VII SA/Wa 857/18
WyrokWSA w Warszawie2018-12-12
Skład orzekający: Grzegorz Rudnicki, Wojciech Sawczuk, Iwona Szymanowicz-Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o uchylenie ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalnego, złożony na podstawie art. 161 § 1 k.p.a., może zostać uwzględniony, jeśli jego podstawą są argumenty dotyczące sytuacji osobistej strony, utraty źródła dochodu, wpływu na zdrowie syna oraz zmiany planu zagospodarowania przestrzennego, a nie bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzkiego, poważne szkody dla gospodarki narodowej lub ważne interesy państwa wynikające z treści decyzji lub okoliczności jej wydania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że argumenty strony dotyczące sytuacji osobistej, utraty dochodu, wpływu na zdrowie syna oraz zmiany planu zagospodarowania przestrzennego nie spełniają przesłanek określonych w art. 161 § 1 k.p.a. do uchylenia ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę. Tryb ten wymaga istnienia realnego, obiektywnie udowodnionego zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego, gospodarki narodowej lub ważnych interesów państwa, które wynika z treści decyzji lub okoliczności jej wydania, a nie z potencjalnych skutków jej wykonania czy sytuacji życiowej strony. Ponadto, postępowanie na podstawie art. 161 k.p.a. nie służy ponownej ocenie stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją ostateczną.Stan faktyczny
E. i P. S. złożyli wniosek o uchylenie ostatecznej decyzji z 1996 r. nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalnego i towarzyszących obiektów, argumentując, że decyzja jest niesprawiedliwa, narusza ich prawa, a jej wykonanie pozbawi ich jedynego miejsca zamieszkania i źródła dochodu, co negatywnie wpłynie na zdrowie ich syna. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) odmówił uchylenia decyzji, uznając, że nie spełnia ona przesłanek z art. 161 § 1 k.p.a. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i Konwencji o Ochronie Praw Człowieka.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , Sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi E. S. i P. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę
I.
Decyzją z dnia [...] grudnia 1996 r., nr [...] (dalej również jako decyzja rozbiórkowa) Wójt Gminy [...] nakazał E. i P.S. rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w szkielecie drewnianym omurowanym cegłą, o wymiarach 6x6 m, połączonego z garażem w konstrukcji murowanej o wymiarach 4x4 m, hydroforni murowanej i szczelnego zbiornika na ścieki, zlokalizowanych na działce nr ewid. [...]położonej w miejscowości [...], w terminie do dnia [...] grudnia 1999 r. Decyzja ta stała się ostateczna.
II.
Pismem z dnia [...] maja 2016 r. E. i P. S. złożyli wniosek o uchylenie na podstawie art. 161 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej jako k.p.a.) m.in. wskazanej decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1996 r.
We wniosku wskazali, iż decyzja nakazująca rozbiórkę jest niesprawiedliwa i narusza ich prawa. Od wielu lat prowadzą na nieruchomości ekologiczną działalność rolniczą, która jest odbierana w sposób życzliwy i przyjazny przez społeczność lokalną. Za uchyleniem decyzji przemawia również wzgląd na to, iż obecnie możliwa jest zabudowa taka, jaka istnieje w chwili obecnej. Nakazywanie rozbiórki byłoby zatem niecelowe, a przede wszystkim niesprawiedliwe.
Swoje stanowisko w tym zakresie sprecyzowali również w przesłanym piśmie z dnia [...] lutego 2017 r.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...], zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie uchylenia decyzji rozbiórkowej.
Następnie postanowieniem z dnia [...] września 2016 r., nr [...] organ zawiesił postępowanie w sprawie z uwagi na fakt, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 21 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 1245/15 wstrzymał wykonanie decyzji rozbiórkowej. Wstrzymanie to nastąpiło w sprawie ze skargi kasacyjnej od wyroku tutejszego Sądu z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1614/14 oddalającego skargę E. i P. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...]z dnia [...] maja 2014 r., nr [...]odmawiającą z kolei stwierdzenia wygaśnięcia decyzji rozbiórkowej Wójta Gminy [...].
Po ustaniu przyczyn zawieszenia (wydaniu wyroku z dnia 7 lutego 2017 r. oddalającego skargę kasacyjną), GINB postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r., [...], podjął postępowanie w sprawie wniosku Skarżących.
III.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił uchylenia decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1996 r.
Wyjaśnił, że przepis art. 161 § 1 k.p.a. przewiduje możliwość uchylenia lub zmiany w niezbędnym zakresie każdej decyzji ostatecznej, jeżeli w inny sposób nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub ważnych interesów państwa. Przepis ten stanowi zatem odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznych określonej w art. 16 k.p.a. i winien być wykładany ściśle.
Zastosowanie wskazanej normy prawnej wymaga spełnienia łącznie trzech przesłanek, tj.:
1. decyzja musi być ostateczna,
2. istnieje stan zagrażający życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo konieczność zapobieżenia poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub ważnych interesów Państwa,
3. nie ma możliwości usunięcia stanu zagrożenia albo zapobieżenia poważnym szkodom w inny sposób.
Możliwość uchylenia lub zmiany w niezbędnym zakresie decyzji ostatecznej, w trybie art. 161 § 1 k.p.a. odnosi się wyłącznie do ochrony (w sytuacjach wyjątkowych) wartości szczególnie cennych i może nastąpić jedynie wówczas, gdy w inny sposób nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa. Zagrożenie tych dóbr musi być realne, obiektywnie udowodnione i winno wynikać przede wszystkim z treści samej decyzji ostatecznej lub całokształtu okoliczności jej wydania, a tylko wyjątkowo z jej wykonania.
Jak wskazał GINB Skarżący podnieśli, że w razie wykonania decyzji zostaną pozbawieni jedynego miejsca zamieszkania, gdyż nie posiadają ani innych nieruchomości przeznaczonych na ten cel, ani środków finansowych umożliwiających znalezienie nowego domu. Uchylenie decyzji jest więc konieczne dla zapewnienia ich rodzinie stabilizacji życiowej. Poczucie bezpieczeństwa jest szczególnie istotne z uwagi na wciąż zły stan zdrowia ich syna.
Organ zauważył, iż w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 161 k.p.a. nie bada się ponownie istoty sprawy zakończonej ostateczną decyzją, lecz wyłącznie "kontroluje się tę sprawę" z punktu widzenia określonych wskazanym przepisem przesłanek uchylenia lub zmiany decyzji.
Jak dalej zauważył, przesłanki określone w art. 161 § 1 k.p.a. muszą wynikać z treści samej decyzji ostatecznej. W niniejszej sprawie przesłanki takowe jednak nie wynikają z treści decyzji rozbiórkowej Wójta Gminy [...].
Rozbiórka określonych w tej decyzji obiektów budowlanych nie spowoduje stanu zagrożenia życia lub zdrowia ludzkiego lub poważnej szkody dla gospodarki narodowej lub ważnych interesów państwa.
Argumenty podnoszone przez Skarżących nie mogą stanowić podstawy do wzruszenia ostatecznej decyzji, ponieważ ani jej treść ani jej wykonanie nie wywołuje konieczności zapobieżenia zagrożeniu życia lub zdrowia ludzkiego, poważnym szkodom dla gospodarki narodowej czy też ważnych interesów Państwa.
Rozbiórka samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego przeprowadzona pod nadzorem osoby posiadającej uprawnienia budowlane do kierowania robotami w specjalności konstrukcyjno-budowlanej nie zagraża życiu lub zdrowiu ludzi.
Zastosowanie art. 161 § 1 k.p.a. w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego jest możliwe tylko w przypadku istniejącego w rzeczywistości stanu zagrożenia tych dóbr. Zagrożenie tych dóbr musi być realne, obiektywnie udowodnione i winno wynikać przede wszystkim z treści samej decyzji ostatecznej lub całokształtu okoliczności jej wydania, a tylko wyjątkowo z jej wykonywania.
Decyzja Wójta Gminy [...] nie niesie ze sobą zagrożenia życia lub zdrowia ludzkiego, poważnej szkody dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa.
W przypadku decyzji wydawanej na podstawie art. 161 § 1 k.p.a. bez znaczenia pozostaje interes społeczny i słuszny interes strony. Poniesione przez Skarżących nakłady finansowe jak i fakt prowadzenia gospodarstwa ekologicznego, czy też nagrody otrzymywane w konkursach związanych z ekologią nie mogą stanowić przesłanki pozwalającej na uchylenie decyzji Wójta.
Natomiast zarzuty Skarżących, dotyczące postępowania zakończonego tą decyzją oraz argumenty dotyczące możliwości legalizacji inwestycji objętej badaną decyzją w związku ze zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mogą być w ogóle rozważane w ramach niniejszego postępowania. W postępowaniu tym organ ocenia wyłącznie, czy w związku z wystąpieniem realnego zagrożenia konkretnych wartości, istnieje konieczność eliminacji niewadliwej w stopniu kwalifikowanym decyzji z obrotu prawnego.
IV.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyli Skarżący, kwestionując wydaną decyzję w całości. Podnieśli, iż narusza ona art. 7, art. 8, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 8 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.
V.
Po zbadaniu wniosku Skarżących, GINB decyzją z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...], utrzymał w mocy swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie.
Przypominając istotę postępowania o uchylenie decyzji ostatecznej organ zwrócił uwagę, iż w doktrynie podnosi się, że tryb uregulowany w art. 161 k.p.a. ma charakter szczególny również w stosunku do pozostałych trybów nadzwyczajnych, o czym świadczy fakt, że przyczynę jego zastosowania może stanowić jedynie zagrożenie dla szczególnych dóbr wymienionych w art. 161 § 1 k.p.a., jak również ograniczenie możliwości orzekania w tym trybie wyłącznie do organów wysokiego stopnia.
Przepis art. 161 § 1 k.p.a. znajduje więc zastosowanie w swego rodzaju "stanie wyższej konieczności", gdy jego źródło stanowi ostateczna decyzja administracyjna i stanu tego nie można usunąć w inny sposób. Dla zastosowania ww. przepisu niezbędne jest jednoznaczne wystąpienie okoliczności, które w zestawieniu z treścią decyzji prowadzą do wniosku, że dalsze funkcjonowanie tej decyzji w obrocie prawnym powoduje stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzkiego, poważnych interesów gospodarki narodowej lub ważnych interesów państwa.
Zagrożenie, o którym mowa w art. 161 § 1 k.p.a., musi być realne, rzeczywiste i aktualne, a ponadto obiektywnie udowodnione.
W kontekście tego GINB podtrzymał stanowisko zawarte w decyzji własnej z dnia [...] stycznia 2018 r. stwierdzając, że decyzja rozbiórkowa nie wypełnia przesłanek, o których mowa we wskazanym przepisie.
Z analizy akt sprawy wynika, że Skarżący wybudowali samowolnie budynek mieszkalny jednorodzinny, zaś Wójt Gminy [...] nakazał jego rozbiórkę.
W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 161 k.p.a., organ nadzoru nie dokonuje ponownego ustalenia i oceny prawnej stanu faktycznego odnoszącego się do istoty sprawy zakończonej ostateczną decyzją (którą to oceną jest związany), ale bada tę sprawę wyłącznie w aspekcie określonych tym przepisem przesłanek - ocenia wyłącznie to, czy występuje stan zagrożenia wartości, o których mowa w przepisie (tzw. stan nagłej konieczności administracyjnej), a następnie - czy w związku z wystąpieniem realnego zagrożenia wskazanych dóbr, istnieje konieczność eliminacji niewadliwej w stopniu kwalifikowanym decyzji z obrotu prawnego.
Podnoszone przez Skarżących argumenty dotyczące utraty źródła stałego dochodu, groźby bezdomności, poniesionych nakładów finansowych oraz potencjalnego wpływu odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w trybie art. 161 § 1 k.p.a. na zdrowie i przebieg edukacji syna Skarżących (interes społeczny i słuszny interes strony) nie wypełniają przesłanek, o których mowa w art. 161 § 1 k.p.a. Przesłanki te nie mają swojego źródła w treści ww. rozstrzygnięcia, czy też w okolicznościach jego wydania. Z przeprowadzonej analizy akt sprawy nie wynika także, aby pozostawanie w obrocie prawnym decyzji rozbiórkowej mogło prowadzić do zagrożenia życia lub zdrowia ludzkiego, czy też do poważnych szkód dla gospodarki narodowej lub ważnych interesów państwa.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. wyjaśniono, że w treści uzasadnienia decyzji GINB z dnia [...] stycznia 2018 r. znalazło się uzasadnienie faktyczne i prawne rozstrzygnięcia, z uwzględnieniem poglądów orzecznictwa. Przytoczony przez Skarżących "(...) brak medycznego uzasadnienia na podstawie opinii lekarza onkologa bez której organ nie powinien wydać decyzji (...)" nie stanowi naruszenia ww. przepisu prawa.
VI.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli E. i P.S., zaskarżając ją w całości.
Rozstrzygnięciu GINB zarzucili naruszenie:
1. art. 7 i 77 k.p.a., poprzez niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego niniejszej sprawy, w szczególności nieprzeanalizowanie przedstawionych organom administracji szeregu dokumentacji, potwierdzającej zaistnienie przesłanek powodujących zagrożenie życia i zdrowia, warunkujących zastosowanie art. 161 § 1 k.p.a., podczas gdy organ administracji zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego zbadania stanu faktycznego;
2. art. 8 k.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, poprzez całkowite zignorowanie przedstawionych organom argumentacji przedstawiających pro konstytucyjną linię orzecznictwa sądowego wyrażoną w przytoczonych fragmentach prawomocnych wyroków sądów, wskazujących na prawidłowość toku rozumowania Skarżących, a w konsekwencji nieprawidłowe oddalenie wniosku;
3. art. 8 ust. 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez utrzymanie w mocy decyzji o nakazie rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego w szkielecie drewnianym omurowanym cegłą o wymiarach 6x6 m połączonego z garażem w konstrukcji murowanej o wymiarach 4x4 m, hydroforni murowanej i szczelnego zbiornika na ścieki zlokalizowanych na działce nr ew. [...] położonej we wsi [...] podczas gdy w ocenie Skarżących nakaz został wydany niezgodnie z prawem, a organy wydające decyzję nie wzięły pod uwagę sytuacji osobistej ani innych okoliczności przewidzianych przez prawo;
4. art. 75 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie całości materiału dowodowego przedstawionego przez Skarżących;
Skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.
Uzasadniając skargę podniesiono przede wszystkim, iż w Europejskim Trybunale Praw Człowieka w Strasburgu zarejestrowana jest skarga Skarżących przeciwko Polsce nr [...], zatem ewentualne rozstrzygnięcie może rzutować na postępowanie przed sądem administracyjnym.
Skarżący powołali się na zasady ogólne postępowania administracyjnego wyrażone w art. 7, art. 8, art. 75 § 1 i art. 77 k.p.a. Przedstawili w szczególności swoje krytyczne stanowisko, co do działań GINB w sprawie w odniesieniu do obowiązków jakie obciążają organ na mocy art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a.
W niniejszym postępowaniu decyzje GINB, a w szczególności ich uzasadnienia nie budzą zaufania do władzy publicznej bowiem całkowicie ignorują przedstawiane argumenty, zawierające cytaty z pro konstytucyjnej linii orzecznictwa sądowego wyrażonej w kilku przytoczonych fragmentach prawomocnych wyroków. Decyzje GINB cechuje brak racjonalnego wyjaśnienia pobudek konieczności rozbiórki obiektu.
Strona zwróciła także uwagę na przepis art. 272 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) zgodnie, z którym można żądać wznowienia postępowania, gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską, jakim niewątpliwie jest Europejski Trybunał Praw Człowieka.
Jak można wywieść ze skargi, dalsze procedowanie przez sąd administracyjny może więc doprowadzić do odpowiedzialności państwa polskiego za szkodę wyrządzoną Skarżącym wykonaniem decyzji nakazowej.
Rozbiórka budynku stanowić będzie poważną ingerencję w prawa Skarżących zgodnie z art. 8 ust 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Organy nie biorą pod uwagę ich osobistej sytuacji ani żadnych innych okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia.
VII.
W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
VIII.
Skarga jest niezasadna.
Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja zostały wydane w związku z żądaniem Strony uchylenia decyzji rozbiórkowej w trybie art. 161 § 1 k.p.a.
W okolicznościach niniejszej sprawy należy zatem zauważyć, iż organ słusznie podkreśla, że przewidziana we wskazanym przepisie możliwość uchylenia lub zmiany w niezbędnym zakresie każdej decyzji ostatecznej odnosi się wyłącznie do ochrony wartości wyjątkowych i szczególnie cennych, przy czym następuje to w sytuacjach nadzwyczajnych. Zagrożenie dóbr chronionych art. 161 § 1 k.p.a. musi być przy tym realne, obiektywnie udowodnione i powinno wynikać przede wszystkim z treści samej decyzji ostatecznej lub całokształtu okoliczności jej wydania, a tylko wyjątkowo z faktu jej wykonania.
Ponownie przypomnieć więc należy, że przepis art. 161 § 1 k.p.a. przewiduje możliwość uchylenia lub zmiany w niezbędnym zakresie każdej decyzji ostatecznej, jednakże jedynie wówczas, gdy w inny sposób nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub ważnych interesów państwa.
Zdaniem Sądu GINB zasadnie uznał, iż w okolicznościach faktycznych tej konkretnej sprawy nie ma stanu zagrożenia wymienionych dóbr, który miałby w szczególności wynikać z faktu, iż dojdzie do wykonania prawomocnego nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego. Podnoszona przez Skarżących argumentacja związana z pogorszeniem z tego powodu stanu zdrowia syna, koniecznością zaprzestania produkcji rolnej, a w efekcie pogorszenie się sytuacji życiowej Skarżących, do jakiej dojdzie w następstwie rozbiórki budynku nie daje w ocenie Sądu podstaw do zastosowania art. 161 § 1 k.p.a. Tym bardziej, jeżeli uwzględni się datę wydania spornego nakazu rozbiórki, tj. dzień [...] grudnia 1996 r., jak i datę końcową jej zamierzonego wykonania tj. dzień [...] grudnia 1999 r.
Na marginesie należy dodać także, iż postępowanie prowadzone na podstawie wskazanego przepisu nie może zmierzać do ponownego ustalania bądź oceniania stanu faktycznego odnoszącego się do istoty sprawy zakończonej decyzją ostateczną, czy też do jej weryfikacji, a tego w istocie oczekują Skarżący. Właściwy organ działając w trybie art. 161 k.p.a. jest bowiem związany wszystkimi ustaleniami decyzji ostatecznej. Nie ma więc w sprawie znaczenia podkreślana przez Skarżących w toku całego postępowania zmiana planu miejscowego, umożliwiająca obecnie podobną zabudowę. Orzeczony nakaz pozostaje w mocy, tym bardziej, że został też oceniony w zasadzie we wszystkich trybach nadzwyczajnych (zwłaszcza zaś tych z art. 155, art. 156 i art. 162 k.p.a.), a ich wynik okazał się dla Skarżących negatywny.
Sąd zwraca także uwagę, iż w niniejszym postępowaniu sytuacja osobista Skarżących, jak również choroba ich syna oraz sygnalizowana wadliwość decyzji rozbiórkowej nie stanowią i nie mogą stanowić samoistnej podstawy uchylenia decyzji na mocy art. 161 § 1 k.p.a. Należy wskazać, iż powoływane okoliczności (uciążliwości i zagrożenia) w ogóle nie wynikają z faktu wydania decyzji rozbiórkowej, a co najwyżej z jej ewentualnego wykonania. Podkreślić trzeb, iż Skarżący od bez mała 19 lat nie wykonują orzeczonego nakazu rozbiórki, wdrażając kolejno bezskutecznie tryby nadzwyczajne, zmierzające do wyeliminowania decyzji Wójta.
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie faktu tego nie można nie dostrzegać, bowiem podważa on te twierdzenia Skarżących, które wskazują na zagrożenie życia lub zdrowia wynikające z utraty miejsca zamieszkania, zarobkowania a w efekcie widma bezdomności, co ma wynikać z treści decyzji Wójta Gminy [...]. Skarżący wiedząc już od końca 1996 roku o orzeczonym nakazie rozbiórki, przez ponad 19 lat mieli możliwość przygotowania się do jego wykonania. Z tego też względu nie można przyjąć, iż zachodzi stan zagrożenia życia lub zdrowia poprzez pozbawienie miejsca zamieszkania i prowadzenia działalności rolniczej i okoliczności te mieszczą się w ramach przesłanek z art. 161 § 1 k.p.a. Pomijając brak istnienia takiego zagrożenia Sąd wskazuje, że znaczny upływ czasu od orzeczonej rozbiórki trwał wystarczająco długo, aby umożliwić Skarżącym odpowiednie przygotowanie się do niego. Tym samym wskazywane zagrożenia, ze względu na upływ czasu, nie mogą być traktowane jako realne, zaskakujące Skarżących bądź takie, do których nie mogli się przygotować.
Sąd nie podziela także uwag Skarżących, iż wykonanie nakazu rozbiórki doprowadzi wprost do pogorszenia stanu zdrowia ich syna. Ze stanowiska P. S. wyrażonego na rozprawie w dniu 12 grudnia 2018 r. wynika, iż wiąże on bezpośrednio stan zdrowia swojego dziecka z orzeczonym nakazem rozbiórki, w efekcie którego dojdzie do zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej a w związku z tym produkcji zdrowej żywności, niezbędnej w zbilansowanej, prozdrowotnej diecie syna. Zauważyć jednak należy, iż nakaz rozbiórki nie prowadzi do zaprzestania produkcji rolniczej, bowiem jej w ogóle nie zakazuje. W efekcie nie może być widziany jako powodujący zakończenie aktywności rolnej i produkowania zdrowej żywności na potrzeby syna. Oczywiste jest, iż niewątpliwe utrudnienia jakie mogą się z jego wykonaniem dla Skarżących wiązać (każda bowiem decyzja rozbiórkowa rodzi dla zobowiązanego utrudnienia), nie wyłączają możliwości dalszego prowadzenia ekologicznej działalności rolniczej i pozyskiwania w ten sposób zdrowej żywności. Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego sprecyzowanego w decyzji Wójta w żadnym więc razie nie zakazuje dalszego prowadzenia działalności rolnej. Tym samym trudno mówić, iż w efekcie wykonania rozbiórki zakończona zostanie możliwość prowadzenia gospodarstwa ekologicznego i pozyskiwania niezbędnej w ocenie Skarżących żywności.
Ponadto Sąd wyjaśnia, iż GINB zaskarżonym rozstrzygnięciem nie utrzymał w mocy decyzji o nakazie rozbiórki, jak błędnie zarzucają to Skarżący, tylko decyzję własną z dnia [...] stycznia 2017 r., wydaną w nadzwyczajnym trybie z art. 161 § 1 k.p.a., mocą której odmówiono uchylenia decyzji Wójta Gminy [...].
Sąd nie podziela także uwag Skarżących, co do podstawy i konieczności zawieszenia postępowania sądowego z uwagi na toczące się postępowanie przed ETPCz. Zauważyć należy, iż wniosek tego rodzaju został negatywnie rozstrzygnięty już na rozprawie. Pomijając zatem brak stosownej podstawy prawnej do zawieszenia postępowania na wskazanej podstawie prawnej, podkreślenia wymaga, iż akcentowana przez Skarżących sprawa przed ETPCz jest dopiero na wstępnym etapie (zarejestrowano skargę, przesyłając Stronie m.in. kody i informując ogólnie o ewentualnych dalszych etapach postępowania). Trudno zatem przyjąć, iż ma ona obecnie jakikolwiek wpływ na sprawę niniejszą, w tym na decyzje GINB, tym bardziej, że Strona samej skargi złożonej do tej instytucji Sądowi nie prezentuje.
Tak samo należy ocenić powoływaną okoliczność wznowienia postępowania z uwagi na wyrok ETPCz. Z powołanego art. 272 § 3 p.p.s.a. wynika możliwość wznowienia postępowania w przypadku, gdy wynika to z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z bardzo enigmatycznym etapem postępowania przez ETPCz. Nie było zatem podstaw aby zawiesić postępowanie sądowe.
Końcowo Sąd zauważa, iż nie podziela zarzutów braku rozpatrzenia przez organ wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, nie budowania działaniem GINB zaufania do organów państwa, czy wreszcie nie przeprowadzenia koniecznych dowodów, niezbędnych przy orzekaniu. Sąd stoi w tym przypadku na stanowisku, iż to osoba ubiegająca się o zastosowanie trybu z art. 161 § 1 k.p.a. ma szczególny obowiązek wykazania przesłanek jego zastosowania, w ramach wynikającej z art. 77 § 1 k.p.a. zasady koniecznego współdziałania organu i strony w wyjaśnieniu istoty sprawy. Tym samym, niezależnie od powyższych wskazań co do braku zagrożenia dóbr chronionych normą wywiedzioną z art. 161 § 1 k.p.a., zarzucanie organowi, iż nie dopuścił dowodu z opinii lekarza onkologa jest chybione.
W powyższej sytuacji Sąd uznał za bezpodstawne zarzuty Skarżących, zatem, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło