I GSK 2510/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-12-04
Skład orzekający: Henryk Wach, Hanna Kamińska, Ludmiła Jajkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy błąd w zadeklarowaniu rodzaju uprawy w ramach wniosku o płatność ekologiczną stanowi brak formalny wniosku, który organ ma obowiązek wezwać do uzupełnienia, czy też jest to błąd merytoryczny skutkujący odmową przyznania płatności?Ratio decidendi
Błąd w zadeklarowaniu rodzaju uprawy w ramach wniosku o płatność ekologiczną, który nie jest zgodny z wykazem roślin objętych płatnością dla danego wariantu, nie stanowi braku formalnego wniosku podlegającego uzupełnieniu na podstawie art. 25 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Jest to błąd merytoryczny, który organ prawidłowo kwalifikuje jako naruszenie warunków kwalifikowalności, skutkujące odmową przyznania płatności.Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności ekologicznej w ramach wariantu 7.1 (Uprawy rolnicze po okresie konwersji), deklarując uprawę soczewicy jadalnej. Organy administracji odmówiły przyznania płatności, uznając, że soczewica jadalna nie jest uwzględniona w wykazie roślin dla tego wariantu, a jedynie dla wariantu 8.1 (Uprawy warzywne). Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając, że organy naruszyły art. 25 i 27 ustawy, nie wzywając rolnika do uzupełnienia braków wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając, że błąd w deklaracji rośliny był błędem merytorycznym, a nie formalnym, i organy prawidłowo odmówiły przyznania płatności.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i oddalił skargę strony. Zasądził od strony na rzecz Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. koszty postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia NSA Hanna Kamińska (spr.) Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 marca 2018 r.; sygn. akt III SA/Po 87/18 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie płatności ekologicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od [...] na rzecz Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 22 marca 2018 r. sygn. akt III SA/Po 87/18 po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora W. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności ekologicznej w pkt I uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. z dnia 13 czerwca 2017 r. nr [...]. W pkt II zasądził od organu na rzecz strony kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:
[...] – dalej: strona lub wnioskodawca – złożyła w dniu 25 kwietnia 2016 r. wniosek o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014- 2020) strona ubiega się o przyznanie płatności ekologicznej w ramach: wariantu 7- Uprawy rolnicze po okresie konwersji do powierzchni [...] ha. Realizację wariantu zadeklarowano na działkach ewidencyjnych o numerach: [...] położonych w [...], jako uprawę: soczewica jadalna.
Kierownik Biura Powiatowego ARMiR w Z. decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. odmówił stronie przyznania płatności ekologicznej oraz nałożył sankcję w wysokości [...] zł (PROW 2014-2020).
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że roślina zadeklarowana w plonie głównym do wariantu 7.1, tj. soczewica jadalna, jest niezgodna z wykazem roślin objętych płatnością ekologiczną zgodnie z załącznikiem nr 4 do Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz, U. 2015 poz. 370 ze zm.; dalej: rozporządzenie). Procentowa różnica pomiędzy powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku w ramach Wariant: 7.1 - Uprawy rolnicze po okresie konwersji a powierzchnią stwierdzoną w kontroli administracyjnej oraz przez jednostkę certyfikującą wynosi 100,00%.
Orzekając na skutek odwołania strony Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARiMR w P. decyzją z dnia 4 grudnia 2017 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając uchylenie decyzji obu instancji WSA w Poznaniu podniósł, że naruszają one art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. 2017, poz. 562 dalej: ustawa). Chodzi tu o zasadę praworządności, przejawiającą się w obowiązku organu zachowania się zgodnie z dyspozycją art. 25 ust. 1 ustawy. W związku z powyższym nastąpiło również naruszenie tego ostatniego przepisu, przy czym mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ ponownie rozpoznając sprawę odniesie się merytorycznie do wniosku strony o przyznanie płatności.
WSA podniósł, że zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy wniosek o przyznanie pomocy składa się w terminie wskazanym w ogłoszeniu o naborze wniosków o przyznanie pomocy, a w przypadku działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy (a więc dotyczącym rolnictwa ekologicznego) w terminie określonym w art. 45 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Na podstawie ww. przepisu minister właściwy do spraw rozwoju wsi określi, w drodze rozporządzenia: 1) szczegółowe warunki lub tryb przyznawania, wypłaty lub zwrotu pomocy w ramach poszczególnych działań, poddziałań lub typów operacji objętych programem, a także przestrzenny zasięg wdrażania tych działań oraz poddziałań, w szczególności: a) formę i tryb składania wniosków o przyznanie pomocy lub wniosków o płatność, b) szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać wnioski o przyznanie pomocy lub wnioski o płatność, c) kryteria wyboru operacji - w przypadku działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1-9, 13 oraz 14 lit. c, d) szczegółowe wymagania, jakim powinna odpowiadać umowa o przyznaniu pomocy w przypadku działań i poddziałań, w ramach, których pomoc jest przyznawana na podstawie umowy, e) działania lub poddziałania i przypadki, w których następca prawny podmiotu ubiegającego się o przyznanie pomocy albo nabywca gospodarstwa rolnego lub jego części albo przedsiębiorstwa lub jego części, albo przejmujący posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części może, na swój wniosek, wstąpić do toczącego się postępowania na miejsce tego podmiotu, oraz warunki i tryb wstąpienia do tego postępowania, f) działania lub poddziałania i przypadki, w których następcy prawnemu beneficjenta albo nabywcy gospodarstwa rolnego lub jego części albo przedsiębiorstwa lub jego części, albo przejmującemu posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części jest przyznawana pomoc, oraz warunki i tryb przyznania tej pomocy - mając na względzie zapewnienie prawidłowej realizacji programu, w szczególności przyznawania, wypłaty i zwrotu pomocy zgodnie z warunkami wynikającymi z programu, biorąc pod uwagę specyfikę poszczególnych działań i poddziałań oraz konieczność ukierunkowania pomocy, w szczególności ze względu na szczególne potrzeby i warunki zidentyfikowane zgodnie z art. 8 ust. 1 lit. c) ppkt IV rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm. dalej: rozporządzenie nr 1305/2013), i wskazane w programie.
WSA zauważył, że na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy wydane zostało rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. Zgodnie z § 2.1 cyt. rozporządzenia płatność ekologiczną przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 29 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013, jeżeli: 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym"; 2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, zwanych dalej "użytkami rolnymi", wynosi, co najmniej 1 ha; 3) realizuje 5-letnie zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w art. 29 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013, w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem ekologicznym"; 4) spełnia warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu. W załączniku nr 4 do tego rozporządzenia wskazane zostało, że soczewica jadalna została wymieniona w pozycji – Pakiet 8 pkt 54 – Uprawy warzywne po okresie konwersji. Brak jest wskazania, że soczewica jadalna może być przedmiotem upraw rolniczych, wskazanych w Pakiecie nr 7.
Sąd I instancji wskazał, że strona złożyła wniosek w terminie. W sytuacji, gdy posiadał on braki formalne wówczas znajduje zastosowanie art. 25 ustawy. Zgodnie z tym przepisem w przypadku, gdy wniosek o przyznanie pomocy w ramach działania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 8, w zakresie rocznej premii, o której mowa w art. 22 ust. 1 rozporządzenia nr 1305/2013, lub w ramach działań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 10-12, nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, kierownik biura powiatowego Agencji, niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje podmiot ubiegający się o przyznanie pomocy o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z art. 13 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48; dalej: rozporządzenie nr 640/2014), chyba, że ten termin upłynął. Przepisu art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Natomiast w przypadku nieusunięcia braków, o których mowa w ust. 1, w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z art. 13 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014, wniosek jest rozpatrywany w zakresie, w jakim został prawidłowo wypełniony, oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych dokumentów (art. 25 ust. 2 ustawy).
W ocenie WSA, adresatem art. 25 ustawy jest organ administracji publicznej – tj. kierownik biura powiatowego ARMiR. Organ ten zobowiązany jest na podstawie art. 25 ust. 1 ustawy do niezwłocznego dokonania czynności prawnoprocesowej w postaci poinformowania rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek. W sprawie organ zaniechał dokonania powyższej czynności.
Sąd podniósł, że na podstawie art. 27 ust 1 ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Nie można także pominąć obowiązku organu wynikającego z art. 8 § 1 k.p.a. Nie można wyciągać negatywnych konsekwencji w stosunku do strony postępowania w postaci negatywnej decyzji w przedmiocie wniosku strony w sytuacji zaniechania wywiązania się przez organ administracji publicznej z jego normatywnych obowiązków. Tego typu zaniechanie, skutkujące negatywnie dla strony, jest sprzeczne z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, zmodyfikowanymi na podstawie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
Sąd nie kwestionował okoliczności, że to na stronie ciążył obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających spełnienie przez niego warunków dla przyznania płatności, jednakże organ posiadał normatywny obowiązek wezwania strony do uzupełnienia braków wniosku i to niezwłocznie po wpływie wniosku do organu. W aktach sprawy znajduje się protokół kontroli (pełnej, rocznej, niezapowiedzianej) przeprowadzonej przez Polskie Centrum Badań i Certyfikacji z dnia 19 lipca 2016 r. w zakresie ekologicznej uprawy roślin. Wynika z niego, że strona prowadzi produkcję roślinną ekologiczną w zakresie soczewicy jadalnej, wskazanej w Pakiecie 8. Okoliczności te oraz naruszenia art. 25 ust. 1 ustawy, organ II instancji zobowiązany był także wziąć pod uwagę w trakcie postępowania administracyjnego, a to w aspekcie błędu strony w określeniu właściwego pakietu.
Dyrektor W. Oddziału Regionalnego ARMiR w P. w skardze kasacyjnej zaskarżył powyższy wyrok w całości domagając się jego uchylenia w całości i oddalenie skargi. Ewentualnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Organ zrzekł się rozprawy.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędną interpretację art. 25 ust. 1 ustawy, a w konsekwencji przyjęcie przez Sąd I instancji, że organ ARiMR posiadał normatywny obowiązek wezwania strony do uzupełnienia braków wniosku niezwłocznie po wpływie wniosku do organu, podczas prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że:
a) po 11 lipca 2016 r. niedopuszczalne było dokonanie przez beneficjenta poprawek i to niezależnie od tego, czy następuje to z jego własnej inicjatywy, czy po otrzymaniu informacji od organu o stwierdzonych brakach, a ewentualne zaniedbanie organu ARiMR obowiązkowi określonemu w tym przepisie i tak nie może prowadzić do przywrócenia prawa do otrzymania płatności;
b) zadeklarowanie błędnej rośliny dla danego wariantu płatności ekologicznej nie jest brakiem formalnym wniosku o płatność weryfikowalnym na etapie oceny kompletności tego wniosku, a organ ARiMR nie miał żadnych (prawnych ani faktycznych) podstaw do żądania usunięcia jego braków.
Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący kasacyjnie organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona wniosła o jej oddalenie oraz "zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.
Zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Sytuacja opisana w dyspozycji tego przepisu wystąpiła w przypadku przedmiotowej skargi kasacyjnej, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał ten środek odwoławczy na posiedzeniu niejawnym.
Na wstępie rozważań wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują.
Skarżący kasacyjnie organ oparł skargę kasacyjną jedynie na podstawie kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że o skuteczności zarzutów opartych o podstawę określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie decyduje każde uchybienie przepisom procesowym, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez ów "wpływ" rozumieć zaś należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego I instancji, który to związek przyczynowy, nie musi być realny, jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia prawa procesowego wymaga wykazania przez Skarżącą istnienia związku przyczynowego między zarzucanym naruszeniem a treścią rozstrzygnięcia, jak również wykazania, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wynik Sądu I instancji byłby inny, a więc, że stwierdzone uchybienia były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego rozstrzygnięcia (wyrok NSA z dnia 11 marca 2014 r., II GSK 2103/12, Lex nr 1447212, wyrok NSA z dnia 26 lutego 2014 r., II GSK 1868/12, wyrok NSA z dnia 13 września 2013 r., I FSK 1174/12, Lex nr 1375563). Z taka sytuacją mamy do czynienia w sprawie.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w okolicznościach tej sprawy możliwe było zastosowanie art. 188 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Wadliwe jest stanowisko Sądu I instancji o naruszeniu przez organy administracji art. 25 oraz art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy. Uwzględnienie przez NSA zarzutu skargi kasacyjnej w tym zakresie nie doprowadziło do sytuacji, w której byłyby braki w zakresie ustalenia elementów stanu faktycznego istotnych z punktu widzenia przepisów prawa materialnego zastosowanych przez organy administracji publicznej. Za zastosowaniem art. 188 p.p.s.a. przemawiają także względy ekonomiki procesowej. Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na tej podstawie uchylił zaskarżony wyrok, a następnie rozpoznał skargę [...], którą oddalił.
Organ administracji oparł złożony środek odwoławczy na naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez błędną interpretację art. 25 ust. 1 ustawy, a w konsekwencji przyjęcie przez Sąd I instancji, że organ posiadał normatywny obowiązek wezwania strony do uzupełnienia braków wniosku niezwłocznie po wpływie wniosku do organu, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że po 11 lipca 2016 r. niedopuszczalne było dokonanie przez beneficjenta poprawek i to niezależnie od tego, czy następuje to z jego własnej inicjatywy, czy po otrzymaniu informacji od organu o stwierdzonych brakach, a ewentualne zaniedbanie organu ARiMR obowiązkowi określonemu w tym przepisie i tak nie może prowadzić do przywrócenia prawa do otrzymania płatności. Przy tym zadeklarowanie błędnej rośliny dla danego wariantu płatności ekologicznej nie jest brakiem formalnym wniosku o płatność weryfikowalnym na etapie oceny kompletności tego wniosku, a organ ARiMR nie miał żadnych (prawnych ani faktycznych) podstaw do żądania usunięcia jego braków. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazane podstawy skargi kasacyjnej są usprawiedliwione.
Trafne są te zarzuty skargi kasacyjnej, które dotyczą dokonanej przez Sąd I instancji oceny działań organów administracji w zakresie uznania, że ARMiR posiadał normatywny obowiązek wezwania strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014- 2020) w trybie art. 25 ustawy.
Oceniając trafność podniesionego zarzutu należy wskazać, że w toku postępowania administracyjnego ustalono, że roślina zadeklarowana w plonie głównym do Wariantu 7.1, tj. soczewica jadalna, jest niezgodna z wykazem roślin objętych płatnością ekologiczną zgodnie z załącznikiem nr 4 do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020 (Dz. U. 2015 poz. 370 ze zm.; dalej: rozporządzenie). W konsekwencji odmówiono stronie przyznania płatności za realizację Wariantu 7.1. W załączniku nr 4 do rozporządzenia "Wykaz roślin objętych płatnością ekologiczną" zadeklarowana przez Stronę uprawa rośliny "soczewica jadalna" nie została przez ustawodawcę uwzględniona jako roślina spełniająca warunek do otrzymania płatności ekologicznej na rok 2016 w ramach wariantu 7.1.
Uszło uwadze Sądu I instancji, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji strona sama wskazała, że doradca rolnośrodowiskowy wykonując Plan Działalności Ekologicznej popełnił błąd. Chodzi tu o to, że w części planu C.7. "Planowane zmianowanie roślin uprawnych w okresie realizacji zobowiązania" na działkach rolnych [...] zaplanowano uprawę roślin w kolejnych latach trwania zobowiązania ekologicznego. Doradca rolnośrodowiskowy popełnił błąd w planie działalności ekologicznej w 2016 wpisując przy uprawie soczewicy jadalnej wariant 7.1 uprawy rolnicze po okresie konwersji zamiast wariantu 8.1 uprawy warzywnicze po okresie konwersji. Przy składaniu wniosku o płatności za rok 2016 błąd z planu działalności ekologicznej przeniesiono i przy uprawie soczewicy jadalnej zadeklarowano wariant 7.1 zamiast 8.1. Powyższego uchybienia nie sposób zakwalifikować jako brak formalny wniosku możliwy do konwalidacji w trybie art. 25 ustawy. Stanowi on błąd merytoryczny nie formalny. Powyższe zostało trafnie zakwalifikowane przez organy, jako naruszenie warunków kwalifikowalności. Stanowisko WSA zawarte w zaskarżonym wyroku nie uwzględnia i tego, że deklaracje i informacje zawarte we wniosku jak i w załącznikach graficznych stanowią materiał dowodowy podlegający rozpatrzeniu w postępowaniu o przyznanie płatności ekologicznej, co oznacza, że ich treść rodzi określone skutki dla rozstrzygnięcia sprawy. Obowiązkiem osoby występującej o przyznanie płatności jest podanie w sposób prawidłowy - zgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy - wszystkich informacji dotyczących podstaw przyznania płatności.
Reasumując – wobec merytorycznego błędu wniosku o przyznanie płatności - na organie nie spoczywał obowiązek niezwłocznego wezwania strony do uzupełnienia wniosku w zakresie braku, który nie stanowił uchybień formalnych. Strona błędnie zadeklarowała (co przyznano w odwołaniu) roślinę dla danego wariantu. Nie był to brak o oczywistym charakterze i nie sposób było stwierdzić jego wystąpienie w ramach pierwszej kontroli prawidłowości wypełnienia wniosku. Nie jest możliwe stwierdzenie powyższego faktu na etapie kontroli formalnej wniosku, sprowadzającej się do sprawdzenia, czy wszystkie konieczne pola wniosku zostały wypełnione, a załączniki złożone wraz z tym wnioskiem. Taka niezgodność zostaje ujawniona przez organ na dalszym etapie sprawdzania wniosku i to już w ramach jego oceny merytorycznej. Nie można również przyjąć, że jest to oczywista omyłka pisarska. W konsekwencji, zatem organ nie miał żadnych podstaw do stwierdzenia nieprawidłowości formalnych wniosku i do żądania usunięcia jego braków. Pomyłka w deklaracji rośliny w ramach danego wariantu nie może skutkować przyznaniem płatności do rzeczywiście uprawianej rośliny w tym wariancie, a która to roślina nie została objęta żądaniem w złożonym terminowo wniosku.
Ze wskazanych powodów Naczelny Sad Administracyjny uznał, że Sąd I instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., bowiem błędnie uznał, że organy administracji uchybiły art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy oraz art. 25 ust. 1 ustawy. Przeciwnie organy w sposób niewadliwy oceniły wniosek strony wywodząc z niego poprawne wnioski o brakach natury merytorycznej skutkującej odmowie przyznania płatności ekologicznej. Wskazane naruszenie przepisów postępowania przez WSA miało istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem uzasadniało uchylenie zaskarżonego wyroku.
Jednocześnie zauważyć należy, że zgodnie z art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. W ocenie składu orzekającego, materiał dowodowy (w sprawie wniosek o przyznanie płatności) zgromadzony w toku postępowania administracyjnego i jego ocena dokonana przez organy oraz Sąd I instancji pozwalają na przyjęcie, że w niniejszej sprawie istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, co uzasadnia rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny w miejsce przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sadowi Administracyjnemu.
Rozpoznając skargę, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organy rozpoznając wniosek strony prawidłowo zastosowały przepisy art. 27 ust. 1 pkt 1 ustawy oraz art. 25 ust. 1 ustawy w niewadliwie ustalonym stanie faktycznym sprawy. Z tych wszystkich względów skargę [...] należało uznać za niezasadną, wobec czego podlegała ona oddaleniu.
Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku.
O kosztach (punkt 3 sentencji wyroku) NSA orzekł na podstawie art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od strony na rzecz organu zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. W ramach tych kosztów NSA uwzględnił równowartość uiszczonego przez organ wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł oraz koszty zastępstwa procesowego wykonanego przez radcę prawnego, który sporządził skargę kasacyjną i nie prowadził sprawy w postępowaniu przed Sądem I instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło