II GZ 35/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 1453/18 w zakresie odmowy sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 6 grudnia 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 1453/18 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w B. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 10 grudnia 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 1453/18 na podstawie art. 141 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej zwanej: p.p.s.a.) odmówił A. Sp. z o.o. w B. sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 6 grudnia 2018 r. w sprawie ze skargi na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy. Sąd I instancji stwierdził w uzasadnieniu tego postanowienia, że rozprawa wyznaczona w tej sprawie odbyła się w dniu 6 grudnia 2018 r. i rozpoczęła się o godzinie 09:50, a zakończyła o godz. 10:10. Po zamknięciu rozprawy został ogłoszony wyrok oddalający skargę. W tym samym dniu o godz. 10:05 pełnomocnik strony skarżącej, który nie był obecny na rozprawie, złożył osobiście w Sądzie wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skoro zgodnie z treścią art. 141 § 2 p.p.s.a., w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku, to wniosek o sporządzenie uzasadnienia w tej sprawie został złożony przedwcześnie. W zażaleniu skarżąca zaskarżyła powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie rozpoznanie sprawy na rozprawie lub uwzględnienie zażalenia na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: 1) art. 141 § 2 i art. 85 p.p.s.a., ponieważ art. 141 § 2 stanowi, że uzasadnienie wyroku w sprawach, w których skargę oddalono, sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od ogłoszenia wyroku, natomiast art. 85 ww. ustawy stanowi, że jedynie czynność podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna - zatem w sytuacji, gdy spełnione zostały warunki określone w ww. przepisach, oddalenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia narusza prawo, zaś ustalenia dokonane przez Sąd nie są zgodne z faktami zaistniałymi w tej sprawie; 2) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niedopełnienie przez WSA obowiązku wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwiłby przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 141 § 1 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia jego ogłoszenia albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z § 2 wskazanego przepisu w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącej dotyczył sporządzenia uzasadnienia wyroku oddalającego skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że wniosek ten został złożony przedwcześnie, bowiem w chwili poprzedzającej jego ogłoszenie, co musiało skutkować odmową sporządzenia uzasadnienia wyroku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu I instancji jest nieprawidłowe. Z akt sprawy wynika, że wniosek skarżącej o sporządzenie uzasadnienia wyroku (oddalającego skargę) ogłoszonego w dniu 6 grudnia 2018 r., został złożony w tym samym dniu, o czym świadczy stempel z tą datą na formularzu złożonym w Biurze Podawczym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skoro siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku liczony jest od dnia ogłoszenia wyroku, to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, niezasadnie Sąd I instancji uznał, że wniosek skarżącej był przedwczesny, w konsekwencji czego odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku w tej sprawie nastąpiła z naruszeniem art. 141 § 2 p.p.s.a. Powyższe stanowisko koresponduje z poglądem Sądu Najwyższego, który w postanowieniu z dnia 10 marca 2015 r., sygn. akt II UZ 80/14 odnosząc się do poszanowania konstytucyjnego prawa strony do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) wskazał, że ta konstytucyjna zasada sprzeciwia się restrykcyjnemu pozostawianiu bez biegu, zwrotowi lub odrzucaniu "przedwczesnych" pism procesowych lub środków odwoławczych z nieistotnych lub trudno weryfikowalnych i budzących kontrowersje faktyczno-prawne przyczyn, które mogłyby prowadzić do konstytucyjnie nieproporcjonalnego pozbawienia strony prawa poddania sądowej kontroli odwoławczej kontestowanego orzeczenia sądowego (tak też NSA w postanowieniu z dnia 7 października 2016 r., sygn. akt I GZ 528/16). Znajduje ponadto potwierdzenie w poglądzie wyrażonym w wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 13 grudnia 2018 r. wydany w sprawie Witkowski przeciwko Polsce (skarga nr 21497/14), w której skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku na około godzinę przed ogłoszeniem wyroku w jego sprawie, a sąd krajowy wniosek ten oddalił. W wyroku tym Europejski Trybunał Praw Człowieka wskazał, że w zaistniałych okolicznościach dokonana przez sąd krajowy wykładnia przepisów dotyczących terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia przestała służyć pewności prawa i należytemu sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości oraz stanowiła swoistą przeszkodę, która pozbawiła skarżącego możliwości rozpoznania jego sprawy przez sąd odwoławczy. Mając na uwadze, że wniosek skarżącej o sporządzenie uzasadnienia wyroku (oddalającego skargę) został w tej sprawie złożony w dniu, w którym wyrok został ogłoszony, a odmowa uwzględnienia wniosku uniemożliwia stronie kwestionowanie prawidłowości tego wyroku w postępowaniu odwoławczym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.