III SA/Łd 886/18
WyrokWSA w Łodzi2018-12-04
Skład orzekający: Janusz Nowacki, Małgorzata Kowalska, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady powiatu ustalająca wysokość opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego przechowywanie na parkingu strzeżonym, oparta wyłącznie na maksymalnych stawkach określonych w obwieszczeniu ministra, narusza art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym, jeśli nie uwzględniono rzeczywistych kosztów ponoszonych przez powiat?Ratio decidendi
Uchwała rady powiatu ustalająca wysokość opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego przechowywanie na parkingu strzeżonym, oparta wyłącznie na maksymalnych stawkach określonych w obwieszczeniu ministra i nieuwzględniająca rzeczywistych kosztów ponoszonych przez powiat, narusza art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym. Ustalenie tych opłat powinno uwzględniać zarówno konieczność sprawnej realizacji zadań, jak i rzeczywiste koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, a nie tylko maksymalne stawki ustawowe.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Łowiczu zaskarżył uchwałę Rady Powiatu Łowickiego z dnia 27 grudnia 2017 roku, ustalającą wysokość opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów oraz koszty w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu. Prokurator zarzucił naruszenie art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym, wskazując, że stawki opłat zostały ustalone na maksymalnym dopuszczalnym poziomie, bez uwzględnienia rzeczywistych kosztów ponoszonych przez powiat, a jedynie w celu zapewnienia wpływów do budżetu. Rada Powiatu Łowickiego podjęła uchwałę na podstawie przepisów ustawy o samorządzie powiatowym i Prawa o ruchu drogowym, powołując się na obwieszczenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 25 lipca 2017 r. Starosta Łowicki wniósł o oddalenie skargi, argumentując prawidłowe zastosowanie przepisów i uwzględnienie kosztów związanych z realizacją zadań.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w całości.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 grudnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki, Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , , , Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Lubasińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2018 roku sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Łowiczu na uchwałę Rady Powiatu Łowickiego z dnia 27 grudnia 2017 roku nr XLIII/268/2017 w przedmiocie ustalenia wysokości opłat za usuwanie pojazdu z drogi i jego przechowywanie na parkingu strzeżonym oraz wysokości kosztów w przypadku odstąpienia od wykonywania dyspozycji usunięcia pojazdu stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały.
Uchwałą z 27 grudnia 2017 roku nr XLIII/268/2017 w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego przechowywanie na parkingu strzeżonym oraz wysokości kosztów w przypadku odstąpienia od wykonania dyspozycji usunięcia pojazdu Rada Powiatu Łowickiego na podstawie art. 12 pkt 11 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1868) oraz art. 130a ust. 6-6d ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 ze zm.) w związku z obwieszczeniem Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 25 lipca 2017 r. w sprawie ogłoszenia obowiązujących w 2018 r. maksymalnych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu strzeżonym (M.P. z 2017 r., poz. 772) ustaliła w § 1 wysokość opłat za usunięcie pojazdów z drogi na terenie powiatu łowickiego i jego przechowywanie na parkingu strzeżonym Opłaty ustalono w zależności od rodzaju pojazdu i jego dopuszczalnej masy całkowitej i tak dla: roweru lub motoroweru – opłata za usunięcie ustalona została na 113 zł, za każdą rozpoczętą dobę przechowywania pojazdu na 20 zł,
motocykla – 223 zł, 27 zł,
pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t – 486 zł, 40 zł,
pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t do 7,5 t – 606 zł, 52 zł,
pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 7,5 t do 16 t – 857 zł, 75 zł,
pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 16 t – 1263 zł, 136 zł,
pojazdu przewożącego materiały niebezpieczne – 1537 zł, 200 zł,
W § 2 ustalono wysokość kosztów powstałych po wydaniu dyspozycji usunięcia pojazdu i ustaniu przyczyny jego usunięcia na 80 % opłaty za usunięcie pojazdu z uwzględnieniem rodzaju pojazdu, po zaokrągleniu w górę do pełnych złotych. W ustępie drugim wskazano, że koszty te określa się i zobowiązuje się do ich pokrycia jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie kosztów.
W § 3 orzeczono o utracie mocy uchwały nr XXVIII/165/2016 Rady Powiatu Łowickiego z 28 listopada 2016 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie pojazdów z dróg oraz ich parkowanie na parkingu strzeżonym oraz wysokości kosztów w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu (Dz. Urz. Województwa Łódzkiego z 2016 r., poz. 5552). W § 4 wskazano, że wykonanie uchwały powierza się Zarządowi Powiatu Łowickiego. W § 5 postanowiono o wejściu w życie uchwały po upływie 14 dni od daty ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego z mocą obowiązującą od 1 stycznia 2018 r.
W uzasadnieni uchwały zacytowana została treść art. 130a ust. 5f oraz art. 130a ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wskazano, że stosownie do art. 130a ust. 6c tej ustawy minister do spraw finansów publicznych ogłosił w drodze obwieszczenia obowiązujące w 2018 roku maksymalne stawki opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu strzeżonym. Podkreślono, że wysokość kosztów ustalonych przez radę powiatu, nie może być wyższa niż maksymalne kwoty opłaty za usunięcie pojazdu ogłoszone przez ministra finansów. W uchwala proponuje się zmianę stawek opłat jakie obowiązywały dotychczas. Opłaty te są zgodnie ze stawkami ogłoszonymi przez ministra do spraw finansów publicznych 25 lipca 2017 r. Opłaty określone w uchwale stanowią dochód własny powiatu i maja charakter restrykcyjny. Środki finansowe uzyskane z opłat służą sfinansowaniu usług świadczonych przez podmioty zewnętrzne wyłonione w drodze postępowania przetargowego.
Na powyższą uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł Prokurator Rejonowy w Łowiczu. Zaskarżył uchwałę Rady Powiatu Łowickiego z 27 grudnia 2017 r. w całości i wniósł na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej "p.p.s.a" o stwierdzenie jej nieważności. Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie art. 130a ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez jego niezastosowanie i ustalenie stawek opłat za usunięcie pojazdu i jego przechowywanie bez uwzględnienia rzeczywistych kosztów ponoszonych w tym zakresie przez powiat.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że stawki opłat z tytułu usunięcia pojazdu z drogi oraz przechowywania na parkingu zostały wyznaczone na najwyższym dopuszczalnym poziomie, wynikającym z art. 130 ust. 6a-d ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 25 lipca 2017 r. W ocenie wnoszącego skargę analiza treści protokołu sesji Rady Powiatu Łowickiego numer XLIII/17 wskazuje, iż projekt uchwały nie był poddany szerszemu uzasadnieniu co do wysokości kosztów nią ustalonych. Nie wskazano, aby rada dokonywała analizy rzeczywistych kosztów usuwania pojazdów i ich parkowania na parkingu strzeżonym. Prokurator podkreślił, że z treści wypowiedzi w toku głosowania nad uchwałą wynika, iż przedmiotem zainteresowania radnych było to, jakie wpływy finansowe do budżetu gminy zapewnia pobór opłat za usunięcie i holowanie pojazdów. Z protokołu sesji wynika, że stawki ustalone w uchwale nie są powiązane z kosztami rzeczywistego usunięcia pojazdów i w pewnych wypadkach powiat mógłby zarabiać, pobierając przedmiotowe opłaty. Prokurator wskazał na umowy w przedmiocie wykonywania zadań powiatu zgodnie z art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym zawarte z wykonawcami usług przed podjęciem zaskarżonej uchwały oraz po jej podjęciu, akcentując że ustalone nimi stawki były niższe od wskazanych w treści kwestionowanej uchwały. Podkreślił, że zaskarżona uchwała posiada bardzo lapidarne uzasadnienie niepozwalające na stwierdzenie, jakie czynniki zadecydowały o przyjęciu takiej, a nie innej stawki opłaty. Zdaniem skarżącego w realiach sprawy logiczny jest wniosek, iż jedną z przesłanek, jaką kierowała się rada powiatu, były względy zapewnienia wpływów do budżetu oraz "odstraszanie" potencjalnych właścicieli samochodów. Wskazuje na to ustalenie stawek opłat na poziomie znacznie wyższym niż wynikałoby to z obowiązujących umów. Analiza zawieranych umów wskazuje, że stawki ustalone w uchwale nie odzwierciedlają realnych kosztów usunięcia pojazdu i jego postoju.
W odpowiedzi na skargę Starosta Łowicki wniósł o jej oddalenie. Organ podkreślił, że dokonał wykładni i zastosował art. 130a ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym prawidłowo. Wziął pod uwagę jedynie przesłanki wskazane w ustawie, tj. zapewnienie sprawnej realizacji zadań wynikających z art. 130a ustawy i koszty odholowania pojazdów wynikające z umów z podmiotami zewnętrznymi. Natomiast, wbrew stanowisku skarżącego, organ nie kierował się przesłanką zapewnienia wpływu dochodów do budżetu Powiatu. Organ zwrócił również uwagę, że wykonywanie zadania nałożonego na Powiat Łowicki w art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym implikuje koszty związane z podjęciem uchwały w sprawie stawek, organizacją i przeprowadzaniem przetargów na usuwanie i przechowanie pojazdów usuniętych z dróg w sytuacjach, jak wskazane w art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, koszty wynikające z obowiązku odbierania pojazdów z parkingu kontrahenta zewnętrznego w celu jego przewłaszczenia na rzecz Powiatu Łowickiego - art. 130a ust. 10 i ust. 10a ustawy Prawo o ruchu drogowym - koszty odbioru, przewozu i likwidacji przewłaszczonego pojazdu.
Odnosząc się do twierdzeń skargi organ podkreślił, że umowy z przedsiębiorcą - D.C. zostały rozwiązane wskutek wypowiedzenia przez wykonawcę 29 czerwca 2018 r., który uznał stawki określone w nich za ekonomicznie nieopłacalne. Dodatkowo organ podał, że obecnie toczą się postępowania sądowe z wieloletnim kontrahentem Powiatu Łowickiego w zakresie usuwania pojazdów do dmc 3,5 tony i w zakresie przechowywania. Postępowania te generują znaczne koszty w zakresie ich obsługi co także było brane pod uwagę przy uchwalaniu maksymalnych, zgodnych z rozporządzeniem stawek opłat za czynności usuwania/przechowania pojazdów.
Organ nie zgodził się również z argumentem skargi, że projekt uchwały nie był poddany szerszemu uzasadnieniu co do wysokości kosztów nią ustalonych. Podkreślił, że plenarne posiedzenie rady powiatu poprzedzają czynności przygotowujące obrady sesji tj. obrady właściwej tematycznie komisji i to głównie podczas tych obrad omawiane są szczegółowo merytoryczne i formalne aspekty projektów uchwał poddawanych następnie pod głosowanie radzie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 3 § 1 i § 2 pkt 5 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.
Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności.
Zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego, bowiem określa zakres obowiązku ponoszenia opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów. Dotyczy zatem sytuacji powtarzalnych, a nie jednorazowych, a przy tym adresatami tej uchwały są osoby określone generalnie, a nie imiennie. Uchwała ma charakter normatywny, generalny i abstrakcyjny.
Z kolei z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP wynika, że akty prawa miejscowego są źródłem powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Natomiast zgodnie z art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego ustanawiają akty prawa miejscowego na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Ustawa określa też zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej uchwały stanowią art. 12 pkt 11 ustawy o samorządzie powiatowym i art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym.
Stosownie do art. 12 pkt 11 ustawy o samorządzie powiatowym do wyłącznej właściwości rady powiatu należy podejmowanie uchwał w sprawach wysokości podatków i opłat w granicach określonych ustawami. Z kolei art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym stanowi, że na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawach, rada powiatu stanowi akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze powiatu. Uchwała sprzeczna z prawem jest nieważna - art. 79 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym.
Zgodnie z art. 130a ust.6 ustawy Prawo o ruchu drogowym rada powiatu ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłaty za usunięcie pojazdu z drogi oraz opłaty za każdą dobę przechowywania pojazdu na parkingu oraz wysokość kosztów w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań w zakresie usuwania pojazdów z drogi oraz wysokość kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu. Wysokość kosztów w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu. Wysokość opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdów nie może przekraczać maksymalnej wysokości stawek kwotowych opłat, ustalonych w art. 130a ust. 6a. Maksymalne stawki opłat ustalone w ust. 6a, obowiązujące w danym roku kalendarzowym ulegają corocznie zmianie na następny rok kalendarzowy w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie pierwszego półrocza roku, w którym stawki ulegają zmianie, w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego (art. 130a ust. 6b). Na każdy rok kalendarzowy minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" maksymalne stawki opłat, z uwzględnieniem zasady waloryzacji, zaokrąglając je w górę do pełnych złotych (art. 130a ust. 6c). Minister Rozwoju i Finansów ustalił wysokość maksymalnych stawek kwotowych opłat obowiązujących w 2018 r. w obwieszczeniu z dnia 25 lipca 2017 r. w sprawie ogłoszenia obowiązujących w 2018 r. maksymalnych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu strzeżonym (M.P. z 2017 r. , poz. 772), wydanym na podstawie art. 130a ust. 6c Prawa o ruchu drogowym.
Jak wynika z art. 130a ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym przesłankami kształtującymi treść uchwały podejmowanej na jego podstawie są:
1) konieczności sprawnej realizacji zadań w zakresie usuwania pojazdów z drogi oraz
2) koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu.
Sposób realizowania upoważnienia ustawowego zdeterminowany jest z kolei obowiązkiem wzięcia pod uwagę powyższych przesłanek, przy czym kategoryczne brzmienie art. 130 ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym wskazuje z jednej strony, że żadne inne przesłanki nie mogą determinować sposobu zrealizowania upoważnienia ustawowego w nim zawartego, a z drugiej strony wpływ tych przesłanek na ostateczne rozstrzygnięcie wyznaczony jest obowiązkiem ich wzięcia pod uwagę. Uchwała w przedmiocie ustalenia opłat za usunięcie pojazdu z drogi będzie zgodna z prawem wtedy, gdy jej treść zostanie zdeterminowana wyłącznie koniecznością sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1-2, oraz kosztami usuwania pojazdów na obszarze danego powiatu, a nie innymi okolicznościami, a wybór wysokości przyjętych stawek w granicach wyznaczonych treścią art. 130 ust. 6a-6d ustawy będzie wynikiem wzięcia "pod uwagę" wyłącznie powyższych przesłanek (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1919/16).
Rację ma skarżący w sprawie prokurator, że przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały nie uwzględniono drugiej z przesłanek, tj. kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu. W przypadku drugiej przesłanki chodzi o koszty, które są odpowiednikiem cen za usługi usuwania i przechowywania pojazdów pobierane przez podmioty świadczące tego rodzaju usługi komercyjnie na terenie powiatu (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1919/16, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. III SA/Wr 686/17; wyrok WSA w Łodzi z dnia 27 września 2017 r., sygn. III SA/Łd 690/17 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – CBOSA www. orzeczenia.nsa.gov.pl). Chodzi tu zatem nie o koszty, które powiat ponosi w związku z wykonywaniem zadań usuwania pojazdów z drogi i przechowywania ich na parkingach, bądź generowanych przez spory sądowe z byłym kontrahentem powiatu realizującym usługi z zakresu usuwania i przechowywania pojazdów, ale o koszty, które są odpowiednikiem cen za usługi odholowania i parkowania pojazdów, świadczone przez firmy i inne podmioty na terenie danego powiatu. Dopiero po ustaleniu tego "parametru" rada powiatu powinna uwzględnić go przy podejmowaniu uchwały określającej wysokość stawek opłat, o których mowa w art. 130a ust. 5c Prawa o ruchu drogowym.
Zgodzić należy się z twierdzeniami organu zawartymi w odpowiedzi na skargę, że podejmując uchwalę ma on obowiązek wziąć pod uwagę obie powyższe przesłanki materialnoprawne, co daje organowi pewną elastyczność w kształtowaniu treści uchwały. Jednak ustalenie wysokości przedmiotowych opłat powinno być w znacznym stopniu zależne od rzeczywistych kosztów usług odholowania pojazdów i przechowywania ich na parkingach, świadczonych przez firmy z danego powiatu. A przede wszystkim aby uwzględnić drugą z przesłanek wynikającą z art. 130 a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym rada powiatu musi uprzednio dysponować informacją na temat tego, jakie są koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze powiatu. Ustalenie stawek opłaty powinno zatem zostać poprzedzone szczegółową kalkulacją, z uwzględnieniem wysokości kosztów ponoszonych na rzecz podmiotów zewnętrznych aby ustrzec się od zarzutu, że wysokość stawek została ustalona arbitralnie z pominięciem ustawowych kryteriów- por. wyrok WSA we Wrocławiu z 14 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Wr 856/17 (LEX 2454492).
Sąd podziela stanowisko prokuratora, że Rada Powiatu Łowickiego podejmując uchwałę z 27 grudnia 2017 roku nr XLIII/268/2017 w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego przechowywanie na parkingu strzeżonym oraz wysokości kosztów w przypadku odstąpienia od wykonania dyspozycji usunięcia pojazdu naruszyła art. 130a ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym, albowiem przy podejmowaniu tej uchwały nie wzięła pod uwagę jakichkolwiek danych dotyczących kosztów usuwania i przechowywania pojazdów obowiązujących na obszarze powiatu łowickiego.
Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały nie wynika, aby organ podejmując uchwałę dysponował jakimikolwiek informacjami w zakresie kosztów czy cen usług dotyczących usuwania i przechowywania pojazdów na terenie powiatu. Nie ma również żadnego zapisu, z którego wynikałoby, że przed podjęciem uchwały rada dysponowała danymi dotyczącymi cen za usługi usuwania i przechowywania pojazdów pobieranych przez podmioty świadczące tego rodzaju usługi komercyjnie na terenie powiatu. Wbrew twierdzeniem zawartym w odpowiedzi na skargę ani w trakcie obrad rady, ani podczas prac Komisji Budżetu i Finansów radni nie byli zapoznani z wysokością stawek za usługi usuwania i przechowywania pojazdów, a więc nie dysponowali danymi dotyczącymi obowiązujących w tym zakresie cen stosowanych przez podmioty zajmujące się usuwaniem i przechowywaniem pojazdów na terenie powiatu. Z protokołu posiedzenie tej komisji wynika nawet, że jeden z radnych usiłował dociec czemu stawka za przechowywanie roweru jest taka wysoka, w odpowiedzi od Dyrektora PZDiT usłyszał jednak jedynie, że jest to stawka zgodna z obwieszczeniem Ministra Finansów oraz że taką uchwałę podejmują wszystkie samorządy. Ponadto Dyrektor PZDiT wskazał, że parkingi z reguły obciążają kwotą dużą więc ustalenie niższych stawek spowodowałoby konieczność dokładania z budżetu. Z kolei z protokołu sesji rady powiatu, w toku której podjęto zaskarżona uchwałę, wynika, że radnych interesowały wyłącznie wpływy z tytułu opłat do budżetu. Powyższe potwierdza tylko, że rada nie dysponowała danymi dotyczącymi cen obowiązujących na terenie powiat za usługi usuwania i przechowywania pojazdów, co oznacza, że rację ma skarżący prokurator, że okoliczności tej nie mogła uwzględnić podejmując zaskarżona uchwalę. Okoliczności te potwierdza także dobitnie uzasadnienie projektu uchwały, w którym nie podano motywów przyjęcia stawek opłat w takiej, a nie innej wysokości, a zatem brak w nim odzwierciedlenia dokonania rzetelnej analizy ustawowych przesłanek ustalenia spornych opłat uwzględniającej wytyczne ustawodawcy.
Dodatkowo w uzasadnieniu skargi prokurator wskazał, że o tym na jakim poziomie mogą kształtować się koszty usuwania pojazdów z drogi oraz koszty przechowywania ich na strzeżonym parkingu świadczą umowa z 29 grudnia 2016 r. oraz 28 grudnia 2017 r. na usuwanie pojazdów powyżej 3,5 t. zawarta z Z.P. oraz umowa 21 marca 2017 roku na przechowywanie pojazdów na parkingu strzeżonym zawarta ze Z.K., a także dwie umowy zawarte 28 grudnia 2017 roku z D.C., z których wynika, że podane w umowach ceny usług są niższe niż te, które przyjęła Rada Powiatu Łowickiego. Powołane ceny odbiegają od stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi, które Rada Powiatu Łowickiego ustaliła na maksymalnym, dopuszczalnym przez prawo poziomie. Wskazać także wypada, że ceny zawarte w umowach z czerwca br. z wykonawcą, który zastąpił D.C. w świadczeniu dla powiatu usług w związku z wypowiedzeniem przez niego umów zawartych z powiatem, za wyjątkiem ceny za przechowywanie motoru są także niższe niż określone w uchwale.
Tym samym rację ma skarżący prokurator, że podejmując uchwałę z dnia 27 grudnia 2017 roku Nr XLIII/268/2017 Rada Powiatu Łowickiego nie uwzględniła drugiego z kryteriów, którym powinna kierować się podejmując uchwałę na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przy ustalaniu wysokości opłat organ uprawniony był bowiem do wzięcia pod uwagę rzeczywistych kosztów usunięcia i przechowania pojazdu ponoszonych przez powiat, czyli wynagrodzenia uzyskiwanego z tego tytułu przez firmy działające na obszarze powiatu. Skoro zatem Rada Powiatu Łowickiego nie dysponowała informacjami na temat tego, jakie są koszty usług usuwania pojazdów z dróg publicznych obszaru powiatu oraz koszty parkowania pojazdów na parkingach strzeżonych (co wynika z treści uzasadnienia uchwały oraz protokołów sesji rady i posiedzenia Komisji Budżetu i Finansów) to podejmując zaskarżoną uchwałę nie mogła uwzględnić przedmiotowych kosztów przy ustalaniu wysokości opłat, o których mowa w art. 130a ust. 5c ustawy Prawo o ruchu drogowym. W ocenie sądu, nieuwzględnienie przez organ tych okoliczności przy podejmowaniu uchwały oznacza wadliwe zrealizowanie ustawowego upoważnienia do wydania aktu prawa miejscowego, zwłaszcza gdy rzeczywiste koszty usunięcia i przechowywania pojazdu stosowane przez podmioty zewnętrzne kształtują się na poziomie niższym niż przyjęte w uchwale stawki w maksymalnej wysokości, określone w obwieszczeniu Ministra Rozwoju i Finansów. W tej sytuacji trafnie wywodzi prokurator, że przesłankami, którymi kierowała się rada podejmując zaskarżoną uchwałę był wzgląd na zapewnienie wpływów do budżetu na odpowiednim poziomie oraz "odstraszanie" właścicieli pojazdów od ich porzucania, a więc przesłanki pozaustawowe. Wobec tego stwierdzić należy, że Rada Powiatu Łowickiego rażąco naruszyła art. 130a ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Stawki przedmiotowych opłat zostały określone w sposób arbitralny, a tym samym niezgodnie z wytycznymi wynikającymi z art. 130a ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Zgodnie z zasadą prawidłowej i rzetelnej legislacji, stanowiącą emanację zasady praworządności, w sytuacji, gdy organ powiatu - na podstawie upoważnienia ustawowego - nakłada na obywateli określony obowiązek, w szczególności, gdy ustawodawca pozostawił organowi powiatu margines swobody, w stosownym uzasadnieniu projektu tego aktu właściwy organ winien wskazać argumenty, odwołujące się do kryteriów ustawowych, przejawiające za przyjęciem konkretnych rozwiązań, w tym przypadku wysokości stawek za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu (kosztów odstąpienia od usunięcia pojazdów). Brak natomiast umotywowania uchwalenia stawek na poziomie stawek maksymalnych w kontekście określonych kryteriów ustawowych (co miało miejsce w skarżonej uchwale) nosi niewątpliwie cechę arbitralności i nie buduje zaufania członków wspólnoty samorządowej do organów samorządu stanowiących prawo.
Reasumując w ocenie sądu powołanie się przez radę powiatu na przesłankę konieczności sprawnej realizacji zadań w zakresie usuwania pojazdów z drogi przy jednoczesnym braku rozważania wynikających z umów zawartych z podmiotami świadczącymi usługi usuwania i parkowania pojazdów na terenie powiatu rzeczywistych kosztów odholowania pojazdów na poziomie w znacznym stopniu niższym w stosunku do przyjętych w uchwale stawek w maksymalnej wysokości określonej w obwieszeniu Ministra Rozwoju i Finansów z 25 lipca 2017 r., wskazuje na nieprawidłowe skorzystanie przez organ z upoważnienia ustawowego.
Wskazane wyżej naruszenie art. 130a ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym spowodowało na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości.
D.Cz.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło