VIII SA/Wa 39/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna (sprawozdawca), Sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant Sekretarz sądowy Dominika Jeromin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. w przedmiocie czynności Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. w sprawie wykreślenia z rejestru podatników 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonych czynności wykreślenia z rejestrów podatników VAT i VAT-UE; 2. zasądza od Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. na rzecz skarżącej [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarga [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] (dalej: skarżąca lub spółka dotyczy czynności Naczelnika [...][...] Urzędu Skarbowego w [...] (dalej: organ lub Naczelnik US) polegającej na wykreśleniu skarżącej spółki z rejestru podatników VAT. Spółka otrzymała potwierdzenie zarejestrowania jako podatnik VAT i podatnik VAT UE w czerwcu 2013 r. W sierpniu 2013 r. organ wezwał spółkę do wyjaśnień w sprawie korekty deklaracji VAT-7 za czerwiec 2013 r. Następnie w październiku 2013 r. wezwano spółkę do aktualizacji zgłoszenia NIP-2 ze względu na zmianę rachunku bankowego. Wezwania te kilkakrotnie ponawiano. Wszystkie były kierowane na adres wskazany w zgłoszeniu. Były awizowane, jednak nie podejmowano ich. Protokołem z [...]lipca 2015 r. stwierdzono, że pod wskazanym adresem spółki oraz drugim znanym organowi adresem: [...] ul. [...] nie stwierdzono prowadzenia działalności gospodarczej. W adnotacji urzędowej z [...] lipca 2015 r. stwierdzono, że zachodzą warunki do wykreślenia spółki z rejestru podatników VAT UE na podstawie art. 96 ust. 6, 8 i 9 ustawy z dnia 11 marca 2003 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177 poz. 1054 ze zmianami, dalej: ustawa VAT). Zawiadomienie o wykreśleniu skierowano do Spółki na adres [...] ul. [...]. I to wezwanie zostało awizowane i nie podjęte w terminie. Pismem z [...] października 2015 r. spółka zwróciła się do Naczelnika [...][...]Urzędu Skarbowego w [...] o uznanie wykreślenia za bezskuteczne. Wskazała, że prowadzi działalność gospodarczą, składała deklaracje VAT. Wyjaśniła, że ze względu na konieczność przeprowadzenia remontu lokalu pod adresem wskazanym w zgłoszeniu przeprowadziła się pod inny adres, pozostawiając informacje o tym na szybie. W odpowiedzi na to Naczelnik US w piśmie z [...] listopada 2015 r. (doręczonym [...].11.2015 r.) stwierdził, że brak jest podstaw do przywrócenia spółki do rejestru podatników VAT i VAT UE. Spółka nie wywiązywała się z obowiązku zgłaszania danych aktualizacyjnych i dlatego jej wykreślenie było zasadne. Spółka pismem z [...] grudnia 2015 r. (wysłanym pocztą [...] grudnia 2015 r.) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na czynność wykreślenia jej z rejestru podatników VAT oraz VAT-UE, zarzucając naruszenie art. 96 ust. 6, 7, 8, 9 i 15 ustaw VAT oraz przepisów art. 120, art. 121 § 1, art. 122 art. 123 § 1 oraz art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 613, dalej O.p.). Uzasadniając skargę wskazała na brak wydania postanowienia, niedokonanie ustaleń faktycznych, oraz pozbawienie spółki prawa do obrony jej racji. W odpowiedzi na skargę Naczelnik [...][...]Urzędu Skarbowego w [...]wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Kwestią, która wymaga odniesienia się w pierwszej kolejności, jest dopuszczalność skargi z uwagi na warunek formalny do jej wniesienia, wynikający z przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W świetle przepisów p.p.s.a., warunkiem wniesienia skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia jeżeli służyły stronie skarżącej w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1). W razie gdy przedmiotem skargi jest inna (niż decyzja lub postanowienie) czynność z zakresu administracji publicznej dotycząca uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 sierpnia 2015 r.) zastosowanie znajdował art. 52 § 3 ustawy, zgodnie z którym jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Skargę wnosi się w takim wypadku w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W ocenie sądu te warunki zostały spełnione. Spółka dowiedziała się o wykreśleniu [...] października 2015 r., a już [...] października 2015 r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. Uzyskała odpowiedź 15 listopada 2015 r., a [...] grudnia 2015 r. wniosła skargę do tut. Sądu. Należy przy tym zauważyć, że w piśmie organu z [...] listopada 2015 r. brak jest wzmianki o możliwościach zaskarżenia czynności wykreślenia podatnika z rejestru VAT UE. Przechodząc do oceny zgodności z prawem wykreślenia skarżącej spółki z rejestru jako podatnika VAT UE Sąd uznał, że czynność ta naruszała prawo. Choć organ nie sprecyzował podstawy wykreślenia, to jednak z kontekstu działań organu wynika, że podstawą tą był w szczególności przepis art. 96 ust. 9 ustawy VAT. Zgodnie z tym przepisem naczelnik urzędu skarbowego wykreśla z urzędu podatnika z rejestru jako podatnika VAT bez konieczności zawiadomienia o tym podatnika, jeżeli w wyniku podjęcia czynności sprawdzających okaże się, że podatnik nie istnieje lub mimo podjętych udokumentowanych prób nie ma możliwości skontaktowania się z podatnikiem albo jego pełnomocnikiem. Nie ma wątpliwości, że przesłanka nieistnienia podatnika nie miała miejsca w tej sprawie. Spółka funkcjonuje, składała deklaracje podatkowe, czemu organ nie zaprzecza. Co do drugiej przesłanki, braku możliwości skontaktowania się ze spółką, mimo podjęcia udokumentowanych prób, to w ocenie Sądu organ wadliwie zinterpretował ten przepis. Skutkiem wykreślenia dokonanego na podstawie art. 97 ust. 15 ustawy VAT jest pozbawienie danego podmiotu statusu podatnika VAT UE, a w konsekwencji pozbawienie go praw i obowiązków z tym związanych, m.in. prawa do posługiwania się aktywnym numerem podatnika VAT UE, czy prawa do stosowania stawek podatku właściwych dla dostaw wewnątrzwspólnotowych. Konsekwencje wykreślenia podmiotu z rejestru podatników VAT UE nie mają więc natury czysto porządkowej czy technicznej, ale zasadniczo wpływają na sferę jego praw i obowiązków określonych ustawą VAT. Dlatego też w ocenie Sądu z przepisu tego wynika, że organ powinien podjąć nie jakiekolwiek udokumentowane próby skontaktowania się z podmiotem, ale działając z najwyższa starannością podjąć możliwe ze względów prawnych i organizacyjnych próby skontaktowania się, zwłaszcza jeżeli istnienie organu chociażby ze względu na składanie deklaracji podatkowych nie budzi wątpliwości. Skarżąca spółka była zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Handlowym. Już chociażby z tego powodu możliwe było ustalenie danych członków jej zarządu i podjęcie próby skontaktowania się z nimi. Działań takich organ nie podjął. Dlatego też działania organu zarówno naruszały przepis art. 96 ust. 9 ustawy VAT przez niewłaściwą interpretację i zastosowanie, jak też przepisy postępowania, w szczególności art. 120. Art. 121 § 1, art., 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej przez niepodjęcie wystarczających działań dla dokonania niezbędnych ustaleń faktycznych. Z powyższych względów, na podstawie przepisu art. 146 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O zwrocie kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a.