II SA/Ol 775/18

WyrokWSA w Olsztynie2018-12-11

Skład orzekający: Adam Matuszak, Katarzyna Matczak, Marzenna Glabas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o warunkach zabudowy dla budynku usługowego (kaplicy przedpogrzebowej) może zostać wydana, jeśli inwestycja znajduje się w sąsiedztwie kościoła i cmentarza, a skarżąca podnosi zarzuty dotyczące naruszenia zasady dobrego sąsiedztwa oraz parametrów technicznych zabudowy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o warunkach zabudowy dla kaplicy przedpogrzebowej została wydana zgodnie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd stwierdził, że planowana inwestycja kontynuuje funkcję zabudowy sakralnej i usługowej istniejącą w obszarze analizowanym, a jej gabaryty odpowiadają wskaźnikom zabudowy istniejącej w obszarze. W związku z tym, skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić.
Stan faktyczny
Wójt Gminy ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowego (kaplicy przedpogrzebowej) na działce sąsiadującej z kościołem i cmentarzem. Organ I instancji uznał, że inwestycja nie koliduje z istniejącą zabudową mieszkaniową i spełnia warunki z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Skarżąca zarzuciła naruszenie zasady dobrego sąsiedztwa oraz błędne ustalenie parametrów technicznych zabudowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, argumentując, że planowana inwestycja jest usługą i mieści się w parametrach istniejącej zabudowy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podtrzymując zarzuty i domagając się uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Adam Matuszak Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Matczak sędzia WSA Marzenna Glabas (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Marta Kudła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi A. G.-K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie warunków zabudowy oddala skargę. Decyzją z dnia "[...]" r., nr "[...]", Wójt Gminy, orzekając w sprawie po raz trzeci na skutek decyzji kasacyjnych Samorządowego Kolegium Odwoławczego, po rozpatrzenia wniosku B. G., ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbiórce istniejących budynków gospodarczych oraz budowie budynku usługowego (kaplicy przedpogrzebowej) na terenie działki nr "[...]", obr. D., gm. D. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że teren objęty wnioskiem jest stosunkowo niewielki, a w jego bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i uzupełniająca tę zabudowę zabudowa gospodarcza oraz zabudowa usługowa (sakralna), tj. kościół, w którego bezpośrednim sąsiedztwie znajduje się cmentarz. Organ I instancji uznał, że realizacja planowanej inwestycji na terenie sąsiadującym z kościołem i funkcjonującym cmentarzem, gdzie regularnie odprawiane są uroczystości, nie koliduje z istniejącą na obszarze analizowanym funkcją zabudowy mieszkaniowej. Wskazał, że wnioskowane zamierzenie spełnia wszystkie warunki, wynikające z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1073 ze zm., dalej jako: "u.p.z.p."). W odniesieniu do tzw. zasady dobrego sąsiedztwa, organ podkreślił, że rozumienie kontynuacji funkcji należy traktować szeroko, tak aby nie ograniczać się tylko do umożliwienia postawienia budynków tego samego rodzaju, co zastane na obszarze analizowanym. Stwierdził, że planowaną inwestycję, zlokalizowaną w sąsiedztwie kościoła oraz cmentarza, można zaliczyć do usług związanych funkcjonalnie z zaspokajaniem potrzeb mieszkańców, które w planowanym rozmiarze nie powinny być uciążliwe dla mieszkańców. Organ I instancji podał, że projekt decyzji pozytywnej uzyskał niezbędne uzgodnienia: zarządcy drogi, Starosty Powiatowego , Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych oraz Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. G., reprezentowana przez radcę prawnego (dalej jako: "skarżąca"). Zarzuciła organowi I instancji naruszenie ogólnych zasad postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., poprzez niewyczerpujące zebranie i w konsekwencji błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, a przez to nieuwzględnienie zasady dobrego sąsiedztwa. Zdaniem skarżącej budowa budynku usługowego w postaci kaplicy przedpogrzebowej, a co się z tym wiąże odbywanie ceremonii pogrzebowych, ostatnie pożegnanie zmarłej osoby, a w szczególności wybudowanie chłodni służącej do przechowywania zwłok, stanowić będzie uciążliwość i kłopotliwość dla mieszkańców bardzo pobliskich nieruchomości pozostających w bezpośrednim sąsiedztwie, co niewątpliwie będzie miało negatywny wpływ inwestycji na pobliskie otoczenie. Skarżąca zarzuciła też naruszenie § 5 rozporządzenia Miniasta Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003r. Nr 164, poz. 1588, dalej jako: "rozporządzenie"), poprzez błędną wykładnię i uznanie, że wskaźnik wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu, wyznaczony na podstawie średniego wskaźnika tej wielkości dla obszaru analizowanego, jest prawidłowy, podczas gdy nie zostały zachowane parametry porównawcze nowej inwestycji z istniejącą już zabudową w obszarze analizowanym. Ponadto zdaniem skarżącej z naruszeniem § 7 rozporządzenia nieprawidłowo i nieprecyzyjnie wyliczona została wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu i attyki. W uzasadnieniu skarżąca przekonywała, że błędnie ustalono stan faktyczny, przyjmując niezasadnie, że lokalizowanie kaplicy przedpogrzebowej winno mieć miejsce w pobliżu kościołów i cmentarzy, gdyż nie są to budowle o charakterze usługowym. Z ostrożności procesowej wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego urbanisty na okoliczność niezachowania przez wnioskodawcę wymaganych warunków, określonych w cytowanym rozporządzeniu. Zdaniem skarżącej wskazanie w załączniku nr 2 do decyzji, że obszar ten obejmuje tereny zabudowane usługami o charakterze sakralnym, podważa wiarygodność tego załącznika, gdyż kościół i cmentarz nie są budowlami o charakterze usługowym, dlatego uzasadnione jest powołanie biegłego. W odpowiedzi na odwołanie pełnomocnik inwestora argumentował, że rozumienie kontynuacji funkcji należy traktować szeroko, zgodnie z wykładnią systemową, która nakazuje rozstrzygać wątpliwości na rzecz uprawnień właściciela czy inwestora w celu zachowania zasady wolności zagospodarowania terenu, w tym jego zabudowy. Zaznaczył, że warunek kontynuacji funkcji został spełniony, gdyż na terenie inwestycji prowadzona jest działalność usługowa związana z obsługą uroczystości pogrzebowych. Przywołał orzecznictwo i stanowisko doktryny dotyczące badania zasady dobrego sąsiedztwa i zaznaczył, że w celu spełniania tej zasady wystarczające jest wskazanie co najmniej jednego obiektu, do którego planowana inwestycja ma nawiązywać. Nie jest natomiast konieczne, aby nowa zabudowa miała odwzorowywać w sposób absolutny parametry zabudowy znajdującej się w jej bezpośrednim sąsiedztwie. W ocenie radcy prawnego, dzięki bliskiej lokalizacji obiektów sakralnych, działania związane z funkcjonowaniem kaplicy przedpogrzebowej będą przebiegać sprawnie i nie będą uciążliwe dla najbliższych sąsiadów oraz osób postronnych. Zaznaczył, że w pobliskim kościele regularnie odprawiane są uroczystości religijne i nabożeństwa, w tym również uroczystości pogrzebowe. Stwierdził, że kościół i cmentarz są budowlami o charakterze usługowym, gdyż są to obiekty, w których świadczone są czynności pogrzebowe. W wyniku rozpatrzenia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze , decyzją z dnia "[...]" r., nr "[...]", utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył przebieg postępowania, przepisy u.p.z.p. mające w sprawie zastosowanie, a także ustalenia analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu. Wskazał, że na obszar analizowany składają się tereny z zabudową mieszkaniową jednorodzinną i budynkami gospodarczymi stanowiącymi zabudowę mieszkaniową jednorodzinną oraz zagrodową. Ponadto na terenie analizowanym znajduje się zabudowa usługowa o charakterze sakralnym - kościół (dz. nr "[...]") z sąsiedztwem czynnego cmentarza (dz. nr "[...]"). Organ II instancji zauważył, zgodnie z analizą, że średnia wysokość elewacji frontowych budynków na obszarze analizowanym wynosi 4,7m, zaś średnia wysokość elewacji frontowej planowanego budynku wynosi maksymalnie do 5 m. Zatem wyniki analizy pozwalają na ustalenie wysokości elewacji frontowej zgodnie z wnioskiem, tj. do 5 m, co odpowiada zasadom wyrażonym w § 7 rozporządzenia. Kolegium zważyło, że wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej została wyznaczona z uwzględnieniem wytycznych organu II instancji zawartych w decyzji z dnia "[...]" r. W analizie wskazano konkretne wysokości budynków w obszarze analizowanym i kształtują się one od 3,5 m do 6,5 m. W zakresie wysokości budynków do kalenicy, wartości te wahają się od 5 do 10 m, natomiast maksymalna wysokość kalenicy planowanego budynku to 7 m. Szerokości poszczególnych elewacji frontowych na poszczególnych działkach wynoszą od 3,5 m do 30 m, co daje średnią około 10 m. Uwzględniając 20% tolerancję dla planowanej inwestycji ustalono szerokość elewacji frontowej od 8 do 12 m. Co do wskaźnika zabudowy do powierzchni terenu, w analizie stwierdzono, że na obszarze analizowanym nie ma jednoznacznej metody wyznaczenia tego wskaźnika. Ze względu na różną powierzchnię działek, jego wartości wahają się od 10% do 30%. Biorąc pod uwagę powyższe oraz fakt, że działka nr "[...]" jest już zabudowana budynkiem mieszkalnym, przyjęto ten wskaźnik na poziomie maksymalnym, wynikającym z analizy, tj. do 30%. Kolegium wskazało, że w § 5 ust. 2 rozporządzenia dopuszczono wyznaczenie innego wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy, jeżeli wynika to z analizy. Natomiast linię zabudowy wyznaczono zgodnie z linią zabudowy istniejącą na terenie inwestycji, przez istniejący budynek mieszkalny na działce nr "[...]". Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyznało, że budowa planowanej kaplicy jest związana ze świadczeniem usług o specyficznym charakterze, jednak żaden przepis nie nakazuje lokalizacji tego typu obiektów wyłącznie w pobliżu miejsc pochówku. Szeroko rozumiane usługi pogrzebowe, choć specyficzne, nadal pozostają usługami. Skoro zatem na analizowanym terenie występuje funkcja usługowa, to planowana inwestycja jest dopuszczalna. Organ odwoławczy wyjaśnił, że kwestie dotyczące wpływu planowanej inwestycji na nieruchomości sąsiednie, jej zgodności z warunkami technicznymi są rozstrzygane w innym postępowaniu, dotyczącym pozwolenia na budowę. W odniesieniu do wniosku o powołanie biegłego urbanisty, Kolegium stwierdziło, że nie ma takiej konieczności. Analiza została sporządzona zgodnie z wytycznymi zawartymi w poprzednich decyzjach Kolegium i przez osobę posiadającą uprawnienia wymagane przez ustawę o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Dane zawarte w analizie umożliwiają ustalenie, czy warunki określone w art. 61 ust. 1 u.p.z.p. zostały spełnione, a tym samym, czy jest możliwe wydanie warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżąca domagał się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu I instancji, ewentualnie stwierdzenia ich nieważności, podtrzymując zarzuty i argumenty podniesione w odwołaniu. Dodatkowo skarżąca zarzuciła naruszenie art. 80 k.p.a., poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji uznanie, że postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone przez właściwy organ w zakresie spełnienia przesłanek z art. 61 u.p.z.p., podczas gdy decyzja w sprawie warunków zabudowy nie jest decyzją uznaniową, zaś wnioskodawca nie spełnił wymogów dotyczących warunków zabudowy, bowiem z przeprowadzonej analizy funkcji wynika, że główną zabudowę stanowi zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Zarzuciła, że wobec braku dowodu z opinii biegłego urbanisty doszło do błędnych ustaleń warunków technicznych i naruszenia art. § 5 i § 7 rozporządzenia. Stwierdziła, że wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu i attyki została nieprawidłowo i nieprecyzyjnie wyliczona bez uwzględnienia wiedzy specjalistycznej. Zdaniem skarżącej zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 8 k.p.a., poprzez nieprzyczynienie się przez organ odwoławczy do prowadzenia postępowania zgodnego z przepisami prawa, mającego zagwarantować równość wobec prawa. Wskazała, że w sprawie pozostają niewyjaśnione okoliczności, które organ rozstrzygnął na niekorzyść skarżącej, oddalając wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego urbanisty. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 6 grudnia 2018r. pełnomocnik inwestora wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że podziela w całości stanowisko Kolegium i uznaje je za słuszne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku stwierdzenia istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a.") Zaskarżonym decyzjom nie można przypisać tego rodzaju naruszeń prawa. Decyzja ustalająca warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbiórce istniejących budynków gospodarczych oraz budowie budynku usługowego (kaplicy przedpogrzebowej) na terenie działki nr "[...]", obr. D., gm. D., wydana została zgodnie z przepisami u.p.z.p., z poszanowaniem zasad unormowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego. W szczególności organy wyjaśniły sprawę w stopniu pozwalającym na jej rozstrzygnięcie i swoje stanowisko przekonująco uzasadniły. Wskazać należy, że zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w przypadkach, które nie dotyczą inwestycji celu publicznego, w drodze decyzji o warunkach zabudowy. Wydania takiej decyzji w sytuacji braku planu wymaga w szczególności, w myśl art. 59 ust. 1 u.p.z.p., zmiana zagospodarowania terenu polegająca między innymi na budowie lub wykonywaniu innych robót budowlanych. Właściwy organ nie może odmówić ustalenia warunków nowej zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nieruchomość nie jest objęta planem miejscowym, a zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi (art. 56 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p). Decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, jest aktem stosowania prawa, w sposób władczy konkretyzuje uprawnienia wynikające z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Decyzja w tym przedmiocie zastępuje ustalenia miejscowego planu, wobec jego braku, wywołując tożsame z nim skutki. Rolą organu rozpatrującego wniosek o wydanie warunków zabudowy jest przesądzenie zgodności zamierzonej inwestycji z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Z treści art. 56 i 61 u.p.z.p. wyraźnie wynika, iż wydania decyzji o warunkach zabudowy ustawodawca nie pozostawił uznaniu organu wykonawczego gminy. Spełnienie warunków określonych w art. 61 obliguje organ do pozytywnego załatwienia sprawy. Dla rozstrzygnięcia mogą mieć zatem znaczenie tylko przesłanki wymienione w tym unormowaniu. Tym samym decyzja o warunkach zabudowy jest rozstrzygnięciem związanym. Organ administracji publicznej w tych sprawach nie ma uprawnień kształtujących (takich jakie przysługiwałyby mu przy realizacji władztwa planistycznego) i ma obowiązek załatwić wniosek pozytywnie, gdy stwierdzi tylko spełnienie warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p. Takie działanie koresponduje z zasadą wolności zagospodarowania terenu, określoną w art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wytycza, co trzeba podkreślić, ogólne podstawowe kierunki projektowanej inwestycji, podlegające dalszym szczegółowym ustaleniom, przewidzianym w Prawie budowlanym i przepisach wykonawczych określających warunki techniczne, w tym w zakresie uwzględnienia występujących w obszarze oddziaływania planowanego obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich – na etapie postępowania o pozwolenie na budowę. Tym samym, należy rozdzielić te dwa etapy inwestycyjne, tym bardziej, iż każdy z nich regulowany jest odrębnymi przepisami, których nie wolno dowolnie czy naprzemiennie stosować. Decyzja o warunkach zabudowy odpowiadać ma tylko na pytanie inwestora, czy dany rodzaj zabudowy może powstać na wnioskowanym terenie. Taki właśnie charakter decyzji ustalającej warunki zabudowy i etapowość procesu inwestycyjnego oraz wynikający stąd rozdział kompetencji pomiędzy poszczególne organy administracji publicznej powoduje, iż na obecnym etapie rozważać można jedynie dopuszczalność zabudowy wnioskowanego terenu oraz cechy urbanistyczne i architektoniczne planowanej zabudowy. Rozpatrując stan faktyczny i prawny sprawy w świetle wymogów art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p., Sąd w składzie orzekającym, nie dopatrzył się, aby wnioskowane przedsięwzięcie uchybiało chociażby jednemu z określonych w tym przepisie warunków, których spełnienie obligowało organ I instancji do uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Pierwszy z nich, kwestionowany w skardze, ustanawia zasadę dobrego sąsiedztwa, wymagającą dostosowania nowej zabudowy do zastanego w danym miejscu stanu dotychczasowej zabudowy, jej cech i parametrów o charakterze urbanistycznym (zagospodarowanie obszaru) i architektonicznym (ukształtowanie wzniesionych obiektów). Celem tej zasady jest zagwarantowanie ładu przestrzennego, określonego treścią art. 2 pkt 1 u.p.z.p. i rozumianego jako takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w przyporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, gospodarczo - społeczne, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne. Ratio legis art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p jest ochrona ładu przestrzennego. Przepis ten ma na celu zapobieganie rozproszeniu zabudowy jak i powstrzymanie zabudowy, której funkcji nie da się pogodzić z już istniejącą na terenach, gdzie nie ma miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Norma ta nie może przy tym służyć zablokowaniu inwestycji w razie braku planu miejscowego. Pamiętać należy też, że wolą ustawodawcy prócz wskazanego celu jest ponadto chronić służące obywatelom prawo własności, poprzez stworzenie im możliwość zagospodarowania terenu, do którego mają tytuł prawny, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że wyznacznikiem spełnienia wymogu dobrego sąsiedztwa są faktyczne warunki panujące do tej pory na konkretnym obszarze (por. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Komentarz pod red. Z. Niewiadomskiego, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2005r., wyd. 2, str. 498-502). Autor ten wyjaśnia w szczególności, że w zakresie kontynuacji funkcji (którego wymogu spełnienie skarżąca kwestionuje) mieści się taka zabudowa, która nie godzi w zastany stan rzeczy. W wyroku z dnia 10 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1334/09 (publ. w CBOSA na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że wynikająca z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. ocena inwestycji z punktu widzenia kontynuacji istniejącej zabudowy w zakresie jej funkcji oraz cech architektonicznych i urbanistycznych, nie oznacza zakazu lokalizacji zróżnicowanej zabudowy na określonym terenie oraz bezwzględnego obowiązku kontynuacji dominującej funkcji zabudowy. Nowa zabudowa jest dopuszczalna, gdy można ją pogodzić (nie jest sprzeczna) z funkcją istniejącą na analizowanym obszarze. W orzecznictwa podkreśla się również, że ani z przepisów u.p.z.p., ani z cytowanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury nie można wyprowadzić wniosku, iż zasada "dobrego sąsiedztwa" pozwala na budowę w sąsiedztwie budynków mieszkalnych wyłącznie budynków mieszkalnych i to o identycznych parametrach technicznych (por. wyrok NSA z 19 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1543/11 oraz z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2118/15, publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Podstawą wydania decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy może być zatem wyłącznie oczywista sprzeczność projektowanej inwestycji z funkcją obiektów już istniejących, którą można by racjonalnie uzasadnić. W rozpatrywanym przypadku nie budzi wątpliwości Sądu, że objęte wnioskiem zamierzenie budowlane w postaci budowy kaplicy przedpogrzebowej kontynuuje funkcję zabudowy sakralnej istniejącej w obszarze analizowanym, t.j. kościoła i cmentarza, które położone są w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr "[...]". Zauważyć można, że zgodnie z załącznikiem do ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U z 2018 r. poz. 1202), kościoły, kaplice oraz domy pogrzebowe zaliczane są do tej samej kategorii obiektów budowlanych, klasyfikowanych jako budynki kultu religijnego. Ponadto, nic nie stoi na przeszkodzie, aby tego typu zabudowę określać mianem usługowej, ponieważ jest ona związana z zaspokajaniem potrzeb duchowych ludzi wierzących. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, który skład orzekający podziela, że pojęcie zabudowy usługowej należy ujmować relatywnie szeroko, nie ograniczając tego pojęcia jedynie do obiektów handlowych lub biurowych. Funkcję usługową mogą bowiem również pełnić obiekty służące zaspokajaniu potrzeb duchowych, niematerialnych okolicznych mieszkańców, w szczególności obiekty sakralne lub kulturalne (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 maja 2015 r., sygn. akt IV SA/Po 1377/14, publ. w CBOSA). W warunkach niniejszej sprawy uwzględnić także należało, że na analizowanym terenie nie występuje zwarta zabudowa. Zabudowa miejscowości D. koncentruje się wzdłuż drogi przebiegającej przez tę miejscowość. Zabudowa mieszkaniowa stanowi pierwszą linię zabudowy wzdłuż jezdni. Z tyłu, w drugiej linii, posadowione są zabudowania gospodarcze o różnych gabarytach, na które zwracał uwagę w decyzji organ II instancji. Wnioskowana inwestycja planowana jest na tyłach działki inwestora, od strony kościoła i cmentarza, w miejsce dotychczasowych zabudowań gospodarczych przeznaczonych do rozbiórki. Poza tymi terenami inwestycja będzie sąsiadowała bezpośrednio tylko z działką nr "[...]" i położona będzie na wysokości zabudowań gospodarczych tej działki. Okoliczności te przekonują, że projektowane zamierzenie można pogodzić z istniejącą zabudową, a tym samym w sprawie nie można przyjąć, by doszło do naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. W szczególności organ II instancji przekonująco uzasadnił, że gabaryty planowanego budynku odpowiadają wskaźnikom zabudowy istniejącej w obszarze analizowanym. Powoływane rozporządzenie Ministra infrastruktury odpowiednio w § 5 ust. 2 i § 7 ust. 4 daje podstawę do odejścia od ogólnych zasad wyznaczania wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy i wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki ustalonej dla sąsiadujących budynków, gdy wynika to z analizy określonej w § 3 ust. 1 rozporządzenia. W rozpatrywanym przypadku bardzo różnie kształtuje się powierzchnia zabudowanych działek i parametry tej zabudowy - od mniejszych zabudowań gospodarczych do bardzo dużych o szerokości nawet do 30 m i wysokości kalenicy do 10 m. Występujące budynki mieszkalne jednorodzinne mają do trzech kondygnacji i wysokość kalenicy do 10 m. Wnioskowany budynek mieści się w tych wartościach, jego dopuszczone gabaryty mieszczą się w średnich wartościach pobliskiej zabudowy mieszkaniowej, nie będzie zatem dominował nad otoczeniem, co oznacza spełnienie warunku z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. w zakresie kontynuacji parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy. Także ustalony wskaźnik powierzchni nowej zabudowy ma swoje odzwierciedlenie w sporządzonej analizie i ustalono go, co podkreślić należy, w maksymalnej wysokości stwierdzonej w badanym obszarze. Nie ma racji skarżąca domagając się dopuszczenia dowodu z opinii biegłego urbanisty, bowiem analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania sporządził wyspecjalizowany podmiot, posiadający wymagane uprawnienia. Treść analizy jest spójna, logiczna i przedstawia dane, które są bezsporne. Skarżąca nie zgadza się tylko z wnioskami zeń wynikającymi. Natomiast to do obowiązków organu, a nie biegłego, należy ocena dopuszczalności i określenie funkcji oraz parametrów nowej zabudowy. Stanowisko skarżącej sprzeciwiające się funkcji jak i parametrom dopuszczonej kaplicy przedpogrzebowej nie ma jednak usprawiedliwionych podstaw prawnych, co zostało omówione powyżej. Okoliczność faktyczna jest ustalana w postępowaniu administracyjnym przy zastosowaniu reguł dowodowych, w szczególności art. 77 § 1, który nakazuje zebrać i rozpatrzyć w sposób wyczerpujący materiał dowodowy, i art. 80 k.p.a., statuujący zasadę swobodnej oceny dowodów. Przepisy te konkretyzują sposób realizacji zasady dochodzenia prawdy materialnej, czyli zgodnej z rzeczywistością, unormowanej w art. 7 k.p.a. Jeżeli na podstawie swobodnej oceny, do której uprawnia i zobowiązuje art. 80 k.p.a., organ ustalił okoliczność faktyczną w oparciu o dowody zebrane w sposób nienaruszający art. 77 § 1 k.p.a., to znaczy, że nie ma podstaw do uzupełniania materiału dowodowego. Inaczej mówiąc, jeżeli zgromadzone dowody nie nasuwają wątpliwości co do ustaleń faktycznych, to nie ma potrzeby poszukiwania lub gromadzenia innych dowodów dla potwierdzenia istotnych dla sprawy okoliczności. Przeprowadzenie dowodów dotyczących okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami byłoby sprzeczne z istotą regulacji zawartej w art. 78 § 2 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, nie zasługują na uwzględnienie podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów u.p.z.p., cytowanego rozporządzenia i postępowania administracyjnego. W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, należało skargę jako nieuzasadnioną oddalić, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło