II SA/Kr 1313/18

WyrokWSA w Krakowie2019-01-08

Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Tadeusz Kiełkowski, Iwona Niżnik-Dobosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i orzekając merytorycznie, prawidłowo ukształtowało osnowę decyzji, jeśli rozstrzygnięcie dotyczyło tylko części właścicieli nieruchomości objętych pierwotnym postępowaniem?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i orzekając merytorycznie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., naruszyło przepisy prawa materialnego (prawo wodne) oraz przepisy postępowania administracyjnego (art. 107 § 1 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.), ponieważ osnowa decyzji reformatoryjnej nie objęła całości sprawy administracyjnej, pomijając rozstrzygnięcie dotyczące części właścicieli nieruchomości, co czyni ją wadliwą i niepoddającą się dalszej kontroli.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Wójta Gminy S. odmawiającą nakazania przywrócenia gruntu do stanu poprzedniego i wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Wójt odmówił nakazania usunięcia odpadów, zgnitych ziemniaków, gałęzi oraz wałka ziemi. Kolegium, uchylając decyzję Wójta, orzekło merytorycznie, odmawiając nakazania przywrócenia gruntu do stanu poprzedniego i wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, jednak rozstrzygnięcie to dotyczyło jedynie części właścicieli nieruchomości, pomijając pozostałych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od Kolegium na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia[...] lipca 2018 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia gruntu do stanu poprzedniego i wykonania urządzeń zapobiegających szkodom I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego R. K. kwotę 300,00 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 24 lipca 2018 r., znak [...], działając na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. 2017 r. poz. 1121 ze zm.) w zw. z art. 545 ust. 4 ustawy z 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r. poz. 1566 ze zm.) w zw. z art. art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ) w zw. z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935), po rozpatrzeniu odwołania R. K. od decyzji wydanej przez Wójta Gminy S. z dnia 15 maja 2018 r., znak: [...], orzekającej o odmowie nakazania przywrócenia gruntu do stanu poprzedniego na działce nr [...] stanowiącej własność Z. C., C. G. oraz E. C. położonej w S. obręb geodezyjny S. I. gmina S. poprzez usuniecie odpadów i nieczystości oraz o odmowie nakazania przywrócenia do stanu pierwotnego terenu działki nr [...] stanowiącej własność D. S., I. I. oraz Z. I. poprzez usunięcie zgnitych ziemniaków oraz gałęzi, a także usunięcia wałka ziemi usypanego wzdłuż granicy działek nr [...] na długości istniejących słupków ogrodzeniowych – uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekło merytorycznie w ten sposób, że: odmówiło nakazania D. S., I. I. oraz Z. I. przywrócenia gruntu do stanu poprzedniego i odmówiło nakazania D. S., I. I. oraz Z. I. wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Powyższa decyzja, która jest przedmiotem skargi, zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia 15 maja 2018 r., znak: [...], Wójt Gminy S., po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek wcześniejszych rozstrzygnięć kasacyjnych, działając na podstawie art. 104 i 107 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) oraz art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566): odmówił nakazania przywrócenia gruntu do stanu poprzedniego na działce nr [...] stanowiącej własność Z. C., C. G. oraz E. C., położonej w S. , obręb geodezyjny S. II, gmina S., poprzez usunięcie odpadów i nieczystości i odmówił nakazania przywrócenia do stanu pierwotnego terenu działki nr [...] stanowiącej własność D. S., I. I. oraz Z. I. poprzez usunięcie zgnitych ziemniaków oraz gałęzi, a także usunięcia wałka ziemi usypanego wzdłuż granicy działek nr: [...] na długości istniejących słupków ogrodzeniowych. W uzasadnieniu tej decyzji organ pierwszej instancji przedstawił przebieg postępowania w sprawie, w tym postępowanie dowodowe przeprowadzone po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 426/17, obejmujące w szczególności wykonanie mapy sytuacyjno-wysokościowej, podlegającej zgłoszeniu do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, i sporządzenie uzupełnienia do opinii hydrologicznej I. Ł.; w maju 2018 r. dokonano oględzin spornych działek. Wójt Gminy S. przytoczył i wyjaśnił art. 234 Prawa wodnego, a następnie wskazał, że poczynione ustalenia faktyczne eliminują możliwość zastosowania normy wynikającej z tego przepisu. Aby taka możliwość istniała, muszą być spełnione trzy przesłanki: 1) wprowadzenie zmian stanu wody na gruncie, 2) szkoda na gruncie sąsiednim, 3) związek przyczynowy pomiędzy pkt 1 i 2. W ocenie organu I instancji, nie wykazano, że przesłanki te zachodzą. Odwołanie powyższej decyzji Wójta Gminy S. złożył R. K.. W odwołaniu, a następnie w jego uzupełnieniu podniósł, iż decyzja nie jest prawidłowa. Wskazał na błędnie przytoczoną podstawę prawną i podniósł, iż nie zgadza się z treścią decyzji, z uwagi na jej bezzasadność. Zakwestionował prawidłowość przedłożonej do akt opinii uzupełniającej i wskazał, iż organ nie wykonał zaleceń zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zapadłego w niniejszej sprawie. Na skutek odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało opisaną na wstępie decyzję reformatoryjną z dnia 24 lipca 2018 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy zreferował wskazania co do dalszego postępowania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 426/17, i podkreślił ich wiążący charakter. W tym kontekście organ odwoławczy zauważył, że organ I instancji zwrócił się do autora opinii hydrologicznej o ustosunkowanie się do zawartych w wyroku zarzutów; nadto przeprowadzono rozprawę w terenie i pozyskano na potrzeby postępowania mapę sytuacyjno-wysokościową z dnia 5 lutego 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przyznało rację odwołującemu się co do tego, że organ I instancji nieprawidłowo przywołał podstawę prawną decyzji. Nowa ustawa prawo wodne z dnia 20 lipca 2017 r. weszła w życie z dniem 1 stycznia 2018 r., jednakże zgodnie z art. 545 ust. 4 ustawy do spraw wszczętych a nie zakończonych stosuje się przepisy dotychczasowe. W konsekwencji zastosowanie znajdzie przepis art. 29 ustawy prawo wodne sprzed nowelizacji. Przytoczywszy ten przepis, organ odwoławczy wyjaśnił, że sprawy z zakresu naruszania stosunków wodnych na gruncie są z zasady skomplikowane i trudne z uwagi na zmieniające się okoliczności faktyczne, trudności dowodowe i konieczność ustalenia w sposób nie budzący wątpliwości kwestii zasadniczych dla wydania decyzji. Wobec wielowątkowości sprawy trudność stanowi również konieczność odniesienia się do dowodów zebranych w toku postępowania i ich krytyczne omówienie. W wieloletnim postępowaniu zebrano materiał dowodowy w postaci trzech opinii (w tym jedna wielokrotnie uzupełniana i uściślana), zdjęć nieruchomości, nagrań uwidaczniających zalewanie nieruchomości odwołującego, a także stanowisk stron i wyjaśnień świadków. Zgodnie z przywołanym przepisem art. 29 ust. 3 ustawy prawo wodne, wydanie decyzji nakładającej obowiązki następuje po ustaleniu przez organ szeregu kwestii sprowadzających się do odpowiedzi na pytanie, czy nastąpiła zmiana na gruncie powodująca szkody na gruncie sąsiednim. Przyjmuje się, iż odpowiedź na to pytanie wymaga zasięgnięcia opinii osoby posiadającej fachową wiedzę. W niniejszym postępowaniu zebrano dowody w postaci takich opinii. Są to opinie: opinia sporządzona przez M. Ż. (na potrzeby postępowania zakończonego w 2004 r. dotyczącego tego samego terenu), opinia hydrologiczna dotycząca wpływu wód opadowych na działkę nr [...] w S. J. G. z września 2010 r. oraz opinia hydrologiczna I. Ł. z maja 2014 r., uzupełniana następnie w czerwcu 2014 r., w sierpniu 2015 r., w październiku 2016 r. oraz w marcu 2018 r. W wydawanych w sprawie wyrokach sądowych wskazywano na elementy opinii, które były niejasne, w związku z tym jej autor dokonywał kolejnych uzupełnień w odniesieniu do konkretnych wskazówek Sądu. Na obecnym etapie materiał dowodowy zebrany w aktach, w ocenie Kolegium, daje podstawy do uznania, iż brak jest możliwości wydania decyzji nakładającej obowiązki z art. 29 ust. 3 prawo wodne. Następnie organ odwoławczy wskazał, że jeżeli chodzi o ukształtowanie terenu, to nie jest sporne, iż wody opadowe z kierunku północno-zachodniego spływają w kierunku południowo-wschodnim zgodnie z rzeźbą terenu i wpływają na działkę nr [...] oraz częściowo [...] (działka na północ od działki [...]), a następnie spływają na południe wzdłuż drogi na granicy działek [...] Dalej woda popłynie środkiem działki [...] W rejonie zabudowań (stodoły na działkach [...] działka odwołującego i [...]) woda będzie spływać w kierunku wschodnim, przy czym część wody nową drogą na działce [...] skieruje się najpierw w kierunku zachodnim, by potem skręcić w kierunku wschodnim. Przeszkoda, jaką stanowią stodoły (głównie stodoła na działce [...]), skierują wody w kierunku wschodnim na drogę wzdłuż granicy działek [...] i [...]. Drogą tą woda dopłynie do rowu [...]) poniżej stodoły na działce [...] Ukształtowanie terenu zostało przedstawione na mapie sytuacyjno-wysokościowej opracowanej w dniu 5 lutego 2018 r., a dodatkowo opisane przez biegłego w opinii uzupełniającej z marca 2018 r. poprzez wrysowanie w powyższą mapę kierunków spływu wód powierzchniowych. W tym zakresie uczyniono zadość wskazaniom zawartym w wyroku Sądu, dotyczącym posłużenia się aktualną mapą terenu. Na załączonych zdjęciach, a także nagraniu widać nadmiar wód i kierunki ich spływu; ze zdjęć zawartych w aktach sprawy wynika zalewanie stodoły na nieruchomości odwołującego. Kontynuując argumentację, organ odwoławczy przytoczył wnioski uzupełnienia do opinii hydrologicznej z marca 2018 r. i ocenił je jako logiczne i spójne z pozostałym materiałem dowodowym. Jako czynnik przyczyniający się do zalewania stodoły na nieruchomości odwołującego wskazuje się tam przełożenie drogi z jednej strony działki na drugą, zaś kierunek spływu wód jest wymuszany przez usytuowanie stodół. Kwestia ta jest podnoszona przez biegłego I. Ł., J. G., jak i M. Ż.. W dalszej części uzasadnienia swojej decyzji organ odwoławczy odniósł się do zarzutów odwołania i w tym kontekście wskazał, że z akt sprawy nie wynika, iżby na działce [...] zalegały zgnite ziemniaki oraz gałęzie. Żądanie ich usunięcia zgłoszone przed jedenastu laty jest obecnie nieaktualne z uwagi na upływ czasu, ale warto również wskazać, iż oględziny nieruchomości nie wykazały tego rodzaju przedmiotów na wskazanej działce. Wyjaśniono również w sposób w ocenie Kolegium wiarygodny kwestię "wałka ziemi" wzdłuż granicy działek [...]. Mianowicie z opinii biegłego wynika, iż nie może on powodować zalewania nieruchomości odwołującego z uwagi na różnice poziomów tych działek. Nadto wałek ów został zniwelowany. Wskazówki zawarte w wyroku z dnia 24 lipca 2017 r. sygn. II SA/Kr 426/17 dotyczące ustalenia wpływu wymuliska na działce nr [...] oraz wałka ziemnego na działce [...], a także sporządzenia precyzyjnej mapy sytuacyjno-wysokościowej obrazującej kierunki spływu wód z uwzględnieniem ewentualnej zmiany tego kierunku oraz miejsca zostały – zdaniem organu odwoławczego – uwzględnione. Teren objęty postępowaniem jest terenem zalewowym. W sytuacji wystąpienia deszczy nawalnych woda w dużych ilościach spływa zgodnie z ukształtowaniem terenu do najniższego punktu. Właśnie tym zjawiskiem jest uzasadnione istnienie suchego rowu tzw. wodnika, który przebiega zgodnie z mapami poniżej stodół, w poprzek działek objętych postępowaniem. Z opinii zawartych w aktach w sposób logiczny wynika, iż spływ wód wprost pod stodołę odwołującego jest związany z urządzeniem drogi dojazdowej do pól w taki sposób, iż kanalizuje ona płynące z góry wody i kieruje prosto na budynek. Z załączonej do akt mapy wynika, iż wałek ziemny, o którym mowa w pismach strony został zniwelowany. W konsekwencji należy stwierdzić, iż nie można mówić o dokonaniu przez właścicieli nieruchomości sąsiednich zmian na gruncie. Jedyną zauważalną przez biegłych zmianą jest zmiana usytuowania drogi do pól na działce odwołującego. W zawartych w aktach opiniach biegłych nie znajdują się twierdzenia, iż droga stanowiła ciek wodny, wręcz przeciwnie zostało wyjaśnione, iż polna droga z racji jej obniżenia w stosunku do przyległego gruntu, a także usytuowania – obniża się w kierunku zabudowań i jedynie w przypadku ulewnych deszczy kanalizuje wodę i stanowi dla niej tor, po którym przemieszcza się ona w dół. W ocenie organu odwoławczego, z uwagi na ukształtowanie terenu zasadnym jest rozważenie kompleksowego dla mieszkańców rozwiązania, jakim jest na przykład melioracja, jednakże nie jest to przedmiotem niniejszego postępowania. W końcowej części uzasadnienia decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z brzmieniem przepisu art. 29 ust. 3 ustawy prawo wodne organ wydaje decyzję o nakazaniu przywrócenia gruntu do stanu poprzedniego lub o wykonaniu urządzeń zapobiegających szkodom. Zaskarżona decyzja w tym zakresie zawiera błędne wyrzeczenie dotyczące przywrócenia gruntu do stanu poprzedniego, brak jest zaś pozostałego elementu rozstrzygnięcia. Wobec wadliwości wyrzeczenia, a także błędnie przywołanej podstawy prawnej należało decyzję uchylić i orzec merytorycznie zgodnie z brzmieniem przepisu art. 29 ust. 3 ustawy prawo wodne. Pismem z dnia 29 sierpnia 2018 r. R. K. wniósł skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 29 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r. poz. 1121), polegające na przyjęciu, iż nie nastąpiła zmiana na gruncie powodująca szkody na gruncie sąsiednim, a w konsekwencji orzeczenie o odmowie nakazania D. S., I. I. oraz Z. I. przywrócenia gruntu do stanu poprzedniego i o odmowie nakazania D. S., I. I. oraz Z. I. wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, pomimo spełnienia przesłanek do orzeczenia o uchyleniu zaskarżonej decyzji Wójta Gminy S. z dnia 15 maja 2018 r., znak: [...], w całości i orzeczenia co do istoty sprawy poprzez nakazanie przywrócenia gruntu do stanu poprzedniego na działce nr [...] stanowiącej własność Z. C., C. G. oraz E. C., położonej w S. , obręb geodezyjny S. II, gmina S., poprzez usunięcie odpadów i nieczystości oraz nakazanie przywrócenia do stanu pierwotnego terenu działki nr [...] stanowiącej własność D. S., I. I. oraz Z. I. poprzez usunięcie zgnitych ziemniaków oraz gałęzi, a także usunięcie wałka ziemi usypanego wzdłuż granicy działek nr [...] na długości istniejących słupków ogrodzeniowych; 2) naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm.) w zw. z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r., nr 78, poz. 483 z późn. zm.) poprzez rażące naruszenie zasady legalności, zasady prawdy obiektywnej i zasady pogłębiania zaufania polegające na nieprawidłowym zastosowaniu przepisu prawa materialnego, pomimo spełnienia wszelkich przesłanek do wydania decyzji zgodnie z wnioskiem skarżącego; 3) błędne ustalenie stanu faktycznego, polegające na przyjęciu, iż sporny wałek ziemi na działce nr [...] nie istnieje, gdyż został zniwelowany. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumentację na poparcie sformułowanych zarzutów i wniosków, którą – w nawiązaniu do odpowiedzi na skargę – rozwinął w piśmie z dnia 13 grudnia 2018 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2107) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa. Zważywszy że rozstrzygnięcia podjęte w niniejszej sprawie były już przedmiotem kontroli sądowej, należy zwrócić uwagę na: art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby; art. 171 p.p.s.a., który stanowi, że wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia; art. 153 p.p.s.a., w myśl którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że zachodzą podstawy do pozbawienia jej mocy wiążącej. W pierwszej kolejności wypada zaznaczyć, że – z uwagi na regułę intertemporalną zawartą w art. 545 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2268) – materialnoprawnym punktem odniesienia w niniejszej sprawie rzeczywiście powinien być art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 469, dalej pr.wod.), który stanowił, że jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Zgodzić się też trzeba co do tego, że ewentualne negatywne rozstrzygnięcie podjęte na podstawie tego przepisu powinno dotyczyć dwóch elementów dyspozycji wynikającej zeń normy prawnej – przywrócenia stanu poprzedniego i wykonania urządzeń zapobiegających szkodom – aczkolwiek można też rozważać umorzenie postępowania (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 21 stycznia 2019 r., II SA/Kr 1460/18, CBOSA). Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając w zamiarze – jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji – skorygowania podstawy prawnej rozstrzygnięcia i uczynienia zadość normatywnym wymogom co do jego treści wydało przewidzianą w art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096) decyzję reformatoryjną. Decyzja ta jest jednak, w ocenie Sądu, ukształtowana nieprawidłowo gdy idzie o sam zakres jej osnowy – i to w taki sposób, że właściwe nie poddaje się dalej idącej kontroli pod względem treści i merytorycznego rozstrzygnięcia. Wedle normatywnego wzorca osnowa (sentencja) reformatoryjnej decyzji organu odwoławczego, przewidzianej w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., jest złożona i obejmuje dwa elementy: pierwszy to rozstrzygnięcie o uchyleniu w całości lub w części zaskarżonej decyzji, a drugi – to rozstrzygnięcie co do istoty sprawy w odpowiednim zakresie. W razie uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, ów drugi element musi mieć charakter kompleksowy i kompletny – musi być zredagowany niejako "od początku"; musi zawierać pełną, determinowaną prawem materialnym i okolicznościami faktycznymi, treść. Słowem, odnoszą się doń te same wymogi co do osnowy decyzji organu pierwszej instancji (art. 107 § 1 k.p.a.). Musi on obejmować całą sprawę administracyjną, chyba że organ świadomie, mając ku temu podstawy faktyczne i prawne, wydaje decyzję częściową. Rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, zawarte w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 lipca 2018 r. – wymogów tych, zdaniem Sądu, nie spełnia. Przesądza to o istotnym, uzasadniającym uchylenie wspomnianej decyzji, naruszeniu powołanych przepisów pr.wod. oraz art. 107 § 1 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Jak jednoznacznie wynika z akt sprawy oraz decyzji organu I instancji, przedmiotem postępowania administracyjnego jest sprawa obejmująca swym zakresem kwestię konkretyzacji wchodzącej w rachubę normy prawa wodnego nie tylko w odniesieniu do właścicieli działki nr [...], tj. D. S., I. I. oraz Z. I., ale także w odniesieniu do właścicieli działki nr [...], tj. Z. C., C. G. oraz E. C. (notabene kwestia, kto jest obecnie właścicielem tej działki i w konsekwencji stroną, zdaje się nie być do końca wyjaśniona). Do sprawy w tych granicach podmiotowych i przedmiotowych zrelatywizowane jest rozstrzygnięcie Wójta Gminy S., a także zarzuty i argumentacja zawarta w odwołaniu i w skardze. Tymczasem Samorządowe Kolegium Odwoławcze skonkretyzowało – w sposób negatywny – jedynie ewentualne obowiązki D. S., I. I. oraz Z. I., natomiast pozostała część sprawy – ta, która dotyczy właścicieli działki nr [...], tj. – wedle decyzji organu I instancji – Z. C., C. G. oraz E. C. – została całkowicie pominięta. W tym zakresie osnowa decyzji nie zawiera rozstrzygnięcia ani pozytywnego, ani negatywnego. Stanowi to samoistną przyczynę uzasadniającą jej uchylenie. Konsekwencją powyższego jest też niepowiązanie osnowy decyzji z jej uzasadnieniem. W tej sytuacji dalej idąca, merytoryczna kontrola zaskarżonej decyzji tudzież ustosunkowanie się zarzutów skargi – na tym etapie nie są możliwe. W ponownym postępowaniu organ odwoławczy powinien ukształtować rozstrzygnięcie z uwzględnieniem podmiotowych i przedmiotowych granic odnośnej sprawy administracyjnej; z tak ukształtowanym rozstrzygnięciem powinno być również skorelowane uzasadnienie decyzji. Ze względu na powyższe, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.; zasądzona na rzecz skarżącego kwota 300 zł stanowi uiszczony wpis od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło