II SA/Rz 1322/18

WyrokWSA w Rzeszowie2018-12-18

Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa, Małgorzata Wolska, Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Komisarza Wyborczego o wygaśnięciu mandatu radnego, wydane na podstawie niezłożenia wniosku o urlop bezpłatny w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów, jest zgodne z prawem, jeśli interpretacja terminu rozpoczęcia biegu tego urlopu uległa zmianie w trakcie procedury wyborczej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że wygaśnięcie mandatu radnego z powodu niezłożenia wniosku o urlop bezpłatny w terminie było niezasadne. Sąd stwierdził, że zmiana wykładni przepisów dotyczących biegu terminu do złożenia wniosku o urlop bezpłatny w trakcie procedury wyborczej, wprowadzona przez Państwową Komisję Wyborczą, podważa zgodność z prawem zastosowania tej zmienionej wykładni wstecz wobec radnego, który działał w oparciu o wcześniejsze, utrwalone zasady.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Komisarza Wyborczego o wygaśnięciu mandatu radnego, który był jednocześnie kierownikiem w jednostce organizacyjnej powiatu. Komisarz stwierdził wygaśnięcie mandatu, ponieważ radny nie złożył wniosku o urlop bezpłatny w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów. Radny zaskarżył postanowienie, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów dotyczących organu ogłaszającego wyniki wyborów oraz początku biegu terminu do złożenia wniosku o urlop bezpłatny. Skarżący argumentował, że termin powinien być liczony od dnia ogłoszenia wyników w Dzienniku Ustaw przez Państwową Komisję Wyborczą, a nie przez Komisarza Wyborczego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od Komisarza Wyborczego na rzecz skarżącego kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Piotr Godlewski Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi W. R. na postanowienie Komisarza Wyborczego z dnia [...] listopada 2018 r. w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Komisarza Wyborczego na rzecz skarżącego W. R. kwotę 480 zł /słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. II SA/Rz 1322/18 U z a s a d n i e n i e Przedmiotem skargi W.R. jest postanowienie Komisarza Wyborczego z [...] listopada 2018 r. dotyczące wygaśnięcia mandatu radnego. Postanowieniem tym Komisarz, działając na podstawie art. 383 § 2a i § 4a oraz art. 384 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2018 r., poz. 754, 1000 i 1349, dalej: u.K.w.) w zw. z art. 24 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2018 r., poz. 995, 1000, 1349 i 1432, dalej: u.s.p.) stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego Rady Powiatu [...] wybranego w okręgu wyborczym nr 1 z listy nr 17 – Komitet Wyborczy Samorząd i Gospodarka, który wykonywał pracę w ramach stosunku pracy jako kierownik w jednostce organizacyjnej Powiatu [...] w której uzyskał mandat radnego i nie złożył wniosku o urlop bezpłatny w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów przez Komisarza Wyborczego, co jest równoznaczne ze zrzeczeniem się mandatu radnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na postanowienie Komisarza Wyborczego z [...] listopada 2018 r. (wniesionej za jego pośrednictwem 23 listopada 2018 r.) W.R. - reprezentowany przez adwokata - zwrócił się o jego uchylenie i umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zarzucając naruszenie: 1. art. 24 ust. 1 u.s.p. w zw. z art. 382 w zw. z art. 160 § 1 pkt 7 K.w. oraz w zw. z art. 168 § 1 K.w. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że właściwym organem wyborczym który ogłasza wyniki wyborów jest Komisarz Wyborczy, podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisu prowadzi do wniosku, że: - właściwym organem wyborczym, zgodnie z art. 382 K.w., który ogłasza wyniki wyborów do rad jest Państwowa Komisja Wyborcza, - 7-dniowy termin, o którym mowa w art. 24 ust. 1 u.s.p. jest terminem ustawowym, którego bieg rozpoczyna się od dnia ogłoszenia wyników wyborów w Dzienniku Ustaw przez Państwową Komisję Wyborczą na podstawie art. 382 u.K.w.; - 7-dniowy termin, o którym mowa w art. 24 ust. 1 u.s.p. należy liczyć od dnia 30 października 2018 r., w którym obwieszczenie PKW zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw; - komisarz wyborczy w ramach przyznanych kompetencji jedynie "podaje do publicznej wiadomości, w formie obwieszczenia, wyniki wyborów" do rad oraz wyborów wójtów na obszarze województwa, co nie jest równoznaczne z ogłaszaniem wyników wyborów w rozumieniu art. 382 K.w.; 2. art. 383 § 2a K.w. w zw. z art. 24 ust. 1 u.s.p. poprzez jego zastosowanie i stwierdzenie wygaśnięcia mandatu w sytuacji, gdy w ogóle nie wystąpiła przyczyna wygaśnięcia mandatu skarżącego, a to z uwagi na fakt, że pozostając nieprzerwanie na urlopie bezpłatnym od dnia [...] listopada 2014 r. aż do dnia rozwiązania stosunku pracy na mocy porozumienia stron z dniem [...] listopada 2018 r. w ogóle nie wykonywał pracy w ramach stosunku pracy w jednostce organizacyjnej powiatu [...]; 3. art. 383 § 2 K.w. w zw. z art. 383 § 1 pkt 4 K.w. poprzez jego zastosowanie i stwierdzenie wygaśnięcia mandatu radnego organu stanowiącego jednostki samorządu terytorialnego z powodu naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności. W odpowiedzi na skargę Komisarz zawnioskował o oddalenie skargi. Zaznaczył, że kwestionowane postanowienie wydane zostało na podstawie obowiązujących przepisów prawa, tj. przepisów K.w., u.s.p. oraz w oparciu o wyjaśnienia PKW z [...] października i [...] listopada 2018 r., które na podstawie art. 161 § 1 K.w. są wiążące dla komisarzy wyborczych i prezentują aktualną wykładnię prawa. W jego ocenie stanowisko skarżącego oparte jest na nieaktualnym orzecznictwie, wykładni i poglądach. Wyjaśniono, że zaskarżonym postanowieniem Komisarz stwierdził wygaśniecie mandatu radnego, bowiem skarżący – jako kierownik w jednostce organizacyjnej powiatu – złożył wniosek o urlop bezpłatny po upływie 7-dniowego terminu do dokonania tej czynności. Wynikało to z faktu otrzymania [...] listopada 2018 r. w godzinach popołudniowych przez Krajowe Biuro Wyborcze Delegaturę w [...] pisma Starosty [...], z którego wynikało, że W.R. – jako kierownik jednostki organizacyjnej powiatu (PUP w [...]) złożył wniosek o urlop bezpłatny z naruszeniem 7-dniowego terminu. Starosta wskazał na konieczność podjęcia stosownych działań i potraktowanie sprawy jako pilnej z uwagi na fakt, że na dzień [...] listopada 2018 r. godz. 10.00 zaplanowano I Zwyczajną Sesję Rady Powiatu [...]. Jak wyjaśnił Komisarz, już na tamtym etapie ani skarżący ani inny podmiot nie wskazywały, że stosunek pracy skarżącego miał zostać rozwiązany na mocy porozumienia stron z dniem [...] listopada 2018 r. Ta informacja została przedstawiona przez Starostę już po wydaniu przez Komisarza kwestionowanego postanowienia. Jego zdaniem, porozumienie stron stanowi w istocie następstwo tej decyzji – i mimo umieszczonej na nim daty – nie zostało w tym dniu zawarte. Komisarz podkreślił, że niezależnie od bytu stosunku pracy kształtowanego przez strony już po upływie terminu do złożenia wniosku o urlop bezpłatny, wygaśnięcie mandatu w ustalonym stanie faktycznym jest prawidłowe. Jest ono swoistą sankcją za zachowanie niezgodne z prawem, tj. za złożenie wniosku o urlop po upływie ustawowego terminu. Stwierdzenie zaś wygaśnięcia mandatu miało charakter deklaratoryjny. W dalszej części odpowiedzi na skargę Komisarz szczegółowo odniósł się do poszczególnych zarzutów podniesionych przez skarżącego, wywodząc, iż dokumentacja na jaką powołuje się strona skarżąca w znacznej części zawiera nieaktualną wykładnię przepisów prawa wyborczego, istotnie zmienioną ostatnimi wyjaśnieniami PKW, wiążącymi organy wyborcze, w tym komisarza. To powoduje, że zarzuty skarg są bezzasadne. Odnosząc się do zarzutu braku uprawnień komisarza wyborczego do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu zauważył, że niezasadnie powołano się w tej kwestii na art. 383 § 1 pkt 5 K.w., który nie znajduje w sprawie zastosowania. Wygaśnięcie mandatu radnego nastąpiło na podstawie art. 24 ust. 1 i 5 u.s.p., art. 383 § 2a (odnośnie terminu), art. 383 § 4a (odnośnie doręczenia) oraz art. 384 § 1 K.w. (odnośnie trybu wyborczego). Zaniechanie złożenia przez radnego wniosku o urlop bezpłatny, względnie złożenie go po upływie ustawowego terminu jest równoznaczne ze zrzeczeniem się mandatu (art. 24 ust. 1 i ust. 5 u.s.p.). Komisarz wyjaśnił także, że w pkt 2 wyjaśnień PKW z [...] października 2018 r. wskazano, że wygaśnięcie mandatu stwierdza w tym przypadku komisarz wyborczy w trybie art. 383 § 2a K.w. Należy więc przyjąć, że niezłożenie przez radnego wniosku o urlop bezpłatny jest równoznaczne ze zrzeczeniem się mandatu, a postanowienie w tym przedmiocie wydaje komisarz wyborczy. Zrzeczenie się mandatu o którym mowa w art. 383 § 2a K.w. dotyczy również zrzeczenia się mandatu o którym mowa w art. 24 ust. 5 u.s.p. Komisarz wyjaśnił także, że na gruncie ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2018 r., poz. 994) - zawierającej analogiczne unormowanie jak w u.s.p. – wyrażono w orzecznictwie pogląd, że zrzeczenie się mandatu o którym mowa w art. 24b u.s.g. jest tożsame z pisemnym zrzeczeniem się mandatu. Również w aktualnym piśmiennictwie podkreśla się, że fakt zrzeczenia się mandatu o jakim mowa w art. 24 ust. 5 u.s.p. wymaga potwierdzenia postanowieniem komisarza wyborczego w terminie 14 dni od dnia wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu. Wbrew zarzutom skargi, to zatem Komisarz a nie rada gminy stwierdza wygaśnięcie mandatu radnego z ww. powodu. W kwestii zarzutu dotyczącego początku biegu terminu do złożenia wniosku o urlop bezpłatny w rozumieniu art. 24 u.s.p. Komisarz wyjaśnił, że w pkt 5 wyjaśnień PKW z [...] października 2018 r. wskazano, że wniosek o urlop bezpłatny winien być złożony w ciągu 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów przez właściwy organ wyborczy. W wyjaśnieniach z [...] listopada 2018 r. PKW zaprezentowała interpretację na tle art. 24b ust. 1 u.s.g., co znajduje zastosowanie również w odniesieniu do u.s.p. Przez ogłoszenie wyników wyborów przez właściwy organ wyborczy należy rozumieć datę ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa obwieszczenia właściwego komisarza wyborczego odpowiednio o wynikach wyborów do rad oraz wyborów wójtów na obszarze województwa. Nie jest to termin wskazywany w art. 382 K.w. (powoływany przez skarżącego), a termin o jakim mowa w art. 168-169 K.w. W ocenie organu, nie ma racji skarżący twierdząc, że komisarz wyborczy "jedynie" podaje do publicznej wiadomości wyniki wyborów, obwieszcza je. Jak wynika z art. 160 § 1 pkt 7 K.w., ustalanie i ogłaszanie wyników głosowania i wyników wyborów w zakresie określonym przepisami szczególnymi Kodeksu należy do kompetencji komisarza. Dopiero na podstawie obwieszczeń komisarzy (art. 168 § 1 K.w.) – co następuje wcześniej – PKW ogłasza w Dz. U. RP i podaje do publicznej wiadomości, w formie obwieszczenia, zbiorcze wyniki wyborów do rad na obszarze kraju. W dalszej części Komisarz podał, że niezależnie od wyjaśnień w tej materii złożonych przez PKW, takie stanowisko wynika z wykładni systemowej. W zakresie wyborów samorządowych termin do podejmowania czynności przewidzianych prawem jest determinowany ogłoszeniem w dzienniku urzędowym województwa obwieszczenia właściwego komisarza wyborczego odpowiednio o wynikach wyborów do rad oraz wyborów wójtów na obszarze województwa. W rozpoznawanej sprawie ogłoszenie – podanie wyników wyborów do publicznej wiadomości przez komisarza wyborczego w [...] I - miało miejsce [...] października 2018 r. Również jako niezasługujący na akceptację Komisarz uznał zarzut skargi, że stwierdzenie wygaśnięcia mandatu było nieprawidłowe, bowiem od dnia [...] listopada 2014 r. do [...] listopada 2018 r. skarżący nie wykonywał pracy w ramach stosunku pracy i jego wniosek z 2014 r. "rozciąga się" na kolejną kadencję 2018 - 2023. Organ przyznał, że oczywistym jest, że skarżący w ramach urlopu bezpłatnego w latach 2014 - 2018 nie świadczył pracy, bowiem pozostawał na urlopie bezpłatnym w związku z mandatem w poprzedniej kadencji organów samorządowych. Istotą urlopu bezpłatnego jest zaprzestanie świadczenia pracy, czasowe zawieszenie stosunku pracy, zwolnienie pracownika z obowiązku wykonywania zatrudnienia i zwolnienie pracodawcy z wypłaty wynagrodzenia. Stosunek pracy trwa nadal, wzajemnie zostają zawieszone prawa i obowiązki stron tego stosunku. Organ podkreślił, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje faktyczne niewykonywanie przez skarżącego obowiązków wynikających ze stosunku pracy w okresie 2014 - 2018. Wniosek o urlop bezpłatny i jego udzielenie jest powiązane z konkretną kadencją. Mandat radnego jest instytucją kadencyjną, w związku z tym urlop ten nie może występować jako urlop na czas nieoznaczony. Obowiązek uzyskania urlopu bezpłatnego ma charakter bezwarunkowy w świetle każdej z ustaw samorządowych. Kadencje organów samorządowych są usytuowane w czasie, nie są oderwane od jego ram i granic. Nie jest tak, że skoro skarżący korzystał z urlopu bezpłatnego w latach 2014 - 2018, to jest zwolniony z obowiązku złożenia wniosku o ten urlop na kolejną kadencję. Każdy mandat jest traktowany odrębnie i rodzi obowiązek ponowienia wniosku o urlop bezpłatny na kolejny okres (kadencję). Jako nadużycie prawa Komisarz ocenił twierdzenie skarżącego, że jego wniosek o urlop bezpłatny złożony w 2014 r. nie był ograniczony kadencją 2014 - 2018. Wobec takiego stanowiska organ poddał w wątpliwość okoliczność złożenia dnia 2 listopada 2018 r. wniosku o urlop bezpłatny odnoszącego się do okresu 2018 - 2023, skoro skarżący pozostawał w przekonaniu, że poprzedni wniosek rodzi skutki na przyszłość (na kolejne kadencje). W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżącego o urlop bezpłatny wpłynął z dwudniowym opóźnieniem, tj. [...] listopada 2018 r. Termin 7 dni do zgłoszenia wniosku o urlop bezpłatny, liczony od ogłoszenia wyników wyborów (w istocie ogłoszenia obwieszczenia komisarza wyborczego w dzienniku wojewódzkim, co miało miejsce [...] października 2018 r.) jest terminem warunkującym zachowanie uprawnień (mandatu radnego). Jest to termin zawity prawa materialnego, a zdarzeniem powodującym jego zachowanie jest dotarcie do pracodawcy oświadczenia woli pracownika – jego wniosku o udzielenie urlopu bezpłatnego w związku z wyborem na radnego. Uchybienie temu terminowi powoduje, że radny narusza ustawowy zakaz łączenia stanowisk, a zatem jego mandat ulega wygaśnięciu (art. 24 ust. 5). Końcowo Komisarz podniósł, że istotne wątpliwości budzą także okoliczności rozwiązania przez skarżącego stosunku pracy w dniu 16 listopada 2018 r. na mocy porozumienia stron, w której to czynności można dopatrzeć się znamion nadużycia prawa (ani w dniu [...] listopada 2018 r., jak również w dniu [...] listopada 2018 r. do godzin południowych nie dotarły do organu żadne informacje na temat rozwiązania stosunku pracy przez skarżącego). Zaznaczył także, że oczywista omyłka w treści zaskarżonego postanowienia dotycząca numeru listy (17, a nie 12) nie ma wpływu na jego prawidłowość. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach). Przedmiot kontroli Sądu stanowiło postanowienie Komisarza Wyborczego z [...] listopada 2018 r., stwierdzające wygaśnięcie skarżącemu na podstawie art. 383 § 2a mandatu radnego Rady Powiatu [...] z powodu niezłożenia wniosku o urlop bezpłatny w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów. Dokonana przez Sąd kontrola tego postanowienia doprowadziła do uznania zasadności skargi. Zgodnie z art. 24 ust. 1 u.s.p., radny, który przed uzyskaniem mandatu wykonywał pracę w ramach stosunku pracy w starostwie powiatowym lub pełnił funkcję kierownika jednostki organizacyjnej tego powiatu, w którym uzyskał mandat, obowiązany jest złożyć wniosek o urlop bezpłatny w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów przez właściwy organ wyborczy, przed złożeniem ślubowania, o którym mowa w art. 20 ust. 1; stosownie do ust. 5 tego artykułu, niezłożenie przez radnego wniosku o którym mowa w ust. 1, jest równoznaczne ze zrzeczeniem się mandatu. Istota sprawy sprowadza się do stwierdzenia od jakiej daty należy liczyć początek biegu tego terminu, tj. czy jak wskazał w zaskarżonym postanowieniu Komisarz Wyborczy, przez ogłoszenie wyników wyborów należy rozumieć datę ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa obwieszczenia właściwego komisarza wyborczego odpowiednio o wynikach wyborów do rad oraz wyborów wójtów na obszarze województwa (w takiej sytuacji termin ten nie byłby zachowany, co uzasadniałoby uznanie prawidłowości stwierdzenia wygaśnięcia mandatu), czy też jak twierdzi skarżący, bieg tego terminu rozpoczyna się od dnia ogłoszenia wyników wyborów w Dzienniku Ustaw RP przez PKW (co w okolicznościach sprawy wskazywałoby na zachowanie tego terminu, a przez to na niezasadne stwierdzenie wygaśnięcia mandatu). Podkreślić należy, że na gruncie u.s.p. brak jest definicji "właściwego organu wyborczego", które to określenie użyte zostało w jej art. 24 ust. 1. Wiąże się to z koniecznością odniesienia do regulacji u.K.w., której art. 152 § 1 stanowi, iż "stałymi organami wyborczymi są Państwowa Komisja Wyborcza oraz komisarze wyborczy". Zgodnie z art. 160 § 1 pkt 7 tej ustawy, do zadań Państwowej Komisji Wyborczej w sprawach związanych z przeprowadzaniem wyborów należy ustalanie i ogłaszanie wyników głosowania i wyników wyborów w zakresie określonym przepisami szczególnymi kodeksu; odnosi się do tego m.in. art. 382, wg którego Państwowa Komisja Wyborcza ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej oraz podaje do publicznej wiadomości, w formie obwieszczenia, zbiorcze wyniki wyborów do rad na obszarze kraju. Z kolei do zadań komisarza wyborczego należy m.in. ustalanie zbiorczych wyników wyborów do rad oraz wyborów wójtów przeprowadzonych na obszarze województwa i ogłaszanie ich w trybie określonym w kodeksie (art. 167 § 1 pkt 8); z przepisem tym koreluje regulacja art. 168 § 1, w myśl której komisarz wyborczy, na podstawie protokołów z wyborów sporządzonych przez właściwe terytorialne komisje wyborcze, podaje do publicznej wiadomości, w formie obwieszczenia, wyniki wyborów do rad oraz wyborów wójtów na obszarze województwa. W ocenie Sądu, bez wątpienia za dopuszczalne i zgodne z przywołanymi przepisami należy uznać zajęte w rozpoznawanej sprawie przez Komisarza Wojewódzkiego stanowisko, że w zakresie wyborów samorządowych 7-dniowy termin do złożenia wniosku o urlop bezpłatny o jakim mowa w art. 24 ust. 1 u.s.p. może być determinowany ogłoszeniem w dzienniku urzędowym województwa stosownego obwieszczenia właściwego komisarza wyborczego (mimo iż art. 168 § 1 posługuje się na tę okoliczność określeniem "podania do publicznej wiadomości", nie można tego zapisu interpretować w oderwaniu od poprzedzającej go regulacji art. 167 § 1 pkt 8, która wskazuje na ogłaszanie na obszarze województwa zbiorczych wyników wyborów do rad oraz wyborów wójtów). Stanowisko to jak wskazał Komisarz, podyktowane było wyjaśnieniami PKW z [...] października 2018 r. ([...]) i z [...] listopada 2018 r. ([...]), iż przez ogłoszenie wyników wyborów przez właściwy organ wyborczy należy rozumieć datę ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa obwieszczenia właściwego komisarza wyborczego odpowiednio o wynikach wyborów do rad oraz wyborów wójtów na obszarze województwa (w ocenie Sądu, należało podzielić pogląd Komisarza, że bez znaczenia pozostawało udzielenie tych wyjaśnień na tle art. 24b ust. 1 u.s.g. zawierającego w omawianym zakresie analogiczne unormowanie jak art. 24 ust. 1 u.s.p.). Zgodnie z powyższym, skoro obwieszczenie Komisarza Wyborczego o wynikach wyborów do rad na obszarze województwa [...] zostało ogłoszone w Dz. Urz. Woj. [...] [...] października 2018 r., pochodzący z 2 listopada 2018 r. wniosek skarżącego o udzielenie urlopu bezpłatnego należałoby uznać za złożony z uchybieniem 7-dniowego terminu liczonego od dnia ogłoszenia tych wyników (liczony w ten sposób ostatni dzień terminu przypadał [...] października 2018 r.), co w konsekwencji obligowało Komisarza do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego. W okolicznościach sprawy Sąd powyższego stanowiska Komisarza jednak nie podziela. Ma to bezpośredni związek z datą udzielenia przez PKW wspomnianych wyjaśnień komisarzom wyborczym, którzy - co należy także wyraźnie podkreślić - na mocy art. 161 § 1 u.K.w. byli tymi wytycznymi związani; zgodnie z § 2 tego artykułu, PKW uchyla postanowienia komisarzy wyborczych podjęte z naruszeniem prawa lub niezgodne z jej wytycznymi (niewykonywanie lub nienależyte wykonywanie obowiązków komisarza wyborczego stanowi także podstawę do odwołania przez PKW komisarza wyborczego przed upływem okresu na jaki został powołany - art. 166 § 8 u.K.w.). Wiążąc bowiem skutek ogłoszenia wyników wyborów przez właściwy organ wyborczy z dokonanym 24 października 2018 r. w Dz. Urz. Woj. [...] obwieszczeniem nie trudno zauważyć, że data pierwszego z pism PKW (z [...] października 2018 r.) przypadałaby na ostatni dzień terminu do złożenia wniosku o urlop bezpłatny, zaś drugiego pisma (z [...] listopada 2018 r.) - wprost odnoszącego się do opisywanej kwestii - już po upływie tego terminu. W tym zakresie, skoro określone wątpliwości na tle stosowania art. 24 ust. 1 u.s.p. (art. 24b ust. 1 u.s.g.) zgłaszali sami komisarze wyborczy jako adresaci tych pism (wynika to z ich treści), trudno wymagać, by negatywne konsekwencje z tym związane były wywodzone wstecz względem osób, które tak jak skarżący nie dysponując z odpowiednim wyprzedzeniem czasowym wiedzą o zmianie zasad obliczania terminów do składania wniosków o udzielenie urlopu bezpłatnego (aczkolwiek nie wynikającą ze zmiany stanu prawnego), przyjmowały jako nadal obowiązującą wykładnię tych przepisów, zgodnie z którą punkt odniesienia dla obliczania tego terminu stanowiła data ogłoszenia przez PKW w Dzienniku Ustaw RP zbiorczych wyników wyborów do rad na obszarze kraju (nastąpiło to 30 października 2018 r., względem czego wniosek skarżącego z [...] listopada 2018 r. o urlop bezpłatny należy uznać jako złożony w ustawowym terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów przez właściwy organ wyborczy). Na taki sposób wykładni art. 24 ust. 1 u.s.p. powołał się skarżący wskazując na poparte dotychczasową praktyką stanowisko PKW, orzecznictwa i doktryny (por. m.in.: Czaplicki K. i in., Kodeks wyborczy. Komentarz, wyd. II, WKP 2018 - uwagi do art. 383). Nie można przy tym pominąć, że jak wskazał sam Komisarz w odpowiedzi na skargę (s. 3), wyjaśnienia PKW "istotnie zmieniły" wykładnię wskazanych przepisów prawa wyborczego. Skoro miało to miejsce w toku procedury wyborczej, podważa to tym samym jego stwierdzenie (s. 2), że "skarżący nie wykazał się znajomością obowiązujących przepisów prawa i ich prawidłową - aktualną wykładnią, przytaczając stanowiska (orzecznictwo, wytyczne oraz poglądy doktryny) sprzed kilku, a nawet kilkunastu lat". W okolicznościach sprawy czyni to całkowicie niezasadnym stwierdzenie wygaśnięcia zaskarżonym postanowieniem mandatu radnego skarżącego z powodu rzekomo wadliwego złożenia wniosku o urlop bezpłatny. Zastosowanie przez Komisarza Wyborczego do niniejszego przypadku zmienionej w toku postępowania wyjaśnieniami PKW wykładni art. 24 ust. 1 u.s.p. podważa wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa. W tym zakresie Sąd ubocznie pragnie zwrócić uwagę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 3 listopada 2006 r. sygn. K 31/06 (OTK-A 2006/10/147). Wprawdzie został on wydany na gruncie nieobowiązującego już obecnie stanu prawnego, gdyż dotyczył oceny zgodności z Konstytucją RP wskazanych przepisów ustawy z dnia 6 września 2006 r. o zmianie ustawy - Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. Nr 159, poz. 1127), niemniej w ocenie Sądu jako w pełni aktualne i adekwatne do rozpoznawanej sprawy należy ocenić zawarte w jego uzasadnieniu (a także w zgłoszonych do wyroku zdaniach odrębnych) uwagi dotyczące wiarygodności procesu wyborczego wynikające ze stabilności prawa i generalnej niestosowności podejmowania nowelizacji prawa wyborczego na krótko przed wyborami, które powinny odbywać się wedle stabilnych i odpowiednio wcześniej ustalonych i znanych reguł. W ocenie Sądu, uwagi te w równym stopniu należy odnieść do zmiany sposobu wykładni obowiązujących w tym zakresie przepisów w trakcie trwającej procedury wyborczej, co jak podkreślono, nie wyklucza akceptacji wyrażonego we wskazanych pismach stanowiska PKW ze skutkiem na przyszłość. Stosownie do powyższego Sąd uznał, że w okolicznościach sprawy do wydania zaskarżonego postanowienia doszło z naruszeniem art. 24 ust. 1 i 5 u.s.p. w zw. z art. 160 § 1 pkt 7 i art. 383 u.K.w. Z uwagi na charakter stwierdzonego naruszenia i jego skutek Sąd za zbędne uznaje szczegółowe odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi. Wskazuje jednak, że skoro zgodnie z art. 24 ust. 2 u.s.p. radny otrzymuje urlop bezpłatny na okres sprawowania mandatu, fakt przebywania skarżącego na urlopie bezpłatnym w związku ze sprawowaniem mandatu radnego kadencji 2014 - 2018 nie miał wpływu na wymóg wywiązania się przez niego po raz kolejny z obowiązku o jakim mowa w ust. 1 tego przepisu. Z opisanych wyżej względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku o uchyleniu zaskarżonego postanowienia. O kosztach postępowania (pkt II sentencji wyroku) - obejmujących zwrot kosztów zastępstwa procesowego skarżącego - orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło