II SA/Ol 848/18
PostanowienieWSA w Olsztynie2018-12-28
Skład orzekający: Beata Jezielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na niedopełnienie obowiązków służbowych przez organ administracji publicznej oraz rażące naruszenie przepisów prawa przez ten organ w postępowaniu odwoławczym mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest uprawniony do orzekania co do kwestii niedopełnienia obowiązków służbowych przez pracowników organu administracji publicznej, ponieważ przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące postępowania skargowego przez organ administracji nie podlegają kognicji sądu administracyjnego. Zarzuty naruszenia przepisów prawa przez organ odwoławczy mogły być przedmiotem kontroli sądu w ramach skargi na akt administracyjny lub skargi na bezczynność/przewlekłość postępowania, a w tym przypadku ocena zgodności z prawem decyzji Wojewody została już dokonana w innym postępowaniu.Stan faktyczny
Skarżący F. W. wniósł skargę na Wojewodę, zarzucając mu niedopełnienie obowiązków służbowych, rażące naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu odwoławczym oraz tuszowanie nieprawidłowości przez Starostę. Skarżący domagał się uznania naruszenia prawa przez Wojewodę, odszkodowania, przywrócenia stanu pierwotnego nieruchomości i naprawienia szkód. Wojewoda wyjaśnił, że ustalił odszkodowanie za zajęcie nieruchomości i szkody, a decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę. Sąd administracyjny odrzucił skargę jako niedopuszczalną.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2018r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi F. W. na Wojewodę w przedmiocie niedopełnienia obowiązków służbowych i naruszenia przepisów prawa postanawia odrzucić skargę. WSA/post.1 - sentencja postanowienia
F. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę m.in. na niedopełnienie obowiązków służbowych oraz rażącą obrazę przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego przez Wojewodę w postępowaniu odwoławczym, a także zarzucił temu organowi tuszowanie nieprawidłowości i łamania prawa dokonywanych przez Starostę S. W ocenie skarżącego pracownik organu nie dopełnił obowiązków służbowych poprzez rażącą obrazę przepisów postępowania administracyjnego, które miały wpływ na wynik sprawy odwoławczej, w której organ I instancji – jak podał skarżący - z premedytacją zaniechał właściwych obowiązków naliczenia odszkodowań za bezprawną wycinkę drzew i krzewów, zniszczenie działki nr "[...]", zajęcie nieruchomości przez sześć lat oraz naliczenia zapłaty za ręczną pracę przy wykonywaniu prac porządkowych. Zarzucił brak właściwego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy według stanu prawnego i faktycznego aktualnego na dzień zniszczenia działki oraz wycinki drzew i krzewów bez wymaganego prawem zezwolenia, brak właściwego nadzoru nad organem l-ej instancji w sprawowaniu swojego urzędu w sprawie, którego przewlekłość przekracza sześć lat, tolerowanie zgłaszanych nieprawidłowości i łamania prawa przez organ l-ej instancji. W związku z tym wniósł o uznanie przez Sąd, że Wojewoda dopuścił się rażącego naruszenia prawa oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego odszkodowania - rekompensaty z tytułu pozbawienia władztwa nad nieruchomością przez okres sześciu lat, przywrócenia stanu pierwotnego nieruchomości, naprawy zniszczeń i odbudowy obiektów szklarniowych oraz zabudowy działki zgodnie z decyzją. W uzasadnieniu podał, że "[...]" uzyskała zgodę we wrześniu 2012 roku na wycinkę 385 szt. drzew, które zagrażały bezpieczeństwu ludzkiemu i kolidowały z przebiegiem linii energii elektrycznej. Wskazał, że Spółka wystosowała wniosek do Wójta Gminy Ś. o wycinkę drzew spisanych w dokumentach załączonych do wniosku, zobowiązując się do wypłaty odszkodowania w terminie jednego miesiąca. Spółka nie wywiązała się z ustawowego terminu wypłacenia odszkodowania, podejmując się w dniu 15 listopada 2012r. wycinki 385 szt. drzew, wycinając je bez wiedzy i zgody właścicieli oraz dokonując całego szeregu zniszczeń działki nr "[...]", których można było uniknąć. Po zakończeniu wycinki w dniu 28 grudnia 2012r. Spółka pozostawiła działkę w ogólnym bałaganie, nie dokonując żadnych prac porządkowych oraz do obecnej chwili nie wypłaciła żadnych odszkodowań. Zarzucił przewlekłość i nieuzasadnioną zwłokę organu l-ej instancji co do właściwego odszkodowania za zniszczone mienie prywatne oraz mataczenie w sprawie administracyjnej, a w odniesieniu do Wojewody - nierozpoznanie odwołań zgodnie z treścią art. 15, art. 136, art. 138 i art. 140 Kodeksu postępowania administracyjnego, co zdaniem skarżącego uzasadnia przedmiotową skargę.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wyjaśnił, że Starosta S. decyzją z dnia "[...]" ustalił odszkodowanie na rzecz skarżącego oraz jego małżonki za czasowe zajęcie nieruchomości oraz za szkody powstałe na tej działce w wyniku wycinki drzew przeprowadzonej przez Spółkę, a Wojewoda decyzją z "[...]" utrzymał tę decyzję w mocy. W związku z wniesionymi skargami akta sprawy zostały przekazane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. Podniesiono ponadto, że postanowieniem z dnia "[...]" Wojewoda uznał zażalenie skarżącego dotyczące niezałatwienia przez Starostę sprawy w terminie oraz przewlekłe prowadzenie postępowania za nieuzasadnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Przede wszystkim należy wyjaśnić, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest wyłącznie skarga na niedopełnienie obowiązków służbowych oraz rażące naruszenie prawa przez Wojewodę. Natomiast skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Starostę S., zawarta w tym samym piśmie skarżącego z dnia 19 listopada 2018r., jest przedmiotem odrębnego rozpoznania w sprawie o sygn. akt II SAB/Ol 107/18.
Podnieść zatem należy, że zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302, dalej jako: p.p.s.a.) sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw administracyjnych, to znaczy spraw z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz innych spraw, do których stosuje się na mocy przepisów szczególnych przepisy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kontrola sądów administracyjnych polega na sprawdzaniu zgodności z prawem działalności administracji publicznej i na orzekaniu w sprawach skarg wniesionych przez uprawnione podmioty w sprawach podlegających właściwości sądów administracyjnych. Jednakże zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę (art. 3 § 3 p.p.s.a.)
Zatem merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi.
W niniejszej sprawie skarga dotyczy niedopełnienia obowiązków służbowych oraz rażącego naruszenia przepisów prawa przez organ odwoławczy w sprawie dotyczącej odszkodowania za zajęcie nieruchomości i wycinkę drzew. Taki przedmiot skargi nie mieści się jednak w zakresie kompetencji sądu administracyjnego. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sąd administracyjny w ogóle nie jest uprawniony do orzekania co do kwestii niedopełnienia obowiązków służbowych. W związku z tym nie jest uprawniony do oceny, czy do takiego niedopełnienia obowiązków przez pracowników organu faktycznie doszło. Wyjaśnić przy tym należy, że powołany w skardze art. 223 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego odnosi się wyłącznie do postępowania skargowego prowadzonego przez organ administracji publicznej, ale rozstrzygnięcia zapadłe w tym trybie nie podlegają kognicji sądu administracyjnego.
Natomiast odnośnie do zarzucanego w skardze naruszenia przepisów prawa wskazać należy, że w tym zakresie Sąd dokonuje oceny wydając wyrok ze skargi na akt administracyjny, bądź też rozstrzygając o skardze na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Zatem w niniejszej sprawie Sąd dokonał już oceny co do zgodności z prawem decyzji wydanej przez Wojewodę w powołanym przez skarżącego wyroku z dnia 15 listopada 2018r. w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 541/17. W związku z tym nie ma żadnej podstawy prawnej, aby w tym zakresie wydawać odrębne orzeczenie. Natomiast kwestia przewlekłości postępowania prowadzonego przez Starostę będzie – jak wskazano wyżej - przedmiotem odrębnego rozpoznania w sprawie o sygn. akt II SAB/Ol 107/18 i dlatego też nie może być przedmiotem orzekania w niniejszej sprawie.
W tym stanie rzeczy skargę wniesioną w niniejszej sprawie należy uznać za niedopuszczalną.
Wobec powyższego na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 6 p.p.s.a. w związku z art. 58 § 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło