III SA/Gd 269/16

WyrokWSA w Gdańsku2016-05-19

Skład orzekający: Elżbieta Kowalik-Grzanka, Alina Dominiak, Anna Orłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do umorzenia należności celnych oraz do zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia na poczet wykonania decyzji celnych, gdy towar deklarowany jako pochodzący z Malezji, w rzeczywistości pochodził z Chin, a posiadane świadectwo pochodzenia okazało się nieważne, przy czym importer nie miał wiedzy o faktycznym pochodzeniu towaru, ale mógł ponosić ryzyko handlowe związane z obrotem takim towarem?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargi, uznając, że nie zaistniały przesłanki do umorzenia należności celnych ani do zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia. Sąd stwierdził, że posłużenie się nieważnym świadectwem pochodzenia, nawet w dobrej wierze, stanowi ryzyko zawodowe i handlowe, które nie uzasadnia zastosowania klauzuli słuszności (art. 239 WKC w zw. z art. 899 ust. 2 RWKC). Ponadto, skarżąca nie wykazała istnienia poważnych trudności gospodarczych lub społecznych, które uzasadniałyby zwolnienie z obowiązku złożenia zabezpieczenia (art. 244 WKC).
Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. jako przedstawiciel pośredni importowała siatkę budowlaną z włókna szklanego, deklarując pochodzenie z Malezji i przedstawiając świadectwa pochodzenia Form A. W wyniku dochodzenia OLAF ustalono, że towar pochodził z Chin, co skutkowało ustaleniem należności celnych i cła antydumpingowego. Po oddaleniu skarg na te decyzje przez WSA, spółka wniosła o umorzenie należności i zwolnienie z obowiązku złożenia zabezpieczenia, argumentując, że nie miała wiedzy o faktycznym pochodzeniu towaru i padła ofiarą błędnych świadectw. Organy celne odmówiły, uznając, że sytuacja ta stanowiła ryzyko handlowe, a spółka nie wykazała poważnych trudności finansowych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2016 r. sprawy ze skarg "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na decyzje Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 23 grudnia 2015 r. nr [...], z dnia 23 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności celnych oraz zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia oddala skargi. Zaskarżonymi decyzjami z dnia 23 grudnia 2015 r. [...] Dyrektor Izby Celnej w G., utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego w G. z dnia 28 września 2015 r. [...] oraz [...] mocą których organ pierwszej instancji: - odmówił umorzenia należności celnych w stosunku do A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. - odmówił zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia na poczet wykonania ww. decyzji. W sprawach zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne: Dnia 3 października 2011 r. spółka A. Sp. z o.o., działając jako przedstawiciel pośredni firmy B. Sp. z o.o. w P., złożyła dwa zgłoszenia celne, których przedmiotem była siatka budowalna z włókna szklanego. Jako kraj pochodzenia towarów wskazano Malezję. Zgłoszenia zostały przyjęte i zarejestrowane pod nr [...] oraz pod nr [...]. Zgłoszenia celne nr [...] oraz [...] zostały następnie objęte kontrolą w związku z wydanym przez Europejski Urzad ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) raportem końcowym nr OF/2011/2013 r. Dochodzenie OLAF zostało przeprowadzone w związku z podejrzeniem, że tkaniny siatkowe, deklarowane jako pochodzące z Malezji, faktycznie są towarami pochodzącymi z Chińskiej Republiki Ludowej. Postępowania w sprawie kontroli ww. zgłoszeń celnych zostało zakończone decyzjami Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia 29 sierpnia 2014 r. nr [...] oraz nr [...] na mocy których ostatecznie ustalono dla towaru objętego zgłoszeniami celnymi kraj pochodzenia Chiny, stawkę celną Erga Omnes – 7 % i stawkę ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 62,9 %, określając jednocześnie kwotę niezaksięgowanych należności celnych oraz kwotę cła antydumpingowego podlegającego retrospektywnemu zaksięgowaniu. W odniesieniu do zgłoszenia nr [...] kwota należności celnych została określona w wysokości 18 674 zł, a kwota cła antydumpingowego w wysokości 287 647 zł (decyzja Dyrektora Izby Celnej nr [...]). Natomiast w odniesieniu do zgłoszenia nr [...] kwota należności celnych została określona w wysokości 13 347 zł, a kwota cła antydumpingowego w wysokości 239 874 zł (decyzja Dyrektora Izby Celnej nr [...]). Oba rozstrzygnięcia zostały skierowane do B. Sp. z o.o. w P. i spółki A.. Wskazane decyzje Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia 29 sierpnia 2014 r. nr [...] oraz nr [...] zostały zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokami z dnia 1 kwietnia 2015 r. odpowiednio o sygn. akt III SA/Gd 853/14 oraz III SA/Gd 847/14 oddalił skargi. Sąd ustalił, że wobec objętego zgłoszeniami celnymi nr [...] oraz [...] wystawione zostały malezyjskie świadectwa pochodzenia Form A. Jednak pomimo dysponowania przez stronę malezyjskimi świadectwami pochodzenia towaru, faktycznym krajem pochodzenia towaru były Chiny. Przedłożone świadectwa pochodzenia zawierały bowiem nieprawidłowe dane tj. w rubryce nr 8 ww. dokumentu nr [...] wpisano literę "W", co wskazuje, że sporny towar został poddany w Malezji czynnościom obróbki (przetwarzania), które zgodnie z regułami obowiązującymi w kraju przeznaczenia nadają towarom malezyjskie pochodzenie. Tymczasem w toku misji przeprowadzonej przez OLAF, co do większości towaru jednoznacznie udowodniono, że nigdy nie był wprowadzony na obszar Malezji, a zatem nie mógł być na jej obszarze poddany jakimkolwiek czynnościom. Sąd przyjął, że wydanie nieprawidłowych świadectw pochodzenia nie stanowiło błędu organów celnych, z uwagi na niewłaściwe działanie eksportera. Tym samym uznano również, że przeświadczenie importera oraz jego przedstawiciela o malezyjskim pochodzeniu towaru nie stanowi podstawy do odstąpienia od wydania decyzji określających niezaksięgowaną kwotę należności celnych oraz cła antydumpingowego. Wyroki zostały zaskarżone w drodze skarg kasacyjnych, które oczekują na rozpoznanie. Spółka A. pismem z dnia 3 kwietnia 2015 r. wystąpiła do Naczelnika Urzędu Celnego w G. o umorzenie należności celnych określonych ww. decyzjami Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia 29 sierpnia 2014 r. w trybie art. 239 WKC w zw. z art. 899 RWKC. W piśmie z dnia 29 lipca 2015 r. spółka wniosła dodatkowo o zwolnienie z obowiązku złożenia zabezpieczenia wykonania ww. decyzji. Wnioski Spółki A. zostały rozpatrzone odmownie w obu instancjach. Zarówno Naczelnik Urzędu Celnego w G., jak i Dyrektor Izby Celnej w G. nie podzieliły stanowiska wnioskodawcy, aby w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki umożliwiające umorzenie należności celnych wobec Spółki. Podkreślono w szczególności, że brak jest podstaw do umorzenia należności w oparciu o wskazany przez wnioskodawcę art. 239 WKC. Przedłożenie - nawet w dobrej wierze - dokumentów które zostały sfałszowane, podrobione lub nieważne z zamiarem uprzywilejowanego traktowania taryfowego, nie stanowi bowiem sytuacji uzasadniającej zwrot lub umorzenie należności celnych. Otrzymanie i posłużenie się nieważnymi świadectwami pochodzenia jest zaliczane do ryzyka zawodowego i handlowego związanego z prowadzoną działalnością. Jeśli chodzi o wnioskowane zwolnienie strony z obowiązku złożenia zabezpieczenia, organ wskazał, że zgodnie z art. 244 akapit 3 WKC, jeżeli zaskarżona decyzja nakłada należności celne przywozowe lub należności celne wywozowe, wstrzymanie jej wykonania uzależnione jest od złożenia zabezpieczenia. Jednakże nie wymaga się złożenia zabezpieczenia jeżeli mogłoby to spowodować, ze względu na sytuację dłużnika, poważne trudności natury gospodarczej lub społecznej. Powoływanie się przez stronę na trudności finansowe nie mogło jednak wpłynąć na zmianę stanowiska organu, ponieważ aktualna sytuacja spółki nie została udokumentowana. Ponadto w dniach 2, 3 i 24 czerwca 2014 r. spółka A. dokonała wpłaty na rachunek Izby Celnej w G. w łącznej kwocie 2.422.761 PLN tytułem zabezpieczenia m.in. należności wynikających z decyzji organu I instancji dotyczących należności celnych oraz cła antydumpingowego (utrzymanych następnie w mocy przez Dyrektora Izby Celnej w G. decyzjami z dnia 29 sierpnia 2014 r. nr [...] oraz nr [...]). Organ wskazał, że na wniosek strony wykonanie ww. decyzji zostało wstrzymane do czasu uprawomocnienia się orzeczeń sądu administracyjnego, co do których złożone zostały nierozpoznane jeszcze skargi kasacyjne. Biorąc pod uwagę, że wniosek strony o umorzenie należności celnych wynikających z ww. decyzji nie został uwzględniony, w ocenie organu w sprawie nie zaistniały przesłanki do zwolnienia zabezpieczenia złożonego na poczet wykonania decyzji. Zgodnie bowiem z art. 199 pkt 1 WKC zabezpieczenie nie może być zwolnione, dopóki dług celny, na pokrycie którego zostało złożone, nie wygaśnie lub nie będzie mógł już powstać. Ostateczne decyzje Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia 23 grudnia 2015 r. ([...] oraz [...]) wydane w przedmiocie odmowy umorzenia należności oraz zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia zostały zaskarżone przez Spółkę A. w drodze skarg do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Skarga na decyzję [...] została zarejestrowana pod sygn. akt III SA/Gd 269/16, natomiast skarga na decyzję [...] pod sygn. akt III SA/Gd 270/16. W złożonych skargach Spółka zakwestionowała stanowisko organów, że brak wiedzy importera, że towar posiada chińskie pochodzenie, nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, który pozwala na wydanie decyzji o umorzeniu należności celnych. Skarżąca spółka podkreśliła, że błędne określenie kraju pochodzenia towaru wynika z działań eksportera, który przedłożył stronie, wydane przez malezyjskie władze świadectwa pochodzenia FORM A, z których wynikało, że towar został poddany obróbce na obszarze Malezji. Strona skarżąca nie miała więc ani podstaw, ani powodów, aby kwestionować, czy też weryfikować ww. świadectwa, co do zawartych w nich danych i informacji o importowanym towarze. Podanie przez skarżącą w zgłoszeniu celnym nieprawidłowych danych było zatem spowodowane okolicznościami niewynikającymi z jej zaniedbania lub świadomego działania. Fakt ten został również uwzględniony przez polskie organy celne, które wydając decyzję w sprawie retrospektywnego określenia należności celnych odstąpiły od poboru odsetek, o których mowa w art. 65 ust. 5 Prawa celnego. W skargach podkreślono, że wbrew ocenie organów, w sprawie zostały spełnione określone w art. 239 WKC w zw. z art. 899 WKC warunki do umorzenia należności celnych nałożonych na Spółkę A.. Umorzenie należności celnych może bowiem nastąpić pod warunkiem: wystąpienia szczególnej sytuacji oraz brakiem możliwości przypisania wnioskodawcy oszustwa lub oczywistego zaniedbania. W ocenie strony skarżącej okoliczności faktyczne sprawy wskazują, że obciążenie Spółki należnościami celnymi wynikającymi z decyzji Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia 29 sierpnia 2014 r. narusza podstawowe zasady sprawiedliwości. Odmawiając umorzenia należności celnych, organ naruszył tym samym art. 239 WKC w zw. z art. 220 ust. 2 lit. b WKC w zw. z art. 899 ust. 2 RWKC poprzez błędną wykładnię (w szczególności błędną interpretację zwrotów "szczególna sytuacja" "brak możliwości przypisania oszustwa lub oczywistego zaniedbania", "błąd organu celnego", "ryzyko zawodowe i handlowe") i jego niezastosowanie. W zakresie prawa materialnego zdaniem spółki organy naruszyły także art. 244 WKC poprzez jego niezastosowanie, pomimo zaistnienia podstaw do zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia na poczet wykonania decyzji celnych. Spółka zarzuciła organom także szereg naruszeń prawa procesowego, w tym: art. 121, 122, 123, 187 § 1, 191, 200 oraz 210 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu 19 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowił o połączeniu do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt III SA/Gd 269 i III SA/Gd 270/16. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718; dalej w skrócie jako "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skargi nie zasługują na uwzględnienie. Istotą sporu w niniejszych sprawach jest, czy – po pierwsze – istniały podstawy do umorzenia wobec skarżącej należności celnych określonych decyzjami z dnia 29 sierpnia 2014 r. oraz – po drugie - czy możliwe było zwolnienie skarżącej z obowiązku złożenia zabezpieczenia na poczet wykonania tych decyzji. Kwestię umorzenia należności celnych normują przepisy art. 235, 236, 238, 239 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.1992.302.1 ze zm.), zwanego dalej "WKC". Zgodnie z art. 235 lit. b) WKC, "umorzenie" oznacza decyzję o odstąpieniu od pobrania w całości lub w części kwoty długu celnego bądź decyzję unieważniającą w całości lub w części zaksięgowanie kwoty należności przywozowych lub należności celnych wywozowych, które nie zostały uiszczone. W myśl art. 236 ust. 1 akapit 2 i 3 WKC należności celne przywozowe lub wywozowe podlegają umorzeniu, gdy okaże się, że w chwili zaksięgowania kwota tych należności nie była prawnie należna lub że kwota ta została zaksięgowana niezgodnie z art. 220 ust. 2. Należności nie podlegają (...) umorzeniu, w przypadku gdy fakty, które doprowadziły do zapłacenia lub zaksięgowania kwoty prawnie nienależnej, są wynikiem świadomego działania osoby zainteresowanej. Zgodnie z art. 238 ust. 1 akapit pierwszy WKC należności celne przywozowe podlegają (...) umorzeniu, gdy okaże się, że zaksięgowana kwota tych należności dotyczy towarów objętych daną procedurą celną i nieprzyjętych przez importera z powodu ich wadliwości lub niezgodności z warunkami kontraktu, w wyniku realizacji którego dokonano przywozu tych towarów, w chwili określonej w art. 67. Stosownie do art. 239 WKC: 1. Należności celne przywozowe lub należności celne wywozowe podlegają zwrotowi lub umorzeniu w sytuacjach innych niż te określone w art. 236-238: – określonych zgodnie z procedurą Komitetu; – wynikających z okoliczności niespowodowanych świadomym działaniem ani ewidentnym zaniedbaniem osoby zainteresowanej. Przypadki, w których można zastosować ten przepis, jak również tryb postępowania, określane są zgodnie z procedurą Komitetu. Dokonanie zwrotu lub umorzenia może zostać uzależnione od szczególnych warunków. 2. Należności są zwracane lub umarzane z powodów określonych w ust. 1 na pisemny wniosek dłużnika, złożony we właściwym urzędzie celnym w terminie dwunastu miesięcy, licząc od dnia powiadomienia dłużnika o tych należnościach. Podkreślenia wymaga, że przepis art. 239 WKC zawiera tylko ramową regulację problemu zwrotu należności celnych. Ustalenie, czy w konkretnej sprawie można dokonać zwrotu lub umorzenia należności możliwe jest wówczas, gdy uwzględni się treść rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L.1993.253.1 ze zm.), zwanego dalej "RWKC". W przepisach art. 900 - 903 RWKC określono w sposób szczegółowy i enumeratywny sytuacje, uzasadniające ewentualne orzeczenie o zwrocie cła. Z kolei art. 904 RWKC wskazuje na sytuacje, kiedy zwrot cła nie jest możliwy. W przypadkach innych, niż objęte w/w przepisami, art. 899 ust. 2 RWKC organowi celnemu pozostawia podjęcie decyzji o przyznaniu zwrotu lub umorzenia należności w "szczególnej sytuacji wynikającej z okoliczności, w których zainteresowanej osobie nie można przypisać oszustwa lub oczywistego zaniedbania". Regulacja ta nazywana jest zasadą słuszności lub klauzulą sprawiedliwości. Klauzula ta może być zastosowana w przypadku stwierdzenia zaistnienia czynników stawiających wnioskodawcę w sytuacji wyjątkowej w porównaniu do innych podmiotów gospodarczych prowadzących tę samą działalność. Chodzi tu o szczególność sytuacji wynikającej z wąskiego kręgu podmiotów, których dotyka. Ponadto należy brać pod uwagę, czy zdarzenie, dotyczące wnioskodawcy wykracza poza typowe ryzyko dotyczące podmiotów prowadzących dany rodzaj działalności. Za nietrafny uznać należy zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 239 w zw. z art. 220 ust.2 lit.b WKC w związku z art. 899 ust.2 RWKC polegający na błędnej wykładni przepisów w szczególności błędnej interpretacji zwrotów "sytuacja szczególna" oraz "błąd organu celnego". Wskazać przede wszystkim należy, że strona wnosi o umorzenie należności powołując się na ogólną klauzulę słuszności, z której skorzystanie jest możliwe wtedy, gdy zachodzi szczególnie uzasadniona sytuacja i wynika ona z okoliczności w których zainteresowanemu podmiotowi nie można przypisać oszustwa lub oczywistego zaniedbania (art.899 ust.2 RWKC). Według strony wydanie świadectwa pochodzenia Form A przez władze celne Malezji potwierdzające malezyjskie pochodzenie towaru jest taką okolicznością. Jednocześnie skarżącej w procedurze wydania tego świadectwa, które następnie okazało się nieprawidłowe, nie można przypisać oszustwa lub oczywistego zaniedbania. Zatem zgodnie ze stanowiskiem strony nie powinna ona odpowiadać za skutki tego stanu rzeczy – co stanowi szczególnie uzasadnioną sytuację uprawniającą do skorzystania z ogólnej klauzuli słuszności. Zdaniem Sądu, który podziela pogląd organów celnych, z okolicznościami przemawiającymi za zaistnieniem sytuacji szczególnej mamy do czynienia wówczas, gdy w świetle zasady słuszności wyrażonej w art. 239 WKC zostaną ustalone fakty stawiające wnioskodawcę w sytuacji wyjątkowej w porównaniu do innych podmiotów gospodarczych prowadzących działalność gospodarczą w tej samej branży. Sytuacje szczególne w rozumieniu powołanego przepisu to takie, które przekraczają zwykłe ryzyko zawodowe i handlowe obciążające stronę. Wydanie przez organ celny obcego państwa świadectwa preferencyjnego pochodzenia towaru (które w następstwie dochodzenia OLAFU nie mogło stanowić podstawy ustalenia należności celnych) na podstawie przedłożonych w dobrej wierze dokumentów, które okazały się sfałszowane, podrobione z zamiarem uprzywilejowanego traktowania taryfowego nie stanowi szczególnej sytuacji uzasadniającej umorzenie należności celnych. W kontekście tych rozważań podkreślić trzeba, że zarówno skarżąca jak i inne podmioty prowadzące taką samą działalność gospodarczą, działające jako przedstawiciele pośredni, przedkładające świadectwa pochodzenia wydawane przez administracje celne państw spoza UE są narażone na takie samo ryzyko otrzymania lub posłużenia się dokumentami podrobionymi bądź nieprawidłowymi, z tych względów sytuacji tej nie można traktować jako szczególnej w rozumieniu przepisu art. 899 ust. 2 RWKC. Sytuacji takiej nie stanowi także błąd organów, na który powołuje się skarżąca. Podkreślić należy, powołując się na orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości m.in. w sprawach Bonn Fleisch T-329/00 oraz Hyper T-205/99, że co do zasady to importer ponosi ryzyko posłużenia się dokumentami, które zostały uzyskane przez osoby trzecie niezgodnie z prawem. Wyjątek dotyczy sytuacji, gdy organowi władzy publicznej można przypisać zaniedbanie lub świadome działanie. W opozycji do zarzutów skargi Sąd nie podziela stanowiska, że organy celne wydające świadectwo pochodzenia wiedziały lub powinny wiedzieć, że towary nie spełniają warunków do korzystania z preferencji. Zważyć należy, że zgłoszenia celne w niniejszych sprawach pochodzą z października 2011 r., dołączono więc do nich świadectwa pochodzenia wystawione niewątpliwie przed tą datą, zaś MITI złożył wizyty w firmach C. i D. znacznie później, bo w marcu 2012r. Innymi słowy, dopiero konkretne, wiarygodne ustalenia OLAFU w zakresie modus operandi prowadzonego procederu mogłyby stanowić ewentualny punkt odniesienia dla zarzutu, że administracja celna Malezji wiedziała lub mogła wiedzieć, że towar ma pochodzenie chińskie. Co w konsekwencji uzasadniałoby uznanie w tym zakresie złożonego zarzutu. Zdaniem Sądu materiał dowodowy w sprawie nie daje podstaw do takiego ustalenia. Nie sposób podzielić argumentacji Spółki, że jako spedytor nie uczestniczy w negocjacjach, w związku z tym nie ma wpływu na to, jakie dokumenty są przedkładane do wniosku o wydanie świadectwa pochodzenia towaru. Jako działanie w sytuacji podwyższonego ryzyka handlowego obciążającego stronę skarżącą uznać należy przyjęcie przez nią roli przedstawicielstwa pośredniego, która w odróżnieniu od przedstawicielstwa bezpośredniego skutkuje taką samą odpowiedzialnością, jaka ciąży na podmiocie na rzecz, którego działa tj. importerze. W ocenie Sądu fakt wprowadzenia w lutym 2011 roku ceł antydumpingowych na towary (siatkę budowlaną z włókna szklanego) sprowadzane z ChRL, podwyższył w sposób oczywisty dla profesjonalnego spedytora ryzyko handlowe związane z obrotem takimi towarami z innymi krajami dalekowschodnimi. W reasumpcji podkreślić należy, że mimo nieodniesienia się przez organ do poszczególnych - podanych przez skarżącą orzeczeń TSUE - zaskarżona decyzja w całości uwzględnia poglądy wynikające z orzecznictwa Trybunału dotyczącego art. 239 WKC, wobec czego Sąd nie podziela stanowiska strony skarżącej w zakresie naruszenia przez organy art. 121 O.p. Nie można też podzielić zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 244 WKC poprzez jego niezastosowanie, czyli wadliwości zaskarżonych decyzji w części dotyczącej odmowy zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w G. z dnia 18 kwietnia 2014 r. nr [...] (dot. zgłoszenia nr [...]) oraz z dnia 28 marca 2014 r. nr [...] (dot. zgłoszenia nr [...]). Skarżąca spółka w czerwcu 2014 r. złożyła zabezpieczenie należności, wynikających z ww. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w G.. Przepis art. 244 akapit 3 WKC stanowi, że jeżeli zaskarżana decyzja nakłada należności celne przywozowe lub należności celne wywozowe, wstrzymanie jej wykonania uzależnione jest od złożenia zabezpieczenia. Jednakże nie wymaga się złożenia zabezpieczenia, jeżeli mogłoby to spowodować, ze względu na sytuację dłużnika, poważne trudności natury gospodarczej lub społecznej. Skarżąca ogólnikowo powołała się na trudności finansowe, spowodowane koniecznością złożenia zabezpieczeń wskazując, że rodzi to w konsekwencji ryzyko zaprzestania regulowania części bieżących płatności, spadek zatrudnienia, negatywnie wpływa na możliwości inwestycyjne oraz konkurencyjność na rynku. Jednak pod pojęciem "poważne trudności natury gospodarczej lub społecznej", o jakich mowa w omawianym przepisie, należy rozumieć jedynie takie trudności, których konsekwencji nie można zrekompensować wnioskodawcy, przykładowo -likwidacji przedsiębiorstwa (porównaj Wspólnotowy Kodeks Celny. Komentarz pod redakcją Wojciecha Morawskiego , Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa 2007 r., komentarz do art. 244 str. 1096). W niniejszej sprawie skarżąca nie tylko nie powołuje się na tego rodzaju trudności, ale nawet nie uprawdopodabnia, by złożenie zabezpieczeń faktycznie spowodować mogło wskazywane przez nią skutki. Skarżąca zarzuca, że organ nie dokonał głębokich rozważań i oceny okoliczności faktycznych dotyczących spełnienia przesłanek z art. 244 WKC, jednak trudno mówić o możliwości dokonania tak dogłębnej analizy, jakiej domaga się skarżąca, jedynie na podstawie wskazanej przez nią wysokości złożonych zabezpieczeń, ilości zatrudnionych pracowników i współpracowników. Dla możliwości zwolnienia strony od złożenia zabezpieczenia obojętne jest także, czy jest ona importerem, czy przedstawicielem pośrednim. Istotne jest, że jest ona dłużnikiem celnym. Należy mieć też na uwadze przepis art. 199 ust. 1 WKC który stanowi, że zabezpieczenie nie może zostać zwolnione, dopóki dług celny, na którego pokrycie zostało ono złożone, nie wygaśnie lub nie będzie mógł już powstać. Jeżeli dług celny wygaśnie lub nie może już powstać, zabezpieczenie zostaje niezwłocznie zwolnione. W niniejszych sprawach nie doszło do wygaśnięcia długu celnego, czego skarżąca nie kwestionowała. Mając na uwadze powyższe Sąd ocenia, że organy celne - zarówno w zakresie dotyczącym odmowy umorzenia należności, jak i zwolnienia z obowiązku złożenia zabezpieczenia – wystarczająco uzasadniły wydane w tych sprawach decyzje. Wobec czego zarzut skarg dotyczący naruszenia art. 210 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej jest chybiony. Zdaniem Sądu organy przeprowadziły postępowanie w sposób rzetelny i zgodny z podstawowymi zasadami, wynikającymi z art. 121, 122, 123, 187 § 1, 191 Ordynacji podstawowej. Jak wskazano wyżej, zaistniały pomiędzy stronami spór dotyczył w istocie nie ustaleń stanu faktycznego, ale dokonanej przez organy wykładni przepisów WKC w zakresie tego, czy okoliczności przedmiotowej sprawy można uznać za szczególnie uzasadniony przypadek pozwalający na wydanie decyzji o umorzeniu należności celnych wobec dłużnika celnego. Ustalając stan faktyczny sprawy organy uwzględniły, że dołączone do zgłoszeń celnych świadectwa pochodzenia zawierały nieprawdziwe informacje. Oceniły jednak, że nie było podstaw, aby zaistniały stan faktyczny uznać za konsekwencje błędu organów malezyjskich. Przyjęto, że wystąpienie przez eksportera o uzyskanie świadectwa pochodzenia na towary przez siebie wytworzone nie mogło wzbudzać podejrzeń organów malezyjskich, zwłaszcza w sytuacji, gdy z wniosekim przedłożono fakturę wystawioną przez C. tj. spółkę z Malezji, dokumentującą sprzedaż towarów na eksport. Okoliczność, że w sprawie nie miał miejsca eksport z Malezji, a z Chińskiej Republiki Ludowej została ustalona dopiero podczas dochodzenia prowadzonego przez OLAF. W tym kontekście stwierdzić należy, że organy dokonały wnikliwej i wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w jego całokształcie. Dokonując tej oceny prawidłowo wzięły pod uwagę, że strona skarżąca jest doświadczonym przedsiębiorcą w swojej branży, zajmującym się profesjonalnie odprawą celną, posiadającym pozwolenie na dokonywanie uproszczonej procedury, który posiada dysponuje odpowiednią praktyką i wiedzą na rynku na którym funkcjonuje. Z uwagi na prowadzoną działalność ma wiedzę odnośnie obowiązujących przepisów, również nowowprowadzanych oraz świadomość istniejących zagrożeń, których elementem jest m.in. wprowadzenie ceł antydumpingowych na określone towary, a tym samym zdawać sobie sprawę, że w obrocie tego typu towarami mogą występować działania zmierzające do ominięcia nałożonego cła, również przez eksporterów. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargi na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło