II OSK 2579/19

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-08-10

Skład orzekający: Sędzia NSA Paweł Miładowski, Sędzia NSA Tomasz Bąkowski, Sędzia del. WSA Grzegorz Antas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli centrum życiowe tej osoby i jej dziecka znajduje się w innym miejscu od ponad 10 lat, a sama osoba nie podjęła kroków prawnych w celu powrotu do poprzedniego miejsca zamieszkania?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż skarżąca wraz z córką opuściła miejsce pobytu stałego w sposób dobrowolny i trwały, przenosząc centrum życiowe w inne miejsce. Brak podjęcia przez skarżącą kroków prawnych w celu powrotu do poprzedniego miejsca zamieszkania oraz brak dowodów na przymusowe opuszczenie lokalu potwierdzają zasadność decyzji o wymeldowaniu.
Stan faktyczny
Organ I instancji orzekł o wymeldowaniu skarżącej i jej córki z pobytu stałego, uznając, że opuściły one miejsce zameldowania i przeniosły centrum życiowe w inne miejsce. Organ II instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając ustalenia organów. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. przez błędne ustalenie stanu faktycznego i ocenę dowodów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 10 sierpnia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Tomasz Bąkowski Sędzia del. WSA Grzegorz Antas po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 1068/18 w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 17 lipca 2018 r., nr O-III.621.1.30.2018 w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 8 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 1068/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę na zaskarżoną decyzję Wojewody Podkarpackiego w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco. Decyzją z dnia 18 czerwca 2018 r., nr SO-II.5343.1.2018, Wójt Gminy G., na podstawie art. 35 w zw. z art. 31 ust. 1 i art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2017 r. poz. 657 ze zm.), zwanej dalej "u.e.l.", orzekł o wymeldowaniu skarżącej – K. P. wraz z małoletnią córką J. P. z pobytu stałego pod adresem [...]. Organ ustalił, że skarżąca z uwagi na nieporozumienia z mężem w 2007 roku wyprowadziła się do swojej matki pod adres [...] w Gminie Z.. Zdarzało się, że skarżąca przyjeżdżała wraz z córką pod adres zameldowania i tam nocowała, jednak zawsze wracała do domu swojej matki. Ponadto pod adresem zameldowania nie ma żadnych rzeczy jej i córki; zaś córka uczęszcza do szkoły w S.. Skarżąca nigdy też nie wniosła powództwa posesoryjnego przeciwko właścicielce nieruchomości – H. P. bądź mężowi – J. P. o przywrócenie naruszonego posiadania, ani nie zgłaszała do prokuratury bądź do sądu doniesienia o domniemanym przestępstwie utrudniania jej korzystania z budynku we W.. Od wielu lat centrum życiowe jej i małoletniej córki J. znajduje się w budynku pod adresem [...], gdzie nocują, spożywają posiłki, w której to miejscowości małoletnia uczęszcza do szkoły podstawowej. Od 2007 r. skarżąca wraz z mężem pozostają w separacji, zaś w czerwcu 2017 r. mąż wniósł do Sądu Okręgowego w T. pozew o rozwiązanie małżeństwa. Skarżąca wniosła natomiast przeciwko ww. właścicielce nieruchomości pozew o zapłatę i zwrot nakładów jakie poczyniła na wykończenie domu. Z uwagi na powyższe organ I instancji uznał, że spełnione zostały przesłanki z art. 35 w zw. z art. 28 ust. 1 i 2 u.e.l., a skarżąca i jej córka opuściły miejsce pobytu stałego w budynku mieszkalnym pod adresem [...]. Skarżąca traktuje meldunek instrumentalnie. Nie chce się wymeldować, gdyż liczy, że fakt ten będzie dla niej korzystny w procesie rozwodowym i o zwrot nakładów poczynionych przez nią na dom we W.. Odwołanie od ww. decyzji złożyła skarżąca. Zaskarżoną decyzją Wojewoda Podkarpacki utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji nie narusza art. 35 u.e.I. ani przepisów K.p.a. Postępowanie przeprowadzone zostało rzetelnie, zebrano obszerny materiał dowodowy pozwalający na dokonanie właściwej oceny prawnej. Wojewoda wyjaśnił, że żaden przepis u.e.I. nie wymaga, by organ ustalał pobyt stały w ostatnich 3 miesiącach poprzedzających złożenie wniosku. Odnośnie zaś daty wymeldowania wskazał, że jest nią data decyzji Wojewody. W uzasadnieniu decyzji nie można było szczegółowo opisać daty wymeldowania, gdyż data ta jest datą ostateczności decyzji administracyjnej. Wyjaśnił także, że ewentualny powrót skarżącej i jej małoletniej córki do budynku pod adresem [...] to zdarzenie przyszłe i niepewne. Natomiast meldunek ma charakter czysto rejestracyjny. Nie może być traktowany instrumentalnie. Odmowy wymeldowania nie można opierać na tym, że skarżąca i jej małoletnia córka kiedyś mieszkały w ww. budynku. Utrata przez nich meldunku nie pociąga za sobą utraty jakichkolwiek innych praw im przysługujących. W sytuacji gdyby do niego powróciły i w nim zamieszkały, to wtedy będą miały prawo i obowiązek zameldować się tam w drodze czynności materialno-technicznej poprzez wypełnienie i podpisanie właściwych formularzy meldunkowych w Urzędzie Gminy G. albo w drodze decyzji administracyjnej wydanej po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego. Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżąca, domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania. W skardze sformułowano zarzuty dotyczące naruszenia art. 107 § 3 w zw. z art. 75 i art. 156 § 1 pkt 2, 4, 7 w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 K.p.a.; oraz art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 K.p.a. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Podkarpacki wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 8 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 1068/18, oddalając skargę, wskazał, że co do zasady, pod pojęciem opuszczenia lokalu należy więc rozumieć takie jego opuszczenie, które nosi cechy dobrowolności i trwałości. W postępowaniu dowodowym konieczne jest zatem ustalenie nie tylko faktu fizycznego nieprzebywania osoby w lokalu, ale także tego, czy opuszczając lokal osoba działała z jednoczesnym zamiarem zerwania z nim związków i przeniesienia swojego centrum życiowego w nowe miejsce. W ocenie Sądu, poczynione przez organy ustalenia stanu faktycznego sprawy należy uznać za prawidłowe (zgodne z wymogami art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a.) i niebudzące wątpliwości. Skarżąca wraz z córką wyprowadziły się spod adresu zameldowania, jedynie okazjonalnie przyjeżdżając lub przebywając tam, co najczęściej podyktowane było kontaktami córki z ojcem. Jednak zawsze wracała do domu matki. Z czasem – do czego w znacznym stopniu przyczynił się narastający konflikt z mężem oraz teściową H. P. (właścicielką domu) – częstotliwość tych odwiedzin malała, ograniczając się najczęściej do krótkich wizyt związanych z przywiezieniem/odebraniem córki. W tych warunkach organy obu instancji trafnie oceniły, że adres zameldowania nie stanowi centrum interesów życiowych skarżącej i jej córki, co potwierdziły oględziny, a wg oświadczenia właścicielki nieruchomości, wszystkie rzeczy stanowiące wyposażenie domu stanowią jej własność. Skarżąca nie ponosi też żadnych kosztów utrzymania domu. Jej zamieszkiwania pod adresem zameldowania nie potwierdzili też najbliżsi sąsiedzi, a fakt zamieszkiwania skarżącej u matki potwierdził świadek – sąsiadka. Natomiast w tym zakresie uwagę zwracają wymijające wyjaśnienia na temat zamieszkiwania skarżącej w S. złożone przez jej matkę Z. K. i zamieszkującą w bezpośrednim sąsiedztwie – spokrewnioną ze skarżącą – I. S.. W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego niezbicie wynika także, że w Szkole Podstawowej w S. córka skarżącej od roku szkolnego 2011/2012 realizuje obowiązek edukacyjny. W ocenie Sądu, opisane wyżej okoliczności w sposób niebudzący wątpliwości wskazują, że niezależnie od przyczyn i motywacji kierującej skarżącą, wraz z córką opuściła ona miejsce zamieszkania we W. (koncentrując czynności życiowe w S.) i nie dopełniła obowiązku wymeldowania – z uwagi na przesłanki określone w art. 35 u.e.l. Ponadto nawet jeżeli przyjąć, że opuszczenie ww. lokalu było wymuszone konfliktem z mężem, to skarżąca nie podjęła żadnych kroków prawnych celem powrotu oraz ponownego zamieszkania i skoncentrowania w tym miejscu swoich czynności życiowych (brak powództwa o przywrócenie posiadania; brak zgłoszeń dotyczących konieczności interwencji związanych z utrudnianiem jej dostępu do tego domu, czy znęcaniem się fizycznym i psychicznym nad nią). Skarżąca de facto zaakceptowała sytuację, w której się znalazła. Braku dobrowolności w opisanej sytuacji trudno wywodzić z samego potencjalnego zamiaru powrotu do wcześniejszego miejsca stałego pobytu w bliżej nieokreślonej przyszłości, jeżeli pozwolą na to okoliczności. Zdaniem Sądu, opuszczenie przez skarżącą domu we W. nosi również znamiona trwałości, gdyż opisywany wyżej stan ma charakter długotrwały (ponad 10 lat). W opisanej sytuacji zarzuty skargi, jako nieznajdujące potwierdzenia w materiale dowodowym, nie mogą zostać uwzględnione. Sąd wskazał, że czynności zameldowania oraz wymeldowania mają charakter wyłącznie ewidencyjny, których rolą jest stwierdzenie faktu przebywania lub nieprzebywania danej osoby pod określonym adresem i w żadnej mierze nie mają one wpływu na ewentualnie przysługujące tej osobie względem nieruchomości uprawnienia właścicielskie. Celem decyzji o wymeldowaniu jest bowiem doprowadzenie do zgodności faktycznego miejsca pobytu osoby z miejscem jej zamieszkania. W przypadku, jeżeli w przyszłości skarżąca (wraz córką) zmieni swe miejsce stałego pobytu i ponownie zamieszka w domu we W. czyniąc go centrum swych interesów życiowych, będzie mogła bez żadnych ograniczeń dokonać ponownego w nim zameldowania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłance z art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyła skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. 1) art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 75 K.p.a. i art. 156 § 1 pkt 2, 4 i 7 K.p.a. w zw. art. 7 K.p.a. w zw. 2 art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 78 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. przez niewłaściwe i błędne ustalenie i przyjęcie w uzasadnieniu wyroku i decyzjach oceny w zakresie tego, że opuszczenie przez skarżącą wraz z córką lokalu było trwałe i dobrowolne w sytuacji gdy: nie zebrano całego materiału dowodowego; ustalenia nie pozwalają na przyjęcie i powzięcie kategorycznej pewności, że została spełniona przesłanka z art. 35 u.e.l. (istniejący konflikt pomiędzy skarżącą, a teściową i jej mężem); błędną ocenę ustalonych faktów jakoby w lokalu nie było rzeczy skarżącej i jej córki (a skarżąca wytoczyła powództwo o zwrot nakładów; córka ma tam urządzony swój pokój), i że brak było interwencji Policji w sprawie utrudniania wejścia i przebywania w lokalu; błędne przyjęcie, że małżonkowie pozostają w separacji, w sytuacji gdy nie było orzeczonej separacji ani rozwodu (pozew męża o rozwód został oddalony); dowolne i bezkrytyczne uznanie za wiarygodne zeznań wnioskodawczyni H. P. i jej syna J. P. oraz świadków – B. W. i M. P.; nie określono dokładnej daty opuszczenia lokalu wskazując na bliżej nieokreśloną datę roczną, tj. 2007 r.; błędne przyjęcie, że datą wymeldowania skarżącej i jej małoletniej córki jest data decyzji Wojewody; oraz błędne przyjęcie, że skarżąca K. P. nie miała zamiaru pozostawania na pobyt stały w dotychczasowym miejscu zamieszkania, i pominięcie tej okoliczności w kontekście złożenia przez nią wniosku o wydanie dowodu osobistego; 2) art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 78 § 1 K.p.a., i art. 80 K.p.a. przez przyjęcie i ustalenie w wyroku i w uzasadnieniu decyzji Wójta jakoby "Z przeprowadzonego postępowania administracyjnego jak i ze stanu faktycznego wynika, że K. P. wraz z wraz z córką J. dom mieszkalny pod adresem [...] opuściła w 2007 roku.", tj. ponad 10 lat wstecz przed złożeniem wniosku o wymeldowanie, który został złożony w dn. 08.01.2018 r., tymczasem za względu na przedmiot niniejszego postępowania organ koncentrować winien zgodnie z regulacjami ustawy o ewidencji ludności na ustaleniu pobytu stałego uczestniczki w ostatnich co najwyżej 3 miesiącach poprzedzających złożenie wniosku o wymeldowanie, tj. ustalenie czy uczestniczka zamieszkuje pod ww. adresem od co najmniej 08.10.2017 r. nie zaś od bliżej nieustalonej daty, aż 2007 r. (sic!). A nawet gdyby przyjąć, że organ nie wymaga aby data ustalania pobytu stałego wcześniej niż 3 miesiące to organ ten winien zebrać szczegółowy materiał dowodowy, który w sposób niebudzący wątpliwości potwierdziłby konkretną datę opuszczenia przez stronę skarżącą lokalu we W.. Decyzja administracyjna winna być bowiem wydana w granicach prawa i na jego podstawie, posiadać przymiot konkretności i pewności, nie zaś opierać się w głównej mierze na niepotwierdzonych żadnymi dowodami domniemaniach, w szczególności stronniczymi zeznaniami stron czy mało wiarygodnymi zeznaniami świadków w niniejszej sprawie, w których treść prawdopodobnie ingerowały osoby trzecie przy sporządzaniu protokołu; 3) art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 75 K.p.a. i art. 156 § 1 pkt 2, 4 i 7 K.p.a. w zw. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 78 § 1 K.p.a., i art. 80 K.p.a. przez zaniechanie wskazania wyroku i w decyzji administracyjnej w uzasadnieniu decyzji Wójta wszystkich niezbędnych elementów decyzji w szczególności organ zaniechał ustalenia i wskazania w przedmiotowej decyzji konkretnej daty ewentualnego opuszczenia dotychczasowego miejsca zamieszkania z pobytu stałego skarżącej; 4) art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 78 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. przez błędne i niezgodne ze stanem faktycznymi przyjęcie w wyroku i uzasadnieniu decyzji Wójta, że "(...) miejsce stałego zameldowania [uczestniczka] opuściła dobrowolnie niedopełniając obowiązku meldunkowego", tymczasem skarżąca nigdy nie opuściła ani nie chciała opuścić swojego domu we W. dobrowolnie, zaś ona wraz z drugą stroną postępowania tkwi w otwartym i aktualnymi konflikcie, co powoduje, że wszelkie twierdzenia formułowane przez wnioskodawczynię (teściową) są nakierowane na osiągniecie dla niej określonego wyniku niniejszego postępowania; 5) art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 78 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. przez błędne i rażąco niezgodne ze stanem faktycznym nieodpowiadające rzeczywistości, zupełnie dowolne i nieobiektywne o cenne ustalenie w wyroku i uzasadnieniu decyzji Wójta jakoby rzekome "Odwiedziny były związane z kontaktem ojca z córką, a nie z próbą ponownego zamieszkania", w sytuacji gdy uczestniczka – skarżąca miała wspólną sypialnię w swoim domu z mężem, rzeczy osobiste tam pozostawione, w szczególności rzeczy, które były prezentami jeszcze ze ślubu, córka zaś miała tam swój pokój. A nawet gdyby przyjąć, a czemu uczestniczka kategorycznie zaprzecza, kuriozalne ustalenia, że te rzekome odwiedziny miały miejsce i służyły kontaktom z ojcem to organ całkowicie pominął dlaczego odbywały się tylko i czy aby na pewno tylko we W., a nie w S., kto uskuteczniał te odwiedziny – uczestniczka, małoletnia czy syn wnioskodawczym, czy też sama wnioskodawczym? Kuriozalne i niezgodne ze stanem faktycznym ustalenia wypaczają całkowicie przeprowadzone z naruszeniem przepisy procedury administracyjnej postępowanie dowodowe, niesłusznie faworyzując jedną ze stron postępowania. W piśmie procesowym z dnia 7 czerwca 2022 r. uczestnik postępowania – H. P. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania. W związku z zarządzeniem z dnia 24 maja 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.), skierował sprawę na posiedzenie niejawne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za błędnie sformułowane, a tym samym jako niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego. Odnotowania wymaga, że wszystkie ze sformułowanych zarzutów skargi kasacyjnej w swoich podstawach zawierają wyłącznie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd Administracyjny nie orzeka zaś na podstawie przepisów K.p.a., lecz na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego formułując zarzuty skargi kasacyjnej oparte na przesłance z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. naruszenia prawa procesowego, wymagane jest w pierwszej kolejności wskazanie odpowiednich przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, których naruszenia – zdaniem skarżącej – dopuścił się Sąd I instancji. A zatem oparcie zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia prawa procesowego na bezpośrednim naruszeniu przez Sąd I instancji przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego bez powiązania ich z odpowiednimi przepisami ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi musi skłaniać do oceny, że zarzuty te zostały błędnie sformułowane, i jako takie nie zasługują na uwzględnienie. Błędne sformułowanie zarzutów skargi kasacyjnej, nie zwalnia jednak Naczelnego Sądu Administracyjnego od odniesienia się do podniesionej w skardze kasacyjnej argumentacji (patrz: uchwała pełnego składu NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/09). Mając zatem za przedmiot tej argumentacji kwestię istniejących dowodów jakoby – zdaniem skarżącej – wadliwie uznano w sprawie, że zaistniały przesłanki do wymeldowania skarżącej wraz z córką, należy stwierdzić, że jeżeli w tym zakresie strona skarżąca upatruje nieprawidłowości, to na etapie wnoszenia skargi kasacyjnej nie jest wystarczające samo przywołanie zaistniałego naruszenia. Wymagane jest dodatkowo wykazanie, że wady procesowe mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tej zaś sprawie w skardze kasacyjnej tego nie uczyniono, co zasadniczo powinno być jej przedmiotem. Co istotne, argumentacja skargi kasacyjnej stanowi gołosłowną polemikę z oceną Sądu I instancji, jak i stanowi powielenie tej samej argumentacji, która wcześniej została sformułowana w odwołaniu i skardze "zwykłej". Nie ma znaczenia w sprawach o wymeldowanie kwestia ustalenia dokładnej daty wyprowadzenia się, tym bardziej gdy decyzja o wymeldowaniu zapadła po 10 latach od opuszczenia lokalu, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Jak niewadliwie ustalono, skarżąca wyprowadziła się w 2007 roku, czego zasadniczo nie kwestionowała, domagając się wyłącznie ustalenia dokładnej daty wyprowadzki. Zasadniczo dla okoliczności wyprowadzki nie ma też znaczenia, czy w stosunku do małżonków orzeczono formalnie separację lub rozwód oraz alimenty, ponieważ te obrazują jedynie sytuację życiową w jakiej znaleźli się małżonkowie, co nie ma wpływu na ocenę, że skarżąca wyprowadziła się od męża w 2007 r. Taka okoliczność wynika bowiem z dokumentów procesowych z lat 2007-2018, w których skarżąca oświadczyła, że wraz z córką mieszka w S.. Potwierdzili to również świadkowie, ale i sama skarżąca, wskazując na koszty utrzymania dziecka w S.. W trakcie postępowania skarżąca przyznała, że mieszka wraz z córką u matki w S. i tam spożywa posiłki. Ustalono też, że córka uczęszcza do szkoły w S.. Dla zaistnienia przesłanek wymeldowania ma znaczenie to kiedy skarżąca opuściła lokal i jak przebiegał od tego momentu stan faktyczny sprawy. W tym zakresie skarżąca nie może domagać się uwzględnienia okresu tylko ostatnich co najwyżej 3 miesięcy. Takie prawne ograniczenie przy zastosowaniu art. 35 u.e.l. nie występuje. Ponadto skarżąca nie dysponuje żadnymi dowodami na potwierdzenie, że została przymuszona przez kogokolwiek do opuszczenia lokalu, jak i na okoliczność, że pomiędzy małżonkami wcześniej toczyły się awantury i dlatego opuściła lokal. W tym zakresie skarżąca dysponuje gołosłownymi twierdzeniami, ponieważ tego rodzaju incydentów nie zgłaszała właściwym organom. Dopiero w 2017 r. dokonała zgłoszenia Policji, które dotyczyło zasadniczo okoliczności związanych z odwiedzinami córki u ojca. Poza tym incydent ten miał miejsce po ponad 10 latach od wyprowadzki, co nie może stanowić podstawy do stwierdzenia, że opuszczenie lokalu przez skarżącą wraz córką nie było dobrowolne. W żaden też sposób skarżąca nie wykazała aby miała zamiar powrotu do lokalu, ponieważ w sytuacji gdy, jak twierdzi, została przymuszona do opuszczenia lokalu, nie wniosła na przestrzeni lat powództwa o przywrócenie posiadania (co sama przyznała), a jedynie pozew o zwrot nakładów na nieruchomość, która to czynność procesowa nie stanowi środka prawnego, który mógłby stanowić podstawę do przywrócenia skarżącej posiadania lokalu. Dlatego w tych okolicznościach niewadliwie oceniono, że takie zachowanie skarżącej świadczy o tym, że skarżąca nie wyrażała woli stałego przebywania w miejscu zameldowania. Potwierdzają to też oświadczenia skarżącej, zgodnie z którymi stale nie mieszka z mężem z uwagi na jego chorobę alkoholową oraz, że nie miałaby odwagi tam zamieszkać. W sprawie ustalono też, że skarżąca w lokalu we Wrzawach nie posiada żadnych rzeczy osobistych codziennego użytku (co też sama przyznała) i choć miała możliwość wskazania swoich rzeczy w przedmiotowym lokalu, jednak nie stawiła się na oględziny. Należy zaznaczyć, że w dalszym ciągu skarżąca utrzymuje, że w lokalu we W. znajdują się jej rzeczy. Pomimo tego nie wskazała o jakie konkretnie rzeczy jej chodzi, poprzestając na lakonicznym stwierdzeniu, że to prezenty weselne – co uniemożliwia dokonanie oceny, czy rzeczywiście w przedmiotowym lokalu znajdują się jakiekolwiek rzeczy skarżącej, w sytuacji gdy właścicielka lokalu oświadczyła, że jego wyposażenie stanowi jej własność. Ponadto w sprawie uwzględniono okoliczność, że skarżąca przyjeżdżała do lokalu we Wrzawach wraz z córką (córka ma tam swój pokój), jednak były to pobyty związane z odwiedzinami córki u ojca. Ustalono też, że skarżąca nie ponosi kosztów utrzymania mieszkania we W.. Dodatkowo o aktualnym braku woli powrotu do lokalu świadczą twierdzenia skarżącej, zgodnie z którymi swój powrót uzależnia od orzeczenia sądowego w sprawie poniesionych nakładów finansowych, która to sprawa nie ma dla przedmiotowego rozstrzygnięcia znaczenia, ponieważ nie stanowi przywrócenia posiadania lokalu, o czym już wyżej była mowa. W tych warunkach argumentacja skargi kasacyjnej, a co najistotniejsze jej zarzuty nie mogły prowadzić do skutecznego podważenia oceny Sądu I instancji, że ustawowe przesłanki wymeldowania skarżącej i jej córki zostały prawidłowo ustalone i wykazane przez organy, a tym samym, że w niniejszej sprawie zachodzą podstawy określone w art. 35 u.e.l. Ponadto trafnie skarżącej wyjaśniono, że skutek wymeldowania nastąpił w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji Wojewody. Taka decyzja w związku z jej doręczeniem stronom postępowania wchodzi do obrotu prawnego. Jest to bowiem decyzja ostateczna, która podlega wykonaniu, zaś wniesienie na nią skargi do Sądu Administracyjnego z automatu nie spowodowało wstrzymania jej wykonania. To jest bowiem uzależnione od uwzględnienia przez Sąd lub organ administracyjny wniosku z art. 61 p.p.s.a. Dlatego zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 75 K.p.a. i art. 156 § 1 pkt 2, 4 i 7 K.p.a. w zw. art. 7 K.p.a. w zw. 2 art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 78 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a.; art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 78 § 1 K.p.a., i art. 80 K.p.a.; art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 75 K.p.a. i art. 156 § 1 pkt 2, 4 i 7 K.p.a. w zw. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 78 § 1 K.p.a., i art. 80 K.p.a.; art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 78 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a.; art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 78 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. – nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. Nie orzeczono o kosztach na rzecz uczestniczki postępowania – H. P., do której nie znajdują zastosowania art. 203 i art. 204 p.p.s.a. W tym zakresie ma miejsce zastosowanie ogólna reguła postępowania sądowoadministracyjnego wynikająca z art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ubocznie wskazania wymaga, że pismo H. P. z dnia 7 czerwca 2022 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu, o jakim mowa w art. 179 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło