II SA/Sz 1021/18
WyrokWSA w Szczecinie2018-12-06
Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zastępca burmistrza może być powołany jako członek i przewodniczący komisji konkursowej do przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora szkoły, będąc jednocześnie osobą podpisującą zarządzenie powołujące tę komisję?Ratio decidendi
Osoba pełniąca funkcję organu prowadzącego szkołę, w tym zastępca burmistrza działający z upoważnienia burmistrza, nie może być członkiem komisji konkursowej powołanej do przeprowadzenia konkursu na dyrektora szkoły, gdyż prowadziłoby to do sytuacji, w której staje się 'sędzią we własnej sprawie', naruszając zasadę bezstronności i obiektywizmu. W konsekwencji powołanie takiej osoby stanowi istotne naruszenie prawa skutkujące nieważnością zarządzenia powołującego komisję.Stan faktyczny
Burmistrz Nowogardu wydał zarządzenie powołujące komisję konkursową do przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej nr 2, w skład której powołano zastępcę burmistrza jako przewodniczącego. Zarządzenie zostało podpisane przez zastępcę burmistrza z upoważnienia burmistrza. Wojewoda Zachodniopomorski stwierdził nieważność tego zarządzenia z powodu naruszenia przepisów prawa oświatowego i samorządowego, wskazując na brak bezstronności komisji. Burmistrz zaskarżył rozstrzygnięcie nadzorcze do WSA w Szczecinie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Burmistrza Nowogardu na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Zachodniopomorskiego stwierdzające nieważność zarządzenia nr 446/2018 z dnia 18 maja 2018 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi Burmistrza Nowogardu na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 20 lipca 2018 r. nr P-1.4131.187.2018.AA w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia w sprawie powołania Komisji Konkursowej w celu przeprowadzenia konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej nr 2 im. Marii Konopnickiej w Nowogardzie oddala skargę.
Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 20 lipca 2018 r., nr P-1.4131.187.2018.AA, Wojewoda Zachodniopomorski na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2017 r., poz. 1875 ze zm.) stwierdził nieważność zarządzenia Burmistrza Nowogardu z dnia 18 maja 2018 r. w sprawie powołania Komisji Konkursowej w celu przeprowadzenia konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej nr 2 im. Marii Konopnickiej w Nowogardzie.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że jako materialnoprawną podstawę do podjęcia ww. aktu organ wykonawczy wskazał art. 63 ust. 14 ustawy Prawo oświatowe, w myśl którego w celu przeprowadzenia konkursu organ prowadzący szkołę lub placówkę powołuje komisją konkursową w składzie, który został określony w pkt 1 – 3 tego przepisu.
Zadania i kompetencje organu prowadzącego, określone w poszczególnych przepisach ustawy Prawo oświatowe, w przypadku szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego wykonuje odpowiednio: wójt (burmistrz, prezydent miasta), zarząd powiatu, zarząd województwa (art. 29 ust. 1 pkt 2 tej ustawy).
Zdaniem Wojewody, przedmiotowy akt narusza przepis art. 63 ust. 14 ust. 1 lit. a ustawy Prawo oświatowe w związku z art. 28g ustawy o samorządzie gminnym. W skład komisji konkursowej, jako jej przewodniczący, powołany został bowiem K. K. pełniący jednocześnie funkcję Zastępcy Burmistrza Nowogardu.
Analiza przepisów ustawy Prawo oświatowe prowadzi, w ocenie organu, do wniosku, że osoba pełniąca funkcję organu prowadzącego szkołę, jak również pełniąca funkcję zastępcy tego organu nie mogą być członkami komisji powołanej celem przeprowadzenia konkursu na dyrektora szkoły (placówki).
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, Wojewoda podniósł,
że wójt nie może być przedstawicielem organu prowadzącego w komisji konkursowej
w celu wyłonienia kandydata na stanowisko dyrektora szkoły. Ustawodawca regulując skład przedmiotowej komisji postanowił wyraźnie, że w jej skład wejdą przedstawiciele organu prowadzącego szkołę, a nie osoba piastująca funkcję tego organu. Sądy administracyjne wyraźnie podkreślają, że określenie przedstawiciel organu nie jest tożsame z określeniem piastun organu lub organ. Jedną z dyrektyw wykładni językowej jest zakaz nadawania różnych znaczeń tym samym wyrazom lub zwrotom zawartym w tekście prawnym. Przedstawiciel organu, o którym mowa w ww. przepisie prawa oznacza pracownika jednostki zapewniającej obsługę organu i pomoc w wykonywaniu jego ustawowych zadań. Gdyby jednak ustawodawca dopuścił możliwość udziału w pracach powołanej komisji konkursowej bezpośrednio osoby pełniącej funkcję organu jednostki samorządu terytorialnego, przepis prawny zostałby skonstruowany w sposób wyraźnie dopuszczający udział tego organu w pracach komisji. Organ wykonawczy nie może zatem powołać piastuna tegoż organu (tj. samego siebie) w skład komisji konkursowej. Wspomniana zasada dotyczy w całej rozciągłości wójta (burmistrza, prezydenta miasta), który jest organem jednoosobowym. Jednakże, takie obostrzenie dotyczące składu komisji konkursowej winno odnosić się również do zastępcy burmistrza gminy. Zgodnie z art. 28g ustawy o samorządzie gminnym, w przypadku przemijającej przeszkody w wykonywaniu zadań i kompetencji burmistrza spowodowanej np. niezdolnością do pracy z powodu choroby trwającej powyżej 30 dni, jego zadania i kompetencje przejmuje zastępca.
W związku z tym w sytuacji, gdyby zastępca wójta był członkiem komisji (nawet niekoniecznie jako jej przewodniczący), stawałby się sędzią we własnej sprawie, co prowadziłoby do niemożności zachowania bezstronności postępowania konkursowego.
Ponadto, w przedmiotowej sprawie istotnym jest to, że zarządzenie nr 446/2018 zostało podpisane z upoważnienia Burmistrza Nowogardu przez K. K. Zastępcę Burmistrza Nowogardu. Oznacza to, że K. K. podpisując to zarządzenie niejako powołał sam siebie w skład komisji konkursowej.
Organ nadzoru dodał, że przy powołaniu komisji konkursowej oraz w toku całego postępowania konkursowego zmierzającego do wyłonienia kandydata na stanowisko dyrektora szkoły (placówki) należy stosować ogólne standardy dobrej administracji, zapewniając tym samym bezstronność i obiektywizm. W przedstawionym powyżej stanie faktycznym nie może być mowy o zapewnieniu bezstronności i obiektywizmu, ponieważ w pracach komisji - powołany jako jej przewodniczący - uczestniczył zastępca burmistrza, a więc organu gminy wykonującego zadania i kompetencje organu prowadzącego, natomiast samo zarządzenie nr 446/2018 zostało podpisane przez osobę, która została powołana do prac ww. komisji postanowieniami tego zarządzenia.
Niezależnie od powyższego, organ nadzoru zbadał także tryb postępowania Burmistrza Nowogardu w części dotyczącej powołania w skład komisji konkursowej przedstawicieli związków zawodowych.
Wojewoda ustalił, że Burmistrz Nowogardu pismem z dnia 2 maja 2018 r., zwrócił się do [...] oraz do [...] z prośbą o wskazanie swoich przedstawicieli do prac w komisji konkursowej, zakreślając termin na udzielenie odpowiedzi do dnia 16 maja 2018 r. W nawiązaniu do tego wystąpienia, pismem z dnia 15 maja 2018 r. M. D. Przewodnicząca [...] wskazała przedstawiciela ww. związku do prac komisji konkursowej. Burmistrz Nowogardu, mając wątpliwości, czy wspomniany wyżej związek jest organizacją związkową o której mowa w art. 63 ust. 14 pkt 3 ustawy, pismem z dnia 18 maja 2018 r. wystąpił do władz tej organizacji z prośbą o przesłanie dokumentów potwierdzających, że jest ona reprezentatywna w rozumieniu ustawy o Radzie Dialogu Społecznego, a jednocześnie - tego samego dnia, tj. 18 maja 2018 r. – wydał zarządzenie nr 446/2018. W ocenie organu nadzoru, Burmistrz Nowogardu, wydając kwestionowany akt, określił skład komisji konkursowej nie uzyskując odpowiedzi na zapytanie z dnia 18 maja 2018 r. Informacja, że postanowieniami uchwały nr [...] z dnia [...] r. [...] przyjęty został w struktury [...] wpłynęła do Urzędu Gminy w dniu 11 czerwca 2018 r., tj. po przeprowadzonym postępowaniu konkursowym.
Powyższe przesądza o tym, że wskazany wyżej związek jest jednostką organizacyjną organizacji związkowej wchodzącej w skład organizacji związkowych reprezentatywnych w rozumieniu ustawy o Radzie Dialogu Społecznego, w związku
z tym – co do zasady – także jej przedstawiciele powinni zasiadać w składzie powołanej komisji konkursowej.
Wojewoda uznał jednak, że w przedstawionym stanie faktycznym brak takiego przedstawiciela powołanej powyżej organizacji nie przesądza o wydaniu niniejszego rozstrzygnięcia nadzorczego. W toku postępowania wyjaśniającego organ nadzoru stwierdził bowiem, że w kontekście zapisów zawartych w Dziale 2 Rubryce 1.2 Krajowego Rejestru Sądowego (nr [...]) M. D. Przewodnicząca [...] nie miała upoważnienia do samodzielnego składania oświadczeń woli w imieniu całego Związku, tj. do samodzielnego oddelegowania przedstawiciela. Do składania takich oświadczeń uprawnionych jest bowiem dwóch członków Zarządu w tym Przewodnicząca Związku (Dział 2 Rubryka 1.2 KRS).
Mając na uwadze powyższe, organ nadzoru uznał, że zarządzenie nr 446/2018 Burmistrza Nowogardu z dnia 18 maja 2018 r. w sprawie powołania Komisji Konkursowej w celu przeprowadzenia konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej nr 2 im. Marii Konopnickiej w Nowogardzie, nie odpowiada wymaganiom stawianym tej kategorii aktom przez wskazane w niniejszym rozstrzygnięciu przepisy, a omówione uchybienie, tj. powołanie K. K. Zastępcy Burmistrza Nowogardu do składu komisji konkursowej, zakwalifikować należy jako istotne naruszenie prawa, skutkujące koniecznością wyeliminowania ww. uchwały z obrotu prawnego.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie nadzorcze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniósł Burmistrz Nowogardu.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:
- przepisu art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, poprzez stwierdzenie nieważności zarządzenia nr 446/2018 Burmistrza Nowogardu, pomimo
że zarządzenie nr 446/2018 Burmistrza Nowogardu nie jest sprzeczne z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, a w szczególności nie jest sprzeczne z art. 63 ust. 14 ustawy Prawo oświatowe
- przepisów prawa materialnego w postaci art. 29 ust. 1 pkt 2 oraz art. 63
ust. 14 ustawy Prawo oświatowe, poprzez uznanie, że osoba piastująca stanowisko zastępcy organu wykonawczego gminy nie może zostać powołana w skład komisji konkursowej jako przedstawiciel organu prowadzącego szkołę.
Podnosząc powyższe zarzuty, Burmistrz wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym wynagrodzenia pełnomocnika będącego adwokatem według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Burmistrz podniósł, że w jego ocenie, zarządzenie
nr 446/2018 Burmistrza Nowogardu nie jest sprzeczne z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, a w szczególności nie jest sprzeczne z art. 63 ust. 14 ustawy Prawo oświatowe.
W ocenie skarżącego stanowisko organu nadzoru wynika z nieuprawnionej wykładni rozszerzającej przepisów art. 29 ust. 1 pkt 2 oraz art. 63 ust. 14 ustawy Prawo oświatowe. W tym zakresie chybione jest powoływanie się przez Wojewodę Zachodniopomorskiego na orzecznictwo sądów administracyjnych, w którym postawiono tezę, że rozdzielenie kompetencji organu prowadzącego szkołę lub placówkę od kompetencji komisji konkursowej wyłącza powołanie w skład komisji konkursowej organu prowadzącego szkołę (wójta, burmistrza, prezydenta miasta) - por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2014 r., sygn. I OSK 2185/14.
Wskazać bowiem należy, że argumentacja przytoczona przez sądy, w tym przez NSA w w/cyt. orzeczeniu, z którą skarżący się zgadza, zasadza się na przepisach, które przyznają kompetencje do wykonywania określonych zadań organu prowadzącego konkretnym organom tych organów prowadzących. W obecnym stanie prawnym, w przypadku organu prowadzącego jakim jest gmina, kompetencje w zakresie powołania komisji konkursowej zostały przez ustawodawcę wprost przyznane wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta) na mocy art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo oświatowe.
Przepis powyższy nie przyznaje natomiast żadnych kompetencji zastępcy organu wykonawczego gminy.
Zabiegiem nieuprawnionym jest natomiast stawianie znaku równości pomiędzy osobą pełniącą funkcję zastępcy wójta (burmistrza, prezydenta miasta), a osobą piastującą funkcję samego organu wykonawczego.
Zdaniem strony, ustawodawca nie określił bezpośrednio zakresu kompetencji realizowanych przez zastępcę wójta, zaś sam fakt powołania na to stanowisko, bez określenia zakresu przyznanych kompetencji, nie rodzi domniemania o ich przyznaniu. Określenie zakresu działania zastępcy lub zastępców należy do wójta. Wójt może to uczynić już w treści zarządzenia o powołaniu zastępcy, jak również w regulaminie organizacyjnym, w zakresie czynności lub też odrębnych upoważnieniach (wyrok NSA z 3 grudnia 2008 r., II OSK1458/2008). Ważne jest, aby przekazany do realizacji zakres spraw określony był precyzyjnie. (...) Burmistrz podkreślił, że dekoncentracja kompetencji na inny podmiot nie oznacza wyzbycia się przez wójta możliwości wkraczania w tok tych czynności, jak również nie powoduje przeniesienia na zastępcę w określonym zakresie statusu organu wykonawczego. Zastępca wójta realizuje powierzone mu obowiązki w imieniu wójta i nie dochodzi do zmiany właściwości organu.
Bez znaczenia, w ocenie skarżącego, są również rozważania organu nadzoru
w zakresie hipotetycznej możliwości przejęcia zadań i kompetencji wójta przez jego zastępcę w sytuacji przemijającej przeszkody w wykonywaniu zadań i kompetencji przez wójta zgodnie z art. 28g u.s.g., bowiem, w niniejszej sprawie sytuacja tego rodzaju nie wystąpiła ani w czasie wydawania zarządzenia, ani w czasie pracy komisji konkursowej, ani też w żadnym późniejszym okresie do dnia złożenia niniejszej skargi. Skarżący nie może natomiast zaakceptować tezy (która byłaby konsekwencją poglądu wyrażonego przez organ nadzoru), że przy każdego rodzaju czynności dokonywanej przez zastępcę wójta należałoby brać pod uwagę, że osoba ta może przejąć zadania i kompetencje wójta w trybie art. 28g u.s.g., ponieważ prowadziłoby to do traktowania zastępcy wójta jako quasi-organu wykonawczego, co jest sprzeczne z obowiązującym porządkiem prawnym.
Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 listopada 2012 r., sygn. IV SA/Wr 649/12, skarżący podniósł, że użyte obecnie w art. 63 ust. 14 pkt 1 lit. a ustawy prawo oświatowe, wyrażenie "przedstawiciel organu" oznacza pracownika jednostki zapewniającej obsługę organu i pomoc w wykonywaniu jego ustawowych zadań.
Zastępca Burmistrza Nowogardu jest pracownikiem Urzędu Miejskiego
w Nowogardzie, który w swojej pracy pomaga w wykonywaniu przez Burmistrza Nowogardu zadań ustawowych, działając niejednokrotnie - podobnie jak inni pracownicy urzędu zatrudnieni na stanowiskach urzędniczych - w imieniu organu wykonawczego na podstawie stosownych upoważnień, których zakres wyznaczają przepisy prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach tak zakreślonej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
W myśl przepisu art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej "p.p.s.a.", kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie
w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego. W tym zakresie dokonując oceny legalności sąd bada, czy akt nadzoru, z uwagi na jego formę, treść rozstrzygnięcia, argumentację uzasadnienia i tryb wydania, odpowiada przepisom prawa.
W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania Burmistrz Nowogardu wniósł skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 20 lipca 2018 r. stwierdzające nieważność zarządzenia Burmistrza Nowogardu z dnia 18 maja 2018 r. w sprawie powołania Komisji Konkursowej w celu przeprowadzenia konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej nr 2 w Nowogardzie.
Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. 2018 r., poz. 1875), uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, a o ich nieważności w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały organowi nadzoru.
Z procesem dokonywanej przez sąd oceny prawidłowości zaskarżonego aktu nadzoru nierozłącznie związane jest badanie legalności zapisów zarządzenia, których nieważność stwierdzono rozstrzygnięciem nadzorczym. Jedynie w ten sposób sąd może stwierdzić, czy organ nadzoru prawidłowo ocenił wagę stwierdzonych naruszeń i czy zarzucane przez akt nadzoru naruszenie prawa może prowadzić do stwierdzenia nieważności zapisów uchwały.
Zasady powoływania na stanowisko dyrektora szkoły zostały uregulowane
w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2018 r., poz. 996).
W myśl art. 63 ust. 1 cytowanej ustawy, stanowisko dyrektora szkoły lub placówki powierza organ prowadzący szkołę lub placówkę. Kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki wyłania się w drodze konkursu. Kandydatowi nie można odmówić powierzenia stanowiska dyrektora (art. 63 ust. 10 cytowanej ustawy).
Z kolei zgodnie z art. 63 ust. 14 tej ustawy (w brzmieniu aktualnym w dacie wydania kontrolowanego zarządzenia Burmistrza Nowogardu), w celu przeprowadzenia konkursu organ prowadzący szkołę lub placówkę powołuje komisję konkursową w składzie:
1) po trzech przedstawicieli:
a) organu prowadzącego szkołę lub placówkę,
b) organu sprawującego nadzór pedagogiczny,
2) po dwóch przedstawicieli:
a) rady pedagogicznej,
b) rady rodziców,
3) po jednym przedstawicielu zakładowych organizacji związkowych będących jednostkami organizacyjnymi organizacji związkowych reprezentatywnych w rozumieniu ustawy o Radzie Dialogu Społecznego albo jednostkami organizacyjnymi organizacji związkowych wchodzących w skład organizacji związkowych reprezentatywnych w rozumieniu ustawy o Radzie Dialogu Społecznego, zrzeszających nauczycieli, przy czym przedstawiciel ten nie może być zatrudniony w szkole lub placówce, której konkurs dotyczy
- z zastrzeżeniem ust. 15.
Łączna liczba przedstawicieli organów, o których mowa w ust. 14 pkt 1, nie może być mniejsza niż łączna liczba przedstawicieli, o których mowa w ust. 14 pkt 2 i 3 (art. 63 ust. 15 ustawy Prawo oświatowe).
W przypadku szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego zadania i kompetencje organu prowadzącego, określone w: art. 10 ust. 1 pkt 1-5, art. 62 ust. 2, art. 63 ust. 1, 12-14, 18 i 20, art. 66 ust. 1, art. 68 ust. 7 i 9, art. 91 ust. 8 oraz art. 128 ust. 1 - wykonuje odpowiednio: wójt (burmistrz, prezydent miasta), zarząd powiatu, zarząd województwa (art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe).
Zgodnie z treścią § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia
11 sierpnia 2017 r. (Dz.U. z 2017 r., poz. 1587) w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej, organ prowadzący publiczne przedszkole, publiczną szkołę lub publiczną placówkę wyznacza przewodniczącego komisji konkursowej, zwanej dalej "komisją", który kieruje jej pracami.
Po zakończeniu obrad komisji przewodniczący komisji niezwłocznie powiadamia organ prowadzący publiczne przedszkole, publiczną szkołę lub publiczną placówkę o wyniku postępowania konkursowego oraz przekazuje temu organowi dokumentację postępowania konkursowego (§ 8 ust. 1 cytowanego rozporządzenia z 11 sierpnia 2017 r.)
Organ prowadzący publiczne przedszkole, publiczną szkołę lub publiczną placówkę zatwierdza konkurs albo unieważnia konkurs i zarządza ponowne jego przeprowadzenie w razie stwierdzenia:
1) nieuzasadnionego niedopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego;
2) przeprowadzenia przez komisję postępowania konkursowego bez wymaganego udziału 2/3 jej członków;
3) naruszenia tajności głosowania, z zastrzeżeniem § 4 ust. 1;
4) innych nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu (§ 8 ust. 2 ww. rozporządzenia).
W ocenie Sądu, wobec takiego brzmienia przepisów, nie ulega wątpliwości,
że osoba pełniąca funkcję organu prowadzącego szkołę, czy placówkę nie może być członkiem komisji powołanej celem przeprowadzenia konkursu na dyrektora tej szkoły czy placówki.
Podzielając w pełni stanowisko przyjęte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2014 r. (IOSK 2185/14), należy wskazać,
że rozdzielenie kompetencji organu prowadzącego szkołę lub placówkę od kompetencji komisji konkursowej wyłącza powołanie w skład komisji konkursowej organu prowadzącego szkołę (wójta, burmistrza, prezydenta miasta), jak i przyjęcie, że powołani przedstawiciele organu prowadzącego szkołę działają na zasadzie przedstawicielstwa w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, co oznaczałoby dopuszczalność zamiast powołania przedstawiciela wejścia w skład komisji konkursowej, organu prowadzącego szkołę lub placówkę.
Pod pojęciem organu administracji publicznej należy rozumieć element (jednostkę) struktury organizacyjnej podmiotu realizującego zadania z zakresu administracji publicznej, posiadający swój substrat osobowy (w postaci osoby lub osób piastujących funkcję takiego organu), którego działania i zaniechania przypisywane są danemu podmiotowi (np. Państwu lub jednostce samorządu terytorialnego) jako dokonywane w jego imieniu i na jego rzecz. Z tej definicji jasno wynika, że piastun organu nie jest przedstawicielem tego organu, również w rozumieniu art. 36a ust. 6 ustawy o systemie oświaty, gdyż jest osobą piastującą funkcję danego organu, np. burmistrza. Przedstawicielem takiego organu, np. burmistrza będzie natomiast osoba, która zostanie upoważniona przez piastuna organu do załatwiania (prowadzenia) określonego rodzaju spraw w jego imieniu i na jego rzecz. Wobec tego, już z samej treści art. 63 ust. 14 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe wynika, że burmistrz nie może powołać na członka komisji konkursowej, mającej wyłonić kandydata na stanowisko dyrektora szkoły czy placówki, samego siebie.
Podobny pogląd wyrażono w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 listopada 2012 r. (sygn. akt IV SA/Wr 649/12), jak również w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 24 czerwca 2014 r. (II SA/Ol 422/14), w którym stwierdzono, że burmistrz jako organ prowadzący szkołę powinien mieć na uwadze wyraźny przepis art. 36a ust. 6 pkt 1 ustawy o systemie oświaty wskazujący, że w skład komisji mogą wchodzić przedstawiciele organu prowadzącego. "Właśnie art. 36a ust. 6 pkt 1 cyt. ustawy w swym literalnym brzmieniu stanowi ograniczenie dopuszczalności powołania przez burmistrza samego siebie w skład komisji konkursowej i jednocześnie granicę wpływu burmistrza na wybór członków komisji. Stosując ten przepis w jego literalnym brzmieniu burmistrz, jako organ prowadzący szkołę, zachowuje wpływ na wybór kandydata na stanowisko dyrektora szkoły poprzez swoich przedstawicieli. Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia taka regulacja ma zapobiec sytuacji, w której piastun organu prowadzącego szkołę jako członek komisji konkursowej, staje się "sędzią we własnej sprawie" mając dodatkowo kompetencję do zatwierdzenia konkursu albo jego unieważnienia".
Omawiane wyroki co prawda odnosiły się do uregulowań zawartych w poprzednio obowiązującej ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, jednakże z uwagi na analogiczne brzmienie przepisów tej ustawy oraz ustawy Prawo oświatowe poglądy przedstawione w tych rozstrzygnięciach pozostają w dalszym ciągu aktualne i znajdują odniesienie do sytuacji zaistniałej w niniejszej sprawie.
W ocenie Sądu, nie można zgodzić się ze stanowiskiem Burmistrza Nowogardu, że przedstawione powyżej poglądy nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie ponieważ w zarządzeniu w sprawie powołania Komisji Konkursowej wskazano jako przewodniczącego Komisji nie Burmistrza lecz jego zastępcę.
Stanowisko skarżącego nie uwzględnia bowiem szczególnych okoliczności występujących w rozpatrywanej sprawie, związanych z wydaniem tego zarządzenia.
Podkreślić należy, że zarządzenie to – podpisane z upoważnienia Burmistrza Nowogardu przez zastępcę tego Burmistrza K. K. wskazuje jako przewodniczącego Komisji Konkursowej i zarazem przedstawiciela Burmistrza – samego K. K..
Nie sposób zatem nie zgodzić się z Wojewodą, że w tym przypadku doszło do sytuacji, w której K. K. podpisując przedmiotowe zarządzenie niejako powołał sam siebie w skład komisji konkursowej. Wydając to zarządzenie na podstawie art. 63 ust. 14 ustawy Prawo Oświatowe, K. K. działał przy tym z upoważnienia Burmistrza – na co wprost wskazują stosowne zapisy zamieszczone przy jego podpisie.
Przepisy ustawy o samorządzie gminnym przewidują tego rodzaju rozwiązanie
w art. 33 ust. 4, zgodnie z którym wójt może powierzyć prowadzenie określonych spraw gminy w swoim imieniu zastępcy wójta lub sekretarzowi gminy.
Nie ulega przy tym wątpliwości, że podpisane w takim trybie zarządzenie traktowane jest jak zarządzenie Burmistrza (na co wskazuje też oznaczenie tego zarządzenia jako zarządzenia "Burmistrza Nowogardu").
Jednocześnie podkreślić należy, że cytowany już wcześniej § 2 rozporządzenia w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej, jednoznacznie wskazuje, iż przewodniczącego komisji konkursowej wyznacza organ prowadzący szkołę lub placówkę.
Zdaniem Sądu, upoważnienie zastępcy przez Burmistrza do wydania zarządzenia w przedmiocie powołania komisji konkursowej stanowi zarazem upoważnienie do podejmowania czynności przewidzianych dla burmistrza jako organu prowadzącego szkołę. W tej sytuacji nie ulega wątpliwości, że w tym wypadku doszło do naruszenia art. 63 ust. 14 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe.
Jak słusznie podnosi Wojewoda, przy powołaniu komisji konkursowej oraz w toku całego postępowania konkursowego zmierzającego do wyłonienia kandydata na stanowisko dyrektora szkoły (placówki) należy stosować ogólne standardy dobrej administracji, zapewniając tym samym bezstronność i obiektywizm. W sytuacji gdy przewodniczącym Komisji został zastępca Burmistrza upoważniony przez niego do podejmowania działań przewidzianych w ustawie Prawo oświatowe oraz w wydanym na podstawie tej ustawy rozporządzeniu z dnia 11 sierpnia 2017 r. – dla organu prowadzącego szkołę, zatem o takiej bezstronności nie może być mowy.
W orzecznictwie przyjmuje się (o czym była już mowa wcześniej), że omawiana regulacja ma zapobiec sytuacji, w której piastun organu prowadzącego szkołę jako członek komisji konkursowej, staje się "sędzią we własnej sprawie" mając kompetencje nie tylko do powołania komisji konkursowej ale także do zatwierdzenia konkursu albo jego unieważnienia.
O ile można zgodzić się ze skarżącym, że ustawodawca w ustawie o samorządzie gminnym nie określił bezpośrednio kompetencji realizowanych przez zastępcę wójta, a sam fakt powołania na to stanowisko, bez określenia zakresu przyznanych kompetencji, nie rodzi domniemania o ich przyznaniu, o tyle nie sposób przyznać mu rację, że w niniejszej sprawie takie kompetencje nie zostały przyznane. Zdaniem Sądu, nie ulega bowiem wątpliwości, że do wspomnianego przyznania kompetencji w omawianym zakresie doszło – na co wskazuje (z przyczyn, o których była mowa powyżej) chociażby sama treść zarządzenia z dnia 18 maja 2018 r. jak również fakt, że zostało podpisane przez K. K. (czyli przez zastępcę Burmistrza a nie przez Burmistrza).
Mając na uwadze powyższe należało stwierdzić, że stanowisko Wojewody Zachodniopomorskiego w rozpoznawanej sprawie co do zasady jest trafne. Co prawda Wojewoda w uzasadnieniu swojego stanowiska powołał się na okoliczność, że zastępca w przypadkach określonych w art. 28g ustawy o samorządzie gminnym przejmuje zadania i kompetencje burmistrza jako okoliczność o szczególnym znaczeniu dla rozstrzygnięcia, podczas gdy zdaniem Sądu o wadliwości kontrolowanego zarządzenia stanowią odmienne okoliczności, o których była mowa powyżej, jednak powyższe nie zmienia faktu, że ostatecznie rozstrzygnięcie Wojewody okazało się trafne. Powołanie przez działającego z upoważnienia Burmistrza jego zastępcy - samego siebie w niniejszej sprawie jako członka i Przewodniczącego Komisji Konkursowej do wyłonienia kandydata na Dyrektora Szkoły Podstawowej nr 2 w Nowogardzie stanowi naruszenie art. 63 ust. 14 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe. Tym samym istniały podstawy do stwierdzenia przez organ nadzoru nieważności zarządzenia z dnia 18 maja 2018 nr 446/2018 ze względu na istotne naruszenia prawa.
Z tych względów, Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło