II OSK 1179/19

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-06-23

Skład orzekający: Roman Ciąglewicz, Marzenna Linska-Wawrzon, Grzegorz Antas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady miasta dotycząca miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego może zostać uznana za nieważną z powodu nieprecyzyjnego określenia dominanty architektonicznej w planie?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że ustalenia planu miejscowego dotyczące dominanty architektonicznej, w tym linie zabudowy i wysokość dominanty, są wystarczająco precyzyjne i umożliwiają elastyczne skomponowanie dominanty na etapie projektu budowlanego. Sąd podkreślił, że plan miejscowy ma określać przyszłe przeznaczenie terenów i zasady kształtowania ładu przestrzennego, a nie odzwierciedlać istniejący stan zagospodarowania. W konsekwencji uchylił wyrok WSA stwierdzający nieważność uchwały w części dotyczącej dominanty architektonicznej i oddalił skargę.
Stan faktyczny
Rada Miasta P. uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obejmujący teren oznaczony symbolem 2U, w którym wyznaczono dominantę architektoniczną na jednym z budynków. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe S. Sp. z o.o., użytkownik wieczysty nieruchomości objętych planem, wniosło skargę na uchwałę, zarzucając m.in. brak precyzyjnego określenia wymiarów dominanty urbanistycznej, co miało skutkować nieważnością planu w tej części.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w punktach 1 i 3 oraz oddalił skargę w tej części; odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędzia del. WSA Grzegorz Antas po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Miasta P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 grudnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 751/18 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Wielobranżowego S. Sp. z o.o. na uchwałę Rady Miasta P. z dnia 17 kwietnia 2012 r. nr ... w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "K.-R. ..." w P. I. uchyla zaskarżony wyrok w punktach 1 i 3 oraz oddala skargę w tej części; II. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po 751/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 147 § 1 oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), po rozpoznaniu sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Wielobranżowego S. Sp. z o.o. na uchwałę Rady Miasta P. z dnia 17 kwietnia 2012 r. nr ... w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "K." w P. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej § 8 pkt 1 lit. i) oraz oddalił skargę w pozostałej części, zasądzając zwrot kosztów postępowania. Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Rada Miasta P. w dniu 17 kwietnia 2012 r. na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm., dalej: u.p.z.p.) podjęła uchwałę nr ... w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "K." w P. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe S. Sp. z o.o. w P. w dniu 28 czerwca 2018 r. na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wniosło skargę na powyższą uchwałę wnosząc o stwierdzenie nieważności uchwały w całości oraz o rozstrzygnięcie o kosztach postępowania. W jednym z wielu zarzutów wskazano na naruszenie przepisu art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p., które skutkować powinno, zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. sankcją nieważności. W uzasadnieniu tego zarzutu podniesiono, że plan miejscowy nie zawiera wymiarów dominanty urbanistycznej, uniemożliwiając w ten sposób adresatowi planu ustalenie wymiarów dominanty. Opierając się na literaturze fachowej zaznaczono, że: "prawidłowo umiejscowiona dominanta skutkuje klarownością i precyzyjnością całego założenia urbanistycznego" (zob. Graczyk R., Rola dominanty w kształtowaniu przestrzeni. Wybrane aspekty (w:) Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej, z. 43, 2004). Dominanta ma być więc takim elementem architektonicznym planu, któremu podporządkowane są jego pozostałe elementy, tworząc wspólnie funkcjonalną całość. Zdaniem skarżącego plan w tym zakresie zawiera braki, gdyż w części graficznej planu miejscowego dominanta urbanistyczna umiejscowiona została w okręgu. Plan miejscowy nie zawiera jednak żadnych informacji dot. wymiarów dominanty urbanistycznej. Poprzestano jedynie na stwierdzeniu, że "(...) wysokość dominanty urbanistycznej nie może przekroczyć wysokości budynku, na którym została zlokalizowana, o więcej niż 2 m". Przedmiotowy plan precyzuje lokalizację dominanty, lecz nie zawiera informacji o jej możliwych gabarytach. W konsekwencji, niemożliwe jest ustalenie jaki obrys może mieć zawarta w planie zagospodarowania przestrzennego dominanta urbanistyczna. Uchybienie to powoduje, iż uchwalony plan jest nieprecyzyjny. Pozostawia bowiem do interpretacji adresatowi planu dane dotyczące wymiarów dominanty urbanistycznej. Zważywszy, że dominanta urbanistyczna ma być elementem głównym planu zagospodarowania przestrzennego, brak jej zwymiarowania w ocenie skarżącego stanowi istotne naruszenie zasad planistycznych. Miasto P. wnosząc o oddalenie skargi, odniosło się do powyższego zarzutu wyjaśniając, że dominanta jako główny akcent kompozycji architektonicznej lub urbanistycznej wpływa na postrzeganie nie tylko samego obiektu budowlanego, ale może również mieć znaczenie dla odbioru wizualnego całej sąsiadującej przestrzeni. Zgodnie z § 2 pkt 2 zaskarżonego planu, dominantą architektoniczną jest część budynku wyróżniająca się w otoczeniu formą i wysokością, podkreślającą kompozycję urbanistyczną i ułatwiającą orientację w terenie. Z uwagi na jej specyficzny charakter nie zawsze jest ona możliwa do zwymiarowania parametrami odnoszącymi się do trójwymiarowej bryły. Zastosowane w zaskarżonym planie oznaczenie w sposób orientacyjny wskazuje miejsce przewyższenia zabudowy, co umożliwi podkreślenie kompozycji urbanistycznej. Wyznaczone na rysunku planu linie zabudowy (w tym nieprzekraczalne) oraz wysokość dominanty (§ 8 pkt 1 lit. i planu) umożliwiają jej elastyczne skomponowanie na etapie projektu budowlanego i są wystarczające dla realizacji celów planu w tym zakresie. Równocześnie, takie zapisy nie przesądzają ostatecznie o kształcie dominanty, co umożliwia realizację większej powierzchni użytkowej zabudowy usługowej, podnosząc tym samym wartość rynkową nieruchomości należącej do skarżącej. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, Sąd Wojewódki, wskazał, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Miasta P. z dnia 17 kwietnia 2012 r., Nr ... w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "K." w P. Skarżąca Spółka jest użytkownikiem wieczystym dwóch nieruchomości o numerach ..., ... (ark. ... obręb G.), stanowiących własność Miasta P., objętych planem zagospodarowania przestrzennego przeznaczonym w planie na tereny zabudowy usługowej oznaczone symbolem 2U (§3 pkt 1 c uchwały), przy czym do prawa użytkowania wieczystego będącego prawem rzeczowym odnoszą się odpowiednie przepisy o własności, w tym jego ochronie. Skarżąca Spółka może dysponować swoim prawem do powyższych nieruchomości jak właściciel, zatem także i korzystać z prawa do zaskarżenia planu miejscowego w dotyczącym ją zakresie. W uchwalonym planie zagospodarowania przestrzennego, jedna z nieruchomości skarżącego tj. działka o numerze ..., przeznaczona została na teren drogi publicznej 2KD-L (tereny drogi publicznej klasy lokalnej). Nadto w planie dla terenu działek skarżącej dokonano ustalenia szczególnych parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy oraz wyznaczono dominantę architektoniczną. Częściowe uwzględnienie skargi Sąd Wojewódzki uzasadnił istotnym naruszeniem dotyczącym § 8 pkt 1 lit "i" planu, regulującego lokalizację dominanty architektonicznej. Z definicji dominanty architektonicznej, którą w § 2 pkt 2 planu zawarł sam organ wynika, że należy przez to rozumieć część budynku wyróżniającą się w otoczeniu formą i wysokością, podkreślającą kompozycję urbanistyczną i ułatwiającą orientację w terenie. Sąd Wojewódzki zaznaczył, że w urbanistyce przyjmuje się, iż dominanta urbanistyczna (inaczej akcent urbanistyczny) to szczegół, element; obiekt o indywidualnych cechach wyróżniający się z otoczenia i nadający całości określony charakter. Dominantami mogą być: wysokie budynki, place, pomniki itp. (dominanty układów przestrzennych) (zob. red. W. Skowroński, Ilustrowany leksykon architektoniczno-budowlany, Arkady 2008, s. 10, 68). Tymczasem w niniejszej sprawie wątpliwości Sądu Wojewódzkiego wzbudziło umieszczenie dominanty wysokościowej na terenie planu określonego symbolem 2U na jednym z budynków należących do skarżącej, który takiego dominującego charakteru pod względem urbanistycznym na przedmiotowym terenie zdaje się nie posiadać. Skoro wyznaczenie dominanty wysokościowej w niniejszej sprawie oznacza część budynku wyróżniającą się w otoczeniu wysokością, podkreślającą kompozycję urbanistyczną i ułatwiającą orientację w terenie, to nie sposób nie zauważyć, że na tym samym terenie w bezpośrednim sąsiedztwie z budynkiem oznaczonym jako dominanta wysokościowa, znajduje się inny budynek, którego wysokość i gabaryty nakazują uznać właśnie jako ten obiekt o indywidualnych cechach wyróżniający się z otoczenia wysokością i nadający całości określony charakter w zakresie wysokości budynków. Spostrzeżenia takie Sąd poczynił w oparciu o mapy satelitarne tego terenu znajdujące się w ogólnodostępnym portalu internetowym aktualnym na czas zbliżony do daty uchwalenia planu, zatem odzwierciedlający istniejący na przedmiotowym terenie 2U stan zabudowy i zagospodarowania terenu uwzględniający architektoniczną jego kompozycję. Zdaniem Sądu, skoro dominanta architektoniczna odnosi się do szczególnego elementu, czy obiektu o indywidualnych cechach, wyróżniającego się z otoczenia i nadającego całości określony charakter to uprawniona była ocena, czy wyznaczona w planie dominanta wysokościowa rzeczywiście stanowi taki element wyróżniający ją w zastanym terenie. W ocenie Sądu wyznaczona na rysunku planu dominanta na terenu 2U takiego szczególnego waloru nie posiada, co godzi w prawidłowość zapisu zawartego w § 8 pkt 1 lit "i". Nadto dominanta została wyznaczona dla budynku znajdującego się w strefie oddziaływania linii elektroenergetycznej, co dodatkowo budzi wątpliwości co do spełnienia warunku, że ten właśnie budynek lub jego część wyróżnia się w otoczeniu wysokością. Na tą wysokość będą bowiem miały wpływ warunki dotyczące dopuszczalnych wysokości budynków znajdujących się pod i w sąsiedztwie linii elektroenergetycznych uregulowane przez przepisy odrębne, o czym było powyżej. Wątpliwości zatem może budzić, czy określenie takiej wysokości w świetle zapisu planu oraz przepisów odrębnych jest w ogóle możliwe. Z § 8 pkt 1 lit "i" planu wynika, że wysokość dominanty nie może przekroczyć wysokości budynku, na którym została zlokalizowana o więcej niż 2 m. W ocenie Sądu zapis ten jest także przynajmniej nieprecyzyjny, gdy się go zestawi z zapisem planu § 8 pkt 1 lit d dotyczącym dopuszczalnej wysokości budynku na ternie 2U nie większej niż 12 m. Mając na względzie wysokość budynku dominanty, który jest jednopiętrowy, zapis planu może być rozumiany jako wprowadzający ograniczenie w wysokości nowej zabudowy na terenie 2U, podczas gdy na tym terenie w istocie dominuje inny dwupiętrowy budynek, ze swej istoty wyższy niż wyznaczona na rysunku planu dominanta. W ocenie Sądu taki nieprawidłowy zapis planu budzący wątpliwości interpretacyjne stanowi o istotnym naruszeniu prawa skutkującym stwierdzeniem nieważności planu w części tekstowej obejmującej § 8 pkt 1 lit "i" i odpowiednio oznaczenie dominanty na rysunku planu. W tej zatem części, w ocenie Sądu Wojewódzkiego, skarga okazała się zasadna i Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części obejmującej § 8 pkt 1 lit "i". W pozostałej części Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a., W skardze kasacyjnej Miasta P. - Rada Miasta P. zaskarżyło powyższy wyrok w zakresie pkt 1 i 3 sentencji. I. Skargę kasacyjną oparto na podstawach kasacyjnych wynikających z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., polegających na naruszeniu przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 141 § 4 p.p.s.a., polegającym na błędnym ustalenie stanu faktycznego - niewłaściwe ustalenie faktycznych zapisów planu miejscowego, tj. § 2 pkt 2, § 5 pkt 1 lit. o, § 8 pkt 1 lit. d, § 8 pkt 1 lit. i) Planu, a w wyniku tego ustalenie przez Sąd pierwszej instancji, iż na budynku na terenie oznaczonym symbolem 2U nie może być zlokalizowana dominanta architektoniczna - tymczasem wspomniane ustalenia planu umożliwiają na terenie 2U lokalizację innego (wyższego) budynku o wysokości 12 m, z dominantą architektoniczną wyższą o 2 m, w przypadku skablowania linii wysokiego napięcia. 2. art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 1945, zwanej dalej "u.p.z.p.") przez nieuwzględnienie przepisu, a w wyniku tego uznanie, iż brak odzwierciedlenia w planie miejscowym zastanego stanu zagospodarowania stanowi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności planu w części tekstowej obejmującej § 8 pkt 1 lit. i) Planu oraz odpowiednio w zakresie oznaczenia dominanty na rysunku Planu - tymczasem zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. jedynie istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. II. Skargę kasacyjną oparto także na podstawach kasacyjnych wynikających z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., polegających na naruszeniu prawa materialnego, tj.: 1. art. 28 ust. 1 u.p.z.p. przez błędne zastosowanie przesłanek stwierdzenia nieważności planu miejscowego - uznanie, iż brak odzwierciedlenia w planie miejscowym zastanego stanu zagospodarowania stanowi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności planu w części tekstowej obejmującej § 8 pkt 1 lit. i) i odpowiednio w zakresie oznaczenia dominanty na rysunku planu; 2. art. 1 ust. 2 pkt 1, 2 i 6 u.p.z.p. przez błędną wykładnię i ustalenie, iż stan istniejący zagospodarowania terenu ma większe znaczenie niż wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury, walory architektoniczne i krajobrazowe oraz walory ekonomiczne przestrzeni; 3. art. 3 ust. 1 u.p.z.p. oraz art. 4 ust. 1 u.p.z.p., przez błędną wykładnię i ingerencję Sądu pierwszej instancji w kształtowanie przestrzeni, do czego uprawnione są organy gminy - uznanie, iż to inny budynek na obszarze planu winien być uznany za dominantę architektoniczną, a nie budynek przewidziany na terenie 2U i w konsekwencji stwierdzenie nieważności planu w części tekstowej obejmującej § 8 pkt 1 lit. i) i odpowiednio w zakresie oznaczenia dominanty na rysunku planu; 4. art. 15 ust. 2 pkt 1, 2, 6 u.p.z.p., przez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż organy nie mogły ustanowić dominanty architektonicznej na terenie 2U, mimo iż wymienione przepisy ustawy pozwalają organom gminy na takie ukształtowanie przestrzeni. Miasta P. wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w części obejmującej pkt 1 i 3 zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w części obejmującej pkt 1, 3 i oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Przedsiębiorstwo Wielobranżowe S. Sp. z o.o. wniosło o odrzucenie skargi kasacyjnej ewentualnie o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 7 marca 2022 r., na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.) sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw. Zarzuty skargi kasacyjnej okazały się trafne, bowiem Sąd Wojewódzki niezasadnie stwierdził w wydanym wyroku nieważność zaskarżonej uchwały z 17 kwietnia 2012 r. w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "K." w P. w części obejmującej § 8 pkt 1 lit. i), dotyczący ustalenia na terenie 2U lokalizacji dominanty architektonicznej, zgodnie z rysunkiem planu, przy czym wysokość dominanty nie może przekraczać wysokości budynku, na którym została zlokalizowana, o więcej niż 2 m. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że w skardze strona kwestionowała ustalenia odnoszące się do dominanty architektonicznej, jako nieprecyzyjne. Mianowicie podniesiono, że plan w części graficznej wyznacza lokalizację dominanty, lecz nie zawiera w części tekstowej informacji o jej możliwych gabarytach. Tymczasem organ planistyczny w odpowiedzi na skargę trafnie wskazał, że wyznaczone na rysunku planu linie zabudowy oraz ustalona w § 8 pkt 1 lit. i) wysokość dominanty umożliwiają jej elastyczne skomponowanie na etapie projektu budowlanego i są wystarczające dla realizacji celów planu w tym zakresie. Wyjaśnił też, że zastosowane w planie oznaczenie w sposób orientacyjny wskazuje miejsce przewyższenia zabudowy, co umożliwi podkreślenie kompozycji urbanistycznej. Zaznaczyć trzeba, że zgodnie z definicją zawartą w § 2 pkt 2 Uchwały, dominantę architektoniczną należy rozumieć jako część budynku wyróżniającą się w otoczeniu formą i wysokością, podkreślającą kompozycję urbanistyczną i ułatwiającą orientację w terenie. Przyjąć należało, że określenie w § 8 pkt 1 lit. d) wysokości budynku – na terenie m.in. 2U – nie większej niż 12 m wraz z ustaleniem zawartym w § 8 pkt 1 lit. i) w sposób wystarczający wyznaczyło parametry dominanty architektonicznej, stanowiąc, że jej wysokość nie może przekroczyć wysokości budynku, na którym została zlokalizowana, o więcej niż 2 m. Niewątpliwie, odczytywane wspólnie ustalenia planu dotyczące linii zabudowy i wysokości dominanty przestrzennej nie powinny rodzić wątpliwości co do jej gabarytów na etapie projektowania nowej zabudowy. Za niezasadne należało uznać zastrzeżenia Sądu Wojewódzkiego co do wyznaczenia dominanty na budynku znajdującym się w strefie oddziaływania linii elektroenergetycznej. Sąd Wojewódzki nie uwzględnił bowiem tego, że w § 5 pkt 1 lit. o) zaskarżonej Uchwały ustalono przebudowę na linię kablową napowietrznej sieci elektroenergetycznej WN-110kV, kolidującej z planowaną zabudową m.in. na terenie 2U, obejmującym nieruchomość skarżącej Spółki. Jak podniesiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, aktualnie istniejąca linia wysokiego napięcia uniemożliwia w miejscu wyznaczonej dominanty budowę wyższego budynku (12 m), jednak postanowienia planu określające wysokość budynku i dominanty architektonicznej odnoszą się do zabudowy, która będzie w przyszłości możliwa do zrealizowania po założeniu w tym miejscu linii kablowej. Wobec powyższego, zasadnie zarzucono naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., wskutek nieuwzględnienia przez Sąd Wojewódzki istotnych w sprawie ustaleń planu miejscowego odnoszących się do przedmiotowej dominanty architektonicznej. Skuteczny okazał się również zarzut kasacyjny dotyczący art. 15 ust. 2 pkt 1, 2 i 6 u.p.z.p., gdyż organ planistyczny świetle tych przepisów uprawniony był to ustanowienia w zaskarżonej Uchwale zakwestionowanych ustaleń dotyczących dominanty architektonicznej zaplanowanej na terenie 2U. Zgodzić się należało z organem, że ocena Sądu Wojewódzkiego co do nieważności regulacji zawartej w § 8 pkt 1 lit. i) Uchwały narusza także przepisy art. 1 ust. 2 pkt 1, 2 i 6 u.p.z.p., art. 3 ust. 1 u.p.z.p. oraz art. 4 ust. 1 u.p.z.p. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że wnioskowanie Sądu Wojewódzkiego co do wadliwości postanowień planu, związanych z przedmiotową dominantą architektoniczną, oparte zostało zasadniczo na ustaleniach odnoszących się do aktualnego stanu zagospodarowania terenu obejmującego nieruchomość skarżącej Spółki i działki sąsiednie. W rezultacie Sąd Wojewódzki wywiódł błędnie, że niezasadne było wyznaczenie lokalizacji dominanty architektonicznej "na jednym z budynków należących do Skarżącej, który takiego dominującego charakteru pod względem urbanistycznym na przedmiotowym terenie zdaje się nie posiadać" w sytuacji, gdy zdaniem Sądu w bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się inny budynek, "którego wysokość i gabaryty nakazują uznać jako ten obiekt o indywidualnych cechach wyróżniający się z otoczenia wysokością i nadający całości określony charakter w zakresie wysokości budynków". Rację ma skarżący organ, że kontrolując zaskarżony plan, Sąd Wojewódzki przypisał większe znaczenie istniejącemu stanowi zagospodarowania terenu, podczas gdy powinien mieć na uwadze, że rolą planu miejscowego jest określenie na przyszłość przeznaczenia terenów oraz zasad kształtowania ładu przestrzennego i zasad kształtowania zabudowy (art. 15 ust. 2 pkt 1, 2 i 6 u.p.z.p.), z uwzględnieniem wymagań ustanowionych w art. 1 ust. 2 pkt 1, 2 i 6 u.p.z.p. Zaznaczyć trzeba, że Plan miejscowy reguluje dopuszczalny sposób zainwestowania terenu w przyszłości, oczywiście z uwzględnieniem dotychczasowej zabudowy. Zasadniczo jednak przy sporządzaniu planu organ gminy musi założyć możliwość wymiany istniejącej zabudowy lub chociażby jej rozbudowy. Dlatego niezbędne jest ustalenie wskaźników i parametrów dla nowej zabudowy, stosownie do przyjętej koncepcji zagospodarowania terenów objętych planem i odpowiednio do wymagań ładu przestrzennego. Przekonująca jest zatem argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że Sąd Wojewódzki nie wziął pod uwagę, iż ustalenia w zakresie dominanty architektonicznej nie odnoszą się do istniejącego jednokondygnacyjnego budynku, lecz do budynku, jaki może powstać w oparciu o rozwiązania ustanowione w zaskarżonej Uchwale. Zasadnie podniesiono, że zaplanowana dominanta wysokościowa zlokalizowana została przy skrzyżowaniu ulic, w miejscu, które ma służyć wykształceniu czytelnego układu urbanistycznego, pozwalającego na łatwe poruszanie się na obszarze tej części miasta. Zgodzić się należało ze stanowiskiem organu, że Sąd Wojewódzki, negując celowość wyznaczonej w planie lokalizacji dominanty architektonicznej, zaingerował w materię pozostawioną do regulacji przez organy gminy w ramach przysługującego jej władztwa planistycznego (art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 1 u.p.z.p.), a ponadto nie uwzględnił wszystkich uwarunkowań urbanistyczno-architektonicznych, którymi kierowano się przy ustalaniu treści § 8 pkt 1 lit. i) przedmiotowej Uchwały. Wobec powyższego, stwierdzenie przez Sąd Wojewódzki nieważności części przedmiotowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (§ 8 pkt 1 lit. i) nastąpiło z naruszeniem art. 28 ust. 1 u.p.z.p. Z tych wszystkich względów należało orzec o uchyleniu zaskarżonego wyroku i oddaleniu skargi jako niezasadnej, zgodnie z art. 188 w zw. z art. 151 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego podjęto na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. ----------------------- 1

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło