II GSK 596/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-09-19
Skład orzekający: Andrzej Skoczylas, Małgorzata Rysz, Ewa Cisowska-Sakrajda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo oddalił skargę na decyzję Dyrektora OW NFZ w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na świadczenia opieki zdrowotnej, w szczególności w zakresie oceny kryterium "jakość" i naruszenia przepisów KPA dotyczących terminu wydania decyzji?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił legalność decyzji Dyrektora OW NFZ. Sąd kasacyjny stwierdził, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów KPA, w tym terminu wydania decyzji, nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ ewentualne uchybienia zostały skorygowane w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponadto, WSA prawidłowo odniósł się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia.Stan faktyczny
Spółka A złożyła skargę na decyzję Dyrektora OW NFZ, która utrzymała w mocy rozstrzygnięcie komisji konkursowej o nieprzyznaniu jej punktów w konkursie ofert na świadczenia opieki zdrowotnej. Skarżąca zarzucała nieprawidłowe zastosowanie przepisów dotyczących warunków i kryteriów wyboru ofert, naruszenie zasady równego traktowania oraz uczciwej konkurencji, a także naruszenie KPA poprzez nierozpoznanie jej argumentacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Syndyk masy upadłości Spółki A złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Odstąpiono od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędzia del. WSA Ewa Cisowska-Sakrajda po rozpoznaniu w dniu 19 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Syndyka masy upadłości Spółki A w upadłości w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 grudnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Gl 685/18 w sprawie ze skargi Spółki A w upadłości układowej z siedzibą w [..,] na decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Katowicach z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z 12 grudnia 2018 r. (sygn. akt IV SA/Gl 685/18) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej zwany "WSA"), działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej zwanej "ppsa"), oddalił skargę Spółki A w upadłości układowej z siedzibą w [...] (dalej zwanej "Skarżącą") na decyzję Dyrektora Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej zwanego "Dyrektorem OW NFZ") z [...] kwietnia 2018 r. (nr [...]) w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
WSA orzekał w następującym stanie sprawy.
W dniu [...] września 2017 r. Dyrektor OW NFZ ogłosił postępowanie prowadzone w trybie konkursu ofert o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju [...] na terenie województwa śląskiego w okresie obowiązywania umowy od [...] do [...]. Do postępowania przystąpiło 14 oferentów, w tym Skarżąca. W dniu [...] lutego 2018 r. Komisja Konkursowa ogłosiła rozstrzygnięcie postępowania, dokonując wyboru 4 ofert, wśród których nie znalazła się oferta Skarżącej.
Skarżąca złożyła do Dyrektora OW NFZ odwołanie od rozstrzygnięcia komisji konkursowej. Zarzuciła nieprawidłowe zastosowanie przez komisję konkursową przepisów dotyczących warunków wymaganych od oferentów oraz kryteriów wyboru ofert, a także naruszenie art. 134 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1938 ze zm.; dalej zwanej "ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej") przez przeprowadzenie postępowania z naruszeniem zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców oraz z pominięciem zasady uczciwej konkurencji oraz naruszenie art. 149 ust. 2 i ust. 7 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej.
Decyzją z [...] marca 2018 r. Dyrektor OW NFZ oddalił odwołanie Skarżącej i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Stwierdził w szczególności, że ocena ofert była oparta na odpowiedziach udzielonych przez oferentów w ankietach złożonych w postępowaniu konkursowym. Dodał, że wszystkie wymagania, wyjaśnienia, dokumenty, sposób przeprowadzenia wizytacji oferentów oraz dokonana przez komisję konkursową ocena ofert odbywały się na tych samych zasadach w stosunku do każdego z oferentów.
Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Zarzuciła w szczególności naruszenie art. 10 § 1 w związku z art. 77 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej zwanej "kpa") przez brak rozpoznania argumentacji Skarżącej zawartej w piśmie z 14 marca 2018 r., doręczonym organowi 15 marca 2018 r.
Decyzją z [...] kwietnia 2018 r. Dyrektor OW NFZ utrzymał w mocy decyzję z [...] marca 2018 r. Odnosząc się do zarzutu nierozpoznania argumentacji Skarżącej zawartej w piśmie złożonym w toku postępowania administracyjnego, Dyrektor OW NFZ wskazał, że pismo to datowane jest na 20 marca 2018 r., a nie jak twierdzi Skarżąca na 14 marca 2018 r. oraz doręczone zostało do organu nie w dniu 15 marca 2018 r., lecz w dniu [...] marca 2018 r. Dyrektor OW NFZ dodał, że Skarżąca została poinformowana, że pismo zawierające jej stanowisko wpłynęło do organu już po wydaniu decyzji (datowanej na [...] marca 2018 r.) i dlatego nie mogło zostać uwzględnione oraz że rozpatrzenie stanowiska może nastąpić w przypadku ewentualnego podjęcia dalszej drogi odwoławczej. Zdaniem Dyrektora OW NFZ, argumenty podniesione we wspomnianym piśmie Skarżącej w dużej mierze zostały odwzorowane w treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po odniesieniu się do pozostałych zarzutów Skarżącej, Dyrektor OW NFZ uznał, że komisja konkursowa nie naruszyła zasad postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, które mogłyby spowodować uszczerbek w interesie prawnym Skarżącej.
Skarżąca złożyła do WSA skargę na tę decyzję Dyrektora OW NFZ. Zarzuciła w szczególności, że organ wadliwie przyjął, że komisja konkursowa zasadnie nie przyznała Skarżącej punktów za kryterium "jakość" - za spełnienie warunku określonego w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 5 sierpnia 2016 r. w sprawie szczegółowych kryteriów wyboru ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1372 ze zm.; dalej zwanym "rozporządzeniem MZ z 5 sierpnia 2016 r.") w załączniku nr 3 w tabeli nr 5 w pkt 5 (przedmiot postępowania: Zespól chirurgii jednego dnia - Okulistyka/Okulistyka dla dzieci, Część 1: Jakość - Kryterium personelu pkt 1.2 i 1.4), odpowiadającego pytaniom ankietowym 1.2.1.2 i 1.2.1.4. Zdaniem Skarżącej, Dyrektor OW NFZ naruszył również m.in. art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 kpa przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów odwołania, a przez to niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz polegającego na dokonaniu dowolnej oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia wszystkich twierdzeń i zarzutów Skarżącej, a także wydanie decyzji nieuwzględniającej odwołania Skarżącej przedwcześnie, zanim upłynął wyznaczony jej termin do wypowiedzenia się na temat akt postępowania administracyjnego.
WSA oddalił skargę.
Zdaniem WSA, bezpodstawny okazał się zarzut, że Dyrektor OW NFZ naruszył przepisy rozporządzenia MZ z 5 sierpnia 2016 r. przez uznanie, że komisja konkursowa zasadnie nie przyznała Skarżącej punktów za kryterium jakość w zakresie równoważnika co najmniej 1 etatu pielęgniarki-specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa anestezjologicznego i intensywnej opieki oraz równoważnika co najmniej 1 etatu lekarza specjalisty w dziedzinie anestezjologii i intensywnej opieki, co spowodowało uszczerbek w interesie prawnym Skarżącej wskutek obniżenia wartości łącznej punktowej oferty o 10 punktów. WSA zwrócił uwagę, że w pismem z 1 grudnia 2017 r. skierowanym do organu prowadzącego postępowanie konkursowe Skarżąca wyraziła zgodę na odjęcie punktów ofertowych w zakresie pytań ankietowych 1.2.1.4 oraz 1.2.1.2, a więc w zakresie, którego dotyczy omawiany zarzut.
WSA nie uwzględnił też zarzutu naruszenia art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 kpa przez przedwczesne wydanie decyzji, którą nie uwzględniono odwołania Skarżącej, to jest wydanie tej decyzji przed upływem wyznaczonego Skarżącej terminu do wypowiedzenia się na temat akt postępowania. WSA wskazał, że decyzja z [...] marca 2018 r. została wydana w ostatnim dniu terminu wskazanego w piśmie skierowanym do Skarżącej, które to pismo zostało Skarżącej doręczone w dniu 8 marca 2018 r. WSA stwierdził, że w piśmie tym było pouczenie o możliwości wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji. Wobec tego WSA przyjął, że Skarżąca znała termin rozpoznania sprawy (do [...] marca 2018 r.), a mimo to nadała pismo dopiero w dniu 20 marca 2018 r., a pismo to wpłynęło do organu w dniu [...] marca 2018 r. i w związku z tym organ nie mógł ustosunkować się w decyzji do argumentacji zawartej w tym piśmie. WSA podkreślił przy tym, że w ramach rozpoznawania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy organ Dyrektor OW NFZ odniósł się do wszystkich zarzutów i twierdzeń zawartych w piśmie z 20 marca 2018 r., które w sposób prawie dosłowny Skarżąca powtórzyła we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.
W dniu 31 stycznia 2019 r. w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego wpisano zmianę sposobu prowadzenia postępowania upadłościowego z upadłości z możliwością zawarcia układu na upadłość obejmującą likwidację majątku dłużnika.
Syndyk masy upadłości Skarżącej złożył skargę kasacyjną od wyroku WSA, zaskarżając to orzeczenie w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Oświadczył, że zrzeka się rozprawy.
Zarzucił wyrokowi WSA:
1) w ramach podstawy prawnej określonej w art. 174 pkt 1 ppsa:
a) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 3 § 1 ppsa w zw. z "art. 145 § ust. 1" ppsa w zw. z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.; dalej zwanej "pusa") w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 kpa przez nieprzeprowadzenie w sposób właściwy kontroli działalności organu - Dyrektora OW NFZ, pod kątem legalności tego działania, z uwagi na uznanie przez WSA za zgodne z prawem wydanie decyzji w dniu 21 marca 2018 r., a więc zanim upłynął termin dla Skarżącej do wypowiedzenia się o zebranych dowodach i materiałach oraz zgłoszonych żądaniach w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, oraz uznanie, że złożenie przez Skarżącą pisma w dniu [...] marca 2018 r. spowodowało, że organ nie mógł się ustosunkować do argumentacji zawartej w tym piśmie;
b) naruszenie przepisów postępowania przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów oraz niewyjaśnienie w sposób odpowiadający wymogom postępowania administracyjnego wszystkich istotnych okoliczności sprawy, przez przyjęcie, że złożenie w toku postępowania przez Skarżącą oświadczenia z 1 grudnia 2017 r. w sprawie wyrażenia zgody na odjęcie punktów oferty za kryteria określone w pytaniach ankietowych: 1.2.1.4 i 1.2.1.2 (dotyczących kryterium jakości), skutkuje tym, że zarzut skargi dotyczący obu pytań ankietowych jest chybiony, skoro Skarżąca sama wyraziła zgodę na odjęcie punktów za te kryteria, podczas gdy komisja sformułowała wezwanie do Skarżącej w sprawie przedmiotowych kryteriów w sposób, który nie pozostawiał Skarżącej wyboru co do udzielenia odpowiedzi, ponieważ niewyrażenie zgody na tę zmianę skutkowałoby odrzuceniem jej oferty przez komisję konkursową z uwagi na podanie nieprawdziwych danych w ofercie;
2) art. 151 w zw. z art. 3 § 1 w zw. z art. 134 § 1 ppsa przez oddalenie skargi bez rozpoznania istoty sprawy i brak merytorycznego odniesienia się do zarzutów skargi, które dotyczyły naruszeń prawa materialnego przez organ w zakresie dotyczącym przepisów rozporządzenia MZ z 5 sierpnia 2016 r. wskazanych w skardze.
W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej stwierdził w szczególności, że w postępowaniu administracyjnym pisma stron mogą być składane nie tylko bezpośrednio, ale także za pośrednictwem poczty i organ prowadzący postępowanie, wyznaczając terminy, powinien tę okoliczność uwzględnić, tym bardziej, że akta postępowania były obszerne i zapoznanie się z nimi przez Skarżącą wymagało poświęcenia wielu godzin, co organ powinien również mieć na uwadze.
Zdaniem autora skargi kasacyjnej, WSA zastosował zasadę volenti non fit iniuria, pomijając przy tym specyfikę i zasady postępowania konkursowego prowadzonego przez NFZ, gdzie każdy błąd w ofercie popełniony przez oferenta może spowodować zmniejszenie liczby punktów w ofercie lub spowodować jej odrzucenie na podstawie art. 149 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Komisje konkursowe w NFZ nie stosują w tym zakresie czytelnych i jednoznacznych zasad. Oferenci wiedzą o tym i nie chcą narażać się na ryzyko odrzucenia oferty, co eliminuje ich z postępowania, wobec czego asekurują się, wyrażając zgodę na odjęcie punktów oferty. W tej sprawie zgoda na odjęcie punktów była wymuszona przez komisję konkursową i nie była równoznaczna ze zmianą stanowiska Skarżącej. WSA był zobowiązany do rozpatrzenia zarzutów Skarżącej w omawianym zakresie, zwłaszcza w świetle znajdujących się w aktach postępowania pism komisji konkursowej i Skarżącej, czego jednak WSA w tej sprawie nie uczynił.
W odpowiedzi Dyrektor OW NFZ (zastępowany przez radcę prawnego) wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 182 § 2 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że taka sytuacja w rozpatrywanym przypadku nie ma miejsca, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.
Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i nie zasługuje na uwzględnienie.
Sposób sformułowania w rozpatrywanym przypadku skargi kasacyjnej wymaga przypomnienia podstawowych zasad rozpoznawania spraw przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W myśl art. 183 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpią - jak w tej sprawie - przesłanki nieważności postępowania, enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 pkt 1-6 ppsa, to Naczelny Sąd Administracyjny, kontrolując zaskarżony wyrok, zobowiązany jest ograniczyć się do zbadania, czy wyrok ten uchybia przepisom wskazanym w skardze kasacyjnej w ramach podstaw z art. 174 ppsa. Stosownie do ostatniego z powołanych przepisów skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zwrócenia uwagi wymaga też, że zgodnie z art. 176 ppsa skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Dodatkowego wyjaśnienia wymaga w tym miejscu, że przez przytoczenie podstaw kasacyjnych należy rozumieć dokładne wskazanie przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 175 ppsa) przepisów, które zdaniem strony naruszył sąd I instancji, z podaniem numeru artykułu, paragrafu, ustępu, itd. oraz oznaczeniem aktu prawnego, w którym są zawarte, a także wyjaśnienie, na czym to naruszenie polegało oraz jaki mogło mieć wpływ na wynik sprawy (por. postanowienie NSA z 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; postanowienie NSA z 1 września 2004 r., sygn. akt FSK 161/04; postanowienie NSA z 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04; a także wyrok NSA z 25 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 705/12 oraz wyrok NSA z 21 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 2602/14 - treść tych orzeczeń jest dostępna w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo wskazywać do jakiego, zdaniem autora skargi kasacyjnej, naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, iż to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Koniecznym jest także przypomnienie pewnych istotnych i oczywistych kwestii. Bez wątpienia skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym wysoce sformalizowanym. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Granice skargi są wyznaczone przez podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny I instancji nie naruszył innych przepisów (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/2004, OSP 2005/3, poz. 36). Naczelny Sąd Administracyjny nie jest zatem uprawniony do powtórnego badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego (ad meritum) w jego całokształcie. Sąd kasacyjny nie może doprecyzowywać podstaw kasacyjnych ani domyślać się intencji strony, co do zamiaru postawienia konkretnych zarzutów.
W pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii prawidłowości skonstruowania przez profesjonalnego pełnomocnika zarzutu sformułowanego w pkt 1) lit. b) petitum skargi kasacyjnej. Autor skargi kasacyjnej zarzucił w nim przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów oraz niewyjaśnienie w sposób odpowiadający wymogom postępowania administracyjnego wszystkich istotnych okoliczności sprawy, jednakże zarówno w petitum skargi kasacyjnej, jak i w jej uzasadnieniu nie powiązał tego zarzutu z żadnym przepisem prawa powszechnie obowiązującego i nie wskazał konkretnej jednostki redakcyjnej, która w jego opinii została naruszona. Uniemożliwia to Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ustosunkowanie się do treści tak sformułowanego zarzutu.
Nie ma również podstaw, aby twierdzić, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia przepisów wskazanych w pkt 1 lit. a) petitum skargi kasacyjnej.
Chybiony jest zatem zarzut naruszenia art. 1 § 2 pusa. Przepis ten zakreśla właściwość sądów administracyjnych, stanowiąc, że sprawują one wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Wydanie wyroku niezgodnego z oczekiwaniem Skarżącej nie może być utożsamiane z uchybieniem powołanej normie. Nie ma bowiem żadnych podstaw do przyjęcia, że WSA nie dokonał kontroli działalności organów administracji publicznej oraz że badanie to przeprowadził w innym aspekcie niż zgodność z przepisami, które miały w sprawie zastosowanie. Niezależnie od tego zauważyć należy, że art. 1 § 2 pusa wyznacza jedynie ramy kontroli sądowej. Nie określa natomiast reguł postępowania sądowoadministracyjnego, te bowiem zawarte są, o czym była już mowa, w ppsa.
Podobnie WSA nie naruszył art. 3 § 1 ppsa, zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wskazana regulacja ma charakter ustrojowy i kompetencyjny, a zatem omawiany przepis mógłby być naruszony jedynie w sytuacji, w której sąd administracyjny nie rozpoznałby w ogóle skargi lub dokonał jej oceny według innych kryteriów niż kryterium legalności. Ze sformułowanych zarzutów nie wynika, aby tego rodzaju uchybienia autor skargi kasacyjnej podnosił. Dlatego nieuzasadnione było powoływanie się na ten przepis. Przepis art. 3 § 1 ppsa nie stanowi bowiem podstawy dla czynienia zaskarżonemu orzeczeniu zarzutu błędnego rozstrzygnięcia, gdyż celowi temu służą inne przepisy.
W ramach omawianego zarzutu autor skargi kasacyjnej zarzucił również naruszenie art. 77 kpa. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje na niewłaściwą redakcję i błąd skargi kasacyjnej w sformułowaniu zarzutu naruszenia tego przepisu. Autor skargi kasacyjnej nie wskazał bowiem jednostki redakcyjnej art. 77 kpa przez określenie paragrafu, który w jego ocenie został naruszony przez WSA, mimo że przepis ten zawiera cztery paragrafy. Także w uzasadnieniu zarzutu brak jednoznacznych wskazówek pozwalających stwierdzić, która z tych jednostek redakcyjnych tekstu prawnego została zdaniem autora skargi kasacyjnej naruszona przez WSA. W związku z tym podzielić należy prezentowane w judykaturze stanowisko, wedle którego w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów, ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd I instancji, z podaniem konkretnej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 614/13; z 14 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1799/12). Również w tym przypadku Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastąpić strony w precyzowaniu stawianych zarzutów, a zatem w omawianym zakresie zarzut ten nie mógł odnieść oczekiwanego przez stronę skutku.
Analiza uzasadnienia zarzutu wskazanego w pkt 1 lit. a) petitum skargi kasacyjnej pozwala jednak stwierdzić, że w istocie sprowadza się on do twierdzenia, że WSA nie dostrzegł, że organ administracji naruszył reguły zawarte w przepisach art. 7, art. 8, art. 80 kpa z uwagi na zaakceptowanie przez WSA wydania decyzji w dniu [...] marca 2018 r., a więc zanim upłynął termin dla Skarżącej do wypowiedzenia się o zebranych dowodach i materiałach oraz zgłoszonych żądaniach w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Organ pierwszej instancji przekazał bowiem do stron tego postępowania informację, że decyzja w sprawie zostanie wydana do [...] marca 2018 r., co wprawdzie nastąpiło, ale organ I instancji nie ustosunkował się do argumentacji zawartej w piśmie Skarżącej z 20 marca 2018 r., które wpłynęło do tego organu [...] marca 2018 r.
W tej mierze podnieść należy, że ocena WSA, że w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa regulujących zasady w postępowaniu administracyjnym mogłaby zostać skutecznie podważona tylko wówczas, gdyby uzasadnienie omawianego zarzutu wykazywało istnienie istotnego wpływu tego naruszenia na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów kasacyjnych stawianych na podstawie określonej w pkt 2 art. 174 ppsa nie decyduje każde uchybienie przepisów postępowania, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie wymienionego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego I instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Wynikającym z przepisu art. 176 ppsa obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc, nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Należy więc uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji, gdyby do nich nie doszło, to wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby inny. Z punktu widzenia przedstawionych uwag stwierdzić należy, że omawiany zarzut nie mógł odnieść skutku oczekiwanego przez stronę. Z jego uzasadnienia nie wynika bowiem, na czym miałby polegać istotny wpływ zarzucanego naruszenia wymienionych przepisów na wynik sprawy i to sytuacji, gdy w sprawie nie jest jednocześnie kwestionowane, że w ramach postępowania odwoławczego organ odniósł się do wszystkich zarzutów sformułowanych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Z powyższych względów prawidłowa jest konstatacja WSA, że w ten sposób organ usunął występujące uchybienie związane z wydaniem decyzji bez uwzględnienia stanowiska jednej ze stron prowadzonego postępowania administracyjnego. Co więcej, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko przedstawione w zaskarżonym wyroku, że mimo, iż można rozważać, czy organ rozpatrując sprawę po raz pierwszy podjął decyzję w sprawie bez prawidłowego zapewnienia stronom prowadzonego postępowania wypowiedzenia się co do istotnych elementów, to jednak bez wątpienia w ramach postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy uchybienie to zostało skorygowane, gdyż strona miała pełną możliwość wypowiedzieć się w ramach przedmiotowego postępowania.
Bezzasadny jest również zarzut postawiony w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej. Wbrew stanowisku Skarżącej, WSA odniósł się do istoty sprawy, dokonując oceny legalności stanowiska organów administracji w sprawie dotyczącej rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w którym to konkursie oferta Skarżącej nie została wybrana. Nie ma też racji Skarżąca, twierdząc że WSA nie odniósł się do zarzuconego w skardze naruszenia przepisów rozporządzenia MZ z 5 sierpnia 2016 r. Stanowisko WSA w tym zakresie zostało wyrażone na s. 10 i 11 uzasadnienia zaskarżonego wyroku.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa oddalił skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 § 2 ppsa odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Sąd uznał, że w sprawie wystąpił szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w tym przepisie, polegający zmianie w toku postępowania międzyinstancyjnego sposobu prowadzenia postępowania upadłościowego w stosunku do Skarżącej przez postawienie jej w stan upadłości obejmującej likwidację majątku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło