III SA/Łd 877/18
WyrokWSA w Łodzi2018-12-12
Skład orzekający: Janusz Nowacki, Ewa Alberciak, Małgorzata Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Zarządu Województwa Łódzkiego nieuwzględniająca protestu Gminy Moszczenica od negatywnej oceny formalnej projektu była zgodna z prawem, w szczególności w zakresie wymogu udokumentowania prawa do dysponowania nieruchomością?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że Gmina Moszczenica nie wykazała w wymaganym terminie prawa do dysponowania działką nr 594 na cele budowlane, co skutkowało niespełnieniem kryterium formalnego "Wniosek o dofinansowanie zawiera wszystkie wymagane załączniki". Przedłożona umowa użyczenia była jedynie projektem, gdyż brakowało na niej podpisów użyczających, a oświadczenia zgody złożone później nie mogły konwalidować pierwotnego braku formalnego.Stan faktyczny
Gmina Moszczenica złożyła wniosek o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego. Wniosek uzyskał negatywną ocenę formalną z powodu niespełnienia kryteriów dotyczących wymaganych załączników, w tym dokumentu potwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością. Gmina wniosła protest, który został nieuwzględniony uchwałą Zarządu Województwa Łódzkiego. Skarga Gminy na tę uchwałę została oddalona przez WSA w Łodzi.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 grudnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, , Asesor WSA Małgorzata Kowalska, Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Lubasińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2018 roku sprawy ze skargi Gminy Moszczenica na uchwałę Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 27 marca 2018 roku nr 440/18 w przedmiocie nieuwzględnienia protestu wniesionego do negatywnej oceny formalnej projektu oddala skargę.
Uchwałą z 27 marca 2018 r. wydaną na podstawie art. 41 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2096 ze zm.), zwanej dalej u.s.w., art. 9 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, art. 38 ust. 1 pkt 1, art. 39 ust. 1 i 2, art. 41 ust. 1 i 2, art. 53 ust. 1, ust. 2 pkt 1, art. 55 pkt 1, art. 58 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jedn.: Dz. U z 2017 r., poz. 1460 ze zm.), zwanej dalej ustawą wdrożeniową, Zarząd Województwa Łódzkiego nie uwzględnił protestu Gminy Moszczenica od negatywnej oceny formalnej projektu pn. "Gospodarka wodno-ściekowa w Aglomeracji Moszczenica – Realizacja gospodarki w zakresie odprowadzania ścieków komunalnych oraz racjonalizacja zaopatrzenia w wodę" o nr WND-RPLD.05.03.02-10-0013/17 złożonego w ramach Konkursu Zamkniętego dla naboru numer RPLD.05.03.02-IZ.00-10-001/17 wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Osi Priorytetowej V Ochrona środowiska, Działania V.3. Gospodarka wodno-kanalizacyjna, Poddziałania V.3.2 Gospodarka wodno-kanalizacyjna Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020.
W uzasadnieniu organ administracji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że 27 marca 2017 r. ogłosił Konkurs Zamknięty dla naboru nr RPLD.05.03.02-IZ.00-10-001/17 wniosków o dofinansowanie projektów w ramach Osi Priorytetowej V. Ochrona środowiska, Działania V.3 Gospodarka wodno-kanalizacyjna, Poddziałania V.3.2 Gospodarka wodno-kanalizacyjna Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020. Nabór wniosków o dofinansowanie projektów trwał od 2 czerwca do 11 września 2017 r.. Regulamin konkursu został przyjęty uchwałą nr 350/17 Zarządu Województwa Łódzkiego z 21 marca 2017 r.. Regulamin został zmieniony uchwałami Zarządu Województwa Łódzkiego nr 699/17 z 31 maja 2017 r., nr 998/17 z 25 lipca 2017 r., nr 1668/17 z 6 grudnia 2017 r., nr 101/18 z 26 stycznia 2018 r.. Określał on zasady ogłaszania konkursu, warunki uczestnictwa, sposób i formę składania wniosków, sposób i kryteria oceny projektów, zakres i sposób dokonywania poprawy i uzupełnień wniosków, zasady podejmowania decyzji o przyznaniu dofinansowania oraz zasady procedury odwoławczej. W ramach konkursu 8 września 2017 r. Gmina Moszczenica złożyła wniosek o dofinansowanie projektu "Gospodarka wodno-ściekowa w Aglomeracji Moszczenica – Racjonalizacja gospodarki w zakresie odprowadzania i oczyszczania ścieków komunalnych oraz racjonalizacja zaopatrzenia w wodę". W wyniku weryfikacji wniosku o dofinansowanie w piśmie z 9 stycznia 2018 r. wezwano skarżącą gminę do skorygowania i uzupełnienia dokumentacji aplikacyjnej w zakresie kryteriów formalnych uzupełniających. 26 stycznia 2018 r. złożony został skorygowany wniosek o dofinansowanie projektu, który został zweryfikowany przez członków Komisji Oceny Projektów, zwanej dalej KOP, pod kątem spełnienia kryteriów formalnych dopuszczających i uzupełniających. Pismem z 20 lutego 2018 r. skarżąca gmina została poinformowany o negatywnej ocenie formalnej projektu z uwagi na niespełnienie kryteriów formalnych uzupełniających: "Wniosek o dofinansowanie zawiera wszystkie wymagane załączniki", "Zachowana jest spójność informacji między poszczególnymi elementami wniosku o dofinansowanie".
Skarżąca gmina wniosła protest. W proteście podniosła m.in., że w piśmie z 9 stycznia 2018 r. poinformowana została, iż w przypadku gdy prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynika z tytułu innego niż własność, należy przedłożyć dokument potwierdzający to prawo. W związku z powyższym wezwana została do złożenia dokumentów potwierdzających prawo do dysponowania nieruchomością dla wszystkich działek wykazanych w ramach załącznika nr 10. W ramach skorygowanego wniosku o dofinansowanie skarżąca gmina złożyła jako potwierdzenie prawa do dysponowania nieruchomością, umowę użyczenia dla działki nr 594. Podkreśliła, że przed podpisaniem umowy użyczenia właściciele nieruchomości złożyli zgodne oświadczenia woli o udzieleniu Gminie Moszczenica (jako inwestorowi) zgody na dysponowanie swoją nieruchomością w celu wybudowania na niej kanalizacji sanitarnej. Oświadczenia w ramach skorygowanej dokumentacji aplikacyjnej nie zostały przedłożone z uwagi na fakt, że została wezwana do przedłożenia jedynie umowy użyczenia. Oświadczenia zostały przedłożone w ramach protestu. Umowa użyczenia stanowiła załącznik do zgłoszenia o przystąpienie do robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę, złożonego do Starosty Powiatu Piotrkowskiego, jako potwierdzenie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Starostwo Powiatowe nie zgłosiło uwag do zgłoszenia. Tym samym nie wniosło zastrzeżeń do załączonej umowy użyczenia i wydało zgodę na przeprowadzenie zaplanowanych prac. Zdaniem skarżącej gminy, brak jest podstaw do zakwestionowania woli użyczenia nieruchomości wyrażonej w oświadczeniach złożonych 27-28 lutego 2015 r. przez właścicieli nieruchomości położonej na działce nr 594.
Organ administracji uznając, że kryterium "Zachowana jest spójność informacji między poszczególnymi elementami wniosku o dofinansowanie" zostało spełnione stwierdził, iż ocena formalna wniosku o dofinansowanie projektu, zgodnie z Regulaminem Konkursu, ma charakter "0/1" i dokonywana jest przez pracowników DRPO, będących członkami KOP. Podczas oceny sprawdzeniu podlega czy wniosek posiada wszystkie załączniki i dokumenty niezbędne do oceny projektu. Analizie nie podlega powód, dla którego dokument nie został załączony do wniosku, a jedynie fakt czy się on w nim znajduje. Wyżej wymienione reguły dotyczą każdego z wnioskodawców. W świetle powyższego, zdaniem organu administracji, oświadczenia woli dołączone do protestu, nie mogą zostać uznane za część dokumentacji aplikacyjnej będącej przedmiotem oceny dokonywanej przez KOP. Wnioskodawca zdawał sobie sprawę, że na umowie użyczenia działki nr 594 nie ma podpisu właścicieli nieruchomości, gdyż własnoręcznie potwierdził za zgodność z oryginałem kopię umowy, na której nie ma podpisów. Na dokumencie, złożonym przez wnioskodawcę w ramach dokumentacji aplikacyjnej, zaznaczono strzałką nazwiska właścicieli nieruchomości i miejsce na podpis, w którym tych podpisów brak. Tym samym przedstawioną umowę użyczenia z uwagi na brak podpisu osób użyczających, można traktować jedynie jako projekt umowy użyczenia. W związku z tym nie stanowi ona dokumentu potwierdzającego prawo wnioskodawcy do dysponowania nieruchomością nr 594. Budowa kanalizacji jest istotną ingerencją we właściwości nieruchomości. W związku z powyższym wymagane jest uzyskanie zgody właściciela na wejście na nieruchomość i przeprowadzenie robót budowlanych. Zdaniem organu administracji, skarżąca gmina nie wykazała prawa do dysponowania działką nr 594 na cele budowlane w zakresie przewidzianym w projekcie. W skorygowanej dokumentacji skarżąca gmina nie przedstawiła dokumentu, z którego by wynikało, że ma prawo do dysponowania nieruchomością nr 594 na cele budowlane.
Jednocześnie organ administracji po rozpatrzeniu protestu uznał, że spełnione zostały kryterium "Zachowana jest spójność informacji między poszczególnymi elementami wniosku o dofinansowanie".
W skardze na powyższą uchwałę Gmina Moszczenica wniosła o jej uwzględnienie i stwierdzenie na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1a ustawy wdrożeniowej, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazanie sprawy cło ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania (w tym wynagrodzenia adwokata według dwukrotności stawki minimalnej).
Zaskarżonej uchwale skarżąca gmina zarzuciła:
- obrazę prawa mającą wpływ na jej treść, tj. art. 50a pkt 2d (ewentualnie pkt 2b) ustawy wdrożeniowej;
- obrazę prawa materialnego mającą wpływ na jej treść, tj. art. 60 oraz art. 65 § 1 i 2 k.c. poprzez niezastosowanie zawartych w tych przepisach reguł wykładni oświadczenia woli w stosunku do umowy użyczenia z 27 marca 2015 r..
W uzasadnieniu skarżąca gmina podniosła, że zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane i zawartym tam odesłaniem do art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, dla zgłoszenia o zamiarze przystąpienia do budowy, identycznie jak w przypadku pozwolenia na budowę, niezbędne jest udokumentowanie posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Załączona do wniosku informacja o braku sprzeciwu jest dokumentem urzędowym, z którego jednoznacznie wynika, że skarżąca gmina dysponuje prawem do dysponowania nieruchomością (działka nr 594) na cele budowlane. Ze względu na normę art. 50a pkt 2d ustawy wdrożeniowej, w tym konkretnym przypadku załączenia do wniosku dokumentu informacji o braku wniesienia sprzeciwu – instytucja zarządzająca nie ma prawa żądać jakichkolwiek dalszych dokumentów w tej mierze. Brak możliwości oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowań administracyjnych przez inny organ administracji publicznej i wydawanych przez niego rozstrzygnięć skutkuje koniecznością akceptacji ocen dokonanych w tych rozstrzygnięciach. Informacja o braku sprzeciwu znajduje się na stronie inlernetowej (BiP-ie) Starostwa Powiatowego w Piotrkowie Trybunalskim, co dodatkowo, analogicznie jak w przypadku art. 50a pkt 2d ustawy wdrożeniowej, rodzi identyczne skutki na podstawie art. 50a pkt 2b tej ustawy mającego zastosowanie w przypadku możliwości ustalenia prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez instytucję zarządzającą na podstawie rejestrów publicznych posiadanych przez inne podmioty publiczne, do których instytucja ma dostęp w drodze elektronicznej na zasadach określonych w przepisach o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Do wniosku została załączona umowa użyczenia z 27 marca 2015 r., której instytucja zarządzająca nie chce uznać za dokument potwierdzający prawo dysponowania terenem. Ocena, czy złożony dodatkowo dokument umowy użyczenia stanowi, czy też nie dokument potwierdzający prawo dysponowania działka nr 594, nie może być dokonywana w sposób formalistyczny (np. gdzie jest umieszczony podpis), a może być dokonywana jedynie według reguł wykładni zawartych w art. 60 oraz art. 65 § 1 i 2 k.c..
W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa Łódzkiego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej uchwale.
Postanowieniem z 25 maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi pozostawił skargę Gminy Moszczenica bez rozpatrzenia. Sąd uznał, że skarżąca gmina nie uzupełniła w zakreślonym w zarządzeniu z 23 kwietnia 2018 r. terminie braku formalnego skargi poprzez złożenie kompletnej dokumentacji w oryginale bądź też jej uwierzytelnionej kopii zgodnie z art. 48 § 3 p.p.s.a.. Nadesłane przez skarżącą gminę kopie dokumentacji zostały bowiem poświadczone za zgodność z oryginałem przez Wójta Gminy Moszczenica – M. P., a więc niezgodnie z treścią art. 48 § 3 p.p.s.a..
Postanowieniem z 26 lipca 2018 r., sygn. akt I GSK 2468/18 Naczelny Sąd Administracyjny, na skutek skargi kasacyjnej skarżącej gminy, uchylił zaskarżone postanowienie z 25 maja 2018 r.. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd I instancji błędnie przyjął, że skarżąca nie uzupełniła braku skargi z tej przyczyny, iż załączoną kompletną dokumentację złożyła w uwierzytelnionej kopii w ten sposób, iż zgodność z oryginałem poświadczył Wójt Gminy Moszczenica. Nie sposób uznać, że "uwierzytelniona kopia" w rozumieniu art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej odnosi się jedynie do poświadczenia za zgodność z oryginałem odpisów lub kopii dokumentów przez profesjonalnych pełnomocników albo notariusza. W świetle art. 61 ust. 4 ustawy wdrożeniowej przyjąć należy, że wymóg ten zostanie także spełniony, gdy strona dołączy do skargi kopię tej dokumentacji, której zgodność z oryginałem zostanie potwierdzona w sposób wiarygodny. Nastąpić to może poprzez umieszczenie na odpisie lub kserokopii dokumentu oświadczenia zaopatrzonego podpisem, zawierającego stwierdzenie jego zgodności z oryginałem. Złożenie tego rodzaju oświadczenia zaopatrzonego podpisem może być dokonane przez podmiot uprawniony do działania w imieniu skarżącego.
Na rozprawie 28 listopada 2018 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi pełnomocnik skarżącej gminy oświadczył, że popiera skargę i wnosi o zasądzenie kosztów postępowania według dwukrotnej stawki minimalnej. Umowa użyczenia z 27 marca 2015 r. dotycząca działki nr 594 została podpisana przez R. C. i S. S. Podpisy te znajdują się na górze umowy.
Pełnomocnik organu administracji wniósł o oddalenie skargi i oświadczył, że obowiązek załączenia dokumentów potwierdzających prawo do dysponowania nieruchomością dla wszystkich działek, przez które ma być realizowany projekt wynika z instrukcji wypełnienia wniosku o dofinansowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do treści art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem.
W myśl art. 3 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) - dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Do takich przepisów zalicza się ustawę z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 217 z późn. zm.)- dalej: ustawa wdrożeniowa, która określa m.in. sposób wyboru projektów do dofinansowania oraz procedurę odwoławczą w sprawach dotyczących oceny projektów finansowanych ze środków regionalnego programu operacyjnego.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że ustawa ta reguluje postępowanie sądowoadministracyjne pod wieloma względami odmiennie od trybu określonego w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która znajduje odpowiednie zastosowanie jedynie w zakresie nieuregulowanym przez ustawę wdrożeniową, z wyłączeniem art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 p.p.s.a. (art. 64 ustawy wdrożeniowej). Wprowadza także pewne modyfikacje w stosunku do rozwiązań przewidzianych w p.p.s.a. poprzez skrócenie terminu do wniesienia skargi, wprowadzenie terminu do jej rozpoznania, czy też wprowadzenie trybu bezpośredniego wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Powyższe rozwiązania, zgodnie z intencją ustawodawcy, zmierzały do uzyskania efektu szybkości postępowania, idącego dalej niż to umożliwia realizacja przepisów p.p.s.a.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, wnioskodawca może wnieść skargę do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 3 ustawy p.p.s.a. W wyniku rozpatrzenia skargi, sąd może stosownie do art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej: uwzględnić skargę stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1a); orzec, że pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1 b); oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia (pkt 2); umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe (pkt 3).
Z powyższego wynika, że kontroli sądów administracyjnych poddana jest ocena projektów, zgłaszanych przez wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie w ramach systemu realizacji regionalnych programów operacyjnych, dokonywana przez właściwą instytucję zarządzającą programami operacyjnymi w realizacji takich programów, po wyczerpaniu środków odwoławczych.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy sąd stwierdził, że procedura odwoławcza została wyczerpana. Strona skarżąca po otrzymaniu informacji Urzędu Marszałkowskiego w Łodzi z dnia 21 lutego 2018r. o negatywnej ocenie formalnej projektu, wniosła w terminie przewidzianym ustawą protest, który nie został uwzględniony. W ustawowym terminie 14 dni strona skarżąca złożyła skargę do WSA w Łodzi. Oznacza to, że możliwe jest dokonanie merytorycznej oceny wniesionej skargi.
W niniejszej sprawie kontroli sądowoadministracyjnej poddana została uchwała nr 440/18 Zarządu Województwa Łódzkiego z dnia 27 marca 2018r. o nieuwzględnieniu protestu od negatywnej oceny formalnej projektu złożonego przez Gminę Moszczenica w ramach Konkursu Zamkniętego dla naboru wniosków o dofinasowanie projektów w ramach Osi Priorytetowej V Ochrona środowiska , Działania V.3.2. Gospodarka wodno- kanalizacyjna, Poddziałania V.3.2. Gospodarka wodno – kanalizacyjna Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu 8 września 2017r. Gmina Moszczenica złożyła wniosek o dofinasowanie projektu pod nazwą "Gospodarka wodno – ściekowa w Aglomeracji Moszczenica – Racjonalizacja gospodarki w zakresie odprowadzania i oczyszczania ścieków komunalnych oraz racjonalizacja zaopatrzenia w wodę".
W wynika weryfikacji wymienionego wniosku wezwano stronę skarżącą do skorygowania i uzupełnienie dokumentacji aplikacyjnej w zakresie kryteriów formalnych uzupełniających. W dniu 26 stycznia 2018r. Gmina Moszczenica złożyła skorygowany wniosek, który został negatywnie oceniony przez Komisję Oceny Projektów o czym poinformowano wnioskodawcę pismem z dnia 21 lutego 2018r. Jako przyczynę negatywnej oceny projektu wskazano niespełnienie kryteriów formalnych uzupełniających: "Wniosek o dofinansowanie zawiera wszystkie wymagane załączniki" i "Zachowana jest spójność informacji między poszczególnymi elementami wniosku o dofinansowanie". Po wniesieniu protestu przez Gminę Moszczenica zaskarżoną uchwałą Zarząd Województwa Łódzkiego nie uwzględnił protestu.
Zgodnie z treścią § 6 pkt.3 Regulaminu konkursu dla naboru nr RPLD.05.03.02-IŻ.00-10-001/17 wniosków o dofinasowanie projektów w ramach Osi Priorytetowej V Ochrona środowiska. Działanie V.3 Gospodarka wodno – kanalizacyjna Poddziałanie V.3.2. Gospodarka wodno – kanalizacyjna Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020, zwanego dalej Regulaminem konkursu, ocena projektów dokonywana jest w oparciu o formalne i merytoryczne kryteria wyboru zatwierdzone przez Komitet Monitorujący Regionalny Programu Operacyjny Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020. Kryteria wyboru projektów opublikowane są na stronie www.rpo.lodzkie.pl w zakładce Zapoznaj się z prawem i dokumentami oraz stanowią załącznik nr IV do niniejszej regulaminu.
W myśl Instrukcji wypełniania wniosku o dofinasowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Łódzkiego na lata 2014-2020 załącznika nr 10 wniosku o dofinasowanie, do wniosku o dofinasowanie należy dołączyć stosowne oświadczenie, że wnioskodawca posiada prawo do dysponowania nieruchomością. Inwestor nie musi dołączać do wniosku wypisów z ksiąg wieczystych lub aktów notarialnych potwierdzających to prawo (złożenie fałszywego oświadczenia jest zagrożone odpowiedzialnością karną). Dopuszcza się posiadanie ograniczonego prawa rzeczowego do nieruchomości. Wnioskodawca może więc przedłożyć np. umowę najmu, której unormowanie pozwala na realizację projektu oraz zachowanie jego trwałości.
Jak wynika z zaskarżonej uchwały przyczyną nieuwzględnienia protestu strony skarżącej było niespełnienie przez projekt kryterium formalnego "Wniosek o dofinansowanie zawiera wszystkie wymagane załączniki". Zarząd Województwa Łódzkiego uznał natomiast za spełnione kryterium "Zachowana jest spójność informacji pomiędzy poszczególnymi elementami wniosku o dofinasowanie" (w zaskarżonej uchwale opisane jako zarzuty 2,3 i 4). W związku z czym rozważania sądu w niniejszej sprawie ograniczają się jedynie do kryterium z powodu którego odmówiono protestu (tzn. do kryterium "Wniosek o dofinasowanie zawiera wszystkie wymagane załączniki") z pominięciem kryterium uznanym przez instytucję zarządzającą w zaskarżonej uchwale.
Jak wynika z treści załącznika nr IV do Regulaminu konkursu jednym z kryteriów formalnych jest kryterium określone w l.p.6 "Wniosek o dofinansowanie zawiera wszystkie wymagane załączniki". Jednym zaś z dokumentów, który jest wymagany jako załącznik do wniosku o dofinasowanie jest dokument potwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością dla wszystkich działek wykazanych w ramach załącznika nr 10 ( w przypadku projektu strony skarżącej chodziło o działki na których ma być realizowana budowa kanalizacji sanitarnej). Wynika to zarówno z instrukcji wypełniania wniosku o dofinasowanie jak i samego formularza wniosku.
W niniejszej sprawie we wniosku o dofinansowanie w ramach załącznika nr 10 Gmina Moszczenica nie przedłożyła dokumentów potwierdzających prawo do dysponowania nieruchomościami na których zaplanowano realizację projektu (między innymi dotyczyło to działki nr 594 w Moszczenicy). W związku z czym pismem z dnia 9 stycznia 2018r. Komisja Oceny Projektów wezwała wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych. W piśmie tym dokładnie wyjaśniono w jaki sposób należy uzupełnić braki formalne załącznika nr 10 do wniosku. W szczególności wyjaśniono, że w przypadku gdy gmina nie dysponuje prawem własności nieruchomości na której ma być realizowany projekt to należy przedłożyć dokument potwierdzający prawo do dysponowania taką nieruchomością. W piśmie określono również termin w jakim należy usunąć braki (14 od otrzymania pisma) oraz konsekwencje w razie nieuzupełnienia braków w terminie ( wniosek uzyska negatywną ocenę). W piśmie podano również dwa numery telefonu pod którymi można uzyskać informacje w razie ewentualnych wątpliwości co do treści pisma. Pismo to zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 12 stycznia 2018r. W ocenie sądu treść tego pisma jest jasna i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych.
W dniu 26 stycznia 2018r. Gmina Moszczenica złożyła skorygowany wniosek o dofinasowanie z uwzględnieniem braków opisanych w wezwaniu z 9 stycznia 2018r. Odnośnie załącznika nr 10 w części dotyczącej działki ewidencyjnej nr 594 w Moszczenicy przedłożono umowę użyczenia z dnia 27 marca 2015r. zawartą pomiędzy Gminą Moszczenica a współwłaścicielami tej działki R. C. i S. S. Z treści tej umowy wynika, że współwłaściciele działki nr 594 użyczają Gminie Moszczenica nieopłatnie części nieruchomości w celu wykonania na niej kanalizacji sanitarnej. Umowa ta nie jest jednak dokumentem potwierdzającym prawo Gminy do dysponowania działką nr 594 gdyż nie została podpisana przez osoby użyczające. Pod umową nie ma ich podpisów.
Należy zaznaczyć, że strona skarżąca złożyła odpis tej umowy potwierdzony przez siebie "za zgodność z oryginałem" i znajduje się na niej strzałka przez całą umowę pomiędzy imionami i nazwiskami współwłaścicieli działki w początkowej części umowy a miejscem na podpis pod umową przy czym pod umową brak jest podpisów użyczających. Podkreślić należy, że podpis strony pod umową oznacza, iż osoba ta faktycznie zawarła umowę o określonej treści i ją akceptuje. Złożenie podpisu pod umową jest dowodem na to, że doszło do zawarcia konkretnej umowy. Podpis pod umową jest niezbędnym elementem uznania, że miało miejsce zawarcie umowy. Nie można natomiast przypisywać stronie umowy treści umieszczonej pod jej podpisem bo nie wiadomo kto ją umieścił i kiedy oraz czy strona zna tę treść i się na nią godzi.
W niniejszej sprawie brak jest podpisów użyczających pod umową użyczenia części działki nr 594 a więc dokument ten nie jest umową użyczenia a jedynie projektem takiej umowy. Faktu tego nie może konwalidować okoliczność podniesiona na rozprawie przez pełnomocnika strony skarżącej, że R. C. i S. S. podpisały umowę tyle, że na górze a strzałka przenosi te podpisy pod umowę. Koncepcja ta, w ocenie sądu, jest nie do przyjęcia. Zakładając bowiem, że obie osoby użyczające podpisały się na górze umowy to nie wiadomo czy pod ich podpisami była już umieszczona treść umowy, czy użyczające znały treść tych zapisów i czy się na nie godziły. Nie wiadomo także kto i kiedy sporządził strzałkę przenosząc ich podpisy pod umowę. Z uwagi na wymienione wątpliwości sąd nie podzielił poglądu strony skarżącej wyrażonego na rozprawie, że skoro użyczające podpisały na górze umowę to jest ona prawnie skuteczna.
Konsekwencją tego, że strona skarżąca złożyła jedynie projekt umowy użyczenia działki nr 594 a nie prawnie skuteczną umowę jest to, że nie wykazała ona w wymaganym terminie prawa do dysponowania działką nr 594 przez która planowano realizację projektu. Nie zostało zatem spełnione kryterium formalne określone w l.p.6 załącznika nr IV Regulaminu konkursu "Wniosek o dofinansowanie zawiera wszystkie wymagane załączniki" Uzasadniało to wydanie negatywnej oceny formalnej wniosku o dofinansowanie.
Z zebranego materiału dowodowego wynika, że strona skarżąca dołączyła do protestu oświadczenie R.C. z 28 lutego 2015r. i S.S. z 27 lutego 2015r. o wyrażeniu zgody na dysponowanie przez Gminę Moszczenica działką nr 594 na budowę kanalizacji sanitarnej. Są to dokumenty potwierdzające spełnienie przez wniosek o dofinansowanie wymogu formalnego a mianowicie potwierdzają prawo Gminy Moszczenica do dysponowania nieruchomością przez którą będzie realizowany projekt. Dokumenty te zostały jednak złożone dopiero w dniu 9 marca 2018r. a więc przeszło półtora miesiąca po upływie terminu na uzupełnienie braków formalnych, określonego w piśmie z 9 stycznia 2018r. Okoliczność ta nie może konwalidować faktu, że strona skarżąca w wymaganym terminie nie spełniła wymogów formalnych wniosku o dofinansowanie. Podnieść należy, że strona skarżąca mogła złożyć oba oświadczenia współwłaścicieli działek nr 594 w terminie określonym w piśmie z 9 stycznia 2018r. (tzn. do 26 stycznia 2018r.). W piśmie tym jest bowiem mowa o konieczności złożenia dokumentu potwierdzającego prawo dysponowania nieruchomością przez którą ma być realizowany projekt a nie o konieczności złożenia umowy potwierdzającej takie prawo (w proteście błędnie podniesiono, że w wezwaniu z 9 stycznia 2018r. żądano złożenia umowy użyczenia). Oświadczenia dołączone do protestu byłyby zatem wystarczające do spełnienia spornego kryterium formalnego. Gmina Moszczenica jednak nie złożyła tych oświadczeń w wymaganym terminie a w tym terminie przedłożyła jedynie niepodpisany projekt umowy użyczenia działki nr 594. Dołączenie tych oświadczeń do protestu nie uzasadniało jego uwzględnienie przez instytucję zarządzającą. Zarząd Województwa Łódzkiego trafnie uznał, że oświadczenia zostały złożone zbyt późno i nie mogą one skutkować uwzględnieniem protestu bo wniosek o dofinansowanie nie spełniał wymogów formalnych a braki w tym zakresie nie zostały uzupełnione w zakreślonym terminie.
W przekonaniu sądu nie ma znaczenia okoliczność podnoszona przez stronę skarżącą, ze umowa użyczenia działki nr 594 stanowiła załącznik do zgłoszenia o zamiarze przystąpienia do budowy kanalizacji sanitarnej i Starosta Powiatu Piotrkowskiego nie zgłosił sprzeciwu do zgłoszenia. Oznacza to, że starosta nie kwestionował tej umowy.
Zaznaczyć należy, że w niniejszej sprawie wniosek o dofinasowanie podlega ocenie co do zgodności z kryteriami określonymi w Regulaminie konkursu w tym także z wymogami dotyczącymi obowiązku załączenia dokumentów potwierdzających prawo dysponowania nieruchomością na której ma być realizowany projekt. Wniosek strony skarżącej został oceniony w tym zakresie i stwierdzono, że nie spełnia on spornego kryterium formalnego o czym była mowa wcześniejszych rozważaniach. Na ocenę tę nie ma wpływu okoliczność, ze Starosta Piotrkowski nie wniósł sprzeciwu do zgłoszenia o zamiarze przystąpienia Gminy Moszczenica do budowy kanalizacji sanitarnej. Instytucja Zarządzająca RPO Województwa Łódzkiego nie jest uprawniona do oceny prawidłowości postępowań administracyjnych prowadzonych przez inny organ administracji publicznej ani rozstrzygnięć tego organu. Okoliczność, że Starosta Piotrkowski nie wniósł sprzeciwu do zgłoszenia o zamiarze przystąpienia do budowy kanalizacji sanitarnej nie oznacza, że w niniejszej sprawie wniosek o dofinasowanie spełnia wszystkie kryteria formalne w tym także wymóg załączenia dokumentów potwierdzających prawo do dysponowania nieruchomością przez którą ma być realizowany projekt. Zarzut strony skarżącej w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie.
Nieuzasadniony jest zarzut skargi, że instytucja zarządzająca zbyt formalistycznie ocenia przedłożoną umowę użyczenia działki nr 594 a ocena ta winna być dokonana według wykładni zawartych w art.60 oraz 65 Kodeksu cywilnego.
Jak już była o tym mowa we wcześniejszych rozważaniach dokument złożony przez stronę skarżącą zatytułowany "umowa użyczenia" nie posiada podpisów użyczających pod umową a więc nie można uznać go za prawnie skuteczny. Instytucja zarządzająca słusznie potraktowała ten dokument jako projekt umowy. Skoro nie jest to prawnie skuteczna umowa to nieuzasadniony jest zarzut skargi naruszenia przez instytucję zarządzającą art.60 i 65 Kodeksu cywilnego. Oba wymienione przepisy dotyczą bowiem formy oświadczenia woli dokonującej czynności prawnej oraz kwestii jak należy tłumaczyć takie oświadczenie. W niniejszej sprawie R. C. i S. S. nie podpisały się pod projektem umowy z 27 marca 2015r. a więc nie można w ogóle uznać, że złożyły oświadczenia woli. Skoro nie można przyjąć, że złożyły oświadczenia woli to przepisy art.60 i 65 k.c. nie mają tutaj zastosowania.
Przy ocenie zasadności skargi należy również podnieść jeszcze jedną istotną okoliczność a mianowicie taką, że w postępowaniu o przyznanie pomocy z funduszy unijnych co do zasady nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego z wyjątkami wymienionymi w art.50 ustawy wdrożeniowej ( nie mające w niniejszej sprawie istotnego znaczenia). Oznacza to, że w takim postępowaniu nie mają zastosowania między innymi przepisy art.7,8,9,10, 11,77 § 1 i inne przepisy określające zasady procedury administracyjnej. W sprawach o ubieganie się o dofinansowanie ze środków unijnych organy nie mają zatem obowiązku wyjaśniania z urzędu stanu faktycznego a także nie są zobowiązane z urzędu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Nie spoczywają na nich także inne obowiązki proceduralne szczegółowo określone w K.p.a. W tego typu sprawach to wnioskodawca musi wykazać, że spełnia wszystkie przesłanki aby otrzymać dofinansowanie. Skoro ubiega się o przyznanie mu środków unijnych na realizację konkretnego projektu to musi udowodnić, że spełnia wszystkie wymogi określone w regulaminie konkursu i instrukcji wypełniania wniosku i takie środki winien otrzymać. Beneficjent musi zatem dołożyć należytej staranności w przedstawieniu wymaganych dokumentów. Innymi słowy musi zadbać aby zostały udokumentowane przez niego wszystkie wymogi niezbędne do otrzymania dofinansowania określone w stosownych przepisach.
W niniejszej sprawie strona skarżąca nie dołożyła należytej staranności w złożeniu dokumentów niezbędnych do otrzymania dofinansowania na realizację swojego projektu. Odnośnie działki nr 594 to dwukrotnie nie załączyła dokumentu potwierdzającego prawo dysponowania tą działką dla realizacji projektu. Po raz pierwszy nie złożyła takiego dokumentu wraz z wnioskiem o dofinansowanie zaś po raz drugi po wezwaniu jej do złożenia takiego dokumentu pismem z dnia 9 stycznia 2018r. (złożyła jedynie projekt umowy użyczenia). Dokument taki dołączyła dopiero do protestu. Dowodzi to braku należytej staranności i dbałości w wykazaniu spełnienia wymogów otrzymania dofinansowania. Dodać należy, że strona skarżąca nie jest podmiotem nieporadnym i nieorientującym się w zasadach ubiegania się o pomoc unijną. Dysponuje ona profesjonalną obsługą prawną i ubiegając się o dofinansowanie z funduszy unijnych winna znać wymogi przyznania takiego dofinansowania. Odpowiedzialność za brak należytej staranności i dbałości ze swojej strony w postępowaniu o otrzymanie dofinansowania strona skarżąca obecnie stara się przerzucić na instytucję zarządzającą zarzucając jej błędną interpretację niepodpisanego projektu umowy użyczenia. Faktycznie to wskutek własnej niedbałości strona skarżąca nie wykazała, że spełniła przesłanki otrzymania pomocy finansowej na realizację swojego projektu.
Nieuzasadniony jest zarzut skargi niezastosowania przez instytucję zarządzającą art.50a pkt.2d ustawy wdrożeniowej.
Należy zaznaczyć, że wymieniony przepis wszedł w życie w dniu 2 września 2017r. i został wprowadzony ustawą z dnia 7 lipca 2017r. o zmianie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017r. poz.1475). W myśl jednak art.16 ust.1 ustawy z 7 lipca 2017r. do postępowań w zakresie wyboru projektów do dofinansowania prowadzonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1, rozpoczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Konkurs w ramach którego strona skarżąca ubiega się o dofinansowanie został ogłoszony w dniu 27 marca 2017r. czyli przed wejściem w życie art.50a pkt.2d.) ustawy wdrożeniowej. W związku z czym, z uwagi na treść art. 16 ust.1 ustawy z 7 lipca 2017r., przepis art.50a pkt.2d,) ustawy wdrożeniowej nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Reasumując sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Strona skarżąca w wymaganym terminie nie wykazała, że ma prawo do dysponowania działką nr 594 na realizację swojego projektu a więc nie zostało spełnione kryterium formalne "Wniosek o dofinansowanie zawiera wszystkie wymagane załączniki". W związku z czym instytucja zrządzająca trafnie odmówiła uwzględnienia protestu. Mając to na uwadze, na podstawie art.61 ust.8 pkt.2 ustawy wdrożeniowej, sąd oddalił skargę.
a.k.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło