II OSK 465/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-12-13

Skład orzekający: Jacek Chlebny, Roman Hauser, Andrzej Irla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest nałożenie grzywny w celu przymuszenia na piastuna organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego w celu wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie jest dopuszczalne nałożenie grzywny w celu przymuszenia na piastuna organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego. Przepis art. 120 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który przewiduje możliwość nałożenia grzywny na ustawowego przedstawiciela zobowiązanego lub osobę bezpośrednio czuwającą nad wykonaniem obowiązku, nie obejmuje swoim zakresem organów gminy. Wskazana w przepisie 'organizacja samorządowa' nie może być utożsamiana z organem samorządu terytorialnego, lecz z organizacją społeczną.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia grzywny w celu przymuszenia na Prezydenta Miasta Konina za niewykonanie obowiązku usunięcia uchybień weterynaryjnych w schronisku dla zwierząt. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił postanowienia organów obu instancji, uznając, że art. 120 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji został wadliwie zastosowany, ponieważ prezydent miasta nie jest przedstawicielem ustawowym miasta ani osobą, do której należy bezpośrednie czuwanie nad wykonaniem obowiązku w rozumieniu tego przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wielkopolskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Poznaniu od wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Wielkopolskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Poznaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie Sędzia NSA Roman Hauser Sędzia del. NSA Andrzej Irla (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2018r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wielkopolskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 listopada 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 836/17 w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta Konina na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Poznaniu z dnia [..] nr [..] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Poznaniu na rzecz Prezydenta Miasta Konina kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 22 listopada 2017 r. (sygn. akt IV SA/Po 836/17) po rozpoznaniu sprawy ze skargi Prezydenta Miasta Konina na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Poznaniu z dnia [..]r. (nr [..]) w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Lekarza Weterynarii w Koninie z dnia [..]r. znak [..], i orzekł o zwrocie skarżącemu kosztów postępowania. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Postanowieniem z dnia [..]. Powiatowy Lekarz Weterynarii w Koninie nałożył na Miasto Konin grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku ustalonego decyzją z dnia [..]r. (nr [..]) nakazującą usunięcie uchybień weterynaryjnych w prowadzonym schronisku dla zwierząt i dostosowanie – we wskazanym terminie – tego schroniska do wymaganych prawem warunków. Postanowienie to zostało uchylone postanowieniem Wielkopolskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii (zwanego dalej "WWLW") z dnia [..] (nr [..]). Kolejnym postanowieniem dnia [..] (nr [..]) Powiatowy Lekarz Weterynarii w Koninie nałożył na S. M. - kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej Urzędu Miejskiego w Koninie grzywnę w celu przymuszenia do wykonania wskazanego wyżej obowiązku. Postanowienie to zostało uchylone postanowieniem WWLW z dnia [..]r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Powiatowy Lekarz Weterynarii w Koninie postanowieniem z dnia [..] (nr [..]) na podstawie art. 119 § 1, art. 120 § 2, art. 121 § 2 oraz art. 122 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r. poz. 1619; zwanej dalej "u.p.e.a.") nałożył na Józefa Nowickiego - Prezydenta Miasta Konina grzywnę w wysokości 500 zł oraz wezwał Miasto Konin do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym numer 1, a polegającego na wykonaniu zadaszenia kojców dla zwierząt o numerach 22, 23, 24, 25, 26, 55, 56, 57, w schronisku dla zwierząt zlokalizowanym w Koninie przy ul. G. 7a. Odwołano się przy tym do wymogów przewidzianych w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, określając termin wykonania obowiązku. Zażalenie na wskazane wyżej postanowienie wniósł Prezydent Miasta Konina. Wielkopolski Wojewódzki Lekarz Weterynarii w Poznaniu postanowieniem z [..] (nr [..]) utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Wyjaśnił, że źródłem obowiązku nałożonego na Miasto Konin jest ostateczna decyzja Powiatowego Lekarza Weterynarii w Koninie z dnia [..] (nr [..]). Wynikające z tej decyzji obowiązki winny zostać wykonane, a w razie bezczynności zobowiązanego wierzyciel obowiązany jest na mocy art. 6 u.p.e.a. uruchomić środki prawne niezbędne do realizacji tych obowiązków. Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie została prawidłowo zastosowany art. 120 § 2 u.p.e.a., który określa, na kogo nakłada się grzywnę w celu przymuszenia, gdy zobowiązanym do wykonania obowiązku jest jednostka organizacyjna. W takim przypadku, grzywnę nakłada się na ustawowego przedstawiciela tej jednostki, zobowiązanego lub na osobę, do której należy bezpośrednie czuwanie nad wykonaniem przez zobowiązanego obowiązków tego rodzaju, jakim jest egzekwowany obowiązek. Wskazane podmioty powinny być adresatami postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Zdaniem organu odwoławczego prawidłowe było zatem ustalenie podmiotu, do którego Powiatowy Lekarz Weterynarii w Koninie skierował postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. W ocenie organu II instancji, Powiatowy Lekarz Weterynarii w Koninie prawidłowo zastosował procedurę nakładania grzywny ponieważ do zobowiązanej jednostki samorządowej skierowano najpierw upomnienie, zgodnie z art. 15 u.p.e.a. Prawidłowo też wystawiono tytuł wykonawczy, określając podlegające wykonaniu obowiązki (stosownie do art. 27 § 1 u.p.e.a.). Upomnienie oraz tytuł wykonawczy zostały doręczone do urzędu w dniu 25 stycznia 2016 r. W ocenie organu odwoławczego, możliwość wypowiedzenia się w sprawie w oparciu o art. 10 kpa umożliwiono stronie w postępowaniu odwoławczym. Grzywna jest w realiach niniejszej sprawy odpowiednia do przymuszenia wykonania obowiązku i stanowi wystarczającą dolegliwość, by spełnić swoje zadanie, polegające na skutecznym zmobilizowaniu zobowiązanego do zintensyfikowania działań skuteczniejszych niż dotychczas stosowane a które prowadziłyby do wykonania obowiązku nałożonego decyzją administracyjną. Ponadto, zdaniem Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Poznaniu, prawidłowo skierowano upomnienie i tytuł wykonawczy do strony postępowania. Wskazał organ odwoławczy bowiem, że z art. 11a ust. 1 pkt.2 u.s.g. wynika, iż organem gminy miejskiej jest prezydent miasta, który kieruje bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz. Jest więc osobą, do której należy bezpośrednie czuwanie nad wykonaniem obowiązków nałożonych decyzją administracyjną. Stanowisko, że to rada gminy uchwala budżet i brak środków na wykonanie decyzji administracyjnej wynika właśnie z tej uchwały, pozostaje w sprzeczności z opublikowanymi na stronie BIP Urzędu Miejskiego w Koninie uchwałami budżetowymi. Zauważył organ odwoławczy, że w uchwale Nr 247 Rady Miasta Konina z dnia 16 grudnia 2015 roku w sprawie uchwały budżetowej na 2016 rok, jak i w uchwale Nr 447 z dnia 19 grudnia 2016 r. w sprawie uchwały budżetowej na 2017 rok, w § 6 upoważniono Prezydenta Miasta Konina do dokonywania przeniesień wydatków między rozdziałami i paragrafami klasyfikacji budżetowej, w ramach działu na wynagrodzenia i uposażenia ze stosunku pracy, wydatków majątkowych między zadaniami oraz przeniesienia wydatków bieżących na wydatki majątkowe, a także wydatków majątkowych na wydatki bieżące w ramach działu. Ponadto obie uchwały, w § 2 wskazywały na istnienie nadwyżki budżetowej. W tej sytuacji nie można mówić o braku możliwości wykonania decyzji przez zobowiązanego. Nie można również uznać, aby wysokość zastosowanej grzywny (500 zł) była nadmierna i niewspółmierna do zobowiązań wynikających z decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Prezydent Miasta Konina zarzucił naruszenie: - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez wskazanie, iż zostało postanowienie wydane w stosunku do innego podmiotu niż podmiot wobec którego wszczęto postępowanie, - art. 18 u.p.e.a. w zw. z art. 61 k.p.a. poprzez ich pominięcie, a w konsekwencji niewydanie i niedoręczenie stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania z urzędu, - art. 6 § 1 u.p.e.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, w której z okoliczności sprawy wynika, że nie zachodzą żadne obiektywne przesłanki pozwalające przyjąć, iż skarżący w jakikolwiek sposób uchyla się od wykonania obowiązku, - art. 120 § 2 u.p.e.a. poprzez jego zastosowanie i uznanie, iż organ I instancji prawidłowo zastosował wskazany przepis przy rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy, podczas gdy na gruncie sprawy skarżący nie powinien ponosić jakiejkolwiek odpowiedzialności, co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego nałożenia kary i wydania zarówno orzeczenia I instancji, jak i orzeczenia II instancji z rażącym naruszeniem prawa, - art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący i wszechstronny zebranego w sprawie materiału dowodowego, - art. 30 ust. 2 pkt 2 u.s.g. poprzez jego błędne zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że w oparciu o fakt, iż skoro wójt (burmistrz, prezydent) wykonuje uchwały rady gminy, to daje to podstawę do nałożenia na niego grzywny, w sytuacji kiedy przepis ten w rzeczywistości nakłada na wójta (burmistrza, prezydenta) jedynie obowiązek określania sposobu wykonania uchwały i nie daje podstawy prawnej do ponoszenia przez niego z tego tytułu jakiejkolwiek odpowiedzialności, - art. 11a ust 1. pkt 2 u.s.g. poprzez jego błędną interpretację i przyjęcie, że z faktu, iż prezydent miasta jest organem gminy miejskiej, kierującym bieżącymi sprawami, reprezentującym ją na zewnątrz i bezpośrednio czuwającym nad wykonaniem obowiązków nałożonych decyzją administracyjną wynika, że w konsekwencji można uznać, że to do jego wyłącznej kompetencji należy dokonywanie zmian w budżecie, podczas gdy to rada gminy posiada kompetencje do uchwalania budżetu i dokonywania w nim zmian. Prezydent Miasta Konina wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia, ewentualnie o jego uchylenie, o stwierdzenie nieważności postanowienia organu I instancji z dnia [..]r. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 22 listopada 2017 r. orzekł w sposób wskazany na wstępie niniejszego uzasadnienia. Przedstawił regulacje dotyczące wszczęcia i zasad prowadzenia egzekucji administracyjnej oraz istotę grzywny w celu przymuszenia. Wskazał m.in, że w rozpoznawanej sprawie, grzywna w celu przymuszenia nałożona została na Józefa Nowickiego, tj. piastuna funkcji organu, jakim jest Prezydenta Miasta Konina. Podkreślił sąd I instancji, że art. 120 § 2 u.p.e.a. stanowi, iż w sytuacji, gdy zobowiązanym jest osoba fizyczna działająca przez ustawowego przedstawiciela, przedsiębiorstwo państwowe lub inna państwowa jednostka organizacyjna, organizacja spółdzielcza, samorządowa, zawodowa lub inna społeczna osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, grzywnę nakłada się na ustawowego przedstawiciela zobowiązanego lub na osobę, do której należy bezpośrednie czuwanie nad wykonywaniem przez zobowiązanego obowiązków tego rodzaju, jakim jest egzekwowany obowiązek. Jednocześnie, grzywna ta może być nałożona na zobowiązaną osobę prawną lub jednostkę organizacyjną, jeżeli jest to niezbędne dla przymuszenia wykonania obowiązku. W ocenie WSA w Poznaniu, organy obydwu instancji wadliwie zastosowały cytowany art. 120 § 2 u.p.e.a. nakładając grzywnę w celu przymuszenia na Józefa Nowickiego – Prezydenta Miasta Konina. Organ I instancji błędnie przyjął, że prezydent miasta jest przedstawicielem ustawowym miasta na prawach powiatu. Zdaniem orzekającego sądu, nie budzi wątpliwości to, że użyte w art. 120 § 2 u.p.e.a. sformułowanie "ustawowego przedstawiciela zobowiązanego" dotyczy cywilistycznej konstrukcji przedstawicielstwa strony, która nie może być utożsamiana – jak przyjął to organ I instancji – z publicznoprawną konstrukcją organu wykonawczego gminy. Błędnym było również przyjęcie przez organ II instancji, że Prezydenta Miasta Konina można uznać za osobę, do której należy bezpośrednie czuwanie nad wykonywaniem przez zobowiązanego egzekwowanego obowiązku. Zwrócił WSA w Poznaniu uwagę, że zgodnie z art. 2 ust. 2 u.s.g. gmina posiada osobowość prawną. W myśl art. 11a. 1 u.s.g., organami gminy są rada gminy oraz wójt (burmistrz, prezydent miasta). Prezydent miasta kieruje bieżącymi sprawami miasta oraz reprezentuje je na zewnątrz (art. 31 w związku z art. 11a ust. 3 u.s.g.). Art. 120 § 2 u.p.e.a. przewiduje natomiast możliwości nałożenia grzywny w celu przymuszenia na osobę, do której należy bezpośrednie czuwanie nad wykonywaniem przez zobowiązanego obowiązków tego rodzaju, jakim jest egzekwowany obowiązek tylko w przypadku gdy zobowiązanym jest przedsiębiorstwo państwowe lub inna państwowa jednostka organizacyjna, organizacja spółdzielcza, samorządowa, zawodowa lub inna społeczna osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej. Podkreślił sąd I instancji, że wprawdzie w nadesłanych aktach sprawy brak jest decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w Koninie z dnia [..]r., jednak bezspornym jest, że zobowiązanym do wykonania egzekwowanego obowiązku było Miasto Konin. Ta jednostka nie zalicza się jednak do żadnego z podmiotów wymienionych w art. 120 § 2 u.p.e.a., co nie pozwalało organowi na zastosowanie tego przepisu w stanie faktycznym sprawy. Powyższe oznacza, że zarówno zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji wydane zostały z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 120 § 2 u.p.e.a. Z uwagi na stwierdzone uchybienia oraz braki w nadesłanych aktach administracyjnych, w ocenie sądu I instancji przedwczesnym byłoby odnoszenie się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze. Sąd zalecił m.in. aby w ponownie prowadzonym postępowaniu, organ rozważył możliwość zastosowania przewidzianych prawem środków egzekucyjnych wobec podmiotu wymienionego w tytule egzekucyjnym. Skargę kasacyjną od opisanego wyżej wyroku WSA w Poznaniu z dnia 22 listopada 2017 r. wniósł Wielkopolski Wojewódzki Lekarz Weterynarii w Poznaniu. Jako podstawę skargi kasacyjnej wskazał naruszenie przez sąd I instancji art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018 r., poz. 1302; dalej p.p.s.a.), tj. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną wykładnię i uznanie, że art. 120 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie stosuje się do organów gminy i uznanie, że prezydent miasta nie ponosi odpowiedzialność za zobowiązania osoby prawnej, której jest organem wykonawczym. Domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmiany zaskarżonego wyroku i oddalenie w całości zażalenia Prezydenta Miasta Konina. Nadto, żądał zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu podał, że w sprawie zachodzi istotne zagadanie prawne stosowania przepisu art.120 § 2 u.p.e.a. w stosunku do jednostek samorządu terytorialnego, które powstały po wejściu w życie przepisów ustawy o egzekucji w administracji. W ocenie skargi kasacyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu dokonał tylko językowej wykładni tego przepisu, pomijając inne rodzaje wykładni. Stanowisko sądu I instancji powoduje, że przedstawiciele ustawowi jednostek samorządu terytorialnego są zwolnieni z odpowiedzialności za wykonanie decyzji administracyjnych, które nakładają obowiązki na te jednostki. Uznał również orzekający sąd, że organ wykonawczy gminy, jakim jest w niniejszej sprawie prezydent, nie ponosi odpowiedzialności w postępowaniu egzekucyjnym, bowiem nie czuwa bezpośrednio nad wykonaniem przez zobowiązanego (gminę) obowiązków nałożonych decyzją administracyjną. Stanowisko to – zdaniem skarżącego kasacyjnie - narusza zasady wykładni historycznej i celowościowej. W ocenie skargi kasacyjnej, organy państwowe mają obowiązek doprowadzać do wykonania wszystkich swoich decyzji. Wyłączenie przepisów dotyczących egzekwowania obowiązków wynikających z decyzji o charakterze niepieniężnym, w stosunku do organów reprezentujących samorząd terytorialny, uniemożliwia wykonanie tych zadań. Skoro gmina może być stroną postępowania administracyjnego i jest reprezentowana w tym postępowaniu przez swój organ, to również ten organ winien odpowiadać za wykonanie decyzji nakładającej obowiązek o charakterze niepieniężnym, o ile nie wskaże innej osoby odpowiedzialnej. Odpowiedź na skargę kasacyjną wniósł Prezydent Miasta Konina. Domagał się oddalenia skargi kasacyjnej oraz zasądzenia kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 par. 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 par. 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Powyższe oznacza, że zakres rozpoznawania sprawy wyznaczyła, przez wskazanie podstaw kasacyjnych, strona wnosząca skargę kasacyjną. Strona, która kwestionuje orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wnosząc skargę kasacyjną, obowiązana jest wskazać przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania, które jej zdaniem zostały przez Sąd naruszone (art. 174 p.p.s.a.), a nadto obowiązana jest uzasadnić przytoczone podstawy kasacyjne (art. 176 par. 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, w związku z czym podlegała oddaleniu. Niezasadnie bowiem zarzucono Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 120 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2018 r., poz. 1314; dalej u.p.e.a.). Zasadniczym zagadnieniem podlegającym ocenie na gruncie niniejszej sprawy jest ustalenie, czy dopuszczalne jest nałożenie grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym - na piastuna organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego. W ocenie NSA, za trafne uznać należy stanowisko zajęte w zaskarżonym wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wykluczające wskazaną wyżej możliwość. Zgodnie bowiem z art. 120 par. 1 u.p.e.a., grzywna w celu przymuszenia może być nakładana zarówno na osoby fizyczne, jak i osoby prawne, a także na jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej. Paragraf 2 tego przepisu wskazuje, że grzywnę w celu przymuszenia nałożyć można także na ustawowego przedstawiciela zobowiązanego lub na osobę, do której należy bezpośrednie czuwanie nad wykonywaniem przez zobowiązanego obowiązków tego rodzaju, jakim jest egzekwowany obowiązek. Objęte wskazanym przepisem art. 120 par. 2 u.p.e.a. podmiotowe rozszerzenie dopuszczalności nałożenia grzywny w celu przymuszenia, odnosi się jednak wyłącznie do sytuacji, gdy zobowiązanym będzie osoba fizyczna działająca przez ustawowego przedstawiciela, a także przedsiębiorstwo państwowe lub inna państwowa jednostka organizacyjna, organizacja spółdzielcza, samorządowa, zawodowa lub inna społeczna osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej. Z cytowanego przepisu wynika zatem, że – jedynie względem precyzyjnie wskazanej kategorii zobowiązanych - dopuszczalne jest nałożenie grzywny w celu przymuszenia na "ustawowego przedstawiciela zobowiązanego" lub na "osobę, do której należy bezpośrednie czuwanie nad wykonywaniem nałożonych obowiązków". Skarga kasacyjna akcentowała, że imiennie wskazany prezydent miasta ponosi odpowiedzialność za zobowiązania osoby prawnej, której jest organem wykonawczym, i przepis art. 120 par. 2 u.p.e.a. stosować także należy do organów gminy. Zwrócić jednak należy uwagę, że zastosowanie powyższego przepisu i nałożenie grzywny w celu przymuszenia na osobę, "do której należy bezpośrednie czuwanie nad wykonywaniem nałożonych obowiązków" wchodzić może w rachubę wyłącznie względem wskazanej w cytowanym przepisie kategorii podmiotów zobowiązanych. Analiza zaś art. 120 par. 2 u.p.e.a. prowadzi do wniosku, iż przepis ten nie odnosi się do podmiotu, który w kontrolowanej przez sąd I instancji sprawie był zobowiązanym (Miasto Konin). Przepis ten wymienia, co prawda, "organizację samorządową" ale ta jednostka nie może być utożsamiana z organem samorządu terytorialnego, lecz z organizacją społeczną, co wynika z art. 5 par. 2 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, mającego zastosowanie w związku z odesłaneim zawartym w art. 18 u.p.e.a. Oznacza to więc, że brak jest podstaw prawnych do nałożenia w trybie art. 120 par. 2 u.p.e.a. grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym - na piastuna organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego. Sugerowana zaś w skardze kasacyjnej wykładnia powyższego przepisu, byłaby niedopuszczalną wykładnią contra legem, która skutkowałaby nakładaniem dolegliwej grzywny na określony podmiot, bez koniecznego w tym względzie upoważnienia ustawowego. Mając na uwadze przedstawione rozważania uznać należało, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw. W związku z powyższym, na podstawie art. 184 p.p.s.a., w pkt 1 sentencji, orzeczono o jej oddaleniu. O kosztach (pkt 2 sentencji) orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie oddalenia skargi kasacyjnej strona, która wniosła skargę kasacyjną, obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez skarżącego - jeżeli zaskarżono skargą kasacyjną wyrok sądu pierwszej instancji uwzględniający skargę. Zauważyć przy tym należy, iż zgodnie z uchwałą 7 sędziów NSA z dnia 19.11.2012 r. (sygn. akt II FPS 4/12) - art. 204 i art. 205 § 2-4 w związku z art. 207 § 1 p.p.s.a. wraz z właściwymi przepisami odrębnymi, do których odsyła art. 205 § 2 i 3 tej ustawy, stanowią podstawę do zasądzenia zwrotu kosztów za wniesienie sporządzonej przez profesjonalnego pełnomocnika odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło