II SA/Wa 541/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Łukasz Krzycki Sędzia WSA – Janusz Walawski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania – oddala skargę – Skarżąca R. K. zamieszkuje w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] w [...], pozostającym w dyspozycji organów Policji w [...]. Lokal ten został decyzją Komendy Wojewódzkiej w [...] z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] przydzielony jako lokal służbowy W. K., mężowi skarżącej. W decyzji przyznającej W. K. przedmiotowy lokal, uwzględniono dzieci skarżącej R. i W. K., natomiast nie uwzględniono R. K. Jak wynika z akt sprawy, W. K. oświadczył, że w tamtym czasie żona mieszkała u swojej matki, gdzie była również zameldowana. W aktach sprawy znajduje się również oświadczenie W. K., że w 2007 r., w dacie zrzekania się prawa do lokalu, pozostawał on z żoną w separacji. Wskazane wyżej oświadczenie stanowiło podstawę wszczęcia przez Komendanta Miejskiego Policji w [...] postępowania w przedmiocie opróżnienia przedmiotowego lokalu, zakończonego wydaniem decyzji administracyjnej z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], w treści której zobowiązano W. K. do jego opróżnienia wraz ze wszystkimi osobami wraz z nim tam zamieszkującymi. Orzeczenie to stało się prawomocne skutecznie doręczone stronie na adres lokalu. W dniu 6 czerwca 2017 r. skarżącej doręczono egzemplarz decyzji Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] z dnia [...] maja 2002 r. nr [...]. W dniu [...] czerwca 2017 r. skarżąca R. K. wystąpiła do KWP w [...] z żądaniem uzupełniania wskazanej wyżej decyzji nr [...] tego organu w sprawie przydzielenia przedmiotowego lokalu poprzez zamieszczenie w jej treści zapisu zgodnie z którym, jako członek rodziny W. K., miała prawo do zamieszkiwania w tym lokalu. Komendant Wojewódzki Policji w [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...], odmówił uzupełnienia decyzji. Następnie skarżąca R. K. wniosła odwołanie od wskazanej wyżej decyzji Komendanta Miejskiego Policji w [...] nr [...] o opróżnieniu przedmiotowego lokalu, zaś Komendant Wojewódzki Policji w [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. nr 942/IR/20[...]17, stwierdził uchybienie przez stronę terminu do wniesienia odwołania. Następnie skarżąca R. K. w dniu [...] lipca 2017 r. wniosła do Komendanta Głównego Policji odwołanie od wskazanej wyżej decyzji Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] w [...] i w uzasadnieniu podała, że otrzymała egzemplarz zaskarżonej decyzji dopiero 6 czerwca 2017 r. Komendant Główny Policji pismem z dnia [...] września 2017 r. nr [...] wezwał skarżąca do uprawdopodobnienia, że naruszenie terminu do wniesienia odwołania nie nastąpiło z jej winy oraz wskazanie przyczyny uchybienia terminu i zachowanie 7 dniowego terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. Powyższe pismo skarżąca odebrała w dniu odebrała 20 września 2017 r. Skarżąca w piśmie z dnia [...] września 2017 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania przyznała, że egzemplarz skarżonej decyzji nr [...] otrzymała 6 czerwca 2017 r., niemniej jednocześnie prowadzone było postępowanie w przedmiocie uzupełnienia tego orzeczenia i przez nieuwagę oraz błędne pouczenie organu, przeoczyła termin do wniesienia odwołania. Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 58 § 1 oraz art. 59 § 2 k.p.a., odmówił przywrócenia terminu. W uzasadnieniu – wskazując na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że stosownie do art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie, od dnia jej ogłoszenia. Natomiast zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Tymczasem w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie sposób uznać, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy skarżącej, bowiem uchybienie to nastąpiło przez przeoczenie, a zatem przez zdarzenie przez nią zawinione. Nie może zmienić tej konkluzji ewentualne przyczynienie się do tego organów. Nadto decyzja nr [...] KWP w [...] nie funkcjonuje już w obrocie prawnym, z którego została wyeliminowana w następstwie wydania decyzji opróżnieniowej. Podkreślono również, że w dacie przydziału przedmiotowego lokalu R. K., nie zamieszkiwała z mężem, w związku z czym organ nie mógł jej uwzględnić jako osoby uprawnionej z decyzji o przyznaniu lokalu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca R. K. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, zarzucając: naruszenie przepisów postępowania administracyjnego , które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie ; 1. art. 58 § 1 k.p.a. w związku z art. 9 k.p.a., ponieważ nie można zarzucić jej uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji, gdyż nastąpiło to bez jej winy, bowiem Komendant Miejski Policji w [...] doręczając decyzję nr [...] nie dopełnił obowiązku pouczenia o konsekwencjach prawnych skorzystania z możliwości wniesienia wniosku o uzupełnienie decyzji i brak takiego pouczenia skutkuje, że nie może ponosić ujemnych konsekwencji i stanowi podstawę do przywrócenia terminu. 2. art. 7 k.p.a., ponieważ nie dopełniono obowiązku stania na straży praworządności i na jej wniosek nie podjęto wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie jej słuszny interes i interes społeczny. Przyjęto z góry, że nie dochowała terminu do wniesienia odwołania nie biorąc pod uwagę faktu, że nie pouczono jej o przysługujących prawach związanych z odwołaniem zgodnie z art.9 k.p.a. W związku z tym nie można twierdzić, że uchybienie terminu nastąpiło przez przeoczenie z jej winy, gdyż w prośbie napisała, iż uchybiła terminu z uwagi na błędne zrozumienie treści art. 111 § 2 k.p.a. Błędnie przyjęto, iż decyzja nr [...] KWP w [...] nie funkcjonuje w obrocie prawnym, z którego została wyeliminowana w następstwie wydania decyzji opróżnieniowej, ponieważ decyzja nr [...] z [...] grudnia 2010 r. dotycząca opróżnienia i opuszczenia lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] przez jej męża W. K. i jej pełnoletnie dzieci nie weszła do obrotu prawnego wskutek niedoręczenia jej tej decyzji. 3. art.8 k.p.a., ponieważ nie dopełniono obowiązku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej poprzez nie kierowanie się przy załatwianiu jej sprawy zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, bowiem nie uwzględniono braku pouczenia. 4. art.77 § 1 k.p.a., ponieważ nie dopełniono obowiązku w sposób wyczerpujący zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a skupiono się tylko na ogólnikowym stwierdzeniu uchybieniu terminu, nie odnosząc się do jej twierdzeń w prośbie i nie wzięto pod uwagę art.9 k.p.a. 5. art.124 § 2 k.p.a. w zw. z art.126 k.p.a. i art.107 § 3 k.p.a., ponieważ nie przedstawiono w ogóle uzasadnienia faktycznego odnoszącego się do jej twierdzeń przedstawionych w prośbie o przywrócenie terminu, nie wykazano dlaczego jej twierdzenia są bezzasadne i odmówiono im wiary. Ponadto jej małżonek nie miał prawa bez jej zgody zrzec się prawa do lokalu mieszkalnego, gdyż w rozumieniu Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego jest to czynność prawna przekraczająca zwykły zarząd i brak na piśmie jej zgody powoduje jej nieważność (art.37 §1 pkt 1 i § 4 kro) oraz nieważność decyzji (art.156 § 1 pkt 7 k.p.a.). W uzasadnieniu podała, że faktycznym powodem uchybienia terminu był fakt nie pouczenia jej zgodnie z art.9 k.p.a. o konsekwencjach prawnych skorzystania z art. 111 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Komendanta Główny Policji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, zaś w myśl § 2 tegoż przepisu, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Ponadto w myśl art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zatem organ administracji publicznej jest obowiązany do przywrócenia terminu, gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: 1) uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, 2) zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi, 3) zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin, jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. Jak wskazuje stanowisko judykatury, w prośbie o przywrócenie terminu wnioskodawca powinien wykazać, że mimo całej staranności nie udało mu się zachować terminu (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 stycznia 2000 r. sygn. akt I SA/Gd 794/99). Zatem w sytuacji, gdy wnioskodawcy można przypisać winę nieumyślną, to przywrócenie terminu nie jest możliwe (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 maja 1997 r. sygn. akt SA/Sz 630/96). Ponadto przeszkody powodujące uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego i wśród przyczyn uzasadniających przywrócenie terminu wymienia się między innymi obłożną chorobę uniemożliwiającą stronie działającej osobiście podjęcie czynności, przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 września 2000 r. sygn. akt I SA 1072/00). Istnienie okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu nie musi być udowodnione, gdyż wystarczające jest ich uprawdopodobnienie. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżąca R. K. decyzję z dnia [...] maja 2002 r. nr [...], otrzymała w dniu 6 czerwca 2017 r., zaś odwołanie od niej złożyła w dniu 18 lipca 2017 r., a zatem po upływie terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. Natomiast we wniosku z dnia [...] września 2017 r. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania podała, że "Uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z uwagi na błędne zrozumienie treści art. 111 § 2 kpa, ponieważ zawarto w nim środek odwoławczy przypisany tylko do decyzji administracyjnej jak odwołanie /art. 127 k.pa?, na postanowienie wnosi się zażalenie ?art. 125 § 1 kpa i art. 141 kpa/.Niestety nie zauważyłam, że w przepisie tym nie ma słowa decyzja i środki odwoławcze zawarte w nim odnoszą się tylko do postanowień użytych w ramach tego przepisu". Zatem po pierwsze nie sposób uznać, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy skarżącej, bowiem jej zachowanie cechowało się co najmniej winą nieumyślną, a po drugie charakter zawinienia uchybienia terminu nie można uznać za niezależny od niej. Na marginesie dodać również należy, że powyższa decyzja nie funkcjonowała już w obrocie prawnym, bowiem została z niego wyeliminowana – jak słusznie wskazał organ – na skutek wydania decyzji administracyjnej z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 1302), należało orzec jak w sentencji wyroku.