VIII SA/Wa 35/16
WyrokWSA w Warszawie2016-10-19
Skład orzekający: Iwona Szymanowicz-Nowak, Leszek Kobylski, Justyna Mazur
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowoli budowlanej może wygasnąć na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., jeśli obiekt nadal istnieje, a obowiązek wykonania decyzji nie został spełniony przez spadkobiercę inwestora?Ratio decidendi
Decyzja nakazująca rozbiórkę samowoli budowlanej nie może wygasnąć na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., jeśli obiekt nadal istnieje, a obowiązek wykonania decyzji nie został spełniony przez spadkobiercę inwestora. Bezprzedmiotowość decyzji nie zachodzi, gdy istnieje nadal obiekt, którego dotyczy decyzja, a obowiązek wykonania decyzji nie został spełniony przez podmiot zobowiązany, którym w tym przypadku jest spadkobierca inwestora.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o stwierdzenie wygaśnięcia ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę rozbudowy budynku mieszkalnego, argumentując, że jej mąż, jeden z inwestorów, zmarł, a zmiany w budynku poprawiły jego funkcję i estetykę. Organy administracji odmówiły stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, wskazując, że rozbudowa nadal istnieje, a skarżąca jako spadkobierca przejęła obowiązki. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że decyzja nie stała się bezprzedmiotowa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Referent stażysta Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2016 r. w Radomiu sprawy ze skargi I. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia ostatecznej decyzji w sprawie nakazu rozbiórki oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ odwoławczy", "[...]WINB") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego
(Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.; dalej: "Prawo budowlane") po rozpatrzeniu odwołania I. S. (dalej: "skarżąca") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w m. R. (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] października 2015 r., Nr [...] odmawiającej stwierdzenia wygaśnięcia ostatecznej decyzji PINB w m. R. Nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. nakazującej R. S. i K. S. rozbiórkę rozbudowy budynku mieszkalnego usytuowanego na działce położonej przy ul. G. [...] w R. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] lipca 2015 r. do organu powiatowego wpłynął wniosek skarżącej z dnia [...] lipca 2015 r. m.in. o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji PINB w m. R. Nr [...]. Decyzja nakazująca rozbiórkę rozbudowy ww. obiektu budowlanego została wydana w związku z nieprzedłożeniem przez R. S. i K. S. dokumentacji, o której mowa w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego.
Jak wskazała skarżąca względy proceduralne uniemożliwiające uchylenie tej decyzji już nie istnieją, bowiem M. S. nie żyje, nikt inny nie ma zastrzeżeń
i niczyje prawa nie zostaną naruszone. Nadto, jak twierdzi, pozostawienie tej decyzji
w obrocie prawnym nie leży ani w interesie społecznym, ani w jej interesie. Zmiany wprowadzone w budynku poprawiły jego funkcję i estetykę, zatem odpowiada wszystkim wymogom prawnym do legalizacji przewidzianym prawem budowlanym.
W toku postępowania ustalono, iż I. S. razem z K. S. (przebywającym w zakładzie karnym) są spadkobiercami po zmarłym R. S. Skarżąca przedstawiła w dniu [...] sierpnia 2013 r. inwentaryzację budynku mieszkalnego usytuowanego na działce o nr ew. [...] położonej przy ul. G. [...] w R. sporządzoną przez tech. bud. B. H., z której wynika, że budynek jest funkcjonalny i bezpieczny do użytkowania.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2015r. organ I instancji działając na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 81 ust 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego odmówił stwierdzenia wygaśnięcia ostatecznej decyzji PINB
w m. R. Nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, iż z przepisu art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. wynika, iż organ administracji publicznej jest obowiązany stwierdzić wygaśnięcie decyzji, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: decyzja stała się bezprzedmiotowa i stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nakazuje przepis prawa albo wygaśnięcie decyzji leży w interesie społecznym lub interesie strony. Organ I instancji stwierdził, iż w niniejszej sprawie żadna z przesłanek bezprzedmiotowości decyzji nie zachodzi. Podmiotem stosunku administracyjnego jest nadal I. S., która jako spadkobierca po zmarłym mężu R. S., przejęła obowiązki wynikające z decyzji ostatecznej Nr [...]. Przedmiot tej decyzji, tj. rozbudowa budynku mieszkalnego nadal istnieje. Nie nastąpiła również zmiana stanu faktycznego ani prawnego, stanowiącego przesłankę tej decyzji. Nadto organ I instancji zauważył, iż w prawie budowlanym brak jest przepisu szczególnego, który nakazywałby wydanie decyzji wygaszającej decyzję opartą na art. 48, nakazującym rozbiórkę obiektu budowlanego w warunkach samowoli budowlanej.
Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożyła skarżąca, zarzucając naruszenie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędne i niewłaściwe zastosowanie, odwrotnie niż wynika to z literalnej i systemowej wykładni, treści tego przepisu. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji przez orzeczenie stosownie do wniosku.
Organ odwoławczy wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Przytoczył brzmienie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., wskazując, iż decyzja będzie bezprzedmiotowa wtedy, gdy przestanie istnieć przedmiot rozstrzygnięcia, którym są prawa i obowiązki stron, bądź w sytuacji, gdy podmiot, którego decyzja dotyczyła, utracił wymagane kwalifikacje lub gdy przestał istnieć.
[...]WINB stwierdził, iż rozbiórka rozbudowy budynku mieszkalnego usytuowanego na działce położonej przy ul. G. [...] w R. nie jest bezprzedmiotowa, co mogłoby spowodować stwierdzenie wygaśnięcia decyzji PINB w m. R. Nr [...]. Nielegalnie wybudowana rozbudowa budynku mieszkalnego nadal istnieje, a skarżąca jako spadkobierca po zmarłym R. S. jest zobowiązana do wykonania ww. rozstrzygnięcia. Kwestię tą przesądził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie VIII Wydział Zamiejscowy w Radomiu w wyroku z dnia 26 czerwca 2013 r. sygn. akt VIII SA/Wa 141/13.
W ocenie organu odwoławczego, już sam brak bezprzedmiotowości stanowi przesłankę negatywną stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w trybie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. Ponadto stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nakazującej rozbiórkę nie leży
w interesie społecznym. Przyjęcie odmiennego poglądu i stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nakazującej rozbiórkę w trybie art. 161 § 1 pkt 1 k.p.a. prowadziłoby, zdaniem [...]WINB, do powrotu stanu niezgodności z prawem, byłoby więc sprzeczne z jednym
z celów tej regulacji - interesem społecznym, który nie może polegać na akceptacji stanu sprzeczności z prawem.
Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, iż złożona przez skarżącą inwentaryzacja budynku mieszkalnego usytuowanego na działce o nr ew. [...] położonej przy ul. G. [...] w R. sporządzona przez tech. bud. B. H. nie może oznaczać wykonania obowiązku przedstawienia odpowiedniej dokumentacji, której nie przedłożyli R. S. i K. S. Dlatego też twierdzenie, że skarżąca przedstawiła odpowiednią dokumentację, w związku z czym nie ma podstaw do rozbiórki obiektu, jest nieprawidłowe.
Pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, występując o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez stwierdzenie, iż decyzja PINB w m. R. Nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. stała się bezprzedmiotowa. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędną interpretację, polegająca na przyjęciu, iż stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nie leży w interesie społecznym i w uzasadnionym interesie skarżącej.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Sąd kontrolował decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015 r., którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w m. R. z dnia [...] października 2015 r., Nr [...] odmawiającą stwierdzenia wygaśnięcia ostatecznej decyzji PINB w m. R. Nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. nakazującej R. S. i K. S. rozbiórkę rozbudowy budynku mieszkalnego usytuowanego na działce położonej przy ul. G. [...] w R.
Stosownie do art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. wygaśnięcie decyzji stwierdza się, jeżeli stała się ona bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Z przepisu wynika zatem, że to bezprzedmiotowość decyzji daje podstawę do stwierdzenia jej wygaśnięcia albo z mocy odrębnego przepisu prawa albo też po ustaleniu przez organ administracyjny, że leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. Zarówno
w orzecznictwie sądów administracyjnych, jaki i w doktrynie prawa administracyjnego przyjmuje się, że bezprzedmiotowość decyzji wynika z ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej, czy to z powodu zgaśnięcia podmiotu, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji
z uprawnień przez stronę, czy też na skutek zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonanie decyzji albo z powodu zmiany w stanie prawnym, ale tylko w przypadku, gdy przepis prawa przewiduje taki skutek (po. B. Adamiak,
J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2009,
s. 631, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach II SA/Ke z dnia
22 kwietnia 2010 r.). Skarżąca przedstawiając argumentację przemawiającą za wygaśnięciem decyzji Nr [...] powołała się na śmierć M. S. - strony
w postępowaniu merytorycznym, brak naruszenia praw innych oraz wprowadzenie zmian w budynku poprawiających jego funkcję i estetykę. W ocenie Sądu powyższe twierdzenia nie zasługują na uwzględnienie.
W kontrolowanej sprawie niesporne jest, że R. S. i K. S. przedmiotowy budynek rozbudowali bez wymaganego pozwolenia na budowę i wobec niewykonania do dnia [...] lutego 2004 r. obowiązku określonego w postanowieniu organu powiatowego z dnia [...] października 2003 r. nr [...] tj. przedłożenia dokumentów określonych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, orzeczono rozbiórkę. W tych okolicznościach brak jest podstaw do uznania, że decyzja nakazująca rozbiórkę rozbudowy budynku mieszkalnego usytuowanego na działce położonej przy ul. G. [...] w R. stała się bezprzedmiotowa. Powyższego stanu nie zmieniała także śmierć jednego z inwestorów – tj. R. S. Podmiotem stosunku administracyjnego jest obecnie skarżąca – I. S., która jako spadkobierca po zmarłym mężu R. S., przejęła obowiązki wynikające z decyzji ostatecznej Nr [...], co potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie VIII Wydział Zamiejscowy w Radomiu w wyroku z dnia 26 czerwca 2013 r. sygn. akt VIII SA/Wa 141/13. Nadto należy zauważyć, iż przedmiot tej decyzji, tj. rozbudowa budynku mieszkalnego nadal istnieje. Nie nastąpiła również zmiana stanu faktycznego ani prawnego, stanowiącego przesłankę tej decyzji. Jak słusznie zauważyły organy orzekające w prawie budowlanym, brak jest przepisu szczególnego, który nakazywałby wydanie decyzji wygaszającej decyzję opartą na art. 48, nakazującym rozbiórkę obiektu budowlanego w warunkach samowoli budowlanej. A zatem należy uznać, iż w dalszym ciągu istnieją zobowiązane do wykonania tej decyzji podmioty, przedmiot decyzji
i niewykonany obowiązek wynikający z nadal obowiązującej normy prawa. A zatem podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. nie mogły odnieść zamierzonego skutku.
Biorąc pod uwagę powyższe wyjaśnienia oraz stwierdzając brak uchybienia przez zaskarżoną decyzję przepisom postępowania administracyjnego i przepisom prawa materialnego, także w zakresie nieobjętym skargą, w ocenie Sądu nie zachodzą okoliczności uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) orzekł o oddaleniu skargi jako niezasadnej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło