I SA/Łd 562/16
WyrokWSA w Łodzi2016-10-14
Skład orzekający: Teresa Porczyńska, Bogusław Klimowicz, Paweł Kowalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odpis aktualizujący wartość wierzytelności, której nieściągalność została uprawdopodobniona poprzez skierowanie jej na drogę postępowania egzekucyjnego, może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów w roku podatkowym, w którym uprawdopodobnienie nastąpiło, nawet jeśli wierzytelność ta została stwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu, ale postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte po upływie terminu przedawnienia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że odpis aktualizujący wartość wierzytelności stwierdzonej prawomocnym orzeczeniem sądu i skierowanej na drogę postępowania egzekucyjnego może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów, pod warunkiem, że wierzytelność nie jest przedawniona w momencie uprawdopodobnienia nieściągalności. W przypadku, gdy postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte po upływie terminu przedawnienia, odpis taki nie może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów. Sąd uchylił zaskarżoną interpretację, uznając, że organ podatkowy błędnie ocenił termin przedawnienia wierzytelności stwierdzonej nakazem zapłaty z dnia 5 czerwca 2012 r.Stan faktyczny
Spółka A S.A. wystąpiła o interpretację podatkową dotyczącą możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisu aktualizującego wartość wierzytelności, która została stwierdzona nakazami zapłaty i skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego. Organ podatkowy uznał częściowo stanowisko spółki za nieprawidłowe, wskazując na przedawnienie części wierzytelności w momencie uprawdopodobnienia nieściągalności. Spółka zaskarżyła interpretację, argumentując, że wierzytelność nie była przedawniona w momencie wszczęcia egzekucji. Sąd uchylił zaskarżoną interpretację, uznając częściowo rację strony skarżącej w kwestii oceny terminu przedawnienia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną interpretację podatkową i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia NSA Teresa Porczyńska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2016 r. sprawy ze skargi A. Spółki Akcyjnej w R. na interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w K. działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1. uchyla zaskarżoną interpretację; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. działającego z upoważnienia Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
A Spółka akcyjna z siedzibą R. wystąpiła do Ministra Finansów z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych, w zakresie uprawdopodobnienia nieściągalności wierzytelności od której utworzono odpis aktualizujący oraz możliwości i momentu zaliczenia odpisu aktualizującego do kosztów uzyskania przychodu.
Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że w 2007 r. wnioskodawca sprzedał innemu przedsiębiorcy towar za kwotę 739.816,66 zł brutto. Nabywca odebrał towar bez zastrzeżeń. Termin zapłaty za sprzedany towar strony ustaliły na 26 stycznia 2008 r. Dłużnik do dnia dzisiejszego nie zapłacił ceny w pełnej wysokości.
W dniu 28 lipca 2009 r. wnioskodawca zawarł z dłużnikiem pisemną ugodę, na mocy której dłużnik uznał swój dług i zobowiązał się do jego spłaty w miesięcznych ratach. Powyższa ugoda spowodowała przerwanie biegu terminu przedawnienia, który z tą datą zaczął biec na nowo. Dłużnik spłacił jedynie niewielką część długu.
W dniu 23 lipca 2011 r. dłużnik po raz kolejny pisemnie uznał swój dług w pozostałej do zapłaty kwocie, tj. 615.016,66 zł. Spowodowało to kolejną przerwę biegu dwuletniego okresu przedawnienia.
Wnioskodawca oświadczył, że wierzytelność z tytułu sprzedaży towaru zaliczył do przychodów należnych stosownie do art. 12 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Wobec braku zapłaty, wnioskodawca skierował sprawę niezapłaconej należności na drogę sądową i uzyskał dwa nakazy zapłaty:
1) z 29 grudnia 2010 r. na kwotę 55.300 zł wraz z odsetkami ustawowymi od 27 stycznia 2008 r. oraz kosztami postępowania w kwocie 4.309 zł, wraz z klauzulą wykonalności z 28 listopada 2011 r.
2) z 5 czerwca 2012 r. na kwotę 89.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi od 27 stycznia 2008 r. oraz kosztami postępowania w kwocie 4.730 zł wraz z klauzulą wykonalności z 17czerwca 2013 r.
W dniu 28 marca 2012 r. wnioskodawca skierował na drogę postępowania egzekucyjnego nakaz zapłaty z 29 grudnia 2010 r. zasądzający 55.300 zł. W wyniku tego 16 kwietnia 2012 r. komornik sądowy zajał wierzytelności przysługujące dłużnikowi.
Następnie 10 lipca 2013 r. wnioskodawca skierował do egzekucji nakaz zapłaty z 5 czerwca 2012 r. na kwotę 89.000,00 zł, co skutkowało wszczęciem 16 lipca 2013 r, przez tego samego komornika kolejnego postępowania egzekucyjnego.
W toku ww. postępowań komornik sądowy ustalił, że dłużnik nie posiada żadnego majątku nieruchomego oraz ruchomego, a jedyną przysługującą mu wierzytelnością, z której można prowadzić egzekucję jest wierzytelność z tytułu świadczenia emerytalnego. W wyniku tej właśnie egzekucji wnioskodawca począwszy do miesiąca marca 2013 r. otrzymuje za pośrednictwem komornika sądowego kwotę 615,00 zł miesięcznie. Spłaty te nie pokrywają należności ubocznych, które w części dotyczącej odsetek ustawowych wynoszą, przy ich obecnej stopie 4.100 zł miesięcznie zaś łączne zadłużenie z tytułu zaległych odsetek wynosi około 565.000 zł.
Wnioskodawca oświadczył, że nie występował na drogę sądową w celu uzyskania dalszych tytułów egzekucyjnych na pozostałą część należności za sprzedany towar ponieważ jest oczywiste, że działania te nie przyniosą żadnych rezultatów w postaci skutecznego odzyskania należności.
Wysokość rat przekazywanych przez komornika sądowego pozwala szacować, że spłata zadłużenia dłużnika wobec wnioskodawcy, tylko w części dotyczącej należności głównej, zajęłaby ok. 84 lata, co mając na względzie wiek dłużnika (emeryt), jest niewykonalne.
Wnioskodawca oświadczył, że w dniu 31 grudnia 2010 r. utworzył, zgodnie z zasadami, określonymi w ustawie z dnia 29 września. 1994 r. o rachunkowości, odpis aktualizujący wartość należności w pełnej kwocie.
Prezentując stan faktyczny przedstawiony we wniosku organ podatkowy podkreślił, że wnioskodawca wskazał, że wierzytelność objęta wnioskiem była nieprzedawniona ponieważ bieg dwuletniego terminu przedawnienia na skutek czynności dłużnika był dwukrotnie przerywany, a ostateczny jego bieg zaczął się od nowa od 23 maja 2011 r. i upłynął dopiero 23 maja 2013 r.
Na tle przedstawionego powyżej stanu faktycznego wnioskodawca sformułował następujące pytania:
1. Czy prawidłowe jest stanowisko spółki, że w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 26a oraz art. 16 ust. 2a, nieściągalność wierzytelności od dłużnika, w kwocie uprzednio zaliczonej do przychodów, można uznać za uprawdopodobnioną i jej odpis aktualizujący zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów?
2. Jeżeli powyższe stanowisko jest prawidłowe, czy spółka ww. odpis aktualizujący może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów 2012 r., mając również na względzie, że w tym roku wierzytelność objęta wnioskiem nie była przedawniona?
Wnioskodawca stwierdził, że jest uprawniony do zaliczenia całego odpisu aktualizującego od opisanej wierzytelności do kosztów podatkowych 2012 r., ponieważ spełnione zostały łącznie następujące, ustawowe warunki: 1) jest odpisem aktualizującym wartość należności, określonym w ustawie o rachunkowości, 2) został dokonany od należności uprzednio zaliczonej do przychodów należnych, na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, 3) nieściągalność należności została uprawdopodobniona, zgodnie z art. 16 ust. 2a pkt 1 tej ustawy, 4) w 2012 r. wierzytelność objęta wnioskiem była nieprzedawniona.
Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. działając z upoważnienia Ministra Finansów wydał w dniu [...] indywidualną interpretację podatkową, w której stwierdził, że stanowisko wnioskodawcy jest: 1) w części przypadającej na część wierzytelności objętej nakazem zapłaty z 29 grudnia 2010 r. - prawidłowe, 2) w części przypadającej na część wierzytelności objętej nakazem zapłaty z 5 czerwca 2012 r. skierowanym na drogę postępowania egzekucyjnego 10 lipca 2013 r. oraz w części nieobjętej tytułami wykonawczymi - nieprawidłowe.
Uzasadniając swoje stanowisko organ podatkowy wskazał, że zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 26a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jednolity Dz.U. z 2014 r., poz. 851 ze zm., powoływanej dalej w skrócie jako: "ustawa"), nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odpisów aktualizujących, z tym że kosztem uzyskania przychodów są odpisy aktualizujące wartość należności, określone w ustawie o rachunkowości, od tej części należności, która była uprzednio zaliczona na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy do przychodów należnych, a ich nieściągalność została uprawdopodobniona na podstawie ust. 2a pkt 1.
Z powyższego przepisu wynika, że ustawodawca, co do zasady wyłącza z kosztów uzyskania przychodu odpisy aktualizujące z wyjątkiem odpisów, które łącznie spełniają następujące warunki:
1) są odpisami aktualizującymi wartość należności, określonymi w ustawie z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 330 ze zm.);
2) dotyczą należności bądź jej części uprzednio zaliczonej do przychodów należnych, na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy;
3) nieściągalność należności została uprawdopodobniona zgodnie z art. 16 ust. 2a pkt 1 ustawy.
Zgodnie z art. 16 ust. 2a pkt 1 ustawy stanowi, że nieściągalność wierzytelności uznaje się za uprawdopodobnioną w przypadku określonym w ust. 1 pkt 26a, w szczególności jeżeli: a) dłużnik zmarł, został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej, postawiony w stan likwidacji lub została ogłoszona jego upadłość obejmująca likwidację majątku, albo b) zostało wszczęte postępowanie upadłościowe z możliwością zawarcia układu w rozumieniu przepisów prawa upadłościowego i naprawczego lub na wniosek dłużnika zostało wszczęte postępowanie ugodowe w rozumieniu przepisów o restrukturyzacji finansowej przedsiębiorstw i banków, albo c) wierzytelność została potwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu i skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego, albo d) wierzytelność jest kwestionowana przez dłużnika na drodze powództwa sądowego.
Katalog okoliczności uprawdopodobniających nieściągalność wierzytelności wymieniony w art. 16 ust. 2a pkt 1 ustawy ma charakter otwarty, co oznacza, że możliwe są sytuacje, gdy wierzyciel w inny sposób uprawdopodobni, że dana wierzytelność jest nieściągalna.
Zatem, odpisy aktualizujące należności zaliczane są do kosztów uzyskania przychodów w dacie łącznego spełnienia dwóch warunków: 1) dokonanie odpisu aktualizującego wartość należności (w ujęciu rachunkowym), 2) udokumentowanie prawdopodobieństwa nieściągalności wierzytelności (nieprzedawnionej, uprzednio zaliczonej do przychodów należnych).
Organ podatkowy podkreślił, że termin do zaliczenia nieściągalnych wierzytelności do kosztów uzyskania przychodów ograniczony jest przepisem art. 16 ust. 1 pkt 20 ustawy, zgodnie z którym nie stanowią kosztów uzyskania przychodów wierzytelności odpisane jako przedawnione.
Odnosząc przedstawiony we wniosku stan faktyczny do treści ww. przepisów organ podatkowy wskazał, że zawarte w art. 16 ust. 2a pkt 1 lit. c) ustawy sformułowanie "skierowanie na drogę postępowania egzekucyjnego" oznacza moment, wystąpienia do komornika z wnioskiem o wszczęcie postępowania egzekucyjnego.
W ocenie organu podatkowego nieściągalność wierzytelności od której wnioskodawca utworzył w 2010 r. odpis aktualizujący w części objętej nakazem płatniczym z 29 grudnia 2010 r. na kwotę 55.300 zł, została uprawdopodobniona 28 marca 2012 r., tj. w momencie skierowania nakazu wraz z klauzulą wykonalności na drogę postępowania egzekucyjnego. Zatem wnioskodawca będzie miał prawo do zaliczenia w ciężar kosztów uzyskania przychodu 2012 r. ww. odpis aktualizujący w części proporcjonalnie przypadający na tę część wierzytelności.
W stosunku do części wierzytelności objętej nakazem płatniczym z 5 czerwca 2012 r. na kwotę 89.000 zł, uprawdopodobnienie nieściągalności wierzytelności nastąpiło w momencie skierowania go wraz z klauzulą wykonalności na drogę postępowania egzekucyjnego 10 lipca 2013 r. (tj. po przedawnieniu wierzytelności). Ponieważ uprawdopodobnienie nieściągalności wierzytelności nastąpiło po okresie przedawnienia wierzytelności, odpis aktualizujący od tej części wierzytelności nie będzie mógł zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów.
Natomiast uprawdopodobnienie nieściągalności wierzytelności w części nie objętej nakazami płatniczymi nastąpiło w momencie uzyskania od komornika sądowego (prowadzącego postępowania egzekucyjne wszczęte na wniosek wierzyciela 16 kwietnia 2012 r. i 16 lipca 2013 r.) informacji, że dłużnik nie posiada żadnego majątku nieruchomego oraz ruchomego, a jedyną przysługującą mu wierzytelnością, z której można prowadzić egzekucję jest wierzytelność z tytułu świadczenia emerytalnego, z którego spółka począwszy od marca 2013 r. otrzymuje kwotę 615 zł miesięcznie, co nie doprowadzi do zaspokojenia wierzyciela. Zatem uprawdopodobnienie nieściągalności wierzytelności w części nie objętej nakazami płatniczymi, nastąpiło również po przedawnieniu się wierzytelności, które miało miejsce 23 maja 2013 r.
Wnioskodawca nie podzielił stanowiska organu podatkowego i wezwał ów organ do usunięcia naruszenia prawa, a wobec negatywnej odpowiedzi, zaskarżył przedstawioną powyżej interpretację podatkową, zarzucając naruszenie:
1) prawa materialnego tj. przepisu art. 16 ust. 2a pkt 1 ustawy poprzez przyjęcie, że złożenie przez skarżącą wniosku o wszczęcie egzekucji w dniu 28 marca 2012 r. (tj. w dniu kiedy cała wierzytelność była nieprzedawniona co skarżąca zaznaczyła w opisie stanu faktycznego) nie uprawdopodabnia nieściągalności całej wierzytelności objętej wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej;
2) prawa materialnego, tj. art. 125 § 1. K.c. poprzez przyjęcie, że wierzytelność w kwocie 89.000 zł objęta nakazem zapłaty z dnia 5 czerwca 2012 r. w dniu składania wniosku o wszczęcie egzekucji tj. 10 Iipca 2013 r. - była przedawniona;
3) naruszenie prawa procesowego tj. art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art. 210 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) polegające na dokonaniu oceny wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej bez wszechstronnej i całościowej analizy jego treści i w konsekwencji poczynienie błędnych ustaleń polegających na przyjęciu dwóch odrębnych terminów uprawdopodobnienia nieściągalności wierzytelności i bezpodstawnym rozbiciu wierzytelności na dwie części podczas gdy wierzytelność objęta była jedną tą samą fakturą i dotyczyła tego samego kontrahenta.
Mając na uwadze powyższe zarzuty naruszenia prawa strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji prawa podatkowego w części dotyczącej uznania za nieprawidłowe stanowisko skarżącej w zakresie uprawdopodobnienia nieściągalności wierzytelności od której utworzono odpis aktualizujący oraz możliwości i momentu zaliczenia odpisu aktualizującego do kosztów uzyskania przychodu: w części przypadającej na część wierzytelności objętej nakazem zapłaty z 5 czerwca 2012 r. skierowanym na drogę postępowania egzekucyjnego 10 lipca 2013 r. oraz części nieobjętej tytułami wykonawczymi oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji podatkowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga jest częściowo uzasadniona.
W ocenie sądu na uwzględnienie zasługuje zarzut naruszenia art. 125 § 1 Kodeksu cywilnego polegający na przyjęciu błędnej oceny, zgodnie z którą wierzytelność w wysokości 89.000 zł, objęta nakazem zapłaty z dnia 5 czerwca 2012 r., jest przedawniona. Konsekwencją naruszenia ww. przepisu jest również błędna ocena organu podatkowego, iż strona skarżąca nie uprawdopodobniła, że ww. wierzytelność jest nieściągalna.
Z przywołanych powyżej art. 16 ust. 1 pkt 26a i art. 16 ust. 2a pkt 1 lit. c) ustawy podatkowej, wynika, że kosztami uzyskania przychodu są odpisy aktualizujące, które łącznie spełniają następujące warunki:
1) są odpisami aktualizującymi wartość należności, określonymi w ustawie z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jednolity Dz.U. z 2013 r., poz. 330 ze zm.);
2) dotyczą należności bądź jej części uprzednio zaliczonej do przychodów należnych, na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy;
3) nieściągalność należności została uprawdopodobniona np. w ten sposób, że została potwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu i skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego.
Organ podatkowy prawidłowo zinterpretował ww. przepisy dostrzegając, że oprócz wskazanych wyżej przesłanek, aby odpis aktualizujący mógł zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodu, wierzytelność której ów odpis dotyczy, nie może być przedawniona. Powyższe wynika z art. 16 ust. 1 pkt 20 ustawy, zgodnie z którym nie stanowią kosztów uzyskania przychodów wierzytelności odpisane jako przedawnione.
Organ podatkowy błędnie jednak przyjął, kierując się stwierdzeniem zawartym we wniosku o wydanie interpretacji, że bieg terminu przedawnienia wierzytelności upłynął w dniu 23 maja 2013 r. (części H wniosku).
Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że w dniu 5 czerwca 2012 r. sąd rejonowy wydał nakaz zapłaty na kwotę 89.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi od 27 stycznia 2008 r. oraz kosztami postępowania w kwocie 4.730 zł. Na podstawie tego nakazu w dniu 10 lipca 2013 r. wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne.
Stosownie do art. 125 § 1 K.c. roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu powołanego do rozpoznawania spraw danego rodzaju albo orzeczeniem sądu polubownego, jak również roszczenie stwierdzone ugodą zawartą przed sądem albo przed sądem polubownym albo ugodą zawartą przed mediatorem i zatwierdzoną przez sąd, przedawnia się z upływem lat dziesięciu, chociażby termin przedawnienia roszczeń tego rodzaju był krótszy. Jeżeli stwierdzone w ten sposób roszczenie obejmuje świadczenia okresowe, roszczenie o świadczenia okresowe należne w przyszłości ulega przedawnieniu trzyletniemu.
Z cytowanego przepisu wynika, że wbrew twierdzeniu strony i wbrew przyjętej przez organ podatkowy ocenie, wierzytelność w kwocie 89.000 zł stwierdzona nakazem zapłaty z dnia 5 czerwca 2012 r., nie jest przedawniona. Twierdzeniu temu przeczy również to, że zgodnie z oświadczeniem wnioskodawcy, na podstawie ww. nakazu zapłaty wszczęto w dniu 10 lipca 2013 r. postępowanie egzekucyjne i komornik sądowy przekazuje skarżącej spółce 615 zł miesięcznie.
Z art. 14b Ordynacji podatkowej wynika, że organ podatkowy wydaje interpretację podatkową na podstawie stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę. To, że wnioskodawca formułując swoje stanowisko we wniosku o wydanie interpretacji wskazał błędną datę upływu terminu przedawnienia, opierając się na błędnym przekonaniu, że do wierzytelności stwierdzonej prawomocnym nakazem zapłaty, ma zastosowanie dwuletni termin przedawnienia, nie zwalniało organu podatkowego z obowiązku zweryfikowania tej informacji.
Ustalenie właściwego terminu przedawnienia dla wierzytelności jest elementem stanu prawnego, a nie stanu faktycznego.
Z powyższego wynika, że odpis aktualizacyjny dotyczący wierzytelności stwierdzonej nakazem zapłaty z dnia 5 czerwca 2012 r. może być zaliczony do kosztów uzyskania przychodu, ponieważ zostało uprawdopodobnione, że wierzytelność jest nieściągalna w ten sposób, że została potwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu i skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego. Ponieważ jednak skarżąca spółka skierowała przedmiotową wierzytelność do egzekucji dopiero w 2013 r., tj. po ponad roku od wydania nakazu zapłaty, to zaliczenie odpisu aktualizacyjnego może nastąpić dopiero rozliczeniu podatkowym za rok 2013. Dopiero w roku 2013 były bowiem spełnione wszystkie przesłanki z art. 16 ust. 1 pkt 26a i art. 16 ust. 2a pkt 1 lit. c) ustawy.
Na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia art. 16 ust. 1 pkt 26a ustawy podatkowej, poprzez przyjęcie, że w dniu 28 marca 2012 r. (tj. w dniu kiedy cała wierzytelność była nieprzedawniona) skarżąca spółka nie uprawdopodobniła nieściągalności całej wierzytelności objętej wnioskiem.
W uzasadnieniu skargi spółka podniosła, że brak spłaty zadłużenia przez 5 lat, a następnie konieczność skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego w znaczny sposób uprawdopodabniają nieściągalność całej wierzytelności.
Ponadto strona argumentowała, że skoro nie udało się wyegzekwować wierzytelności objętej nakazem zapłaty z dnia 29 grudnia 2010 r. na kwotę 55.300 zł, to tym bardziej nie jest możliwe wyegzekwowanie kwoty około 550.000 zł (należność główna).
Powyższy zarzut i wskazane podniesione na jego poparcie argumenty, nie zasługują na uwzględnienie, ponieważ w roku 2012 r. wskazane wyżej przesłanki pozwalające na zaliczenie do kosztów uzyskania przychodu odpisów aktualizujących, nie zostały spełnione.
Autor skargi ma co do zasady rację, że skoro wierzycielowi nie udało się w postępowaniu egzekucyjnym uzyskać kwoty 55.300 zł, to tym bardziej nie uzyska on kwoty przeszło dziesięciokrotnie większego.
Zauważyć jednak należy, że dopiero w lipcu 2013 r., po skierowaniu do komornika sądowego drugiego nakazu zapłaty na kwotę 89.000 zł okazało się, że dłużnik nie posiada żadnego majątku i egzekucja jest możliwa jedynie ze świadczenia emerytalnego dłużnika. Zatem dopiero w lipcu 2013 r. zostało uprawdopodobnione, że wierzytelność w wysokości 89.000 zł, jest nieściągalna. Również dopiero tej dacie za uprawdopodobnione można uznać, że nieściągalna jest pozostała (około 550.000 zł) wierzytelność, której skarżąca spółka nie dochodziła na drodze sądowej i w postępowaniu egzekucyjnym.
Równocześnie z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że bieg terminu przedawnienia wierzytelności w tej części, która nie była dochodzona na drodze sądowej, był przerywany dwukrotnie na skutek uznania długu przez dłużnika. Pierwsze uznanie długu nastąpiło 28 lipca 2009 r., a drugie w dniu 23 maja 2011 r. W konsekwencji dwuletni termin przedawnienia (wynikający z art. 554 K.c.) został dwukrotnie przerwany i ostatecznie upłynął w dniu 23 maja 2013 r.
Zgodzić należy się zatem z organem podatkowym, który podniósł, że uprawdopodobnienie nieściągalności wierzytelności, w tej części która nie była dochodzona sądownie, nastąpiło już po upływie terminu przedawnienia tej wierzytelności. Dopiero bowiem w lipcu 2013 r. po skierowaniu drugiego nakazu zapłaty do egzekucji skarżąca spółka (wierzyciel) powzięła wiadomość, że jedynym majątkiem dłużnika jest świadczenie emerytalne i że spółka może w związku z tym otrzymywać 615 zł miesięcznie, co nie pozwala pokryć zobowiązań z tytułu odsetek.
W konsekwencji skarżąca spółka nie może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów odpisów aktualizacyjnych związanych z tą częścią wierzytelności, której nie dochodziła w drodze sądowej, ani w rozliczeniu za rok 2012, ani za lata późniejsze. W roku 2012 nie zostało bowiem uprawdopodobnione, że wierzytelność jest nieściągalna, zaś w dacie gdy ta przesłanka została spełniona, wierzytelność była przedawniona, co stanowi przeszkodę zaliczenia jej do kosztów podatkowych, w myśl art. 16 ust. 1 pkt 20 ustawy.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) uchylił zaskarżoną interpretację podatkową. O zwrocie kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej sąd postanowił w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit.c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz.1804). Kwota kosztów postępowania obejmuje: uiszczony przez stronę wpis od skargi - 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w osobie radcy prawnego – 480 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa -17zł.
k.ż.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło