II SA/Sz 952/18
WyrokWSA w Szczecinie2018-12-06
Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przyznaniu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego może mieć charakter konstytutywny i ograniczać prawo do świadczenia do okresu po złożeniu oświadczenia mieszkaniowego?Ratio decidendi
Decyzja o przyznaniu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego ma charakter deklaratoryjny, potwierdzający prawo do świadczenia za cały okres, w którym funkcjonariusz spełniał ustawowe przesłanki, a nie konstytutywny. Prawo do równoważnika przysługuje również za okres sprzed złożenia oświadczenia mieszkaniowego, o ile nie nastąpiło przedawnienie roszczenia. Organy administracji są związane wykładnią sądu i muszą uwzględniać wcześniejsze wyroki w sprawie.Stan faktyczny
Funkcjonariusz Policji D. K. złożył oświadczenie mieszkaniowe o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego po przeniesieniu służby do innej miejscowości, gdzie czas dojazdu przekraczał 2 godziny. Organ I instancji przyznał równoważnik od dnia złożenia oświadczenia, odmawiając świadczenia za okres sprzed tego dnia oraz odsetek. Wcześniejsze decyzje organów zostały dwukrotnie uchylone przez WSA w Szczecinie, który wskazał, że prawo do równoważnika ma charakter deklaratoryjny i przysługuje również za okres sprzed złożenia oświadczenia, z uwzględnieniem przedawnienia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w S.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] r., nr [...].
Komendant Powiatowy Policji w S. decyzją nr [...] przyznał D. K. prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego
w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej od dnia [...] r.,tj. od dnia w którym policjant złożył on oświadczenie mieszkaniowe, jednocześnie odmawiając przyznania odsetek od tego świadczenia. W pkt. 2 decyzji organ odmówił przyznania prawa do równoważnika pieniężnego za okres sprzed daty złożenia oświadczenia mieszkaniowego, tj. od dnia [...] r. do [...] r.
W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że wnioskodawca jest współwłaścicielem domu w miejscowości G., w którym zamieszkuje wraz z [...] i [...], na zakup którego w [...] r. otrzymał pomoc finansową decyzją Komendanta Powiatowego Policji w S. nr [...].
Komendant Powiatowy Policji w S. rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] r. zwolnił wnioskodawcę z zajmowanego stanowiska [...] Posterunku Policji w G. i przeniósł z dniem [...] r. do pełnienia służby na Posterunku Policji w B., co wynikało ze zmian organizacyjnych KPP w S.. Czas dojazdu do nowego miejsca pełnienia służby z miejsca zamieszkania funkcjonariusza przekracza 2 godziny w obie strony środkami komunikacji publicznej.
Organ I instancji wyjaśnił, że uprzednio decyzją z dnia [...] r. przyznał funkcjonariuszowi równoważnik pieniężny od dnia [...] r. (data złożenia oświadczenia mieszkaniowego) za brak lokalu mieszkalnego. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez K. W. P. decyzją z dnia [...] r. Jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 7 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 377/17 uchylił obie decyzje.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Komendant Powiatowy Policji
w S. decyzją nr [...] z dnia [...] r. ponownie przyznał wnioskodawcy równoważnik pieniężny od dnia [...] r. uznając, że decyzja ta ma charakter konstytutywny, co oznacza, że prawo do otrzymania równoważnika pieniężnego powstaje na mocy decyzji administracyjnej, gdy policjant złoży oświadczenie mieszkaniowe i spełni przesłanki określone w art. 92 ustawy o Policji.
W związku z tym w pkt. 2 decyzji organ odmówił przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres od [...] r. do [...] r., tj. za trzyletni okres poprzedzający złożenie oświadczenia mieszkaniowego, ponieważ w latach [...] policjant ten pobierał zwrot kosztów dojazdu z miejscowości pobliskiej do miejsca pełnienia służby, zgodnie z art. 93 ustawy o Policji. Komendant Wojewódzki Policji w S. decyzją nr [...] z dnia [...] r. utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd administracyjny w S. wyrokiem z dnia 1 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 115/18 uchylił obie decyzje i polecił uwzględnić stanowisko zawarte w uzasadnieniu tego wyroku oraz wyroku z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 377/17.
Rozpoznając sprawę po raz trzeci Komendant Powiatowy Policji w S. wyjaśnił, że wnioskodawca od [...] r., kiedy to nabył dom w miejscowości G., był upoważniony do pobierania corocznie równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego, na podstawie składanego oświadczenia. Ostatni taki równoważnik został mu przyznany za [...] rok. Zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 192 ze zm.) równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego nie przyznaje się, jeżeli policjant lub jego małżonek otrzymuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Ponieważ wnioskodawca w latach [...] otrzymywał równoważnik za remont lokalu mieszkalnego, nie przysługuje mu równoważnik za brak lokalu mieszkalnego.
Ponadto policjant, pobierając zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby od [...] r. do [...] r. nie był uprawniony do otrzymywania równoważnika pieniężnego za brak lokalu, gdyż posiadał lokal mieszkalny
w miejscowości pobliskiej. Czas dojazdu z jego miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby nie przekraczał 2 godzin środkami transportu zbiorowego, łącznie
z przesiadkami (art. 88 ust. 4 ustawy o Policji). W [...] r. rozkład jazdy uległ zmianie, część połączeń PKP na trasie G.-B.-G. została zlikwidowana, a czas dojazdu do miejsca pełnienia służby wydłużył się i w dacie wydania decyzji przekraczał 2 godziny w obie strony. Obecnie lokal mieszkalny funkcjonariusza nie znajduje się w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby. Dlatego też zgodnie z art. 92 ustawy o Policji został mu przyznany równoważnik pieniężny za brak lokalu, zgodnie z art. 92 tej ustawy. Zwrot kosztów dojazdu przysługuje, gdy policjant posiada lokal mieszkalny w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby (art. 93 ustawy o Policji), a pobieranie obu tych świadczeń w tym samym okresie wyklucza się.
Ponadto, zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy o Policji, roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego to inne świadczenie w rozumieniu tego przepisu. Złożenie oświadczenia mieszkaniowego jest czynnością przerywającą bieg przedawnienia, o jakiej mowa w art. 107 ust. 3 pkt 1 omawianej ustawy. Funkcjonariusz składając w dniu [...] r. oświadczenie mieszkaniowe o ustalenie prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, złożył je po upływie 3 lat od daty kiedy został przeniesiony rozkazem personalnym z urzędu do dalszego pełnienia służby na Posterunku Policji w B., po likwidacji Posterunku Policji w G. ([...].). Wobec tego jego roszczenie uległo przedawnieniu.
Komendant Policji decyzją nr [...] z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia wyjaśnił, że zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia MSWiA z dnia
28 czerwca 2002 r. (Dz. U. z 2014r. poz. 192 ze zm.) równoważnika za remont lokalu mieszkalnego nie przyznaje się, jeżeli policjant lub jego małżonek otrzymuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Ponieważ wnioskodawca w latach [...] otrzymywał corocznie równoważnik za remont lokalu, brak było podstaw prawnych do przyznania za ten okres prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Ponadto, w ocenie Komendanta Wojewódzkiego Policji
w S., organ I instancji słusznie stwierdził, że na podstawie art. 107 ustawy
o Policji doszło do przedawnienia roszczenia o wypłatę rekompensaty pieniężnej, ponieważ roszczenie to stało się wymagalne z dniem przeniesienia policjanta do służby w B., tj. z dniem [...] r., a trzyletni termin upłynął z dniem [...] r. W okresie tym funkcjonariusz nie złożył stosownego wniosku o ustalenie uprawnień do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, co oznacza, że bieg przedawnienia nie został przerwany.
Co do podniesionej w odwołaniu kwestii odsetek organ wyjaśnił, że przepisy ustawy o Policji nie przewidują możliwości naliczania policjantom odsetek od świadczeń pieniężnych. Takiej możliwości nie przewiduje też art. 359 Kodeksu cywilnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na ww. decyzję D. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji z powodu ich niezgodności z wcześniej wydanymi w sprawie wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie o sygn. akt II SA/Sz 115/18
i II SA/Sz 377/17. Podniósł, że już w wyroku z dnia 1 marca 2018 r. o sygn. akt
II SA/Sz 115/18 Sąd uznał, iż organy naruszyły art. 153 p.p.s.a., co uzasadnia zastosowanie trybu określonego w art. 155 tej ustawy. Organy Policji nie zastosowały się do wytycznych Sądu zawartych w ww. prawomocnych wyrokach, którymi były związane. Wbrew zapatrywaniom Sądu organy niezasadnie uznały, że możliwa jest odmowa przyznania równoważnika pieniężnego za okres przed złożeniem wniosku,
w sytuacji gdy Sąd w wyroku wydanym w tej samej spawie o sygn. II SA/Sz 115/18
i z powołaniem się na art. 153 p.p.s.a. stwierdził, że funkcjonariusz Policji może żądać równoważnika pieniężnego za cały okres w którym spełniał wymienione w art. 92 ust. 1 ustawy o Policji przesłanki do przyznania równoważnika, z uwzględnieniem zawartych w ustawie przepisów o przedawnieniu roszczeń. Tymczasem organy Policji, mimo wcześniejszego dwukrotnego uchylenia wydanych przez nie decyzji, powtórzyły swoje stanowisko prezentowane w uchylonych decyzjach uznając, że decyzja w sprawie równoważnika pieniężnego ma charakter konstytutywny, dlatego skarżącemu prawo do tego świadczenia przyznano od dnia złożenia wniosku. Tym samym organy orzekające w sprawie zakwestionowały związanie wyrokiem sądu administracyjnego, co przybiera już formę jawnego uchylania się od wyroków Sądu.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Ponownie wskazał,
że prawo do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego przysługiwało skarżącemu od dnia [...] tj. od dnia po złożeniu oświadczenia mieszkaniowego. Ponieważ wnioskodawca oświadczenie to złożył po upływie 3 lat od chwili gdy roszczenie to stało się wymagalne, co nastąpiło [...] r. kiedy to skarżący został przeniesiony z posterunku Policji w G. do posterunku Policji w B., roszczenie w tym zakresie przedawniło się zgodnie
z art. 107 ustawy o Policji. Skarżący w okresie 3 lat od zaistnienia okoliczności uzasadniającej przyznanie świadczenia nie złożył stosownego wniosku, nie doszło więc do przerwania biegu przedawnienia.
Natomiast żądanie zapłaty odsetek za nieterminową wypłatę świadczenia nie znajduje podstawy prawnej w ustawie o Policji. Niewypłacenie funkcjonariuszowi
w terminie uposażenia lub innej należności pieniężnej stanowi opóźnienie się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, uzasadniające na podstawie art. 481 § 1 kc żądanie odsetek przed sądem powszechnym. Dochodzenie przed organem administracji odsetek od niewypłaconego w terminie świadczenia pieniężnego nie znajduje uzasadnienia.
Na rozprawie w dniu 6 grudnia 2016 r. pełnomocnik organu podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - w skrócie "p.p.s.a." Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji
w S. utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji
w S. przyznającą skarżącemu prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] r., odmawiającą przyznania odsetek
od tego świadczenia, a także (w pkt. 2) odmawiającą przyznania prawa do tego świadczenia za okres sprzed daty złożenia oświadczenia mieszkaniowego, tj. od dnia
[...] r. do [...] r.
Zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały po dwukrotnym uchyleniu przez Sąd wydanych w tej sprawie decyzji wyrokami
z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 377/17 oraz z dnia 1 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 115/18. Uchylonymi decyzjami organy orzekające w sprawie przyznały skarżącemu prawo do równoważnika pieniężnego od dnia złożenia oświadczenia mieszkaniowego, tj. od dnia [...] r. uznając, że decyzja przyznająca to świadczenie ma charakter konstytutywny i świadczenie to nie może być przyznane za okres poprzedzający złożenie oświadczenia mieszkaniowego.
Stanowisko organów orzekających w sprawie narusza art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone
w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Dotyczy ona zatem właściwego zastosowania konkretnego przepisu prawa w indywidualnej sprawie. Wskazania natomiast co do dalszego postępowania, stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej i dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy. Z treści przepisu art. 153 p.p.s.a. wynika, iż zarówno organy administracyjne, których działanie było przedmiotem skargi, jaki i sądy, ilekroć dana sprawa będzie ponownie przez nie rozpoznawana, będą związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy prawne na podstawie których ten sąd orzekał. W przedmiotowej sprawie takie okoliczności nie wystąpiły co oznacza, że orzekając po raz trzeci niniejszej sprawie organy administracji oraz Sąd są związane wykładnią wyrażoną w motywach wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 377/17. W wyroku tym Sąd stwierdził, że decyzja w sprawie przyznania równoważnika pieniężnego, wydana na podstawie art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, ma charakter deklaratoryjny, a zatem potwierdzający prawo do równoważnika w okresie, w którym funkcjonariusz spełniał przesłanki do jego przyznania. Uprawnienie do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego ma charakter obiektywny, a o tym, czy zostanie on przyznany decyduje jedynie udokumentowanie spełnienia wszystkich przesłanek ustawowych uprawniających do tego świadczenia. Przyznanie świadczenia uzależnione jest od spełnienia jedynie dwóch przesłanek: pełnienia służby stałej oraz nieposiadania przez funkcjonariusza (członków jego rodziny) odpowiedniego lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Sąd wskazał
w uzasadnieniu wyroku, że z ustawy o Policji nie wynika, by prawo do równoważnika funkcjonariusz nabywał dopiero od dnia złożenia oświadczenia mieszkaniowego. Ponadto, § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia
28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania o zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie może stanowić podstawy prawnej do łączenia ustawowych przesłanek powstania uprawnienia do równoważnika z datą złożenia oświadczenia mieszkaniowego. Ten ostatni dokument ma przede wszystkim znaczenie dowodowe, ponadto inicjuje postępowanie administracyjne w tym przedmiocie, którego celem jest ustalenie i skonkretyzowanie uprawnień funkcjonariusza do równoważnika. Sąd wskazał, że funkcjonariusz Policji może żądać przyznania równoważnika za cały okres, w którym spełniał przesłanki wymienione w art. 92 ust. 1 ustawy o Policji,
z uwzględnieniem zawartych w tej ustawie przepisów o przedawnieniu roszczeń
(art. 107). Ponieważ zgodnie z art. 107 ust. 3 pkt 1 ustawy o Policji bieg przedawnienia roszczenia z tytułu uposażenia i innych świadczeń i należności pieniężnych przerywa każda czynność przed kierownikiem jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, właściwym do rozpatrywania roszczeń, podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia, złożenie przez funkcjonariusza oświadczenia mieszkaniowego, jest taką czynnością, która przerywa bieg przedawnienia.
Organy orzekające w sprawie będąc związane oceną prawną i wskazaniami zawartymi w ww. wyroku, rozpoznając ponownie sprawę, przyznały skarżącemu prawo do równoważnika pieniężnego od dnia [...] r., tj. od dnia złożenia oświadczenia mieszkaniowego. Decyzje te zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 1 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 115/18 w którym Sąd wskazał, że jest związany art. 153 p.p.s.a., co oznacza, że nie może formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Tym samym kontrola prawidłowości zaskarżonej decyzji wynikała z oceny realizacji zaleceń zawartych w uzasadnieniu wydanego wcześniej wyroku. Dokonując pod takim kątem oceny przeprowadzonego w sprawie postępowania administracyjnego Sąd stwierdził, że było ono obarczone wadą wynikającą z nieuwzględnienia oceny prawnej zawartej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 377/17. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że funkcjonariusz Policji może żądać przyznania równoważnika za cały okres, w którym spełniał wymienione w art. 92 ust. 1 ustawy o Policji przesłanki do jego przyznania, z uwzględnieniem zawartych w ustawie przepisów o przedawnieniu roszczeń. Tymczasem Komendant Wojewódzki Policji w decyzji z dnia [...] r. nr [...] powtórzył swoje stanowisko w sprawie zajęte w uchylonej przez Sąd decyzji uznając, że decyzja w sprawie równoważnika pieniężnego ma charakter konstytutywny, dlatego uznał, że przyznanie skarżącemu prawa do przedmiotowego świadczenia od dnia złożenia wniosku (oświadczenia mieszkaniowego), było właściwe. Sąd podkreślił, że nawet jeśli kwestia charakteru decyzji w przedmiocie prawa do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego jest sporna w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, to organ związany był wykładnią Sądu dokonaną w prawomocnym wyroku z dnia
22 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 377/17, który nie był kwestionowany przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w S..
W obecnie zaskarżonej decyzji z dnia [...] r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w S. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w S. nr [...] przyznającą skarżącemu prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] r., odmawiającą przyznania odsetek od tego świadczenia, oraz odmawiającą przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres sprzed daty złożenia oświadczenia mieszkaniowego, tj. od dnia [...] r. do [...] r. W motywach wydanego rozstrzygnięcia stwierdzono, że skarżący w latach [...] na podstawie corocznie składanego oświadczenia otrzymywał równoważnik za remont lokalu mieszkalnego, a zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 1279 ze zm.) równoważnika za remont lokalu mieszkalnego nie przyznaje się, jeżeli policjant lub jego małżonek otrzymuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Z przepisu tego organ II instancji wyprowadził wniosek, że w okresie kiedy skarżący otrzymywał równoważnik pieniężny za remont lokalu mieszkalnego, nie przysługiwał mu równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Wnioskowanie to nie znajduje oparcia w przepisach prawa.
Z przepisu tego wynika jedynie, że równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego nie przyznaje się, jeżeli policjant lub jego małżonek otrzymuje równoważnik pieniężny za brak lokalu. Jest to zrozumiałe, ponieważ w sytuacji gdy policjant (jego małżonek) otrzymuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego, znaczy to, że lokalem mieszkalnym nie dysponuje. Trudno w takiej sytuacji przyznawać mu równoważnik pieniężny za remont zajmowanego lokalu, skoro lokalu nie zajmuje. Ponadto, przepis ten zamieszczono w rozporządzeniu dotyczącym przyznawania równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego, co nie było przedmiotem orzekania przez organy administracji. Sprawa objęta skargą dotyczy równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej (co niekoniecznie oznacza brak lokalu mieszkalnego w ogóle), co zostało uregulowane w odrębnym rozporządzeniu MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 1130 ze zm.). Zgodnie z § 1 ust. 2 pkt 2 tego rozporządzenia równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi w służbie stałej jeżeli otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie odrębnych przepisów, z wyjątkiem policjanta przeniesionego do służby w innej miejscowości. Skarżący jest właśnie takim policjantem. Otrzymał pomoc finansową w [...] na uzyskanie domu na podstawie odrębnych przepisów, po czym od [...] r. został przeniesiony do służby w innej miejscowości, która nie jest miejscowością pobliską jego miejsca zamieszkania.
Zatem świadczenie, o które ubiega się skarżący przysługuje mu i wbrew stanowisku organów orzekających w sprawie świadczenie to przysługuje nie od dnia złożenia oświadczenia mieszkaniowego, ale także za okres 3 lat poprzedzających złożenie tego oświadczenia, a więc od [...] r., co jasno wynika z oceny prawnej i wskazań do dalszego postępowania zawartych w wyrokach Sądu wydanych w tej sprawie. Ocena prawna i wskazania zawarte w tych orzeczeniach wiążą organy właściwe do wydania decyzji. Wszystkie okoliczności faktyczne omówione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, mające przemawiać za trafnością ocenianego obecnie rozstrzygnięcia, były znane organom orzekającym w poprzednio przeprowadzonych postępowaniach. Nie są to okoliczności faktyczne, które zaistniałyby po wydaniu orzeczenia Sądu i nie mogą więc zmienić mocy wiążącej tej oceny.
W sprawie, której skarga dotyczy nie zmieniły się istotne okoliczności faktyczne, nie uległy też zmianie przepisy prawa i organy orzekające w sprawie były związane wydanymi wcześniej wyrokami.
Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Sąd przesądził, że decyzja wydawana na podstawie wskazanego przepisu ma charakter deklaratoryjny, a zatem potwierdzający prawo do równoważnika
w okresie, w którym funkcjonariusz spełniał przesłanki do jego przyznania. Rolą organu było rozpatrzenie wniosku skarżącego z dnia [...] r. i przyznanie mu prawa do równoważnika pieniężnego za okres trzech lat wstecz sprzed daty złożenia oświadczenia, tj. od dnia [...] r. skoro spełniał przesłanki do jego przyznania. Z akt sprawy i z uzasadnienia decyzji wynika, że przesłanki te zostały spełnione, tj. skarżący pełnił służbę w Policji w miejscowości, która nie spełniała kryterium miejscowości pobliskiej i nie posiadał lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby. Roszczenie to nie przedawniło się, wbrew stanowisku organu, co zostało przesądzone w wyroku Sądu o sygn. akt II SA/Sz 377/17. Przepis art. 107 ustawy o Policji ma zastosowanie do wszelkich świadczeń pieniężnych wynikających z ustawy, w tym do równoważnika pieniężnego, a złożenie oświadczenia mieszkaniowego w dniu [...] r. przerwało trzyletni okres przedawnienia. Świadczenie przysługuje więc nie tylko od dnia złożenia oświadczenia, ale także za trzy lata wstecz od dnia złożenia tego oświadczenia mieszkaniowego.
Natomiast za zgodną z prawem należy uznać odmowę przyznania odsetek, ponieważ ustawa o Policji nie przewiduje uprawnienia funkcjonariusza do odsetek, stąd przyznanie odsetek za opóźnione świadczenie nie może nastąpić w decyzji administracyjnej.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ uwzględni stanowisko zawarte w niniejszym wyroku oraz w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Sz 377/17 i z dnia 1 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 115/18 mając na uwadze, że jest ono bezwzględnie wiążące i wyda rozstrzygnięcie odpowiadające obowiązującym przepisom art. 92 i art. 107 ustawy o Policji oraz ich wykładni dokonanej przez Sąd.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło