II OZ 262/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 30 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Go 766/18 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi G. W. na uchwałę Rady Miejskiej w Skwierzynie z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia "Gminnego programu budowy przydomowych oczyszczalni ścieków na terenie Gminy Skwierzyna w latach 2016 - 2020" postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z dnia 30 listopada 2018 r., sygn. II SA/Go 766/18, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) odrzucił skargę G. W. (dalej jako skarżąca) Rady Miejskiej w Skwierzynie z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia "Gminnego programu budowy przydomowych oczyszczalni ścieków na terenie Gminy Skwierzyna w latach 2016 - 2020". Sąd uznał, że została wniesiona po terminie wskazanym w art. 53 § 2 P.p.s.a. W uzasadnieniu Sąd zauważył, że przedmiotem skargi jest uchwała organu z dnia 25 lutego 2016 r., a więc wydana przed 1 czerwca 2017 r. tj. dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935). Wobec powyższego zastosowanie w niniejszej sprawie, zgodnie z art. 17 ust. 2 powołanej ustawy nowelizującej, ma przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 466 ze zm., dalej jako u.s.g.) w brzmieniu sprzed wskazanej nowelizacji. Przepis art. 17 ust. 2 ustawy nowelizującej określa bowiem, że przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2 (u.s.g.), art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Sąd wskazał, że zastosowanie w niniejszej sprawie będzie miał art. 52 § 1 i art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; obecnie Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, określanej dalej jako P.p.s.a.), w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 maja 2017 r. Zgodnie z tymi przepisami skargę należy wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeśli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia. Dalej Sąd powołał się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07, według której już z dniem wniesienia do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa rozpoczyna bieg termin sześćdziesięciu dni na wniesienie skargi, mimo że sprawa udzielenia odpowiedzi na to wezwanie jest otwarta. W okresie biegu tego terminu organ może udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku przerwaniu ulega bieg tego terminu. Natomiast w sytuacji udzielenia przez organ odpowiedzi na wezwanie, od dnia doręczenia wzywającemu tej odpowiedzi rozpoczyna bieg termin trzydziestu dni do złożenia skargi wskazany w art. 53 § 2 ab initio P.p.s.a. Sąd wskazując okoliczności dotyczące złożenia skargi w niniejszej sprawie uznał, że skarżąca złożyła skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Skwierzynie z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] z uchybieniem terminu określonego w art. 53 § 2 P.p.s.a. tj. po upływie 60-dniowego terminu, liczonego od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Wobec powyższego Sąd I instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego zmiany lub uchylenia oraz przywrócenia możliwości procesu. Jako powód uchybienia terminu wskazuje swój zły stan zdrowia (stany depresyjne spowodowane chorobą kardiologiczną). W efekcie tego nastąpił brak mobilizacji do podjęcia wysiłku napisania skargi do WSA w Gorzowie. Skarżąca twierdzi, że została pokrzywdzona i prosi o możliwość procesu. Wskazuje, że przerzucanie opłat przy okazji budowy sieci kanalizacyjnych przez Gminy jest często praktykowane. Obowiązek ponoszenia opłat jest nakładany na mieszkańców "bez upoważnienia ustawowego" i narusza Konstytucję. Do zażalenia dołączono informacje o leczeniu ze szpitala i dokumentację z przeprowadzonych badań. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd wojewódzki prawidłowo uznał, że skarga wniesiona przez skarżącą na uchwałę Rady Miejskiej w Skwierzynie z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia "Gminnego programu budowy przydomowych oczyszczalni ścieków na terenie Gminy Skwierzyna w latach 2016 - 2020" podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 53 § 2 P.p.s.a. Sąd ten słusznie zauważył, że do wniesionej skargi będą miały zastosowanie art. 53 § 1 i 2 P.p.s.a. oraz art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w brzmieniu sprzed nowelizacji tychże ustaw dokonanej ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U., z 2017 r., poz. 935, dalej ustawa nowelizująca), która weszła w życie od 1 czerwca 2017 r. Zawarty w art. 17 ust. 2 ustawy nowelizującej przepis o charakterze intertemporalnym stanowi jednoznacznie, że przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9 (P.p.s.a.), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2 (art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym), art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Skoro zaskarżona uchwała została podjęta w dniu 25 lutego 2016 r., to przy jej zaskarżeniu do sądu administracyjnego będą miały zastosowanie tryb i terminy wskazane w art. 53 § 2 P.p.s.a. w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r. Dla oceny terminowości wniesienia skargi w niniejszej sprawie należało ustalić czy skarga ta została wniesiona zgodnie z tym przepisem. Artykuł 53 § 2 P.p.s.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji stanowi, że w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W myśl uchwały siedmiu sędziów NSA z 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt: II OPS 2/07 publ. ONSAiWSA 2007 nr 3, poz. 60 przyjmuje się, że do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym ma zastosowanie art. 53 § 1 i 2 P.p.s.a. Wobec tego skargę na uchwałę składa się w terminie 30 dni od doręczenia skarżącemu przez organ odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa a w razie braku takiej odpowiedzi organu w tym terminie zastosowanie ma sześćdziesięciodniowy termin dla wniesienia skargi, który biegnie od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa do organu. Warunkiem wniesienia skargi jest uprzednie bezskuteczne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Jak wynika z akt sprawy skarżąca wezwała Radę Miejską w Skwierzynie do usunięcia naruszenia prawa dokonanego uchwałą z 25 lutego 2016 r. w dniu 12 stycznia 2018 r. Organ, jak wynika z pisma organu z dnia 26 października 2018 r. nie zajął stanowiska odnośnie do powyższego wezwania skarżącej do usunięcia naruszenia prawa (k. 43 akt). Wobec tego skarżąca mogła wnieść skargę w terminie 60 dni licząc od dnia doręczenia organowi przedmiotowego wezwania czyli do dnia 13 marca 2018 r. W tej sytuacji wniesienie skargi do WSA w Gorzowie Wielkopolskim w dniu 11 września 2018 r. jest wniesieniem skargi z uchybieniem terminu wskazanego w art. 53 § 2 P.p.s.a. Tym samym skarga taka podlegała odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 53 § 2 P.p.s.a. o czym słusznie orzekł Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu. Zażalenie skarżącej w okolicznościach niniejszej sprawy nie mogło doprowadzić do uchylenia czy też zmiany zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji albowiem zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Okoliczności złego stanu zdrowia skarżącej, które stały się przyczyną uchybienia terminu do wniesienia skargi w niniejszej sprawie nie mogą stanowić podstawy do uchylenia czy też zmiany zaskarżonego orzeczenia. Okoliczności takie co najwyżej mogą stanowić argumentację wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi przy spełnieniu wymogów z art. 86 i 87 P.p.s.a. Rozstrzygając w przedmiocie odrzucenia skargi NSA nie mógł rozpatrywać sprawy w kontekście podstaw do przywrócenia terminu, bo nie to stanowiło istotę zaskarżonego orzeczenia. Zagadnienie przywrócenia terminu do wniesienia skargi może stanowić odrębny przedmiot postępowania przed Sądem I instancji jeśli skarżąca wystąpi ze stosownym wnioskiem w tym zakresie i spełni określone prawem wymogi. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.