IV SAB/Wa 205/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie nierozpoznania wniosku o wypłatę zaliczki na poczet odszkodowania za udostępnienie nieruchomości postanawia: odrzucić skargę. W piśmie z 29 marca 2018 r. [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] wniosła za pośrednictwem organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę "na bezczynność" Prezydenta [...] w nierozpatrzeniu wniosku o "wypłatę zaliczki na poczet odszkodowania, które należy się stronie z mocy ustawy". Zarządzeniem z dnia 3 lipca 2018 r. Sąd wezwał profesjonalnego pełnomocnika skarżącej do: a) nadesłania odpisu wniosku, który jest przedmiotem bezczynności Prezydenta [...] w wypłacie zaliczki na poczet odszkodowania za udostępnienie nieruchomości, wraz z adnotacją organu wskazującą na datę złożenia tego wniosku w organie albo odpisu powyższego wniosku wraz z potwierdzeniem nadania go w placówce pocztowej do wymienionego Prezydenta, b) udzielenia informacji, czy przed wniesieniem do Sądu skargi na bezczynność Prezydenta [...] w wypłacie zaliczki na poczet odszkodowania za udostępnienie nieruchomości, wyczerpany został tryb określony w art. 37 § 1 kpa, jeśli tak należy nadesłać odpis tegoż środka prawnego z adnotacją organu wskazującą na datę jego złożenia – w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie powyższe, wraz ze stosownym pouczeniem o konsekwencjach jego niewykonania, zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 12 lipca 2018 r. W odpowiedzi na to wezwanie, w piśmie z 19 lipca 2018 r. pełnomocnik skarżącej podał, że nie składał odrębnej skargi na bezczynność Prezydenta w przedmiocie wypłaty zaliczki i wskazał, że zasadne byłoby połączenie niniejszej sprawy ze sprawą IV SAB/Wa 95/18 "albowiem (...) przedmiotem wszelkich pism i skarg kierowanych przez stronę postępowania, jest rażąco długie prowadzenie postępowania administracyjnego". Wyjaśniła przy tym, że zarówno Spółka, jak również pełnomocnik składali stosowne ponaglenia w dniach 16 października 2017 r. i 12 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzucenia wobec nieuzupełnienia jej braków formalnych, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), w świetle którego sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Jak wynika z akt sprawy, pełnomocnik skarżącej nie wykonał zarządzenia Sądu z dnia 3 lipca 2018 r. i nie nadesłał odpisu wniosku, który jest przedmiotem bezczynności Prezydenta [...] w wypłacie zaliczki na poczet odszkodowania za udostępnienie nieruchomości, wraz z adnotacją organu wskazującą na datę złożenia tego wniosku w organie albo odpisu powyższego wniosku wraz z potwierdzeniem nadania go w placówce pocztowej do wymienionego Prezydenta. Żądane informacje o tym wniosku mają istotne znaczenie w sprawie z kilku względów. Po pierwsze Sąd musi mieć wiedzę z jakiej daty jest ten wniosek celem oceny czy został zachowany prawidłowy tryb wniesienia skargi, określony w art. 37 kpa wobec zmiany treści tego przepisu od dnia 1 czerwca 2017 r. Po drugie, dla stwierdzenia czy faktycznie taki wniosek został do organu wniesiony i, po trzecie, czy po stronie organu powstał obowiązek podjęcia określonych czynności wynikających z przepisów prawa, a także – po czwarte – czy organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania aktu administracyjnego lub podjęcia innej czynności, pozostaje w zwłoce. Kontrola sądu administracyjnego sprowadza się bowiem przede wszystkim do sprawdzenia, czy istotnie sprawa, w której skarżący zarzuca organowi administracji bezczynność podlega załatwieniu przez ten organ w drodze aktu administracyjnego. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony, zaś skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej określonej sprawy administracyjnej. W niniejszej sprawie na podstawie akt sprawy nie można wywnioskować jakie pismo skarżącej jest przedmiotem bezczynności Prezydenta, pismo to musi być wyraźnie wskazane przez skarżącego, a Sąd nie może opierać się na domniemaniu. Tym bardziej, że jak podał Prezydent w odpowiedzi na skargę, w okresie od 7 lutego 2018 r. do 23 kwietnia 2018 r. Spółka i jej pełnomocnik złożyli do niniejszego postępowania prawie 30 pism wymagających udzielenia odpowiedzi bądź załatwienia. Natomiast z odpowiedzi na skargę udzielonej do sprawy IV SAB/Wa 201/18 ze skargi tej samej Spółki na bezczynność Prezydenta [...] w sprawie ustalenia odszkodowania za udostępnienie nieruchomości, Spółka i jej pełnomocnik złożyli prawie 40 pism w okresie od 7 lutego 2018 r. do 25 maja 2018 r. Nie mając wiedzy w jakiej dacie wniesiono wniosek, w rozpoznaniu którego organ rzekomo pozostaje w bezczynności, również nie można stwierdzić, czy w sprawie został zachowany prawidłowy tryb wniesienia skargi, tj. czy skarżąca Spółka przed wniesieniem skargi wyczerpała właściwy tryb określony w art. 37 § 1 kpa. Tym bardziej, że organ wskazuje na liczne pisma skarżącej i jej pełnomocnika złożone w 2018 r., zaś sam pełnomocnik skarżącej w piśmie z 19 lipca 2018 r. nadesłanym do akt sądowych niniejszej sprawy wskazał, że już w 2017 r. złożył ponaglenie. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że w przypadku bezczynności organu, wyczerpanie środków zaskarżenia następuje przez wniesienie środka przewidzianego w art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); względnie jeżeli 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Z treści zaś art. 37 § 3 wynika, że ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; względnie 2) do organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Powyższe brzmienie art. 37 § 1 kpa obowiązuje od 1 czerwca 2017 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935). W art. 16 ustawy zmieniającej ustawodawca postanowił jednakże, że do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, z tym że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n ustawy zmienianej w art. 1. Okoliczność ta jest o tyle istotna dla niniejszej sprawy, że w przypadku zainicjowania postępowania administracyjnego wnioskiem przed 1 czerwca 2017 r. znaleźć winny zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r. Zgodnie z ówczesnym brzmieniem art. 37 § 1 kpa na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Zatem, jeżeli postępowanie administracyjne zainicjowane zostało wnioskiem przed 1 czerwca 2017 r., to przed wniesieniem skargi, skarżąca zobowiązana była wnieść zażalenie do organu wyższego stopnia nad Prezydentem na niezałatwienie sprawy w terminie, albo ponaglenie, jeżeli postępowanie zostało wszczęte wnioskiem po 1 czerwca 2017 r. Ponadto wbrew twierdzeniu pełnomocnika skarżącej zawartemu w piśmie z 19 lipca 2018 r., że "Spółka nie składała odrębnej skargi na bezczynność Prezydenta w przedmiocie wypłaty zaliczki" należy wskazać, że w piśmie opatrzonym datą "2018-03-29", Spółka jasno i wyraźnie określiła rodzaj wnoszonego pisma wskazując, że jest to "Skarga na bezczynność", a w treści skargi wniosła "o natychmiastową wypłatę zaliczki na poczet odszkodowania, które należy się stronie z mocy ustawy" i pismo to skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem Prezydenta [...]. Przedmiotowej sprawy również nie można było połączyć ze sprawą o sygn. akt IV SAB/Wa 95/18, o co wnioskował pełnomocnik skarżącej w powyższym piśmie, ponieważ skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na bezczynność organu w nierozpoznaniu wniosku o wypłatę zaliczki na poczet odszkodowania za udostępnienie nieruchomości, zaś skarga opatrzona datą "2018-02-23" w sprawie IV SAB/Wa 95/18 dotyczy bezczynności organu w wypłacie odszkodowania za wywłaszczenie, a więc przedmioty zaskarżenia w tych sprawach są różne, nie zostały i nie mogły być objęte jedną skargą. Jak słusznie podał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. II GSK 2272/13, dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) "wskazanie przedmiotu zaskarżenia należy wyłącznie do skarżącego. Określenie przedmiotu sprawy nie może opierać się na domniemaniu sądu lub organu, za pośrednictwem którego wniesiono skargę". Z powyższych względów Sąd odrzucił skargę, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy.