II SA/Kr 1359/18
WyrokWSA w Krakowie2018-12-12
Skład orzekający: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, ze względu na naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu oraz śmierć świadka?Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Stwierdzenie naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu oraz niemożność przesłuchania kluczowego świadka z powodu jego śmierci, uzasadniały konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w pierwszej instancji, aby zapewnić zgodność z prawem i zasadą dwuinstancyjności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu M. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2018 r., która uchyliła decyzję Starosty z dnia 24 lutego 2015 r. o wygaszeniu decyzji z dnia 29 sierpnia 2006 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji z przyczyn formalnych, wskazując na naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu oraz niemożność przesłuchania świadka z powodu jego śmierci. Sąd administracyjny oceniał, czy zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. było uzasadnione.Rozstrzygnięcie
Oddalono sprzeciw.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 grudnia 2018 r. sprawy ze sprzeciwu M. B. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2018 r., znak: [...] w przedmiocie wygaszenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę oddala sprzeciw.
Wojewoda decyzją z dnia [...] września 2018 r. (znak: [...]), na podstawie:
- art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm. – dalej jako: k.p.a.) w zw. z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935 – dalej jako: ustawa nowelizująca) oraz
- art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1202 z późn. zm. – dalej jako: u.p.b.),
po ponownym – w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 grudnia 2015 r. (sygn. akt II SA/Kr 1147/15) – rozpatrzeniu odwołania M. B., reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika, od decyzji Starosty [...] z dnia 24 lutego 2015 r., nr [...] (znak: [...]) o wygaszeniu ostatecznej decyzji własnej z dnia 29 sierpnia 2006 r. (znak: [...]) zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej pozwolenie na budowę dla inwestora M. B. dla inwestycji pn.: "Budowa sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących, ośmiu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej, czternastu zbiorników na ścieki na działce nr [...] w M. ",
uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Na wstępie zaznaczono, że wobec brzmienia art. 16 ustawy nowelizującej, w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdowały przepisy k.p.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji, która weszła w życie z dniem 1 czerwca 2017 r.
W dalszej kolejności wskazano, że decyzją z dnia 24 lutego 2015 r., nr [...] (znak: [...]), na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 37 ust. 1 u.p.b., Starosta [...] orzekł o wygaszeniu ostatecznej decyzji własnej z dnia 29 sierpnia 2006 r. (znak: [...]) o pozwoleniu na budowę inwestycji pn.: "Budowa sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących, ośmiu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej, czternastu zbiorników na ścieki na działce nr [...] w M. Wyjaśniono przy tym, że postępowanie w sprawie wygaszenia ww. decyzji zostało wszczęte w dniu 1 grudnia 2014 r., po zgłoszeniu przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, pismem z dnia 24 listopada 2014 r. (znak: [...]), iż kontrola przeprowadzona na terenie inwestycji wskazywała na prawdopodobieństwo braku rozpoczęcia budowy realizowanej na podstawie ww. decyzji przed upływem terminu określonego w art. 37 ust. 1 u.p.b. (3 lat od chwili, gdy decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna). Podkreślono też, że po dokonaniu analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, organ I instancji uznał, iż prace przeprowadzone na terenie inwestycji, zgodnie z dziennikiem budowy, w dniu 5 września 2008 r. oraz 30 sierpnia 2011 r. nie były pracami przygotowawczymi określonymi w art. 41 u.p.b., natomiast za datę rozpoczęcia budowy uznano dopiero prace budowlane wykonane i potwierdzone kolejnym wpisem w dzienniku budowy pod datą 4 lipca 2014 r. Wobec powyższego organ wskazał, że z uwagi na fakt, iż od daty kiedy decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna, tj. z dniem 19 września 2006 r. do wpisu w dzienniku budowy datowanego na dzień 4 lipca 2014 r. upłynęło ponad trzy lata, Starosta [...], działając w zgodzie z art. 37 ust. 1 u.p.b. orzekł o wygaszeniu ostatecznej decyzji własnej z dnia 29 sierpnia 2006 r. (znak: [...]) o pozwoleniu na budowę ww. inwestycji.
Następnie Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania inwestora, decyzją z dnia 9 lipca 2015 r. (znak: [...]) utrzymał ww. decyzję w mocy przychylając się do stanowiska zajętego przez organ I instancji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Wojewody wniósł inwestor, w następstwie czego Sąd wyrokiem z dnia 4 grudnia 2015 r. (sygn. akt II SA/Kr 1145/15) uchylił ww. decyzję Wojewody, zarzucając organowi nieprawidłowości proceduralne w prowadzonym postępowaniu (odstąpienie od przesłuchania świadka bez załączenia do akt sprawy "przekonującej informacji w przedmiocie pominięcia dowodu z przesłuchania świadka", a także przesłuchanie świadków bez udziału stron postępowania), który to wyrok stał się prawomocny po oddaleniu skargi kasacyjnej M. B. przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 lutego 2018 r. (sygn. akt II OSK 948/16).
W toku ponownie prowadzonego postępowania odwoławczego, organ II instancji, podejmując kroki mające na celu m.in. ponowne przesłuchanie świadków, zgodne z wytycznymi podanymi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w uzasadnieniu wyroku, powziął wiadomość, że wzywany do złożenia wyjaśnień autor projektu budowanego zmarł. Ponadto podniesiono, że kolejne z planowanych spotkań z udziałem kierownika budowy, zostało odwołane z uwagi na to, iż wiadomość o spotkaniu nie została doręczona wszystkim stronom postępowania z odpowiednim wyprzedzeniem. Dodatkowo zwrócono uwagę, że pismem z dnia 24 lipca 2018 r. (data wpływu do urzędu – 27 lipca 2018 r.) profesjonalny pełnomocnik inwestora poinformował m.in., że R. B., będący wraz z inwestorem M. B. współwłaścicielem dz. nr [...] stanowiącej teren inwestycji, nie został zawiadomiony przez organ I instancji o wszczęciu postępowania w sprawie wygaszenia decyzji o pozwoleniu na budowę, zatem nie zapewniono mu możliwości brania udziału w tym postępowaniu. Dodano przy tym, że w piśmie tym podniesiono również, iż Starosta [...] wszczynając postępowanie w sprawie wygaszenia decyzji nie podjął kroków w celu sporządzenia aktualnej listy adresowej osób uprawnionych do udziału w tym postępowaniu, skutkiem czego, korespondencja przeznaczona dla inwestora była kierowana pod nieaktualny od czterech lat adres.
Mając na uwadze powyższe, po przeprowadzeniu analizy całości przekazanego przez organ I instancji materiału dowodowego, organ odwoławczy uznał, że postępowania nie przeprowadzono z zapewnieniem stronie możliwości czynnego udziału w nim, w związku z czym sprawa wymagała powtórnego rozpatrzenia przez organ I instancji. Tym samym zdaniem organu II instancji, naruszona została jedna z podstawowych zasad ogólnych określonych w rozdziale 2 k.p.a., a dokładniej w art. 10 § 1 k.p.a. Dlatego też, wobec powyższego, odstąpiono od przeprowadzenia ponownej analizy merytorycznej zgromadzonego materiału dowodowego i uchylono zaskarżoną decyzję z przyczyn formalnych. Wyjaśniono także, że pozostałe, podnoszone przez profesjonalnego pełnomocnika odwołującego się w piśmie z dnia 24 lipca 2018 r. (którego kserokopię dołączono do akt administracyjnych I instancji) uwagi powinny stać się przedmiotem analizy organu I instancji w ponownym postępowaniu. Stąd też, z uwagi na konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy mogący mieć istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, w ocenie organu odwoławczego zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. należało decyzję uchylić i sprawę przekazać organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zaznaczono przy tym, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji będzie zobowiązany uwzględnić wskazane wyżej okoliczności, w tym zebrać wyczerpujący materiał dowodowy zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 grudnia 2015 r. (sygn. akt II SA/Kr 1147/15), a zapewniając stronom czynny udział w postępowania zbadać i wyjaśnić wszystkie zarzuty mogące mieć wpływ na sposób i wynik załatwienia sprawy oraz podjąć decyzję rozstrzygającą sprawę, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Sprzeciw od ww. decyzji wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżący M. B., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i rozpoznania sprawy co do istoty, a także zasądzenia od organu zwrotu kosztów postępowania.
Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 138 § 2 k.p.a., poprzez niezasadne w okolicznościach sprawy przyjęcie, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Podniesiono bowiem, że zebrany dotychczas materiał dowodowy, jak i podniesione zarzuty wprost wskazują na niedające się usunąć wady postępowania pierwszej instancji, co powinno skutkować uchyleniem decyzji i umorzeniem postępowania o wygaszenie decyzji Starosty [...] z dnia 29 sierpnia 2006 r. (znak: [...]) zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej decyzję o pozwoleniu na budowę dla inwestora M. B. dla inwestycji pn. "budowa sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących, ośmiu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej, czternastu zbiorników na ścieki, na działce [...] w M. ".
W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący szczegółowo rozwinął podniesiony zarzut, powołując na jego poparcie orzecznictwo sądów administracyjnych oraz stanowisko doktryny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Na wstępie wymaga podkreślenia, że z dniem 1 czerwca 2017 r., na podstawie art. 9 pkt 7 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postepowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r., poz. 935 – dalej jako: ustawa nowelizująca), ustawodawca wprowadził do ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm. – dalej jako: p.p.s.a.), w miejsce wnoszonej dotychczas na zasadach ogólnych skargi, nowy środek zaskarżenia w postaci sprzeciwu od decyzji, który – stosownie do treści art. 64a p.p.s.a. – przysługuje wyłącznie od rozstrzygnięć organu II instancji o charakterze kasatoryjnym, podjętych na zasadzie art. 138 § 2 k.p.a. Wykładnia a contrario przepisu art. 17 ust. 1 ustawy nowelizującej, nakazuje przyjmować, że regulacje dotyczące sprzeciwu od decyzji mają zastosowanie do postępowań przed sądami administracyjnymi wszczętych po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. po dniu 1 czerwca 2017 r. (art. 18 ustawy nowelizującej). Tym samym, podstawowe znaczenie dla ustalenia reżimu prawnego mającego zastosowanie w przedmiotowej sprawie ma określenie daty wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego, którą wyznacza wniesienie środka zaskarżenia (sprzeciwu od decyzji lub skargi).
Jak wynika z akt administracyjnych zaskarżona decyzja została wydana w dniu [...] września 2018 r., a następnie została ona doręczona pełnomocnikowi skarżącego w dniu 14 września 2018 r., który w dniu 28 września 2018 r. (data stempla pocztowego) wniósł za pośrednictwem Wojewody sprzeciw od decyzji Wojewody z dnia [...] września 2018 r. (znak: [...]) wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Dlatego też należało przyjąć, że postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte w dniu 28 września 2018 r. wraz z wniesieniem przez skarżącego M. B., działającego przez profesjonalnego pełnomocnika, środka zaskarżenia od ww. decyzji. Wobec powyższego, w kontrolowanej sprawie mają zastosowanie przepisy p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym po dniu wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. po dniu 1 czerwca 2017 r., w następstwie czego od zaskarżonej decyzji, będącej przedmiotem kontroli sądu w rozpoznawanej sprawie przysługiwał sprzeciw, o którym mowa w Dziale III Rozdziale 3a p.p.s.a. Prawidłowe ustalenie tej okoliczności ma istotne znaczenie, gdyż wpływać będzie m.in. na granice rozpoznania sprawy, które w przeciwieństwie do mających za przedmiot kontroli rozstrzygnięcia organów, na które przysługuje skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w przypadku postępowań zainicjowanych wniesieniem sprzeciwu od decyzji zostały określone w sposób zawężony.
Zgodnie bowiem z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego wyżej przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Wymaga jednak w tym miejscu podkreślenia, że w przypadku nowego środka zaskarżenia wprowadzonego do p.p.s.a. z dniem 1 czerwca 2017 r., na mocy ustawy nowelizującej, tj. sprzeciwu od decyzji wydanej przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., odmiennie – w sposób ograniczony – w stosunku do skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym został przez ustawodawcę określony zakres kontroli sądu dotyczący decyzji objętej sprzeciwem. Stosownie bowiem do treści art. 64e p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej, nie zaś, jak w przypadku skarg, rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc – co do zasady – związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Uwzględniając zatem sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151a § 1 zd. 1 p.p.s.a.), natomiast w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.).
Tym samym punktem wyjścia do oceny zaskarżonej decyzji musi być treść art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W przepisie tym określono zatem dwie przesłanki wydania przez organ odwoławczy decyzji, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, a mianowicie:
1) stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu oraz/lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych,
2) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Użycie w art. 138 § 2 k.p.a. spójnika "a" oznacza, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, chociaż jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą. W takim przypadku niezbędne jest bowiem dodatkowo wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie". Sytuacja taka będzie miała natomiast miejsce, np. gdy w trakcie rozpoznawania sprawy niezbędne okaże się przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznym zakresie, a wątpliwości organu odwoławczego, co do stanu faktycznego sprawy nie będą możliwe do wyeliminowania w trybie art. 136 § 1 k.p.a., w myśl którego organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Dlatego też należy przyjąć, że przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w całości będzie niezbędne w sytuacji, gdyby wydanie decyzji merytorycznej naruszyło zasadę dwuinstancyjności, np. ze względu na konieczność przeprowadzenia dowodów mających charakter podstawowy i rozstrzygający w danej sprawie, czy też wyznaczenia innego kręgu stron postępowania.
Nie ulega zatem wątpliwości, że regulacja zawarta w art. 138 § 2 k.p.a. stanowi wyjątek od zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.), zgodnie z którą sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I instancji podlega – co do zasady – w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ II instancji. Oznacza to, że w sytuacji, gdy nie ma przeszkód do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej i zakończenia jej merytoryczną decyzją drugoinstancyjną, niedopuszczalne – jako niezgodne z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego – jest podejmowanie decyzji kasacyjnej, tj. decyzji uchylającej decyzję organu I instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu przedmiotowy sprzeciw od decyzji nie zasługuje na uwzględnienie i jako taki podlega oddaleniu. Organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył bowiem przepisu art. 138 § 2 k.p.a., co mogłoby uzasadniać uwzględnienie wniesionego sprzeciwu i uchylenie kwestionowanej decyzji.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Wojewody z dnia [...] września 2018 r. (znak: [...]) uchylająca w całości decyzję Starosty [...] z dnia 24 lutego 2015 r., nr [...] (znak: [...]), którą organ I instancji orzekł o wygaszeniu ostatecznej decyzji własnej z dnia 29 sierpnia 2006 r. (znak: [...]) zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej pozwolenie na budowę dla inwestora M. B. dla inwestycji pn.: "Budowa sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących, ośmiu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej, czternastu zbiorników na ścieki na działce nr [...] w M. " i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Zaskarżona decyzja, z uwagi na swój kasatoryjny charakter, nie rozstrzyga zatem w sposób merytoryczny o uprawnieniach lub obowiązkach strony, a jedynie obliguje organ I instancji do ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego w koniecznym do wyjaśnienia zakresie, który ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie rozpoznawanej sprawy. Tym samym istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się zasadniczo do rozstrzygnięcia czy przyjęta przez organ odwoławczy ocena dotycząca konieczności ponowienia czynności postępowania dowodowego z zapewnieniem stronie czynnego udziału w tym postępowaniu uzasadniała w rozpatrywanej sprawie podjęcie kwestionowanego rozstrzygnięcia w oparciu o treść art. 138 § 2 k.p.a.
W tym zakresie wymaga przede wszystkim podkreślenia, że prowadzone w przedmiotowej sprawie postępowanie administracyjne było już poddane sądowej kontroli jego legalności w wyroku z dnia 4 grudnia 2015 r. (sygn. akt II SA/Kr 1147/15), na mocy którego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Wojewody z dnia 9 lipca 2015 r. (znak: [...]) utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 24 lutego 2015 r., nr [...] (znak: [...]) o wygaszeniu ostatecznej decyzji własnej z dnia 29 sierpnia 2006 r. (znak: [...]) zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej pozwolenie na budowę dla inwestora M. B. dla inwestycji pn.: "Budowa sześciu budynków mieszkalnych jednorodzinnych wolnostojących, ośmiu budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej, czternastu zbiorników na ścieki na działce nr [...] w M. ". W uzasadnieniu ww. wyroku wskazano przy tym, iż organ II instancji dopuścił się w toku prowadzonego postępowania odwoławczego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym poprzez niczym nieuzasadnione odstąpienie od przesłuchania świadka E. S. oraz wadliwe – przeprowadzone z naruszeniem art. 79 w zw. z art. 10 k.p.a. – przesłuchanie świadków H. K. oraz A. K., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższych naruszeń przepisów prawa procesowego, nakazano zatem organowi odwoławczemu powtórzenie dowodów z zeznań ww. świadków przy ponownym rozpoznaniu sprawy, z zachowaniem wymogów przewidzianych w przepisie art. 79 k.p.a., tj. po zawiadomieniu stron o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu. Wyrok ten uzyskał przymiot prawomocności, wobec oddalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny wniesionej od niego skargi kasacyjnej, a w związku z tym z uwagi na treść art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w tym orzeczeniu wiążą w sprawie zarówno organ odwoławczy ponownie rozpoznający sprawę, jak też i Sąd dokonujący kontroli zapadłej w następstwie powtórnie przeprowadzonego postępowania odwoławczego zaskarżonej decyzji.
Należy jednak w tym miejscu podkreślić, że w ramach ponownie prowadzonego postępowania odwoławczego Wojewoda, stosując się do przytoczonych powyżej wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wynikających z ww. wyroku z dnia 4 grudnia 2015 r. (sygn. akt II SA/Kr 1147/15), powziął wiadomość o śmierci świadka E. S. (autora projektu budowlanego), którego nie przesłuchano w poprzednio prowadzonym postępowaniu, a która to okoliczność – zgodnie z ww. wskazaniami – mogła mieć wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie zaznaczono, że kolejne z planowanych spotkań z udziałem kierownika budowy H. K. zostało odwołane z uwagi na to, że wiadomość o spotkaniu nie została doręczona wszystkim stronom postępowania z odpowiednim wyprzedzeniem. Ponadto w wyniku przeprowadzonej analizy całości przekazanego przez Starostę [...] materiału dowodowego Wojewoda uznał, że organ I instancji naruszył wynikającą z art. 10 k.p.a. zasadę zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu, co w jego ocenie przesądzało o konieczności powtórnego rozpoznania sprawy przez Starotę [...] Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy powołał się bowiem na pismo z dnia 24 lipca 2018 r. wniesione przez profesjonalnego pełnomocnika inwestora, w którym wskazano m.in., że R. B., będący wraz z inwestorem M. B. współwłaścicielem dz. nr [...] stanowiącej teren inwestycji, nie został zawiadomiony przez organ I instancji o wszczęciu postępowania w sprawie wygaszenia decyzji o pozwoleniu na budowę, zatem nie zapewniono mu możliwości brania udziału w tym postępowaniu, a nadto, że Starosta [...] wszczynając postępowanie w sprawie wygaszenia decyzji nie podjął kroków w celu sporządzenia aktualnej listy adresowej osób uprawnionych do udziału w tym postępowaniu, skutkiem czego, korespondencja przeznaczona dla inwestora była kierowana pod nieaktualny od czterech lat adres.
Tym samym mając na uwadze przywołane powyżej okoliczności w ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę należało uznać, iż spełnione zostały przesłanki wynikające z art. 138 § 2 k.p.a., uzasadniające uchylenie przez Wojewodę decyzji Starosty [...] z dnia 24 lutego 2015 r. Ustalenie bowiem, że którejkolwiek ze stron nie została zapewniona możliwość wzięcia czynnego udziału w czynnościach postępowania prowadzonego przez organ I instancji ma bowiem istotne znaczenie z punktu widzenia dochowania jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj. zasady dwuinstancyjności. Tego rodzaju naruszenie przepisów prawa procesowego wymaga bowiem ponowienia czynności dokonanych przez organ I instancji, przy jednoczesnym zapewnieniu wszystkim stronom możliwości wzięcia czynnego udziału w postępowaniu i dochodzenia przysługujących im praw, a więc przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego (co najmniej w znacznej części), którego zakres wykraczałby już poza uprawnienia wynikające z art. 136 k.p.a. W przeciwnym razie, całe postępowanie sprowadziłoby się tak naprawdę do jednej instancji, prowadząc tym samym do naruszenia wynikającej z art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania. Ponadto nie bez znaczenia dla zapadłego rozstrzygnięcia pozostaje ujawniona w toku ponownie prowadzonego postępowania odwoławczego okoliczność śmierci świadka E. S. (autora projektu budowlanego), gdyż wobec niemożności – zgodnie z zaleceniami Sądu orzekającego poprzednio w tej sprawie – jego przesłuchania z przyczyn obiektywnych, konieczne może okazać się rozszerzenie postępowania dowodowego o innego rodzaju dowody, niż wskazane w ww. wyroku z dnia 4 grudnia 2015 r. dla wyjaśnienia wszystkich wątpliwości istotnych z punktu widzenia wyniku załatwienia przedmiotowej sprawy. Podobnie też w tym zakresie – na co zwrócił uwagę organ odwoławczy – przedmiotem analizy organu I instancji powinny stać się uwagi podniesione przez profesjonalnego pełnomocnika inwestora w piśmie z dnia 24 lipca 2018 r. Z tych też powodów zasadnie uznano, że w przedmiotowej sprawie zaszła potrzeba rozpatrzenia sprawy ponownie w pierwszej instancji. Należy również zaznaczyć, że tego rodzaju rozstrzygnięcie, wobec przywołanej powyżej zmiany okoliczności faktycznych sprawy, nie narusza wskazań zawartych w zapadłym w sprawie ww. wyroku z dnia 4 grudnia 2015 r. W ocenie Sądu uzasadnienie kontrolowanej decyzji i jej argumentacja znajdujące potwierdzenie w aktach sprawy, w tym m.in. w ww. piśmie kierowanym przez pełnomocnika skarżącego do kontrolowanego organu uzasadnia zgodne z prawem skorzystanie przez ten organ z kompetencji zawartych w treści art. 138 § 2 k.p.a. Tym samym, zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, a przytoczona w niej argumentacja organu odwoławczego zasługuje na uwzględnienie.
Dlatego też w świetle powyższych ustaleń, odnoszenie się do merytorycznych uwag podniesionych w treści sprzeciwu, należało uznać w okolicznościach przedmiotowej sprawy co najmniej za przedwczesne.
Mając zatem powyższe na uwadze, na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło