I SA/Wa 1689/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędzia WSA Dorota Apostolidis po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. R., N. R., K. R., M. R., T. T. i I. D. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 537/17 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości [...] ([...]) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących K. R., N. R., K. R., M. R., T. T., I. D. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego K. R., N. R., K. R., M. R., T. T. i I. D. pismem z dnia [...] lipca 2018 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2018 r. sygn. akt I SAB/Wa 537/17, mocą którego Sąd uwzględnił skargę na bezczynność Prezydenta W. i zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. B., hip. nr [...] - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Skarżący wnieśli o wymierzenie Prezydentowi W. grzywny z tytułu niewykonania wyroku na podstawie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) - dalej jako P.p.s.a., przyznanie stosownie do treści art. 154 § 7 P.p.s.a. od organu na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej w kwocie po 5000 zł, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w związku z brakiem podejmowania jakichkolwiek czynności zmierzających do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania pismem z dnia [...] lipca 2018 r. wezwano organ do wykonania w/w wyroku z dnia 11 stycznia 2018 r. Pomimo wezwania Prezydent nie wydał stosownego rozstrzygnięcia. Skarżący zaznaczyli, że w ich ocenie zasadne jest nałożenie grzywny adekwatnej do trwającej od pół roku bezczynności organu. Odnosząc się zaś do wniosku o przyznanie sumy pieniężnej skarżący podkreślili, że od ponad 4 lat oczekują na rozpoznanie wniosku o odszkodowanie, podczas gdy Prezydent, lekceważąc wyrok Sądu, nie podejmuje żadnych działań w celu jego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie podkreślając, że zgodnie z art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomości jedną z przesłanek badanych w postępowaniu o odszkodowanie jest ustalenie dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy faktycznej możliwości władania działką. Organ zaznaczył, że z uwagi na konieczność dokonania analizy zgromadzonej dokumentacji oraz dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań nie było możliwości zakończenia sprawy we wcześniejszym terminie. O kolejności rozpatrzenia sprawy nie może też decydować aktywność procesowa stron i ilość składanych skarg. Organ wskazał ponadto, że pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. strony zostały poinformowane, że przewidywany termin zakończenia sprawy to [...] października 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 119 pkt 2 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Sądu skarga jest uzasadniona. Stosownie do art. 154 § 1 P.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Zgodnie z treścią art. 154 § 2 P.p.s.a Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z powołanego art. 154 § 1 wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 P.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie przesłanki zostały spełnione. W aktach sprawy znajdują się pisma skarżących z dnia [...] czerwca 2018 r. i [...] lipca 2018 r., którymi wezwano Prezydenta W. do wykonania wyroku z dnia 11 stycznia 2018 r. Zgodnie z art. 286 § 2 P.p.s.a. termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Odpis prawomocnego wyroku z dnia 11 stycznia 2018 r. - zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku w przedmiocie przyznania odszkodowania w terminie trzech miesięcy - wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy doręczone zostały organowi w dniu [...] kwietnia 2018 r. Termin załatwienia sprawy upłynął zatem w dniu [...] lipca 2018 r. Mimo to Prezydent W. nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym orzeczeniem. Do dnia 18 grudnia 2018 r., tj. do dnia rozpoznania przez Sąd skargi w przedmiocie wymierzenia grzywny, sprawa odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość nie została rozstrzygnięta. W sprawie spełnione zatem zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego wyrokiem z dnia 11 stycznia 2018 r. terminu na załatwienie sprawy, a także okoliczność, że w lipcu 2018 r. organ podjął działania mające na celu wyjaśnienie sprawy (pismem z dnia [...] lipca 2018 r. zwrócono się do Biura Organizacji Urzędu – Wydziału Archiwum o nadesłanie stosownych dokumentów), Sąd uznał, że grzywna w wysokości 1000 zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., spełniając funkcję represyjno – dyscyplinującą. Zauważyć przy tym trzeba, że wskazywane w odpowiedzi na skargę okoliczności (duża ilość spraw, stopień ich skomplikowania) nie stanowią usprawiedliwienia niewykonania prawomocnego wyroku sądu administracyjnego. Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku z dnia 11 stycznia 2018 r. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Za takim stanowiskiem przemawia w szczególności nieznaczny okres przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu do załatwienia sprawy, a także fakt, że w sprawie podjęte zostały czynności mające na celu zgromadzenie dodatkowego materiału dowodowego. Jak wskazano pismem z dnia [...] lipca 2018 r. zwrócono się o nadesłanie stosownych dokumentów. Zauważyć trzeba, że rażące naruszenie prawa jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza zatem rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Nie każde więc naruszenie prawa wskutek prowadzenia postępowania w sposób przewlekły będzie naruszeniem rażącym. Sąd uznał ponadto brak podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 P.p.s.a. Podkreślić trzeba, że wskazana sankcja powinna być stosowana w sytuacjach wyjątkowych. Stanowi ona formę zadośćuczynienia za niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność organu i konieczność zastosowania tego szczególnego środka powinna być właściwie uzasadniona. Zdaniem Sądu podnoszone w złożonej skardze okoliczności, dotyczące oczekiwania na rozpoznanie wniosku o odszkodowanie za nieruchomość i niepodejmowania przez organ działań w celu jego rozpatrzenia, nie stanowią podstawy do uwzględnienia żądania. W ocenie Sądu, to wymierzona grzywna stanowi dolegliwość finansową wobec organu, mobilizującą go do wydania orzeczenia. Skarga w tej części podlega więc oddaleniu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 154 § 1, § 2 i § 6 oraz art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach (na które składają się 200 zł wpisu od skargi oraz 480 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika) orzeczono na mocy art. 200 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.). Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 P.p.s.a.