III OSK 1092/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-10-20

Skład orzekający: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk, Sędzia NSA Olga Żurawska – Matusiak, Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Sprawiedliwości pozostaje w bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej liczby sędziów, którzy przestali pełnić służbę, oraz liczby nieobsadzonych etatów sędziowskich, a także czy udzielona przez niego odpowiedź na wniosek była wyczerpująca i zgodna z żądaniem?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Minister Sprawiedliwości dopuścił się bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej liczby sędziów, którzy przestali pełnić służbę, ponieważ udzielona odpowiedź była niepełna i nie odpowiadała na wszystkie aspekty zadanych pytań (czasokres, przyczyny, konkretne sądy). Sąd uznał również, że Minister pozostaje w bezczynności w zakresie informacji o nieobsadzonych etatach sędziowskich, gdyż informacje publikowane w Monitorze Polskim nie wyczerpują całości żądania, które obejmuje również etapy poprzedzające obwieszczenie. W związku z tym NSA uchylił wyrok WSA i zobowiązał Ministra do rozpoznania wniosku w określonym terminie.
Stan faktyczny
T.M. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej liczby sędziów, którzy przestali pełnić służbę, z jakich powodów, kiedy i w jakich sądach, a także liczby nieobsadzonych etatów sędziowskich oraz liczby sędziów wyrażających wolę dalszego zajmowania stanowiska mimo osiągnięcia wieku spoczynku. Minister Sprawiedliwości udzielił częściowej odpowiedzi, którą skarżący uznał za niewyczerpującą. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu do WSA w Warszawie, który zobowiązał Ministra do rozpoznania części wniosku, stwierdził brak rażącego naruszenia prawa i oddalił skargę w pozostałym zakresie. T.M. złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w punkcie trzecim, zobowiązał Ministra Sprawiedliwości do rozpoznania punktu pierwszego i drugiego wniosku T. M. z dnia [...] stycznia 2018 r. w terminie 14 dni, stwierdził bezczynność Ministra Sprawiedliwości w rozpoznaniu punktu pierwszego i drugiego wniosku T. M. z dnia [...] stycznia 2018 r., która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądził od Ministra Sprawiedliwości na rzecz T. M. kwotę 477 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Olga Żurawska – Matusiak Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski Protokolant sekretarz sądowy Olga Wrońska po rozpoznaniu w dniu 20 października 2021 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2018 r. sygn. akt II SAB/Wa 412/18 w sprawie ze skargi T. M. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. uchyla zaskarżony wyrok w punkcie trzecim, 2. zobowiązuje Ministra Sprawiedliwości do rozpoznania punktu pierwszego i drugiego wniosku T. M. z dnia [...] stycznia 2018 r. w terminie 14 dni, 3. stwierdza bezczynność Ministra Sprawiedliwości w rozpoznaniu punktu pierwszego i drugiego wniosku T. M. z dnia [...] stycznia 2018 r., która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 4. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz T. M. kwotę 477 (czterysta siedemdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 grudnia 2018 r. sygn. akt II SAB/Wa 412/18 po rozpoznaniu sprawy ze skargi T. M. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] stycznia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1, § 1a i § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) zwanej dalej "p.p.s.a.", zobowiązał Ministra Sprawiedliwości do rozpoznania punktu trzeciego wniosku T. M. z [...] stycznia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1), stwierdził, że bezczynność organu w zakresie wskazanym w punkcie 1 wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2), oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt 3) oraz zasądził od Ministra Sprawiedliwości na rzecz T. M. kwotę 100 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 4). Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wnioskiem z [...] stycznia 2018 r. T.M. zwrócił się do Ministra Sprawiedliwości o udostępnienie następującej informacji publicznej: 1) ilu sędziów sądów powszechnych od 1 sierpnia 2017 r. do chwili obecnej przestało pełnić służbę sędziowską, z jakich powodów, kiedy i w jakich sądach; 2) ile etatów sędziowskich w sądach powszechnych jest obecnie nieobsadzonych z podziałem na poszczególne sądy; 3) ilu sędziów sądów powszechnych po 1 sierpnia 2017 r. wyraziło wolę dalszego zajmowania stanowiska sędziego mimo osiągnięcia wieku stanu spoczynku, kiedy, ze wskazaniem poszczególnych sądów z jakich pochodzili sędziowie, oraz jakie było stanowisko Ministra Sprawiedliwości w sprawie dalszego zajmowania przez nich stanowiska sędziego. Pismem z [...] stycznia 2018 r. organ poinformował skarżącego, że od 1 listopada 2015 r. służbę sędziowską przestało pełnić 1300 sędziów. Liczba ta dotyczy zaprzestania służby w związku ze śmiercią, orzeczeniem sądu, orzeczeniem sądu dyscyplinarnego i zrzeczeniem się urzędu. Obwieszczenia o wolnych stanowiskach sędziowskich przedstawione do podpisu Ministrowi Sprawiedliwości (stan na 15 stycznia 2018 r.) dotyczą 408 stanowisk w sądach apelacyjnych, okręgowych i rejonowych. Następnie [...] czerwca 2018 r. T. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] stycznia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej, domagając się stwierdzenia, że Minister Sprawiedliwości pozostaje w bezczynności w przedmiocie wnioskowanych informacji publicznych oraz zobowiązania go do dokonania czynności w zakresie udostępnienia informacji publicznych zgodnie z wnioskiem. Podkreślił, że pismo z [...] stycznia 2018 r. nie może zostać uznane za wyczerpujące i kompleksowe udzielenie informacji na zapytanie. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że udzielona skarżącemu odpowiedź na wniosek o udzielenie informacji publicznej ma charakter merytoryczny, zaś intencją organu było prawidłowe zrealizowanie wniosku. Sąd pierwszej instancji we wskazanym na wstępie wyroku wskazał, że Minister Sprawiedliwości wprost odpowiedział na pierwsze pytanie zawarte we wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Odnośnie do drugiego pytania, dotyczącego ilości etatów sędziowskich nieobsadzonych z podziałem na poszczególne sądy, to informacja ta jest dostępna publicznie w Monitorach Polskich, w których regularnie ogłasza się informacje o naborach na wolne stanowiska sędziowskie. W ocenie Sądu pierwszej instancji udzielenie tej informacji nie może być zatem przedmiotem żądania w trybie ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1330 ze zm. dalej jako: "u.d.i.p."). Minister Sprawiedliwości nie udzielił natomiast odpowiedzi na pytanie trzecie, dotyczące liczby sędziów sądów powszechnych, którzy po 1 sierpnia 2017 wyrazili wolę dalszego zajmowania stanowiska sędziego mimo osiągnięcia wieku stanu spoczynku, kiedy, ze wskazaniem poszczególnych sądów z jakich pochodzili sędziowie oraz jakie było stanowisko Ministra Sprawiedliwości w sprawie dalszego zajmowania przez nich stanowiska sędziego. Uznając, że informacje objęte tym punktem stanowią informację publiczną, zdaniem Sądu pierwszej instancji organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Skargę kasacyjną złożył T. M., zaskarżając wyrok w części określonej punktem trzecim "i związanym z tym punktem uzasadnieniem wyroku odnoszącym się do rzekomego rozpatrzenia punktu pierwszego i drugiego wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z [...] stycznia 2018 r.". Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) błędną wykładnię art. 14 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. polegającą na przyjęciu tezy, że brak powiązania w odpowiedzi Ministra Sprawiedliwości indywidualnie oznaczonych stanowisk sędziowskich z precyzyjnie określoną przyczyną zaprzestania służby oraz indywidualnie oznaczonym sądem powszechnym pełnienia służby, w swobodnie przyjętym przez Ministra Sprawiedliwości czasookresie czyniło zadość "sposobowi zgodnemu z wnioskiem" (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.) opisanemu przez skarżącego w punkcie numer jeden jego wniosku z [...] stycznia 2018 r., b) błędną wykładnię art. 8 ust. 2 oraz art. 61 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r., Nr 78, poz. 483 ze zm.; dalej jako "Konstytucja RP"), w związku z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i art. 20a § 1-5 ustawy z 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 52, dalej jako "p.u.s.p."), zawężającą pojęcie informacji o sprawie publicznej, w sytuacji w której powołane, prawidłowo współstosowane normy (konstytucyjne i ustawowe) włączają w treść obywatelskiego uprawnienia "działalność" podmiotów objętych obowiązkiem informacyjnym (zob. art. 61 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji RP) niezależnie od jej stadium, w tym podjęte lub zaniechane czynności faktyczne lub konwencjonalne, co w okolicznościach sprawy obejmowało również informacje o działaniach Ministra Sprawiedliwości poprzedzających obwieszczenie o wolnych stanowiskach sędziowskich w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", a więc m.in. zgromadzenie, obliczenie, ustalenie liczby stanowisk wolnych, lecz nie obwieszczonych na podstawie art. 20 § 4 p.u.s.p., c) wynikające z opisanej uprzednio (lit. "b") błędnej wykładni art. 1 ust. 1 u.d.i.p., niewłaściwe zastosowanie art. 1 ust. 2 zdanie pierwsze ab initio u.d.i.p., co polegało na przyjęciu tezy, że wnioskowana w okolicznościach sprawy informacja publiczna o "nieobsadzonym" stanowisku sędziowskim jest informacją publiczną podlegającą udostępnieniu na zasadach i w trybie ustawy odmiennie regulującej dostęp do informacji publicznych, tj. przepisów art. 20a § p.u.s.p. w zw. z art. 10 ust. 4 ustawy z 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1523, z 2018 r., poz. 2243). W oparciu o tak sformułowane zarzuty T. M. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonej części i skierowanie sprawy do rozpoznania przed Sądem pierwszej instancji bądź o wydanie orzeczenia merytoryczno-reformacyjnego zobowiązującego do rozpoznania wszystkich trzech punktów wniosku skarżącego z [...] stycznia 2018 r. Ponadto zwrócił się o zwrot kosztów postępowania sądowego i kosztów zastępstwa radcy prawnego według stawek przewidzianych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. Skarga kasacyjna jest konsekwencją oddalenia skargi w zakresie dotyczącym żądania udostępnienia informacji publicznej z punktów 1 i 2 wniosku z [...] stycznia 2018 r. Pierwszy z zarzutów postawionych w skardze kasacyjnej dotyczy punktu pierwszego wniosku z [...] stycznia 2018 r., w którym wnioskodawca żądał podania informacji "ilu sędziów sądów powszechnych od 1 sierpnia 2017 r. do chwili obecnej przestało pełnić służbę sędziowską, z jakich powodów, kiedy oraz w jakich sądach". Minister Sprawiedliwości odpowiadając na to pytanie pismem z [...] stycznia 2018 roku poinformował skarżącego, że "Począwszy od 1 listopada 2015 służbę sędziowską przestało pełnić 1300 sędziów. Liczba ta dotyczy zaprzestania służby w związku ze śmiercią, orzeczeniem sądu, orzeczeniem sądu dyscyplinarnego i zrzeczeniem się urzędu.". Sąd pierwszej instancji bez analizy tych okoliczności uznał, że odpowiedź na to pytanie została udzielona wprost. W rezultacie Sąd ten stwierdził, że Minister nie pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku co do jego punktu 1. Zatem spór w tym zakresie dotyczy oceny odpowiedzi udzielonej przez organ, ściślej rzecz ujmując tego, czy odpowiedź Ministra na pytanie nr 1 jest wyczerpująca. Dla oceny, czy podmiot będący adresatem wniosku o udzielenie informacji publicznej pozostaje w bezczynności, istotne znaczenie ma ustalenie, czy był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej, a także czy wnioskowana informacja jest informacją publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p. Dopiero stwierdzenie, że podmiot do którego skierowany został wniosek był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów u.d.i.p., pozwala na skuteczne postawienie wskazanemu podmiotowi zarzutu bezczynności. W niniejszej sprawie Minister nie kwestionował, że jest on co do zasady zobowiązany do udostępniania posiadanych informacji publicznych oraz, że żądane we wniosku z [...] stycznia 2018 r. informacje są informacjami publicznymi. W piśmiennictwie i orzecznictwie przyjmuje się, że bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej może mieć miejsce również w przypadku udzielenia informacji innej niż taka, której oczekuje wnioskodawca, tudzież udzielenia informacji niepełnej czy chaotycznej (por. P. Szustakiewicz, Postępowanie w sprawie bezczynności w zakresie udzielania informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych, "Przegląd Prawa Publicznego", 2012, nr 6, s. 75). Właściwa realizacja wniosku o dostęp do informacji publicznej wymaga precyzyjnego udzielenia informacji na temat zawartych w nim kwestii. Nie chodzi bowiem o udzielenie jakiejkolwiek informacji, ale o przedstawienie jej w takim zakresie i w taki sposób, jaki odpowiada treści żądania. Przedstawienie informacji innej niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też nieadekwatnej do treści wniosku, świadczy o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej, do którego skierowano wniosek o jej udostępnienie, co uchybia regulacji zawartej w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. (zob. wyrok NSA z 7 grudnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1737/10 i z 28 listopada 2017 r. sygn. akt I OSK 1432/17). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą sprawę w całości podziela te poglądy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu pierwszej instancji co do prawidłowego załatwienia punktu 1 wniosku z [...] stycznia 2018 r. jest gołosłowne i oczywiście błędne. Należy przede wszystkim podkreślić, że wniosek zawarty w jego punkcie 1 został prawidłowo sformułowany, zawierał wszystkie elementy wymagane w praktyce sądowoadministracyjnej dla skutecznego wszczęcia odformalizowanego postępowania w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Warto podkreślić, że Minister Sprawiedliwości oraz Sąd pierwszej instancji w toku dotychczasowego postępowania nie kwestionowali poprawności wniosku ani jego zrozumiałości dla adresata. Minister Sprawiedliwości na żadnym etapie rozpoznawania wniosku nie widział potrzeby precyzowania wniosku, nie zwracał się do wnioskodawcy pisemnie, telefonicznie, lub w jakikolwiek inny sposób o wyjaśnienie treści wniosku. Nawet pobieżna analiza odpowiedzi na punkt 1 wniosku w zestawieniu z treścią pytania, wskazuje, że odpowiedź na pierwsze pytanie ma charakter ewidentnie niepełny. Tymczasem Minister Sprawiedliwości współuczestniczący w procedurze obsady stanowisk sędziowskich w zakresie przypisanym mu ustawą Prawo o ustroju sadów powszechnych, przyjął arbitralnie w odpowiedzi odmienny zakres czasowy pytania aniżeli ten wynikający z wniosku. Wniosek dotyczył okresu od 1 sierpnia 2017 r. do 10 stycznia 2018 r. Natomiast organ przesunął granice czasową na 1 listopada 2015 r. Zatem pytanie i odpowiedź dotyczy różnych czasokresów. Na podstawie odpowiedzi nie można zatem stwierdzić, jaka liczba z ogólnej liczby 1300 sędziów przypada na wnioskowany okres od 1 sierpnia 2017 r. Odpowiedź nie dokonywała też podziału wnioskowanych danych wedle sformułowanych przez wnioskodawcę kryteriów. Wniosek wskazuje pewien klucz łączenia wnioskowanych informacji. Chodziło o podział informacji na konkretne sądy powszechne: rejonowe, okręgowe i apelacyjne, z określeniem ich nazwy ("w jakich sądach"). Następnie chodziło o wskazanie liczby sędziów w danym sądzie z przyporządkowaniem do poszczególnych konstytucyjnych i ustawowych przesłanek zaprzestania służby ("z jakich powodów"). Tymczasem odpowiedź Ministra nie mówi nic o faktycznych przyczynach zaprzestania służby, lecz wskazuje abstrakcyjne przyczyny wynikające z porządku prawnego. Nie mówi więc niczego o empirycznie weryfikowalnych faktach stanowiących istotę informacji o sprawach publicznych (np. czysto hipotetycznie: "trzech sędziów z powodu zrzeczenia się urzędu zaprzestało pełnienia służby w Sądzie Okręgowym w Gdańsku"), lecz o prawie potencjalnie odnoszącym się do takich faktów (liczba ta dotyczy "zaprzestania służby w związku ze śmiercią, orzeczeniem sądu, orzeczeniem sądu dyscyplinarnego i zrzeczeniem się urzędu"). Zatem organ całkowicie pominął strukturę odpowiedzi wynikającą z prostej egzegezy pytania numer jeden. Podał informację o znikomym walorze poznawczym, jeśli porównać ją do zakresu kompetencji Ministra Sprawiedliwości w sferze polityki kadrowej w sądach powszechnych. W rezultacie nie sposób traktować odpowiedzi Ministra na pytanie pierwsze, jako prawidłową, zgodną z zakresem żądania. Zatem, Sąd pierwszej instancji błędnie uznając odpowiedź Ministra na żądanie z punktu 1 wniosku z [...] stycznia 2018 r. za prawidłową, naruszył art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Nie jest natomiast trafny zarzut błędnej wykładni art. 8 ust. 2 i 61 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji RP w związku z art. 1 ust. 1 u.d.i.p. i art. 20a § 1-5 Prawa o ustroju sądów powszechnych. Sąd pierwszej instancji nie dokonywał wykładni wskazanych przepisów, ponieważ w sprawie bezsporne było to, że żądane we wniosku z [...] stycznia 2018 r. informacje są informacjami publicznymi i podlegają udostępnieniu. Sąd jednak oddalił częściowo skargę ponieważ uznał, że co do żądania z punktu pierwszego wniosku organ udzielił informacji a co do żądania z punktu drugiego wniosku, bo ta informacja publiczna nie może być udostępniona na podstawie przepisów u.d.i.p., ponieważ jest udostępniana na podstawie odrębnych przepisów w Monitorach Polskich. Usprawiedliwiony jest natomiast zarzut naruszenia art. 1 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 20a § 4 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych i w zw. z art. 10 ust. 4 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych. Zarzut ten dotyczy punktu drugiego wniosku z [...] stycznia 2018 r. w którym wnioskodawca żądał podania informacji "Ile etatów sędziowskich w sądach powszechnych jest obecnie nieobsadzonych z podziałem na poszczególne sądy". Minister Sprawiedliwości odpowiadając na to pytanie, pismem z [...] stycznia 2018 roku poinformował skarżącego, że "Obwieszczenia o wolnych stanowiskach sędziowskich przedstawione do podpisu Ministrowi Sprawiedliwości (stan na 15 stycznia 2018 r.) dotyczą 408 stanowisk w sądach apelacyjnych, okręgowych i rejonowych.". Sąd pierwszej instancji uznał, że "informacja ta jest dostępna publicznie w Monitorach Polskich, w których regularnie ogłaszane są informacje o naborach na wolne stanowiska sędziowskie. Skoro zatem istnieje oficjalny publikator, w którym ogłaszane są w/w. dane, informacja o tych danych nie może być żądana w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.". Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko Sądu pierwszej instancji, jako nieoparte na rzetelnej analizie żądania z punktu drugiego wniosku, jest błędne. Wydaje się, że Sąd pierwszej instancji utożsamiając żądaną w punkcie 2 wniosku informację z informacją obwieszczaną w Monitorach Polskich, przyjął na podstawie art. 1 ust. 2 u.d.i.p., iż informacja ta nie może być żądana w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z treścią tego przepisu, przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Norma ta wyłącza częściowo przepisy u.d.i.p. jeżeli wnioskodawca żąda informacji publicznej (co jest w niniejszej sprawie bezsporne), lecz przepisy odrębne określają odmienne (w stosunku do u.d.i.p.) zarówno zasady (a więc elementy materialnoprawne takie jak podmiot uprawnienia, treść uprawnienia, podmiot zobowiązany) jak i tryb (identyfikowany wyłącznie z normami o charakterze proceduralnym) dostępu do informacji publicznych. Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazuje, że to właśnie ten przepis został niewłaściwie zastosowany do oceny bezczynności Ministra Sprawiedliwości w zakresie pytania o nieobsadzone etaty sędziowskie. Sąd prawdopodobnie odwołuje się też do brzmienia przepisu art. 20a § 4 prawa o ustroju sądów powszechnych stanowiącego, że "O wolnych stanowiskach sędziowskich Minister Sprawiedliwości obwieszcza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej "Monitor Polski". Cytowany przepis odnosi się do doniosłej czynności prawnej o specyficznym skutku. Obwieszczenie w dzienniku urzędowym powoduje rozpoczęcie biegu 30. dniowego terminu, o którym mowa w art. 57 p.u.s.p. Obwieszczenie Ministra nie pełni więc funkcji czysto informacyjnej, ale jest przede wszystkim powiązane instrumentalnie z art. 32 i 60 Konstytucji RP. Jednakże informacje w obwieszczeniach Ministra Sprawiedliwości nie rozwiewają fundamentalnej wątpliwości, którą powinna rozwiać odpowiedź na pytanie 2 z wniosku: czy istnieją wolne stanowiska, co do których nie dokonuje się obwieszczenia, ewentualnie, jaki czas następuje pomiędzy zwolnieniem stanowiska a obwieszczeniem o tym stanowisku. Odpowiedź Ministra na pytanie numer dwa z wniosku nie korelowała z zadanym pytaniem. Minister Sprawiedliwości poinformował o obwieszczeniach przedstawianych mu do podpisu. Tymczasem informacje zawarte w obwieszczeniu nie odpowiadają na zadane pytanie. Bowiem pytanie jest sformułowane szerzej. Chodziło w nim o wszystkie posiadane informacje o wolnych etatach, niezależnie od tego, czy w odniesieniu do tych etatów (stanowisk) rozpoczęto procedurę obwieszczenia, czy też nie. Słusznie podnosi skarżący kasacyjnie, że Sąd pierwszej instancji nie dostrzegł, że treść punktu drugiego wniosku odnosi się do realizacji kompetencji Ministra poprzedzających obwieszczenie o wolnym stanowisku. W efekcie mogą istnieć, przydzielone, zwolnione stanowiska sędziowskie, co do których nie wydano jakiegokolwiek obwieszczenia. Do tego zakresu informacji zmierzało ewidentnie pytanie numer dwa z wniosku z [...] stycznia 2018 r., tj. przede wszystkim o możliwość dostępu do informacji umożliwiających ocenę interwału czasowego pomiędzy zwolnieniem stanowiska a obwieszczeniem dokonanym przez Ministra Sprawiedliwości. Skoro żądana w punkcie informacja nie jest udostępniana w obwieszczeniach Ministra Sprawiedliwości w Monitorze Polskim, to podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej Słusznie zatem zarzuca skarżący kasacyjnie, że Sąd pierwszej instancji niewłaściwie zastosował art. 1 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. przyjmując, że wnioskowana w punkcie drugim wniosku informacja publiczna o nieobsadzonych etatach sędziowskich podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie ustawy odmiennie regulującej dostęp do informacji publicznych, tj. przepisu art. 20a § 4 p.u.s.p. w zw. z art. 10 ust. 4 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych. Wobec tego Sąd pierwszej instancji niezasadnie na podstawie art. 151 p.p.s.a. (choć i tej podstawy rozstrzygnięcia Sąd nie wskazał) oddalił częściowo skargę. Skoro skarga kasacyjna ma usprawiedliwione, to Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. ją uwzględnił i uchylił zaskarżony wyrok w jego punkcie 3 i uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona rozpoznał skargę w części oddalonej przez Sąd pierwszej instancji. Powyżej przedstawione wywody wskazują na to, że zobowiązany podmiotowo Minister Sprawiedliwości nie udostępnił wnioskodawcy informacji publicznych żądanych w punktach 1 i 2 wniosku z [...] stycznia 2018 r., zatem w tym zakresie pozostaje w bezczynności. Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał Ministra Sprawiedliwości do rozpoznania punktów 1 i 2 wniosku z [...] stycznia 2018 r. w terminie 14 dni. Natomiast na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził bezczynność Ministra, a w oparciu o art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł, że bezczynność ta nie mała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie NSA, aczkolwiek bezczynność organu miała miejsce, to brak jest przesłanek do uznana jej za rażąco naruszającej prawo. Minister niezwłocznie udzielił odpowiedzi na punkt 1 i 2 wniosku. Udzielił jednak odpowiedzi niepełnej, co wynikało jedynie z prezentowanego błędnego stanowiska Ministra. Konsekwencją uwzględnienia skargi kasacyjnej było zasądzenie na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. kosztów postępowania kasacyjnego od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego kasacyjnie. Na koszty te składają się wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł, wynagrodzenie radcy prawnego 360 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło