VII SA/Wa 600/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Protokolant sekr. sąd. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2018 r. sprawy ze skargi M. C. - K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz M. C. - K. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA/Wa 600/18 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] stycznia 2018r. nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania M. C., od decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...].10.2017r., odmawiającej uchylenia decyzji własnej Nr [...] z dnia [...].02.2012r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia dla Gminy [...] na budowę odwodnienia w ulicy [...] w działkach nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...]. [...], [...], [...] w miejscowości [...], gmina [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Starosta [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r., zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia w przedmiocie jw. Dnia [...] lipca 2013r., do Starostwa Powiatowego w [...] wpłynął wniosek Pani M. C. o wznowienie ww. postępowania administracyjnego. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] września 2013r., Starosta [...] wznowił postępowanie a następnie decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2015r. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej Nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r.oraz wstrzymania jej wykonania. Na powyższą decyzją w ustawowym terminie odwołanie wniosła M. C.. Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2015 r., uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Starosta [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2016 r. odmówił wstrzymania wykonania decyzji własnej nr [...] z dnia [...] lutego 2012r. Po rozpatrzeniu zażalenia, Wojewoda [...] utrzymał w mocy ww. postanowienie . Następnie Starosta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] września 2016r. stwierdził wydanie decyzji własnej nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. z naruszeniem prawa oraz odmówił uchylenia ww. decyzji. Na powyższą decyzją w ustawowym terminie odwołanie wniosła M. C.. Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2016r., uchylił zaskarżoną decyzję Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] września 2016r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Po rozpatrzeniu skargi M. C. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 marca 201 7r., sygn. akt: VII SA/Wa 274/17, odrzucił skargę. W następstwie rozpoznania sprawy Starosta [...] decyzją Nr [...] z dnia [...].10.2017r., odmówił uchylenia decyzji własnej Nr [...] z dnia [...].02.2012r. w związku z art. 146 § 1 Kpa . Od powyższej decyzji odwołanie wniosła Pani M.C.. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy organ II instancji, stwierdził, że Starosta [...] prawidłowo uznał, że wniosek Skarżącej został złożony w terminie określonym w art. 148 Kpa, oraz że oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4, 5 i 6 Kpa. Z ujawnionych w sprawie i przywołanych szczegółowo we wcześniejszych decyzjach organu pierwszej jak również drugiej instancji okoliczności procesowych, wynika chronologia czynności podejmowanych przez organy w związku z wniesionym wnioskiem w fazie wstępnej badania wymogów formalnych wniosku i podstawy wznowienia. Z zestawienia tych czynności procesowych wynika, że wniosek Skarżącej podlegał parokrotnemu rozpoznaniu oraz poddawany był kontroli sądowo-administracyjnej. Korzystanie przez stronę z przysługujących jej uprawnień procesowych w administracyjnym toku instancji oraz kontroli sądowo- administracyjnej w postępowaniu toczącym się wskutek tego wniosku o wznowienie nie może świadczyć o celowym i opieszałym działaniu organu. Zdaniem organu II instancji wniosek o wznowienie postępowania złożony został z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 148 Kpa. Jako bezsporną uznał organ okoliczność, że w rozpoznawanej sprawie M. C. bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym ostateczną decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2012r.o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę dla przedmiotowej inwestycji. Organ wydający tę decyzję nie uznał bowiem Skarżącej za stronę tego postępowania. Wojewoda [...] podkreślił , że M. C. była i jest właścicielką działki nr ew. [...], sąsiadującej z działką inwestycyjną nr [...]. Wskazał, że w granicy działek zlokalizowany został rów, będący przedmiotem decyzji organu powiatowego z dnia [...] lutego 2012r. Natomiast w toku prowadzonych wcześniej postępowań ustalono że brak jest zaistnienia okoliczności wskazanej w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, tj. wyjścia na jaw nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, nie znanych organowi, który wydał przedmiotową decyzję. Podkreślił, że Wnioskodawczyni nie wskazała jednoznacznie okoliczności o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, która stanowiłaby podstawę do wznowienia postępowania. Odnosząc się do przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 6 Kpa, tj. wydania decyzji bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, organ wskazał że, jak to wykazano we wcześniej decyzji Wojewody [...], nie zaistniała ona w niniejszej sprawie. Skarżąca, jako właścicielka działki sąsiadującej z terenem inwestycji objętym decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2012r.o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę dla przedmiotowej inwestycji, nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem tej decyzji bez własnej winy, to trafnie uznały organy administracji, że zaistniała przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Tym samym należało stwierdzić, że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów prawa, ponieważ zaktualizowała się przesłanka wymieniona we wskazanym wyżej przepisie. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza jednak, że w niniejszej sprawie wystąpiła negatywna przesłanka uniemożliwiająca uchylenie decyzji we wznowionym postępowaniu określona w art. 146 § 1 Kpa, a mianowicie, że upłynął 5- letni okres od doręczenia lub ogłoszenia decyzji ostatecznej. Organ podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie ustalono, iż decyzja Starosty [...] Nr [...] stała się ostateczna w dniu [...] lutego 2012r. Według organu zatem upływ 5-letniego terminu przedawnienia uchylenia decyzji nastąpił w dniu [...] lutego 2017r. Zgodnie zaś ze stanowiskiem prezentowanym jednolicie w orzecznictwie sądowo- administracyjnym, po upływie okresu przedawnienia w sprawie rozpoznawanej w trybie wznowienia postępowania organ administracji publicznej traci uprawnienie nie tylko do uchylenia decyzji, lecz także do odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej wydanej w postępowaniu zwyczajnym, z powodu stwierdzenia przez organ administracji braku podstaw do jej uchylenia, gdyż byłoby to rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Akceptacja poglądu przeciwnego oznaczałaby, że po upływie okresu przedawnienia, kiedy organ nie mógł już uchylić decyzji (art. 146 § 1 in fine), nadal może toczyć się postępowanie badające sprawę co do istoty (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 124/09). Zdaniem organu nie ulega zatem wątpliwości, że upływ okresu przedawnienia oznaczonego w przepisie art. 146 § 1 Kpa, oznacza bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania w sprawie . W tych okolicznościach Wojewoda wskazał, że nie mógł uchylić ostatecznej decyzji. Wydanie decyzji w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 lub 2 Kpa, naruszałoby zasadę trwałości decyzji ostatecznej, a to oznacza, że dotknięta ona byłaby wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Pismem z dnia [...] lutego 2018 r. M. C. złożyła skargę na powyższą decyzję Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 2018r. zarzucając organowi naruszenie art. 151 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie , co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu , w tym kosztów zastępstwa procesowego. Organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W sprawie niniejszej podkreślić należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która stwarza możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygającej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie administracyjne, w którego trybie rozpoznano i rozstrzygnięto tę sprawę było dotknięte ciężką, kwalifikowaną wadliwością, enumeratywnie wyliczoną w art. 145 § 1, art. 145a § 1 lub art. 145b § 1 k.p.a. Tak też reguluje przedmiot postępowania w sprawie wznowienia postępowania art. 149 § 2 k.p.a. stanowiąc, że postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie , stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania , co do przyczyn wznowienie oraz , co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Wbrew stanowisku zawartemu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ustanowiona w art. 146 § 1 k.p.a. przesłanka przedawnienia ograniczona jest wyłącznie do zakazu uchylenia decyzji, natomiast nie odnosi się do ponownego rozpoznania sprawy. W sytuacji gdy organ ustali, że decyzja ostateczna została wydana w postępowaniu dotkniętym kwalifikowaną wadliwością wyliczoną w art. 145 § 1 k.p.a. obowiązany jest zatem do ponownego rozpoznania sprawy, z tym, że w razie gdy wystąpi przesłanka przedawnienia nie może uchylić decyzji, a wyłącznie stwierdzić, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa oraz wskazać z jakiego powodu nie uchylił decyzji. W sprawie niniejszej organ odwoławczy ustalił, że ostateczna decyzja Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2012r. nr [...] zapadła w następstwie przeprowadzenia postępowania z kwalifikowaną wadliwością procesową wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przez pozbawienie Skarżącej prawa do czynnego udziału w tym postępowaniu. Wskazał także , że w sprawie nie zaistniały przesłanki wymienione w art. 145 § 1 pkt 5 i 6 k.p.a. Jednocześnie jednak organ ten utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2017r. nr [...] mocą , której organ I instancji , po rozpoznaniu wniosku Skarżącej " odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] lutego 2012r. nr [...]" argumentując upływem 5-letniego terminu prekluzyjnego i wobec tego, bezwzględnym zakazem merytorycznego rozpoznania sprawy. Obowiązkiem organu było zaś ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy z zastosowaniem przepisów prawa materialnego w celu ustalenia, czy rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną jest zgodne z przepisami prawa materialnego. Jak wskazano wyżej wystąpienie przesłanki przedawnienia z upływem 5 lat od dnia doręczenia ostatecznej decyzji inwestorowi - nie wyłącza obowiązku ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia co do zgodności z przepisami prawa materialnego. Ma to bowiem podstawowe znaczenie dla ustalenia wystąpienia podstaw do wystąpienia z roszczeniem o odszkodowanie. W następstwie ponownego rozpoznania sprawy organ powinien zaś wydać decyzję na podstawie art.138 k.p.a. , stosownie do wyników poczynionych ustaleń , co do wydania decyzji organu I instancji zgodnie z jedną z dyspozycji zawartych w art.151 k.p.a. Wobec zaniechania powyższego uznać należy, że skarga jako zasadna podlega uwzględnieniu. Mając powyższe na uwadze Sąd , na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c i art.200 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.