III SA/Kr 1046/18
WyrokWSA w Krakowie2018-12-06
Skład orzekający: Hanna Knysiak-Sudyka, Krystyna Kutzner, Ewa Michna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy określająca zasady usytuowania miejsc sprzedaży napojów alkoholowych, która nie uwzględnia celów określonych w gminnym programie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, stanowi istotne naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem jej nieważności?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy określająca zasady usytuowania miejsc sprzedaży napojów alkoholowych, która nie uwzględnia celów zawartych w gminnym programie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, stanowi istotne naruszenie prawa. Brak uwzględnienia w uchwale takich obiektów chronionych jak przedszkola, szkoły czy domy pomocy społecznej, które zostały wskazane w programie jako miejsca, w pobliżu których sprzedaż alkoholu powinna być ograniczona, jest sprzecznością z celami programu i tym samym narusza prawo w stopniu istotnym, uzasadniającym stwierdzenie nieważności uchwały.Stan faktyczny
Wojewoda Małopolski zaskarżył uchwałę Rady Miasta Zakopane z dnia 28 czerwca 2018 r. w sprawie określenia zasad usytuowania na terenie Gminy Miasto Zakopane miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności. Wojewoda zarzucił, że uchwała nie uwzględnia celów określonych w Miejskim Programie Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, w szczególności nie ogranicza sprzedaży alkoholu w pobliżu przedszkoli, szkół i domów pomocy społecznej, co stanowi istotne naruszenie prawa. Rada Miasta argumentowała, że dotychczasowe przepisy były wystarczające, a charakter turystyczny miasta nie uzasadnia wprowadzania dodatkowych obostrzeń.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Ewa Michna Protokolant sekretarz sądowy Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2018 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Krakowie Grażyny Mosoń-Wąsik sprawy ze skargi Wojewody Małopolskiego na uchwałę Rady Miasta Zakopane z dnia 28 czerwca 2018 r. nr LIII/736/2018 w sprawie określenia zasad usytuowania na terenie Gminy Miasto Zakopane miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości
Rada Miasta Zakopane w dniu 28 czerwca 2018 roku podjęła uchwałę Nr LIII/736/2018 w sprawie określenia zasad usytuowania na terenie Gminy Miasto Zakopane miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych.
Przedmiotowa uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego z dnia 13 lipca 2018 roku poz. 5152.
Powyższą uchwałą Rada Miasta Zakopane na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2018 r., poz. 994) oraz art. 12 ust. 3 i 7 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2016 r. poz. 487 z późn. zm.) uchwaliła, co następuje;
§ 1 1. Określa się zasady usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych na terenie Miasto Zakopane stanowiąc, że punkty sprzedaży i podawania napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży (detal) jak i w miejscu sprzedaży, nie mogą być zlokalizowane w odległości mniejszej niż 50 m od obiektów chronionych będących obiektami kultu religijnego, w których regularnie odbywają się zgromadzenia wiernych (kościoły).
2. Odległość wskazana w ust. 1 mierzona będzie najkrótszą drogą dojścia prowadzącą od wejścia głównego do obiektów chronionych o których mowa w ust. 1 do wejścia głównego do punktu sprzedaży napojów alkoholowych, mierzonych wzdłuż osi dróg publicznych z uwzględnieniem przepisów o ruchu drogowym.
§ 2. Traci moc uchwała Rady Miasta Zakopane nr XL YII/721/2009 Rady Miasta Zakopane z dnia 10 grudnia 2009 r. w sprawie zasad usytuowania na terenie miasta Zakopane miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych.
§ 3.Wykonanie uchwały powierza się Burmistrzowi Miasta Zakopane.
§ 4. Uchwała wchodzi wżycie po upływie 14 dni od dnia jej opublikowania w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego.
Na powyższą uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł Wojewoda Małopolski, zaskarżając ją w całości oraz wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Wojewoda Małopolski wskazał, że przedmiotowa uchwała w swojej pierwotnej wersji przedłożonej do konsultacji społecznych zawierała zupełnie inne zapisy dotyczący usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych.
W uchwale Nr L/729/2018 Rady Miasta Zakopane z dnia 24 maja 2018 roku zmieniającej uchwałę Nr XLVIII/633/2013 z dnia 12 grudnia 2013 roku w sprawie uchwalenia Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych Miasta Zakopane na lata 2014 - 2019 w § 1 Załącznika Nr 1 do uchwały zapisano między innymi, iż głównym celem programu jest: 1) ograniczenie występowania problemów związanych z nadużywaniem alkoholu oraz przeciwdziałanie narkomanii; 3) ograniczenie nadużywania alkoholu oraz używania substancji psychoaktywnych wśród mieszkańców, ze szczególnym uwzględnieniem dzieci i młodzieży; 5) odpowiednie kształtowanie polityki w zakresie zasad usytuowania i limitowania punktów sprzedaży napojów alkoholowych, w tym kontrolowanie przestrzegania prawa.
Natomiast w celach szczegółowych programu w pkt 8 zapisano - ograniczenie dostępności alkoholu poprzez uwzględnienie wielkości miasta, jego układu przestrzennego procesie tworzenia prawa miejscowego, charakteru, wprowadzenie ograniczeń przy uwzględnieniu liczby osób czasowo przebywających w mieście (turyści). W szczególności sprzedaż alkoholu w sklepach raz w lokalach gastronomicznych, sprzedających alkohol powinna zostać ograniczona w pobliżu przedszkoli, szkól, domów pomocy społecznej oraz obiektów kultu religijnego, gdzie regularnie odbywają się zgromadzenia wiernych.
Wojewoda Małopolski powołując się na treść art. 12 ust. 1 ustawy z 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w powiązaniu z kolejnymi przepisami tej ustawy wskazał, że nie przewiduje on możliwości ustalania liczby punktów sprzedaży napojów alkoholowych dla poszczególnych części, w tym dla poszczególnych jednostek pomocniczych tej gminy. W związku z powyższym takie działanie rady należy zakwalifikować jako działanie bez podstawy prawnej, a zatem stanowiące naruszenie prawa w stopniu istotnym, co powoduje konieczność stwierdzenia nieważności uchwały w części.
Z kolei ustawa z 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi określa cele, które jednostka samorządu terytorialnego stanowiąc akt prawa miejscowego jest zobowiązana uwzględniać. Jeżeli zatem ustawodawca wskazuje, że celem omawianej ustawy jest między innymi ograniczenie dostępności alkoholu i motywowanie obywateli od powstrzymywania się od jego spożywania, to obowiązkiem organu stanowiącego przepis prawa miejscowego jest podporządkowanie się tym celom. Są one bowiem dla niego nie postulatami, lecz normami o charakterze wiążącym.
Mając powyższe na uwadze Wojewoda Małopolski stwierdził, że zaskarżona uchwała jest niezgodna z przepisem art. 12 ust. 7 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, bowiem nie uwzględnia postanowień Załącznika nr 1 do uchwały Nr L/729/2018 Rady Miasta Zakopane z dnia 24 maja 2018 roku zmieniającej uchwałę w sprawie uchwalenia Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych Miasta Zakopane na lata 2014-2019, zgodnie z którą głównym celem programu jest między innymi ograniczenie występowania problemów związanych z nadużywaniem alkoholu oraz przeciwdziałanie narkomanii, ograniczenie zaburzeń życia rodzinnego i społecznego, wywołanych nadużywaniem alkoholu i używaniem substancji psychoaktywnych, ograniczenie nadużywania alkoholu oraz używania substancji psychoaktywnych wśród mieszkańców, ze szczególnym uwzględnieniem dzieci i młodzieży, odpowiednie kształtowanie polityki w zakresie zasad usytuowania i limitowania punktów sprzedaży napojów alkoholowych, w tym kontrolowanie przestrzegania prawa.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta Zakopane wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej oraz dopuszczenie dowodów enumeratywnie wymienionych w odpowiedzi na skargę.
W pierwszej kolejności organ zwrócił uwagę, że uchwałę nr L/ 729/2018 z dnia 24 maja 2018r zmieniającą uchwałę w sprawie uchwalenia Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych Miasta Zakopane na lata 2014- 20019 oparto na danych źródłowych z przeprowadzonej diagnozy uzależnień w Zakopanem uzyskanych z lat 2012-2018. Jak wskazano w diagnozie z uwagi na brak meta danych odnośnie przemocy w rodzinie pod wpływem alkoholu, ilości interwencji w związku z naruszaniem porządku publicznego pod wpływem alkoholu przez mieszkańców Miasta nie można jednoznacznie ocenić wzrostu szkodliwego spożywania alkoholu i jego wpływu na zakłócanie porządku w samym mieście Zakopane. Rekomendacje diagnozy wskazywały, iż niezbędne jest ustalenie zasad usytuowania i limitowania punktów sprzedaży napojów alkoholowych poprzez dostosowanie ich do liczby mieszkańców, wielkości miasta, jego układu przestrzennego, tworzenia prawa miejscowego, z uwzględnieniem liczby osób czasowo przebywających w Zakopanem.
Również w Miejskim Programie Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2018 (stanowiącym Załącznik do uchwały Rady Miasta Zakopane nr L/ 729/2018 z dnia 24 maja 2018 r.) wskazano w celach szczegółowych programu w pkt 8) ograniczanie dostępności do alkoholu poprzez uwzględnianie wielkości miasta, jego układu przestrzennego w procesie tworzenia prawa miejscowego, charakteru, wprowadzanie ograniczeń przy uwzględnieniu liczby osób czasowo przebywających w mieście (turyści). W szczególności sprzedaż alkoholu w sklepach oraz w lokalach gastronomicznych sprzedających alkohol powinna zostać ograniczona w pobliżu przedszkoli, szkół, domów pomocy społecznej oraz obiektów kultu religijnego, gdzie regularnie odbywają się zgromadzenia wiernych. W dalszych działaniach przewiduje się optymalizację gęstości sieci punktów sprzedaży alkoholu, zgodnie z zapisami ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
W toku dyskusji na komisjach Rady Miasta Zakopane, jak i w trakcie Sesji Rady Miasta Zakopane większość radnych Miasta podjęła decyzję, iż proponowana wersja uchwały jest zbyt daleko idąca, biorąc pod uwagę charakter miasta i jego układ przestrzenny oraz dotychczasowe dane odnośnie liczby uzależnionych z terenu Miasta Zakopane.
Projekt uchwały Burmistrza Miasta Zakopane w sprawie określenia zasad usytuowania na terenie Gminy Miasto Zakopane miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych zakładał wprowadzenie odległości 50 metrów od następujących obiektów chronionych: przedszkoli, szkół podstawowych, szkół ponadgimnazjalnych, szkół ponadpodstawowych, obiektów kultu religijnego, w których regularnie odbywają się zgromadzenia wiernych (kościoły). Proponowany projekt miał również dookreślić zasady pomiaru odległości dla szerszego katalogu obiektów chronionych.
Ostateczna wersja uchwały w sprawie zasad usytuowania na terenie Gminy Miasto Zakopane miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych podjęta na sesji Rady Miasta Zakopane w dniu 28 czerwca 2018 r. wprowadziła odległość 50 metrów od obiektów kultu religijnego, w których regularnie odbywają się zgromadzenia wiernych. Na mocy poprzednio obowiązującej uchwały Rady Miasta Zakopane nr XLVII/721/2009 z dnia 10 grudnia 2009r, w sprawie zasad usytuowania na terenie miasta Zakopane miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych obowiązywała odległość 100 m wyłącznie od obiektów kultu religijnego, w których regularnie odbywają się zgromadzenia wiernych (kościoły). Brak było wprowadzonego katalogu innych obiektów chronionych w uchwale.
Nadto w toku dyskusji na komisjach Rady Miasta Zakopane, jak i w trakcie Sesji Rady Miasta Zakopane w dniu 28 czerwca 2018 r. większość radnych Miasta podjęła decyzję, iż nie istnieje niezbędność wprowadzania dodatkowych ograniczeń w lokalizacji miejsc sprzedaży napojów alkoholowych. Uznała, że dotychczasowe rozwiązania prawa miejscowego były w całości wystarczające i gwarantowały ograniczenie dostępności alkoholu. Obowiązywanie uchwały z 2009 r. nie spowodowało drastycznego zwiększenia ilości osób dotkniętych problemem alkoholowych na terenie Miasta Zakopane. Biorąc pod uwagę charakter turystyczny miasta radni ustalili, iż nie ma konieczności wprowadzania dodatkowych obostrzeń w zakresie handlu alkoholem. Podkreślali również, iż tempo wprowadzenia zmian w ustawy o wychowaniu trzeźwości i przeciwdziałania alkoholizmowi nie zagwarantowało odpowiedniej ochrony prawnej przedsiębiorcom, którzy mogą w wyniku zmian przepisów prawa zostać dotknięci w sposób szczególnie dotkliwy. Analizując treść Miejskiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2018 organ wskazał, że w jego zapisach brak jest jednoznacznych, definitywnie przesądzających zapisów odnośnie konieczności wprowadzania dodatkowego katalogu miejsc chronionych w uchwale. Uchwała, wyznaczając cele, wprowadza ogólny kierunek dla działania Burmistrza Miasta Zakopane, jednakże nie narzuca sztywnych rozwiązań prawnych.
Organ podkreślił, że sama ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie narzuca organowi stanowiącemu prawo miejscowe obowiązku wprowadzania szerokiego katalogu obiektów chronionych, od których należy liczyć odległości dla punktów sprzedaży napojów alkoholowych. Art. 14 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi wprowadza zaś zakaz sprzedaży, podawania i spożywania napojów alkoholowych m.in. na terenie szkół. Zdaniem większości radnych Miasta Zakopane wystarczająca jest w tym zakresie ochrona ustawowa. Podkreślono, iż turystyczny charakter miasta i dotychczasowe zasady usytuowania sklepów z alkoholem wynikają z potrzeb osób przebywających w Zakopanem w celach wypoczynkowych i nie ma to przełożenia na zwiększanie się zagrożenia alkoholizmem wśród mieszkańców.
W ocenie organu gdyby wolą ustawodawcy było nakazanie samorządom gminnym wprowadzenie sztywnego katalogu miejsc chronionych, od których należy liczyć odległość do punktów sprzedaży alkoholu, to wyraziłby taki nakaz wprost. Miałoby to miejsce albo w drodze stosownych regulacji o charakterze ustawowym lub pozostawieniu w mocy już uchwalonych uchwał dotyczących limitów sprzedaży alkoholu. Wprowadzenie w przepisach przejściowych terminu wygaśnięcia z mocy prawa dotychczasowych aktów prawa miejscowego wskazuje, iż wolą ustawodawcy było, aby samorządy gminne na nowo kształtowały politykę w zakresie realizacji ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne są między innymi właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów organów jednostek samorządu terytorialnego. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uchwała organu jednostki samorządu terytorialnego jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa. Stwierdzenie nieważności uchwały przez sąd następuje tylko w przypadku istotnego naruszenia prawa zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a.
W literaturze przyjmuje się, że podstawą do uchylenia takiego aktu powinno być każde istotne naruszenie prawa, bez względu na jego ustrojowoprawny, materialnoprawny lub procesowoprawny charakter. Akt organu jednostki samorządu terytorialnego jest natomiast zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej oraz z ustawami.
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
Skargę w niniejszej sprawie wniósł Wojewoda Małopolski jako organ nadzoru, w rozumieniu ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 994 ze zm; powoływana dalej jako "u.s.g."). Skarga Wojewody wniesiona została w trybie art. 93 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym prawo organu nadzoru do wniesienia skargi do sądu administracyjnego przysługuje wówczas, gdy organ ten przed upływem 30 dni od daty doręczenia mu uchwały organu gminy nie skorzystał ze środka nadzoru określonego w art. 91 tej ustawy, tzn. nie stwierdził nieważności tej uchwały we własnym zakresie. Po upływie tego terminu organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy, lecz chcąc wyeliminować z obrotu prawnego, w jego ocenie wadliwą uchwałę, musi uchwałę tą zaskarżyć do sądu administracyjnego.
Przedmiotem oceny Sądu jest w niniejszej sprawie uchwała Rady Miasta Zakopane z dnia 28 czerwca 2018 roku, Nr LIII/736/2018 w sprawie określenia zasad usytuowania na terenie Gminy Miasto Zakopane miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych podjęta na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz art. 12 ust. 3 i 7 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2018 r. poz. 2137).
Przedmiotowa uchwała jest aktem prawa miejscowego i została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego z dnia 13 lipca 2018 roku poz. 5152.
Ogólną kompetencję do stanowienia aktów prawa miejscowego zawiera art. 94 Konstytucji RP wskazujący, że organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Powyższa regulacja wprost wskazuje, że rady gmin mogą uregulować tylko te kwestie, które zostały im przekazane przez ustawodawcę i jedynie w zakresie, w jakim zostały przekazane. Podjęte uchwały mogą jedynie uszczegóławiać regulacje ustawowe, nie mogą natomiast ich zastępować.
Zgodnie z art. 91 ust. 1 zd. pierwsze u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Ustęp 4 powołanego przepisu wskazuje natomiast, że nie każde naruszenie prawa może stanowić podstawę stwierdzenia nieważności uchwały, gdyż w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa. Zgodnie z szeroko aprobowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, naruszeniem istotnym jest np. naruszenie przepisów określających kompetencję do podjęcia uchwały, przepisów podstawy prawnej podejmowanych uchwał, przepisów ustrojowych, przepisów prawa materialnego - przez ich wadliwą wykładnię - oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2017 r., sygn. akt I OSK 1136/17).
Podstawę prawną wydania zaskarżonej kwestionowanej uchwały stanowił art. 12 ust. 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, który upoważniał radę gminy do ustalenia, w drodze uchwały, zasad usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych oraz art. 12 ust. 7 powołanej wyżej ustawy, zgodnie z którym maksymalna liczba zezwoleń, o której mowa w ust. 1, usytuowanie miejsc sprzedaży, podawania i spożywania napojów alkoholowych oraz godziny sprzedaży napojów alkoholowych uwzględniają postanowienia gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych.
Rzeczą rady gminy w oparciu o wymienione przepisy było zatem ustalenie zasad usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych przy uwzględnieniu zapisów gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, co z kolei winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu uchwały.
Należy podnieść, że jakkolwiek gmina ma pewien zakres swobody w stanowieniu norm prawnych, wynikający z delegowania uprawnień do samodzielnego określenia zasad usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych, to jednak swoboda ta jest ograniczona między innymi celami, które przepisy prawa miejscowego, dotyczące tego zagadnienia powinny realizować. Prawotwórcze działania rady gminy należy zatem oceniać przez pryzmat nałożonego w art. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi obowiązku podejmowania działań zmierzających do ograniczania spożycia napojów alkoholowych oraz zmiany struktury ich spożywania, inicjowania i wspierania przedsięwzięć mających na celu zmianę obyczajów w zakresie sposobu spożywania tych napojów, działania na rzecz trzeźwości w miejscu pracy, przeciwdziałania powstawaniu i usuwania następstw nadużywania alkoholu, a także wspierania działalności w tym zakresie organizacji społecznych i zakładów pracy.
Podkreślenia również wymaga, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 powołanej wyżej ustawy, zadania w zakresie przeciwdziałania alkoholizmowi wykonuje się przez odpowiednie kształtowanie polityki społecznej, w szczególności ograniczanie dostępności alkoholu.
Oznacza to, że wszystkie te aspekty winny znaleźć odzwierciedlenie w akcie prawa miejscowego, który jest jednym z elementów kształtowania gminnej polityki upowszechniania zdrowego stylu życia i powstrzymywania się od spożycia napojów alkoholowych. To z kolei powoduje, że nie jest dopuszczalne takie określenie zasad usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych, w szczególności ich usytuowania względem miejsc chronionych, wymienionych w art. 14 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, które nie wynika z założeń gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, bądź pozostaje z nim w sprzeczności.
Konsekwencją powyższego powinno być uzasadnienie uchwały, w szczególności w zakresie tego, jakimi względami kierowała się rada ustalając zasady usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wyjaśnić zatem należy, że uzasadnienie zaskarżona uchwały jest w tym zakresie sprzeczne z jej treścią. W uzasadnieniu projektu uchwały wskazano bowiem w szczególności, że "projekt uchwały rozszerza dotychczasowy katalog obiektów chronionych, w tym wprowadzając ograniczenia co do odległości od placówek oświatowych. Zwiększa się więc obszar i ilość punktów chronionych, co w konsekwencji będzie wpływało na ograniczenie dostępności alkoholu na terenie Miasta Zakopane". W aktach sprawy brak innego uzasadnienia zaskarżonej uchwały.
Takie uzasadnienie uchwały – zupełnie sprzeczne z jej treścią - nie pozwala na ocenę, czy istotnie uchwała realizuje określone w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Brak prawidłowego uzasadnienia uchwały ocenić należy jako istotne naruszenie procedury podejmowania uchwały, które to naruszenie stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności.
Wskazać również należy, że z brzmienia art. 12 ust. 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi wynika, iż kompetencje rady gminy zostały w tym przepisie ograniczone do ustalania zasad usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych, przy czym upoważnienie to, jak już wyżej wskazywano, nie pozwala radzie na zupełną dowolność.
Należy podnieść, że w niniejszej sprawie zachodzi sprzeczność między treścią zaskarżonej uchwały a treścią Załącznika nr 1 do Uchwały Rady Miasta Zakopane Nr L/729/2018 z dnia 24 maja 2018 r. zmieniającej uchwałę w sprawie uchwalenia Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych Miasta Zakopane na lata 2014 – 2019, to jest Miejskiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2018. Zgodnie z punktem 8 fragmentu Miejskiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2018 zatytułowanym "Cele szczegółowe programu" te właśnie cele to w szczególności "ograniczanie dostępności do alkoholu poprzez uwzględnianie wielkości miasta, jego układu przestrzennego w procesie tworzenia prawa miejscowego, charakteru, wprowadzanie ograniczeń przy uwzględnieniu liczby osób czasowo przebywających w mieście (turyści). W szczególności sprzedaż alkoholu w sklepach oraz w lokalach gastronomicznych sprzedających alkohol powinna zostać ograniczona w pobliżu przedszkoli, szkół, domów pomocy społecznej oraz obiektów kultu religijnego, gdzie regularnie odbywają się zgromadzenia wiernych. W dalszych działaniach przewiduje się optymalizacje gęstości sieci punktów sprzedaży alkoholu, zgodnie z zapisami ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi". Treść § 1 ust. 1 zaskarżonej uchwały jest w sposób ewidentny sprzeczna z powyższymi zapisami Miejskiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2018, gdyż w uchwale nie uwzględniono przedszkoli, szkół oraz domów pomocy społecznej jako obiektów, w pobliżu których sprzedaż alkoholu w sklepach oraz w lokalach gastronomicznych sprzedających alkohol powinna zostać ograniczona. Jak już była mowa wyżej, powyższa sprzeczność uchwały z Miejskim Programem Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii na rok 2018 stanowi istotne naruszenie prawa.
Z powyższych względów uwzględnić należało skargę Wojewody Małopolskiego i na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdzić nieważność zaskarżonej uchwały w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło