VI SA/Wa 3033/15
WyrokWSA w Warszawie2016-05-12
Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Izabela Głowacka – Klimas, Piotr Borowiecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała organu samorządu aptekarskiego, wydana w trybie art. 106 KPA, opiniująca wniosek o cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki, jest ważna, jeśli prawo materialne nie uzależnia wydania decyzji od zajęcia stanowiska przez ten organ?Ratio decidendi
Uchwały organów samorządu aptekarskiego, wydane w trybie art. 106 KPA w przedmiocie opiniowania wniosku o cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki, są dotknięte wadą nieważności z powodu braku podstawy prawnej. Tryb współdziałania organów, o którym mowa w art. 106 KPA, może być stosowany tylko wtedy, gdy prawo materialne wyraźnie uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ. W przypadku braku takiego przepisu, organ samorządu aptekarskiego powinien wydać opinię, a nie uchwałę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na uchwałę Naczelnej Rady Aptekarskiej utrzymującą w mocy uchwałę Okręgowej Rady Aptekarskiej, która pozytywnie zaopiniowała wniosek Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego o cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki. Podstawą wniosku były ustalenia kontroli wskazujące na sprzedaż produktów leczniczych hurtowni farmaceutycznej, brak magistra farmacji w godzinach czynności apteki oraz brak zgłoszenia zmian w KRS. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak analizy interesów zawodu farmaceuty i zasad etyki, a także nieprawidłową wykładnię przepisów Prawa farmaceutycznego dotyczących utraty rękojmi należytego prowadzenia apteki.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały Naczelnej Rady Aptekarskiej oraz utrzymanej nią w mocy uchwały Okręgowej Rady Aptekarskiej. Zasądził od Naczelnej Rady Aptekarskiej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas Sędzia WSA Piotr Borowiecki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 maja 2016 r. sprawy ze skargi E. W., D. W., E. W., A. Spółka Jawna z/s w O. na uchwałę Naczelnej Rady Aptekarskiej z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie opinii w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały oraz utrzymanej nią w mocy uchwały Okręgowej Rady Aptekarskiej [...] Okręgowej Izby Aptekarskiej w [...] z dnia [...] lipca 2015 r., [...], 2. zasądza od Naczelnej Rady Aptekarskiej na rzecz E. W., D. W., E. W., A. Spółka Jawna z/s w [...] kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej działające w imieniu Naczelnej Rady Aptekarskiej uchwałą nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 10 oraz art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz.1429), art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), § 1 pkt 1 lit. a uchwały Naczelnej Rady Aptekarskiej z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...] w sprawie upoważnienia Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej do załatwiania spraw w imieniu Naczelnej Rady Aptekarskiej, postanowiło utrzymać w mocy uchwałę Nr [...] Okręgowej Rady Aptekarskiej [...] Okręgowej Izby Aptekarskiej w [...] w sprawie wydania opinii w przedmiocie wniosku [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] dotyczącego cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej pod nazwą "[...]" w [...] udzielonego E. W., D. W., E. W.s. jawna z/s w [...].
Do wydania niniejszych uchwał doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Uchwałą Nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. Okręgowa Rada Aptekarska [...] Okręgowej Izby Aptekarskiej w [...] (dalej: ORA) postanowiła pozytywnie zaopiniować wniosek [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] (dalej: WIF) o cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej pod nazwą Apteka "[...]" w [...], ul. [...], udzielonego przedsiębiorcy E. W., D. W., E. W., Apteka "[...]" Spółka Jawna z/s w [...].
ORA wydała zaskarżoną uchwałę na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5, art. 29 pkt 7 ustawy z dnia 19.04.1991 r. o izbach aptekarskich (tj. Dz. U. z 2014 r. poz. 1429 z późn. zm.) i art. 217 kpa. Uzasadniając podjętą uchwałę wskazała, że z informacji WIF wynikało, że zostało wszczęte postępowanie w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki w związku z ustaleniami podjętymi w toku kontroli doraźnej przeprowadzonej w dniach [...].05.2015r. i [...].05.2015r. w aptece ogólnodostępnej Apteka "[...]" w [...]. Apteka ta w okresie od stycznia do marca 2014 r., dokonała sprzedaży na podstawie faktur VAT. do przedsiębiorcy "[...]" Spółki z o.o. z siedzibą w [...] (kod pocztowy: [...]) przy ul. [...] prowadzącej H. z siedzibą w [...] (kod pocztowy: [...]) przy ul. [...] produktów leczniczych na łączną kwotę [...] zł, w lutym 2015 r. dokonała sprzedaży na podstawie faktur VAT do przedsiębiorcy "[...]" Spółki z o.o. z siedzibą: [...] (kod pocztowy: [...]) przy ul. [...] prowadzącej H. "[...]" z siedzibą: [...] (kod pocztowy: [...]) przy ul. [...] produktów leczniczych na łączną kwotę [...] -zł. Kontrola wykazała również m.in. brak magistra farmacji w godzinach czynności tej apteki, co stanowiło naruszenie art. 92 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (tekst jednolity: Dz. U. Nr 45 z 2008 r. poz. 271 z późn. zm.) oraz brak zgłoszenia zmian, dokonanych przez skarżącą w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego.
ORA wskazała, że zgromadzony przez WIF w toku przeprowadzonej kontroli doraźnej w aptece ogólnodostępnej Apteka "[...]" z siedzibą w [...] przy ul. [...] materiał dowodowy w pełni uzasadniał przyjęcie stanowiska, że skarżąca naruszyła przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne regulujące prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu apteki ogólnodostępnej.
Następnie skarżąca złożyła zażalenie, w którym zarzuciła uchwale naruszenie art. 7 ust. 2 pkt 7 w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1, 2, 3, 5 i 6 w związku z art. 1 ust. 1 ustawy o izbach aptekarskich oraz naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez wydanie opinii w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej bez analizy kwestii obrony interesów zawodu farmaceuty i troski o niezależność zawodu, bez analizy zasad etyki zawodowej i stopnia ich ewentualnego naruszenia, bez rozważenia adekwatności sankcji administracyjnej w postaci cofnięcia zezwolenia w stosunku do stwierdzonych naruszeń, bez wskazania dlaczego cofnięcie zezwolenia zostało uznane za jedyny właściwy środek ochrony społecznych i gospodarczych interesów zawodu farmaceuty, a także poprzez podzielenie w całości i przyjęcie jako własnej argumentacji wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego bez zwrócenia się o wyjaśnienia i bez jakiegokolwiek zainteresowania stanowiskiem strony, której wspólnikiem jest farmaceuta, naruszenie art. 37ap ust. 1 pkt 2 w związku z art. 103 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo farmaceutyczne, w brzmieniu obowiązującym w dniu wszczęcia postępowania i w dniu wydania zaskarżonej uchwały, poprzez uznanie, że skarżąca przestała spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do prowadzenia apteki, a mianowicie utraciła rękojmię należytego prowadzenia apteki w związku z faktem prowadzenia sprzedaży produktów leczniczych hurtowni farmaceutycznej. W ocenie skarżącej, prowadzenie sprzedaży leków hurtowni nie musi prowadzić do utraty rękojmi należytego prowadzenia apteki, a kwestia jej istnienia winna zostać poprzedzona indywidualną oceną, naruszenia art. 124 § 2 k.p.a. w związku z art. 106 § 5 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia prawnego w zakresie wykładni art. 37ap ust. 1 pkt 2 Prawa farmaceutycznego w związku z art. 103 ust. 2 pkt 6 Prawa farmaceutycznego, tj. brak odniesienia się do kwestii dopuszczalności niecofnięcia zezwolenia w sytuacji stwierdzenia sprzedaży produktów leczniczych hurtowni farmaceutycznej.
Ponadto na mocy art. 9 k.p.a. skarżąca wniosła o poinformowanie na podstawie jakich przepisów prawnych Naczelna Rada Aptekarska w [...] rozstrzygnie niniejsze zażalenie, a w szczególności czy wyrażenie opinii w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej nastąpi w oparciu o przepis art. 103 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r. nr 45 poz. 271 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 8.02.2015 r. do dnia 12.07.2015 r., tj. w okresie wszczęcia postępowania przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...], czy też w brzmieniu obowiązującym od dnia 12.07.2015 r. Skarżąca wniosła jednocześnie o umożliwienie wypowiedzenia się co do tej kwestii po otrzymaniu ww. informacji, a przed rozstrzygnięciem zażalenia.
Skarżąca wniosła o załączenie do akt sprawy niniejszej akt postępowania głównego w przedmiocie cofnięcia zezwolenia, toczącego się przed [...] Wojewódzkim Inspektorem Farmaceutycznym w [...] i przeprowadzenie dowodu ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów, na okoliczność nieutracenia przez stronę rękojmi należytego prowadzenia apteki; a także o przesłuchanie świadków i wspólników spółki.
Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej rozpoznając zażalenie wskazało na obowiązujące je przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 106 kpa. Wyjaśniło, że postępowanie prowadzone w przedmiocie wydania opinii w sprawach udzielania lub cofania zezwoleń na prowadzenie aptek lub hurtowni na wniosek wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego, stanowi postępowanie pomocnicze dla postępowania głównego, jakim jest postępowanie w sprawie wydania decyzji przez WIF rozstrzygającej o udzieleniu lub cofnięciu zezwolenia.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia przepisów postępowania poprzez wydanie opinii w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej bez analizy kwestii obrony interesów zawodu farmaceuty i troski o niezależność zawodu, bez analizy zasad etyki zawodowej i stopnia ich ewentualnego naruszenia, bez rozważenia adekwatności sankcji administracyjnej w postaci cofnięcia zezwolenia w stosunku do stwierdzonych naruszeń, bez wskazania dlaczego cofnięcie zezwolenia zostało uznane za jedyny właściwy środek ochrony społecznych i gospodarczych interesów zawodu farmaceuty, a także poprzez podzielenie w całości i przyjęcie jako własnej argumentacji wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego bez zwrócenia się o wyjaśnienia i bez jakiegokolwiek zainteresowania stanowiskiem strony, której wspólnikiem jest farmaceuta organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 106 § 4 kpa organ obowiązany do zajęcia stanowiska może w razie potrzeby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, jest to zatem jego uprawnienie, nie obowiązek. W razie gdy organ uzna, że przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego jest konieczne, przeprowadza je zgodnie z zasadami i w trybie, jakie są przewidziane w kodeksie dla postępowania wyjaśniającego (dowodowego). W przedmiotowej sprawie fakt naruszenia prawa, dotyczącego charakteru prowadzonej działalności został zbadany i przekazany ORA w [...] przez WIF, który poczynił ustalenia w tym zakresie w wyniku przeprowadzonej kontroli doraźnej, podczas których ujawnił faktury sprzedaży wyszczególnionych we wniosku produktów leczniczych ze wskazaniem pomiotów, z którymi apteka należąca do skarżącej prowadziła obrót. Z uwagi na powyższe Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej podobnie jak organ I instancji nie znalazło potrzeby prowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w sprawie, gdyż wbrew twierdzeniom skarżącej ustalenia organu prowadzącego postępowanie główne dają podstawę do wydania pozytywnej opinii w sprawie cofnięcia posiadanego przez skarżącą zezwolenia.
W ocenie Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej, organ I instancji przytoczył uzasadnienie faktyczne i prawne, opierając się na informacjach przekazanych przez WIF w [...], który to fakt nie może stanowić zarzutu pod adresem organu I instancji. Podkreślenia wymaga, że procedura współdziałania organów, o której mowa w art. 106 kpa polega na tym, że każdy z uczestniczących w niej organów podejmuje czynności w ramach swojej właściwości rzeczowej, miejscowej i instancyjnej. Zatem organ zajmujący stanowisko w sprawie może wypowiadać się jedynie co do tych aspektów sprawy, które wiążą się z zadaniami organu opiniującego. W przedmiotowej sprawie zatem nie jest rzeczą organu samorządu aptekarskiego weryfikowanie ustaleń inspekcji farmaceutycznej co do prowadzenia przez skarżącą obrotu z nieuprawnionym podmiotem, a wyrażenie opinii, czy stwierdzone naruszenia stanowią podstawę do cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki z uwagi na utratę przez przedsiębiorcę rękojmi.
Organ wyjaśnił, że wyrażając opinię w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki, w znaczącym zakresie opierał się na przytoczonych przez inspekcję okolicznościach faktycznych, bowiem inspekcja jako organ ustawowo powołany do kontrolowania podmiotów posiadających zezwolenie na prowadzenie aptek, posiada ustawowe uprawnienia, pozwalające jej na weryfikowanie, czy sposób wykonywania tej działalności odpowiada wymogom określonym w przepisach prawa. W przedmiotowej sprawie zaś uzyskane przez organ inspekcji informacje wskazują na nieprawidłowości w zakresie prowadzenia przez skarżącą obrotu produktami leczniczymi. Naruszenia stwierdzone w aptece w [...] polegające na dokonywaniu przez ww. aptekę sprzedaży produktów leczniczych do przedsiębiorców posiadających zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej, braku magistra farmacji w godzinach czynności apteki, braku zgłoszenia zmian w KRS, do organu wydającego zezwolenie, braku umieszczenia daty przyjęcia, daty realizacji oraz swojego podpisu i pieczątki przez osobę realizująca zapotrzebowanie, nasuwały poważne wątpliwości co do kompetencji personelu fachowego, w szczególności jeśli chodzi o osobę kierownika apteki. Powyższe sprawia, że organy samorządu nie mogły pozostać obojętne wobec wykrytych uchybień, które podważają fakt posiadania przez podmiot, na rzecz którego wydane zostało zezwolenie, rękojmi należytego prowadzenia apteki.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia przez ORA art. 37ap ust. 1 pkt 2 w związku z art. 103 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo farmaceutyczne w brzmieniu obowiązującym w dniu wszczęcia postępowania i w dniu wydania zaskarżonej uchwały, poprzez uznanie, że skarżąca przestała spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do prowadzenia apteki, a mianowicie utraciła rękojmię należytego prowadzenia apteki w związku z faktem prowadzenia sprzedaży produktów leczniczych hurtowni farmaceutycznej, Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej uzupełniło argumentację zawartą w zaskarżonej uchwale. W nawiązaniu do wyjaśnień i zarzutów skarżącej organ wskazał na brzmienie przepisów ustawy Prawo farmaceutyczne. Dalej wyjaśnił, że przepisy zawierają definicję obrotu hurtowego produktami leczniczymi (art. 72 ust. 3). Ta definicja związana jest ściśle z charakterem podmiotów zaopatrywanych w produkty lecznicze, jest jednoznaczna i wynika z niej, że zaopatrywanie m.in. hurtowni i aptek jest obrotem hurtowym, a ten może prowadzić jedynie hurtownie, składy celne i konsygnacyjne produktów leczniczych.
Zdaniem Prezydium Rady Aptekarskiej podmiot prowadzący aptekę jest obowiązany zatrudnić osobę odpowiedzialną za prowadzenie apteki, o której mowa w art. 88 ust. 2, dającą rękojmię należytego prowadzenia apteki. Rękojmię należytego prowadzenia apteki powinien posiadać zarówno podmiot ubiegający się lub posiadający zezwolenie, bo to on jest odpowiedzialny za prowadzoną działalność - prowadzenie apteki ogólnodostępnej, jak i zatrudniona przez ten podmiot osoba odpowiedzialna za prowadzenie apteki (kierownik). Do zadań kierownika należy organizacja pracy w aptece polegająca między innymi na przyjmowaniu, wydawaniu, przechowywaniu i identyfikacji produktów leczniczych i wyrobów medycznych oraz zakup produktów leczniczych, wyłącznie od podmiotów posiadających zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej, jak też ich wydawanie zgodnie z art. 96 ustawy, a zatem na podstawie recepty, bez recepty, albo na podstawie zapotrzebowania uprawnionych jednostek organizacyjnych lub osób fizycznych uprawnionych na podstawie odrębnych przepisów.
Zdaniem Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej, ustalenia dokonane przez WIF prowadzą do wniosku, że kierownik apteki nie wypełniał prawidłowo swoich obowiązków dopuszczając do prowadzenia obrotu wbrew przepisom ustawy Prawo farmaceutyczne, ewentualnie działalność ta prowadzona jest poza jego wiedzą, niemniej każda z tych sytuacji obciąża podmiot, na rzecz którego udzielono zezwolenie i pozwala wątpić w to, czy posiada on nadal rękojmię należytego jej prowadzenia. Przymiot dawania rękojmi należytego prowadzenia apteki musi być spełniony od momentu ubiegania się o wydanie zezwolenia na każdym etapie prowadzenia objętej nim działalności. W przypadku przedsiębiorcy doszło w wyniku ustaleń dokonanych przez WIF i ujawnienia prowadzenia obrotu z podmiotem nieuprawnionym do zakwestionowania rzetelności w zakresie prowadzonej działalności. Ustalenie, że podmiot dopuszczał się działań sprzecznych z prawem sprawiło zatem, że przestał on dawać gwarancję, że prowadzona przezeń działalność będzie wykonywana prawidłowo, tym samym zasadne jest w oparciu o przedstawione ustalenia inspekcji, wyrażenie pozytywnej opinii w przedmiocie cofnięcia zezwolenia w na podstawie art. 37 ap ust. 1 pkt 2 Prawa farmaceutycznego, jako, że podmiot posiadający zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu.
Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącej o zażądanie akt lub odpisu akt postępowania głównego w przedmiocie cofnięcia zezwolenia, toczącego się przed [...] Wojewódzkim Inspektorem Farmaceutycznym w [...] i przeprowadzenie dowodu ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów, Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej wyjaśniło, że postępowanie, którego podstawę stanowi art. 106 kpa, nie jest samodzielnym postępowaniem, lecz stadium postępowania w sprawie, która ma być załatwiona decyzją. Z tej przyczyny postępowanie to wykazuje istotne odmienności w stosunku do postępowania prowadzonego przez organ załatwiający sprawę. W ocenie Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej zgromadzony przez WIF w [...] w toku przeprowadzonej kontroli doraźnej w aptece ogólnodostępnej materiał dowodowy w pełni uzasadniał przyjęcie zaprezentowanego stanowiska.
Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej w zakresie zawartego w zażaleniu wniosku o przesłuchanie świadków wyjaśniło, że nie może go rozpoznać z uwagi na brak przepisu, który upoważniałby do wyrażenia zgody na udział w posiedzeniu Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej podmiotów, których dotyczą podejmowane na nim uchwały.
Następnie skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o uchylenie uchwały z dnia [...] sierpnia 2015 r. Skarżąca na poparcie swojej skargi zarzuciła naruszenie:
1) art. 39 ust. 1 pkt 10 w związku z art. 19 ust. 1 ustawy o izbach aptekarskich poprzez utrzymanie w mocy niezaskarżonej i nieistniejącej uchwały Nr [...] r. Okręgowej Rady Aptekarskiej Okręgowej Izby Aptekarskiej w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., podczas gdy skarżąca zaskarżyła postanowienie (uchwałę) Okręgowej Rady Aptekarskiej [...] Okręgowej Izby Aptekarskiej w [...] z dnia [...] lipca 2015 roku nr [...] i ta chwała winna być przedmiotem uchwały organu drugiej instancji,
2) art. 7 ust. 2 pkt 7 w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1, 2, 3, 5 i 6 w związku z art. 1 ust. 1 ustawy o izbach aptekarskich oraz naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez wydanie opinii w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej bez analizy kwestii obrony interesu zawodu farmaceuty i troski o niezależność zawodu, bez analizy zasad etyki zawodowej i stopnia ewentualnego naruszenia, bez rozważenia adekwatności sankcji administracyjnej w postaci cofnięcia zezwolenia w stosunku do stwierdzonych naruszeń, bez wskazania dlaczego cofnięcie zezwolenia zostało uznane za jedyny właściwy środek ochrony społecznych i gospodarczych interesów zawodu farmaceuty, a także poprzez podzielenie w całości i przyjęcie jako własnej argumentacji wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego i okręgowej rady aptekarskiej;
3) art. 37ap ust. 1 pkt 2 w związku z art. 103 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo farmaceutyczne, poprzez uznanie, że strona przestała spełniać warunki określone przepisami wymagane do prowadzenia apteki, a mianowicie utraciła rękojmię należytego prowadzenia w związku z faktem prowadzenia sprzedaży produktów leczniczych hurtowni farmaceutycznej podczas gdy w świetle prawidłowej wykładni art. 37ap ust. 1 pkt 2 z związku z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo farmaceutyczne, prowadzenie sprzedaży leków hurtowni nie musi prowadzić do utraty rękojmi należytego prowadzenia apteki, a kwestia jej istnienia winna zostać poprzedzona indywidualną oceną;
4) art. 124 § 2 k.p.a. w związku z art. 106 § 5 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia prawnego w zakresie wykładni art. 37ap ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo farmaceutyczne w związku z art. 103 ust. 2 pkt 6 tej ustawy, tj. brak odniesienia kwestii dopuszczalności niecofnięcia zezwolenia w sytuacji stwierdzenia sprzedaży produktów leczniczych hurtowni farmaceutycznej;
5) art. 106 § 4 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie zawnioskowanych przez stronę dowodów oraz nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego na okoliczność braku utraty rękojmi należytego prowadzenia apteki pomimo sprzedaży leków do hurtowni farmaceutycznej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.").
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z innych powodów niż te, które wskazuje skarżąca. Sąd stwierdza, że zarówno zaskarżona uchwała jak i utrzymana nią w mocy uchwała organu I instancji wydane zostały bez podstawy prawnej. Akty administracyjne podjęte w ogólnym postępowaniu dotknięte taką wadą są nieważne (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w [...] zwrócił się do Okręgowej Rady Aptekarskiej w [...] o zaopiniowanie sprawy cofnięcia zezwolenia na prowadzenie przez stronę skarżącą apteki ogólnodostępnej pod nazwą Apteka "[...]" w [...] przy ul. [...]. Organ opisał stwierdzone naruszenie podczas kontroli apteki i wskazał podstawę prawną cofnięcia zezwolenia. Organy samorządu aptekarskiego zaopiniowały pozytywnie wniosek złożony przez organ nadzoru farmaceutycznego, powołując się m.in. na art. 106 k.p.a. Należy jednakże podkreślić, że przewidziany w ww. przepisie tryb współdziałania organów przy wydawaniu decyzji w konkretnej indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej wynikać musi z wyraźnego brzmienia przepisu prawa materialnego, uzależniającego wydanie merytorycznej decyzji od zajęcia stanowiska przez organ współdziałający w drodze zaskarżonego postanowienia (uchwały). Sam przepis art. 106 k.p.a. normuje wyłącznie kwestie proceduralne, stąd nie stwierdza podstawy do wydania postanowienia wyrażającego określone stanowisko. Również wniosek Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] nie daje podstaw do zajęcia merytorycznego stanowiska w tej formie. Przepisy Prawa farmaceutycznego, które organ nadzoru farmaceutycznego powołał w swoim piśmie z [...] czerwca 2015 r. a w szczególności wskazana podstawa cofnięcia zezwolenia tj. art. 37 ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art.101 pkt 4 Prawa farmaceutycznego nie uzależniają wydania decyzji od zajęcia stanowiska przez organy samorządu aptekarskiego. Przywołany przez organy samorządu aptekarskiego art. 29 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich stanowi jedynie normę kompetencyjną do opiniowania przez te organy wniosku o cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Powyższe stanowisko nie oznacza, aby organ nadzoru farmaceutycznego pozbawiony był możliwości uzyskania w prowadzonym postępowaniu opinii i ocen organów samorządu aptekarskiego w sprawach należących do zakresu działania tych organów. W sytuacji braku wyraźnego przepisu prawa uzależniającego wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ może to nastąpić na zasadach ogólnych, nie zaś w trybie art. 106 § 1 i § 5 k.p.a. W takim wypadku organ samorządu aptekarskiego nie działa jako organ współkompetentny, nie zajmuje stanowiska w formie uchwały, lecz wyraża go w drodze opinii, oceny noszącej cechy opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 września 2000 r. sygn. II SA/Ka 2357/98 (nie publ.) a także w uchwale (5) z 18 lutego 2002 r. OPK 23/01 (ONSA 2002, nr 3 poz. 109, str. 196-198) oraz w uchwale (5) z 16 września 2002 r. OPK 27/02 (ONSA 2003, nr 2, poz. 56 s. 175).
W niniejszej sprawie skoro organy samorządu aptekarskiego wadliwie procedowały w trybie art. 106 k.p.a. podjęte przez nie uchwały w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należy uznać za nieważne jako dotknięte wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W oparciu o art. 200, art. 205 § 1 i 2 oraz art. 209 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd zasądził od Naczelnej Rady Aptekarskiej na rzecz strony skarżącej kwotę 357 zł, w tym kwotę 100 zł, stanowiącą wartość uiszczonego wpisu od skargi, kwotę 240 zł, poniesioną tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" w związku z § 2 ust. 2 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.) oraz kwotę 17 zł, poniesioną tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło