IV SA/Po 845/18
WyrokWSA w Poznaniu2018-11-29
Skład orzekający: Maciej Busz, Józef Maleszewski, Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję odmawiającą uchylenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, mimo że skarżąca wykazała, iż bez własnej winy nie brała udziału w pierwotnym postępowaniu?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niekonsekwentne ustalenia faktyczne i brak wyjaśnienia, na czym polega oddziaływanie planowanej inwestycji na nieruchomości skarżącej. Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, który uznał, że skarżąca nie wykazała przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., było błędne w świetle ustaleń Kolegium o udziale skarżącej w postępowaniu.Stan faktyczny
Wójt Gminy wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Po latach, H. W. wystąpiła o wznowienie postępowania i uchylenie tej decyzji, twierdząc, że jako właścicielka sąsiedniej działki nie brała udziału w pierwotnym postępowaniu. Wójt odmówił uchylenia decyzji, uznając, że H. W. nie jest stroną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję Wójta w mocy, choć samo uznało, że H. W. jest stroną postępowania. WSA w Poznaniu uchylił decyzję SKO, odrzucając skargę w części dotyczącej innego wnioskodawcy (T. W.) i zasądzając koszty postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu w części dotyczącej H. W., odrzucił skargę w części obejmującej T. W. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz skarżącej kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz ( spr.) Sędzia WSA Józef Maleszewski Asesor sądowy WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska Protokolant st. sekr. sądowy Barbara Szymkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2018 r. ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 16 lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej [...]; 2. odrzuca skargę w części obejmującej [...]; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz skarżącej [...] kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
IV SA/Po 845/18
UZASADNIENIE
Wójt Gminy T. P. w dniu 18 listopada 2013 r. wydał decyzję nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie hali usługowo-magazynowej z budynkiem socjalno-biurowym wraz z infrastrukturą techniczną i obiektami towarzyszącymi na terenie obejmującym działki o nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], 135, 136 i 137 obręb S., gmina T. P..
Pismem z dnia 15 grudnia 2016 r. H. W., reprezentowana przez S. W. wystąpiła do Wójta Gminy T. P. o wznowienie postępowania i uchylenie pięciu decyzji Wójta Gminy T. P. o środowiskowych uwarunkowaniach, w tym decyzji o numerze [...]
Z analogicznym wnioskiem z dnia 4 stycznia 2017 r. (data wpływu do Urzędu Gminy w Tarnowie Podgórnym) o wznowienie postępowania i uchylenie decyzji środowiskowej [...] wystąpił T. W., reprezentowany przez S. W..
W uzasadnieniu wnioskodawca poinformował, że nie był stroną postępowania jako właściciel działki nr [...] w Sadach.
W wyniku złożenia ww. wniosków Wójt Gminy T. P. pismem z dnia 10 stycznia 2017 r., znak: [...], zawiadomił pełnomocnika H. W. oraz T. W. o wszczęciu postępowania o wznowieniu postępowania dotyczącego uwarunkowań środowiskowych zakończonych ostateczną decyzją Wójta Gminy T. P., [...] z dnia 18 listopada 2013 r.
Wójt Gminy T. P. pismem z dnia 31 stycznia 2017 r. zawiadomił wnioskodawców w trybie art. 10 § 1 k.p.a. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz o możliwości wniesienia uwag i wniosków w terminie 7 dni od dnia odebrania pisma.
Postanowieniem z dnia 4 maja 2017 r., [...] Wójt Gminy T. P. wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie hali usługowo-magazynowej z budynkiem socjalno-biurowym wraz z infrastrukturą techniczną i obiektami towarzyszącymi na terenie obejmującym działki o nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], 135, 136 i 137 obręb S., gmina T. P..
Następnie pismami z dnia 04 lipca 2017 r. oraz z dnia 22 marca 2018 r. Wójt Gminy T. P. dwukrotnie zawiadamiał strony wznowionego postępowania w trybie art. 10 § 1 k.p.a. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz o możliwości wniesienia uwag i wniosków w terminie 7 dni od dnia odebrania pisma.
Po zakończeniu wznowionego postępowania administracyjnego Wójt Gminy T. P. wydał decyzję z dnia 13 kwietnia 2018 r., [...] odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji nr [...] z dnia 18 listopada 2013 r. Wójta Gminy T. P. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie hali usługowo-magazynowej z budynkiem socjalno-biurowym wraz z infrastrukturą techniczną i obiektami towarzyszącymi na terenie obejmującym działki o nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], 135, 136 i 137 obręb S., gmina T. P..
W uzasadnieniu swej decyzji Wójt wyjaśnił, że podstawą dokonania oceny, czy dany podmiot jest stroną postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jest art. 28 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego postępowanie dotyczy. Interes prawny w postępowaniu w sprawie wydania decyzji środowiskowej związany jest z położeniem nieruchomości w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia (wyrok NSA z 15 maja 2013 r., II OSK 108/12). Dodatkowo, istnienie interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. wymaga ustalenia związku o charakterze materialno-prawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzji) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny i realny, powinien on także znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych sprawy, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego.
Wójt stwierdził, że planowane przedsięwzięcie będzie polegać na budowie hali usługowo-magazynowej wraz z towarzyszącą infrastrukturą w Sadach, gmina T. P.. Zgodnie z informacjami zawartymi w karcie informacyjnej przedsięwzięcia - zasięg oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w fazie eksploatacji ograniczać się będzie wyłącznie do terenu jego nieruchomości, a przedsięwzięcie nie wpłynie na stan jakości środowiska w rejonie inwestycji. Uciążliwości w fazie realizacji przedsięwzięcia miały charakter przejściowy i oddziaływały jedynie na nieruchomości bezpośrednio sąsiadujące z terenem inwestycji, przy czym nie przekraczały norm dopuszczonych przepisami. H. W. i T. W. nie są właścicielami nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio z terenem inwestycji, a więc nie znajdują się w zasięgu oddziaływania inwestycji. Ponadto w swoich wnioskach nie podnieśli oni w ogóle kwestii ewentualnego oddziaływania przedsięwzięcia na ich nieruchomości. Nie wykazali tym samym interesu prawnego wynikającego z prawa materialnego, którego naruszenie przyznawałoby jej status strony. Swoje uprawnienia wywodzą jedynie z posiadania nieruchomości w pobliżu przedsięwzięcia, którego wydana decyzja dotyczyła. Z tego względu H. W. i T. W. nie przysługuje przymiot strony w tymże postępowaniu.
H. W. oraz T. W., reprezentowani przez S. W. złożyli odwołanie od ww. decyzji Wójta Gminy T. P.. Odwołanie nie zawierało zarzutów i uzasadnienia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 16 lipca 2018 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy T. P. zarówno w części dotyczącej wniosku H. W., jak i w części dotyczącej wniosku T. W..
Wyjaśniono, że przesłanką wznowienia postępowania, na którą powołali się odwołujący stanowi art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. brak udziału w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie hali usługowo-magazynowej z budynkiem socjalno-biurowym wraz z infrastrukturą techniczną i obiektami towarzyszącymi na terenie obejmującym działki o nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], 135, 136 i 137 obręb S., gmina T. P..
Kolegium przyjęło, że H. W. dochowała terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a. Wskazało też, że kluczową kwestią niezbędną do rozpoznania sprawy jest ustalenie, czy odwołujący się posiadają interes prawny i czy tym samym powinni posiadać przymiot strony postępowania w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją administracyjną Wójta Gminy T. P. z dnia 18 listopada 2013 r., [...]
Mając powyższe na uwadze Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wezwało T. W. pismem z dnia 01 czerwca 2018 r. do wykazania jego interesu prawnego uprawniającego go do uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym [...] w charakterze strony. W odpowiedzi jego pełnomocnik złożył wydruk księgi wieczystej [...] dla nieruchomości stanowiącej własność T. W.. Ponadto z akt zgromadzonych w sprawie wynika, że H. W. jest właścicielem nieruchomości zapisanej w Kw nr [...] Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 108/12, w postępowaniach administracyjnych w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach źródłem interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. mogą być także normy prawa cywilnego regulujące prawo do niezakłóconego korzystania z nieruchomości, a wynikające z art. 140 i 144 ustawy z dnia ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U.2017.459 ze zm.), tj. przepisów dotyczących wykonywania prawa własności oraz immisji. Z treści analizowanego wyroku wynika więc, że stroną w postępowaniach środowiskowych oprócz wnioskodawcy będą także właściciele nieruchomości znajdujących się w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia.
Organ odwoławczy wskazał, że H. W. jest właścicielem nieruchomości znajdującej się w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia (bezpośrednio sąsiadującej z terenem planowanej inwestycji). Organ uznał, że H. W. spełniała przesłanki do uczestnictwa w postępowaniu [...] w charakterze strony. Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji nie zapewnił możliwości czynnego uczestnictwa H. W. w sprawie, stąd też zasadnym jest przyjęcie, że bez własnej winy nie brała ona udziału w postępowaniu [...] Kolegium wskazało jednocześnie, że zasięg oddziaływania planowanego przedsięwzięcia nie obejmuje nieruchomości, która stanowi przedmiot własności T. W..
Kolegium wskazało, że odwołujący się zarówno we wniosku o wznowienie postępowania, a także w odwołaniu nie przedstawili argumentacji precyzującej rodzaj naruszenia prawa w związku z realizacją inwestycji, a także nie przedłożyli dowodów, które poddawałyby w wątpliwość ustalenia Wójta Gminy T. P. przyjęte w postępowaniu administracyjnym [...]
Kolegium wskazało, że przeprowadzona analiza zgromadzonej w sprawie dokumentacji oraz okoliczność, iż odwołujący się nie podnieśli żadnych zarzutów o charakterze merytorycznym w przedmiocie poprawności dokumentacji oraz zgodności inwestycji z obowiązującymi normami prawnymi, aktualnymi na dzień wydania decyzji administracyjnej, nie dają podstawy do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej co do istoty sprawy. Powtórna analiza dokumentacji zgromadzonej w sprawie nie wykazała bowiem zaistnienia naruszenia prawa zarówno materialnego, jak i procesowego, które skutkowałoby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji i wydania nowego rozstrzygnięcia. Ponadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż skarżący w składanych przez siebie pismach nie sformułowali także zarzutów odnośnie stanowisk organów opiniodawczych wyrażonych odpowiednio opinią RDOŚ w P. z dnia 4 listopada 2013 r. i opinią PPIS w P. z dnia 21 października 2013 r. Skarżący nie poszerzyli ponadto materiału dowodowego, a także nie wykazali w żaden inny sposób negatywnego wpływu planowanego przedsięwzięcia na nieruchomości, do których posiadają tytuł prawny, w związku z czym brak uczestnictwa w postępowaniu nie miał znaczenia i wpływu na treść wtórnie weryfikowanej decyzji administracyjnej.
H. W. reprezentowana przez S. W. pismem z dnia 25 lipca 2018 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wskazując że działki o nr [...] - [...] należą do H. W..
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga częściowo zasługiwała na uwzględnienie.
Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej p.p.s.a.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym. W razie stwierdzenia istotnych uchybień sąd administracyjny nie ma więc kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia danego postępowania, lecz jest upoważniony jedynie do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub aktu.
Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a., w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest prawidłowość decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 16.07.2018 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy T. P. z dnia 13 kwietnia 2018 r., znak sprawy [...] odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Wójta Gminy T. P. z dnia 18 listopada 2013 r. nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie hali usługowo-magazynowej z budynkiem socjalno-biurowym wraz z infrastrukturą techniczną i obiektami towarzyszącymi.
Na wstępie rozważań Sąd wskazuje, że H. W. zaskarżyła całą wyżej opisaną decyzję Kolegium. Sąd jednak nie dopatrzył się istnienia interesu prawnego H. W. w zaskarżeniu ww. decyzji Kolegium w części dotyczącej T. W., wobec czego skargę w części obejmującej T. W. należało odrzucić jako niedopuszczalną, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że kontrolą sądową w analizowanej sprawie objęte zostały decyzje wydane w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, czyli w trybie wznowienia postępowania.
Postępowanie wznowieniowe zmierza do weryfikacji decyzji ostatecznej. W tym znaczeniu jest to postępowanie, które stanowi zaprzeczenie zasady trwałości decyzji administracyjnej. Wynikająca z art. 16 k.p.a. zasada trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych. Formalna strona zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznej wyraża się w tym, że decyzje te obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawnym. Przepis art. 16 § 1 k.p.a. przewiduje możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej, ale jedynie w wyniku przeprowadzenia postępowania w trybie nadzwyczajnym, w tym w trybie wznowienia postępowania.
Istotą postępowania wznowieniowego jest zbadanie, czy postępowanie poprzedzające wydanie kwestionowanej decyzji, dotknięte jest kwalifikowanymi wadami prawnymi, a w wypadku pozytywnych ustaleń w tym zakresie - wydanie nowej decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty (art. 151 §1 pkt 2 k.p.a.). Ze względu na szczególny charakter tego trybu postępowania, które zmierza do weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej, przesłanki warunkujące wznowienie postępowania administracyjnego nie mogą być interpretowane rozszerzająco.
Ponieważ wznowienie postępowania jest instytucją szczególną stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji przyjmuje się, że wykładnia przepisów określających warunki wznowienia musi być ścisła (por. sygn. wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn. akt II GSK 889/09 - publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl).
Przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wymienione zostały w art. 145 §1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:
1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,
2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,
3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27,
4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,
5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,
6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,
7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2),
8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Celem postępowania wznowieniowego jest zatem ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami, a w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa (art. 151 § 1 pkt 1 i 2 i § 2 k.p.a.).
W wyniku przeprowadzenia wznowionego postępowania mogą zapaść następujące rozstrzygnięcia: decyzja odmawiająca uchylenia decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.); decyzja uchylająca decyzję dotychczasową i rozstrzygająca o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.) lub decyzja stwierdzająca wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa i wskazująca okoliczności, z powodu których nie może ona zostać uchylona (art. 151 § 2 k.p.a.). Zgodnie z regulacją art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b k.p.a.
Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji podejmuje czynności zmierzające do oceny dopuszczalności wszczęcia postępowania nadzwyczajnego: bada czy decyzja jest ostateczna, czy wnioskodawca powołał jedną z przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy zachowany został termin do złożenia podania o wznowienie postępowania (art. 148 k.p.a.). Dopiero w razie ustalenia, iż powyższe przesłanki zezwalają na wszczęcie postępowania wznowieniowego organ wznawia postępowanie postanowieniem, które stanowi podstawę do przeprowadzenia dalszego postępowania odnoszącego się do przyczyn wznowienia oraz do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Dopiero na tym etapie organ bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, a w razie pozytywnego ustalenia powyższej okoliczności w dalszej kolejności bada, czy treść decyzji wydanej w trybie wznowienia postępowania odpowiadać będzie w swej treści decyzji ostatecznej.
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy Sąd orzekający wskazuje, że ustalenia faktyczne organów administracji obu instancji są odmienne.
Należy podkreślić, że zarówno w odwołaniu, jak i w skardze, nie zawarto żadnych zarzutów. Skarżąca nie wskazała żadnych uchybień w zaskarżonej decyzji, w ustalonym stanie faktycznym, czy w rozważaniach organów obu instancji. Nie podniosła także żadnych zarzutów.
Z akt sprawy wynika, że przesłanką wznowienia postępowania, na którą powołali się wnioskodawcy stanowi art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. brak ich udziału w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację wyżej opisanego przedsięwzięcia. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzja ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Wznowienie przedmiotowego postępowania przez organ I instancji było zasadne, gdyż bezspornym jest, że skarżąca bez własnej winy nie brała w nim udziału, a to czy przysługuje jej status strony należało ocenić w toku wznowionego postępowania.
W niniejszej sprawie wniosek o wznowienie postępowania oparto o przesłankę ujętą w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a zatem w takiej sytuacji przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji podejmuje czynności zmierzające do oceny dopuszczalności wszczęcia postępowania nadzwyczajnego: bada czy decyzja jest ostateczna, czy wnioskodawca powołał jedną z przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy zachowany został termin do złożenia podania o wznowienie postępowania (art. 148 k.p.a.). W razie ustalenia, że powyższe przesłanki zezwalają na wszczęcie postępowania wznowieniowego organ wznawia postępowanie postanowieniem, które stanowi podstawę do przeprowadzenia dalszego postępowania odnoszącego się do przyczyn wznowienia oraz do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Dopiero na tym etapie organ bada, czy podmiot wnoszący podanie istotnie ma przymiot strony w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją, a w razie pozytywnego ustalenia powyższej okoliczności w dalszej kolejności bada, czy treść decyzji wydanej w trybie wznowienia postępowania odpowiadać będzie w swej treści decyzji ostatecznej.
Powyżej scharakteryzowany etap wznowionego postępowania znajduje swe odbicie w działaniach organów administracji w niniejszej sprawie. W tym miejscu Sąd wskazuje, że organ I instancji wadliwie wszczął postępowanie w formie zawiadomienia z dnia 10 stycznia 2017 r. Należy wskazać, że zgodnie z art. 149 § 1 wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. W ocenie Sądu to uchybienie nie miało jednak wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Organ I instancji wznowił postępowanie w następstwie ustaleń, które nie budzą wątpliwości, co do ostateczności kwestionowanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, przywołania we wniosku o wznowienie jednej z podstaw wznowieniowych (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) i wreszcie zachowania terminu do domagania się wznowienia postępowania, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a.). Tym samym zaistniała podstawa do przeprowadzenia przez właściwy organ dalszego postępowania odnoszącego się do przyczyn wznowienia.
Wskazany przez skarżącą jako podstawa podania o wznowienie postępowania przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Tak sformułowana podstawa wznowienia obligowała organy do zbadania w pierwszej kolejności okoliczności odnoszących się do tego, czy wnioskodawca (tu skarżąca) posiada przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach.
Organ I instancji przyjął, że zasięg oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w fazie eksploatacji ograniczać się będzie wyłącznie do terenu nieruchomości na której ma być zrealizowana inwestycja, a przedsięwzięcie nie wpłynie na stan jakości środowiska w rejonie inwestycji. Uciążliwości w fazie realizacji przedsięwzięcia miały charakter przejściowy i oddziaływały jedynie na nieruchomości bezpośrednio sąsiadujące z terenem inwestycji. Dlatego też w jego ocenie H. W. i T. W. nie posiadali przymiotu strony. Organ odwoławczy zajął natomiast odmienne stanowisko wskazując, że oddziaływanie planowanej inwestycji wychodzi poza obszar działki inwestycyjnej. Ponieważ według Kolegium z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że H. W. jest właścicielem nieruchomości (bezpośrednio sąsiadującej z terenem planowanej inwestycji) znajdującej się w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia spełniała ona przesłanki do uczestnictwa w postępowaniu [...] w charakterze strony. Z akt analizowanej sprawy wynika, że organ I instancji nie zapewnił możliwości czynnego uczestnictwa H. W. w sprawie, stąd też zasadnym jest przyjęcie, że bez własnej winy nie brała ona udziału w postępowaniu.
Zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b. Stosownie natomiast do art. 151 § 2 k.p.a. w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.
Analizując zaskarżoną decyzję stwierdzić należy, że SKO postąpiło niekonsekwentnie. Dokonując odmiennych ustaleń w zakresie stanu faktycznego i stwierdzając, że H. W. bez własnej winy nie brała udziału we wcześniejszym postępowaniu, organ II instancji nie mógł utrzymać w mocy decyzji Wójta – ta stwierdzała bowiem, że przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie zaistniała. Utrzymanie zaskarżonej decyzji w takich okolicznościach było błędne.
Sąd wskazuje, że uzasadnienie decyzji organu odwoławczego narusza art. 107 § 3 k.p.a. Organ nie wyjaśnił jakie konkretnie nieruchomości należące do H. W. znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Organ odwoławczy nie wskazał również na czym to oddziaływanie polega i w jakim zakresie nie narusza przepisów prawa. Z karty informacyjnej przedsięwzięcia można wywnioskować, że izolinie hałasu dla pory dziennej i pory nocnej planowanej inwestycji mogą swoim zasięgiem obejmować nieruchomości należące do skarżącej, jednak mapy w tym zakresie są niewyraźne i nie pozwalają na bezsporną identyfikację tych działek. Organ odwoławczy nie poczynił w tym zakresie żadnych ustaleń, a przynajmniej nie dał im wyrazu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto niezrozumiałe dla Sądu jest milczące pominięcie w uzasadnieniu przez organ II instancji kwestii odmiennego ustalenia przez organ I instancji, że zasięg oddziaływania planowanej inwestycji ograniczy się do terenu planowanej inwestycji.
Mając powyższe na względzie przyjąć należało, że w sprawie organ II instancji dopuścił się naruszenia art. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Stąd też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję (pkt 1 sentencji wyroku).
O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. W myśl pierwszego z wymienionych przepisów, w razie uwzględnienia skargi skarżącemu przysługuje od organu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Z kolei zgodnie z art. 205 § 1 p.p.s.a., niezbędne koszty postępowania strony działającej osobiście to m. in. koszty sądowe.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy weźmie pod uwagę wyżej opisaną wykładnię. Kolegium przede wszystkim ustali i oceni jednoznacznie, czy oddziaływanie planowanej inwestycji zamyka się w obrębie działki inwestycyjnej - jak to przyjął organ I instancji - czy też wychodzi poza jej obręb. W razie przyjęcia, iż oddziaływanie inwestycji wychodzi poza obręb działki inwestycyjnej organ odwoławczy wskaże na jakich przesłankach i ustaleniach opiera taki wniosek. Nadto wskaże jakie konkretnie nieruchomości należące do skarżącej znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, jak są one położone względem działki inwestycyjnej oraz wyjaśni na czym to oddziaływanie polega. Ponadto organ odniesie się do ustaleń organu I instancji. Wszystkie ustalenia im oceny organ odwoławczy precyzyjnie opisze w uzasadnieniu decyzji z poszanowaniem zasad wynikających z art. 107 § 3 k.p.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło