doręczenie na adres Zakładu Karnego, w którym osadzony W. K. przebywał). W dniu 22 maja 2018 r. skarżący wystąpił do Sądu Okręgowego w P. z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Wniosek ten został przekazany do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, gdzie wpłynął w dniu 1 czerwca 2018 r. i został zarejestrowany pod sygn. akt II SO/Po 4/18. Postanowieniem starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 czerwca 2018 r., sygn. akt II SO/Po 4/18, przyznano stronie prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie dla niego radcy prawnego i umorzono postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Okręgowa Izba Radców Prawnych wyznaczyła w dniu 9 sierpnia 2018 r. pełnomocnika z urzędu dla W. K. w osobie radcy prawnego M. L., który jak wynika z jego oświadczenia, w dniu 16 sierpnia 2018 r. odebrał zawiadomienie o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego. W dniu 21 września 2018 r. pełnomocnik skarżącego nadał w placówce pocztowej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, składając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik podniósł, że był przekonany, iż skarga wraz z aktami sprawy jest już w sądzie, dlatego niezwłocznie po odebraniu zawiadomienia o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego w pierwszej kolejności udał się do sądu. Pełnomocnik zaznaczył, że Sąd nie poinformowano go, że skarga nie została przez skarżącego wniesiona. Po uzyskaniu od skarżącego informacji, że skarga do sądu nie wpłynęła (potwierdzonej po ponownej wizycie w Sądzie), pełnomocnik w dniu 27 sierpnia 2018 r. wystosował pismo do skarżącego, informując o wyznaczeniu pełnomocnikiem oraz prosząc o nadesłanie dokumentacji sprawy, którą skarżący dysponuje. Pełnomocnik wyjaśnił, że dopiero w dniu 6 września 2018 r. otrzymał od skarżącego materiały, którymi ten dysponował. W korespondencji tej znajdowała się decyzja SKO w Poznaniu z 8 lutego 2018 r., więc założył, że właśnie na nią skarżący zamierzał wnieść skargę. Pełnomocnik wyjaśnił ponadto, że skarżący jest osobą niepełnosprawną, niewidzącą i kontakt z nim jest nadzwyczaj utrudniony, także telefoniczny. Wyjaśnił również, że w międzyczasie był jeszcze raz w Sądzie, aby upewnić się, czy skarga jednak do Sądu nie wpłynęła. W takich okolicznościach opracował skargę, którą wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia nadał na poczcie w dniu 21 września 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę w pierwszej kolejności wniosło o odrzucenie skargi, jako wniesionej po terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje; Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie skarga została wniesiona z uchybieniem 30-dniowego terminu na jej złożenie i jest to okoliczność bezsporna. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302; dalej w skrócie "p.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu. Przy czym równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). W kontekście powyższych przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu wskazać trzeba, że brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej, stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Wniosek o przywrócenie terminu powinien zawierać uzasadnienie, w którym strona uprawdopodobni brak winy w przekroczeniu terminu. W niniejszej sprawie jako przyczynę uchybienia terminu uznać należy toczące się postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy. Co istotne, skarżący zwrócił się o ustanowienie prawa pomocy w terminie otwartym do wniesienia skargi. Wobec powyższego należało ustalić, kiedy zaistniała realna możliwość sporządzenia przez pełnomocnika skargi złożonej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że dniem, kiedy ustaje przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi, jest dzień, w którym pełnomocnik ustanowiony z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później aniżeli dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (zob. postanowienie NSA z 17.10.2018 r., II OZ 1011/18, CBOSA). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że ustanowiony dla skarżącego pełnomocnik uzyskał wiedzę o ustanowieniu pełnomocnikiem dla skarżącego w dniu 16 sierpnia 2018 r. Tym samym przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi ustała najpóźniej w dniu 15 września 2018 r. Wobec tego termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu (wraz ze skargą) zaczynał swój bieg w dniu 16 września 2018 r. i upływał w dniu 22 września 2018 r. Skarga wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wniesiona została w dniu 21 września 2018 r. W tym stanie rzeczy złożenie skargi wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia należy uznać za dokonane w terminie. Za przesłankę usprawiedliwiającą uchybienie terminu Sąd przyjął okoliczność, że w sprawie toczyło się postępowanie o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, co miało miejsce w terminie otwartym do wniesienia skargi. Ponadto informację o konieczności sporządzenia skargi pełnomocnik pozyskał dopiero na podstawie dokumentów, które skarżący mu dostarczył, co nastąpiło najwcześniej w dniu 6 września 2018 r. Podkreślenia również wymaga, że skarżący przebywa w zakładzie karnym i jak wynika z akt sprawy, kontakt z nim jest utrudniony. Skarżący jest osobą niewidzącą i wymagał pomocy innych osób w opracowaniu odpowiedzi na pytania pełnomocnika. Wszystko to niewątpliwie miało wpływ na kolejne czynności podejmowane przez pełnomocnika i świadczy o nadzwyczajnych okolicznościach uzasadniających uwzględnienie przedmiotowego wniosku. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego zachował wymogi formalne umożliwiające merytoryczne rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu. Wobec powyższego zgodnie z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a. Sąd postanowił o przywróceniu terminu do wniesienia skargi. /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak