II OSK 1363/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie Sędzia NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2022 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Z. B. i M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 stycznia 2019 r. sygn. akt II SA/Wr 765/18 w sprawie ze skargi Z B. i M B. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 30 lipca 2018 r. nr 978/2018 w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie. Wyrokiem z dnia 9 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Wr 765/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, oddalił skargę Z. B. i M. B. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu, dalej: "DWINB", z dnia 30 lipca 2018 r., nr 978/2018, w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym. Skarżący wnioskiem z dnia 24 marca 2015 r. zażądał od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie wałbrzyskim (dalej – PINB) wszczęcia postępowania w sprawie stanu technicznego budynku zlokalizowanego przy ul. Z. [...] w Cz.. Okolicznością powodującą konieczność interwencji organu była zmiana organizacji ruchu na ulicy Z., w następstwie której według inicjatora postępowania jazda samochodów spowoduje pęknięcia budynku, znajdującego się 2 m od środka jezdni oraz katastrofę budowlaną. Organ w dniu 29 maja 2015 r. wszczął postępowanie w sprawie stanu technicznego budynku przy ul. Z. [...] w Cz., zaś w dniu 18 czerwca 2015 r. przeprowadził oględziny. Postanowieniem z dnia 17 lutego 2016 r., nr 13/2016 PINB nałożył na Gminę Czarny Bór, tj. właściciela drogi - ul. Z. (dz. A, obr. 2 Czarny Bór) obowiązek przedłożenia oceny technicznej jednoznacznie odpowiadającej na pytanie jaka jest nośność i rzeczywisty stan techniczny drogi gminnej, dz. nr B/4 tj. ul. Z., w aspekcie bezpieczeństwa oraz wpływu przedmiotowej drogi na budynki znajdujące się przy ul. Z., ze szczególnym uwzględnieniem rejonu budynku nr 3. W dniu 25 kwietnia 2016 r. przedłożono "Orzeczenie techniczne stanu konstrukcji oraz urządzeń drogi gminnej stanowiącej ulicę Z. w Cz. oraz stanu bezpieczeństwa użytkowego występującego w jej pasie drogowym". Wobec uznania przez organ, że sporządzone opracowanie nie stanowi realizacji nałożonego obowiązku w dniu 6 grudnia 2016 r. wydano postanowienie nr 102/2016, którym nałożono na Gminę Czarny Bór obowiązek przedłożenia oceny technicznej sporządzonej przez innego rzeczoznawcę. Przy piśmie z dnia 19 stycznia 2017 r. Wójt Gminy Czarny Bór przedstawił wyjaśnienia autora sporządzonego opracowania z dnia 19 grudnia 2016 r. PINB w powiecie wałbrzyskim w dniu 15 maja 2018 r. wydał postanowienie nr 44/2018, którym uchylił własne postanowienie z dnia 6 grudnia 2016 r. nr 102/2016. Kolejne rozstrzygnięcie organu nadzoru budowlanego I instancji wydane w tej samej dacie, co wcześniejsze postanowienie przybrało formę decyzji nr 37/2018. Rzeczoną decyzją wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.), dalej: "Prawo budowlane", nakazano właścicielom nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako dz. C, obr. 0002 Czarny Bór usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku poprzez wykonanie określonych robót. Zdaniem PINB ze względu na udokumentowany nieodpowiedni stan techniczny budynku mieszkalno-gospodarczego przy ul. Z. [...] w Cz. należało zastosować art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Z. B. i M. B. wnieśli odwołanie. Kolejne odwołanie w imieniu skarżących złożył ustanowiony przez nich pełnomocnik. Decyzją z dnia 30 lipca 2018 r. nr 978/2018 DWINB utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach decyzji organ wskazał, że wydając decyzję na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego organ nie bada przyczyn, z powodu których obiekt budowlany stworzył zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego albo bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Nie wyjaśnia również, dlaczego obiekt jest w nieodpowiednim stanie technicznym i nie ustala, kto ponosi odpowiedzialność za doprowadzenie obiektu do stanu niezgodnego z przepisami. Natomiast ustalenie określonych okoliczności faktycznych ujawniających, że stan obiektu narusza wymagania wynikające z obowiązujących przepisów, jest wystarczające do nałożenia przez organ na właściciela obiektu lub jego zarządcę określonych obowiązków, których zakres będzie zależeć od stwierdzonych nieprawidłowości. Z kolei oceniając zarzuty odwołania wyjaśniono, że w większości nie dotyczą one niniejszego postępowania lecz postępowania prowadzonego równolegle przez PINB dotyczącego stanu technicznego drogi gminnej, które zostało zakończone decyzją z dnia 20 kwietnia 2018 r., nr 29/2018, nakazującą właścicielowi nieruchomości usunięcie w wyznaczonym terminie nieprawidłowości stwierdzonych w stanie technicznym drogi. Decyzja ta jest ostateczna i prawomocna, a kwestie dotyczącego tego postępowania nie mogą być rozpatrywane na gruncie badanej sprawy, bowiem wykraczają poza jej zakres. W skardze na powyższą decyzję M. B. i Z. B. wnieśli o jej uchylenie, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę. Sąd zwrócił uwagę, że organy prowadziły postępowanie i wydawały rozstrzygnięcia w przedmiocie stanu technicznego budynku mieszkalnego przy ul. Z. [...] w Cz.. Względem przyległej do budynku drogi prowadzono odrębne postępowanie administracyjne. Zatem, w ocenie Sądu, nie zasługują na akceptację wszelkie twierdzenia dotyczące innych postępowań prowadzonych przez organy nadzoru budowlanego, w których zresztą skarżący nie zostali uznani za strony. Sąd wskazał, że poza sporem pozostaje jedna, aczkolwiek znaczącą okoliczność, w postaci nieodpowiedniego stanu technicznego przedmiotowego budynku. W toku postępowania na żadnym etapie skarżący nie kwestionowali nieprawidłowości w stanie technicznym budynku jakie ustalił organ, ani też nie odnosili się do ich rozmiaru, czy zakresu. Praktycznie rzeczone nieprawidłowości wynikały z protokołów kontroli okresowych oraz sporządzonych opracowań. Przytaczając treść art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 61 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U z 2017 r. poz. 1332 ze zm.), Sąd stwierdził, że organy administracyjne obu instancji wydając w sprawie rozstrzygnięcia skoncentrowały się na stanie technicznym budynku i nie czyniły ustaleń w zakresie przyczyn zaistniałych nieprawidłowości, w tym wpływu na ten stan funkcjonowania w bezpośrednim sąsiedztwie drogi gminnej. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, organy nadzoru budowlanego działały zgodnie z wynikającymi z obowiązujących przepisów regułami, co czyni zarzuty skargi w tym zakresie chybionymi. Sąd podzielił w tym zakresie stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2018 r. (sygn. akt II OSK 1152/17), w myśl którego ,,Zastosowanie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie wiąże się ze sposobem powstania, a jedynie z faktem zaistnienia opisanych tam sytuacji. Wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w pkt 1-4 tego przepisu zobowiązuje organ do nakazania, w drodze decyzji, usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w wyznaczonym terminie", a także przytoczył poglądy doktryny. Zdaniem Sądu, w świetle powyższego nie znajdują potwierdzenia zarzuty naruszenia art. 7 i art. 77 K.p.a. wiązane przez skarżących z nieuwzględnieniem nośności drogi gminnej, brakiem uwzględnienia orzeczenia technicznego odnoszącego się do przyczyn uszkodzeń czy wręcz oceny natężenia ruchu oraz analizy rodzaju pojazdów poruszających się po drodze, (nie objętej zresztą niniejszym postępowaniem – uwaga Sądu). Sąd nie podzielił też zarzutu naruszenia art. 10 K.p.a. Nie bowiem ma podstaw do zarzucania obrazy naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, w sytuacji gdy istotą zarzutu jest nieuwzględnienie przez organ materiału dowodowego zebranego w innej sprawie, czy w innym postępowaniu, w którym zresztą skarżący nie posiadali przymiotu strony. Również za chybiony Sąd uznał zarzut niewykonalności nałożonych na skarżących obowiązków co uzasadnia się ruchem pojazdów na drodze gminnej powodującym uszkodzenia budynku. Niewykonalność nakazu ma miejsce wówczas, gdy występuje obiektywna, niemożliwa do przezwyciężenia przeszkoda w działaniu wskazanym w akcie administracyjnym. Biorąc pod uwagę wskazywane w skardze okoliczności oraz rodzaj zawartych w decyzji PINB z dnia 15 maja 2018 r. nr 37/2018 obowiązków, trudno doszukać się tego rodzaju przyczyn obiektywnych. Większość z obowiązków polega przecież na wykonaniu właściwej wentylacji, a to z kolei pozostaje bez związku z ruchem kołowym na pobliskiej drodze gminnej. Podobnie rzecz się ma w przypadku wymiany tynku na kominach, przebudowie stropu, naprawieniu lub wymianie pokrycia dachowego czy pozostałych obowiązkach. Na etapie postępowania odwoławczego DWINB słusznie odmówił zasadności wiązania stanu dachu czy braku wentylacji z oddziaływaniem drogi na budynek. Celna pozostaje także uwaga organu II instancji zamieszczona w uzasadnieniu decyzji dotycząca drogi cywilnej jako właściwej przy dochodzeniu roszczeń odszkodowawczych. Sąd, oceniając zaskarżoną decyzję, uznał, że zarówno ona jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji w pełni odpowiadają wymogom określonym w ustawie Prawo budowlane i nie naruszają przepisów procedury administracyjnej. Decyzje organów obu instancji w sposób wyczerpujący wyjaśniły, z jakich przyczyn zostały nałożone na skarżących określone obowiązki. Według Sądu zarzuty i argumentacja podniesione w skardze nie znajdują więc uzasadnienia. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli M. B. i Z. B.. Wyrok zaskarżyli w całości. Zarzucili naruszenie: 1. prawa materialnego - art. 66 ust. 1 pkt 3, 2 związku z art. 61 ustawy Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że dla zastosowania art. 66 ust. 1 prawa budowlanego przy ocenie stanu technicznego budynku nie ma znaczenia ustalenie dopuszczalnej nośności drogi gminnej będącej w bezpośrednim sąsiedztwie budynku i wpływu eksploatacji tej drogi m.in. poprzez przenoszenie drgań oraz przejeżdżaniu przez samochody wielkogabarytowe po fundamentach budynku na stan techniczny budynku. 2. prawa materialnego - art. 66 ust. 1 pkt 3, 2 związku z art. 61 ustawy Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że dla oceny stanu technicznego budynku nie miało znaczenia będące w toku postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące granic nieruchomości na której wzniesiono budynek i drogi gminnej zawisłe przed Sądem Rejonowym w Wałbrzychu w sprawie sygn. Akt I Ns 293/17 . 3. przepisów postępowania , które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy : - art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a., 77 K.p.a. polegający na nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego, poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy mających wpływ na rozstrzygnięcie przez brak ustalenia dopuszczalnej nośności drogi gminnej - ulicy Z. w Cz. w bezpośredniej odległości od budynku skarżących i wpływu eksploatacji tej drogi na stan techniczny budynku; - art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 7 K.p.a., 77 K.p.a. polegający na nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy mających wpływ na rozstrzygnięcie przez brak dokładnej oceny orzeczenia technicznego sporządzonego przez Tadeusza Bartyńskiego, w którym stwierdza się, że przyczyną uszkodzeń budynku jest duży tonaż pojazdów jeżdżących przy budynku; - art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. w zw. a art. 77 § 2 K.p.a. poprzez akceptację dla uchylenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wałbrzychu postanowienia z dnia 6 grudnia 2016 r. nr 102/2016 nakładającego na Gminę Czarny Bór obowiązek przedłożenia przez Gminę Czarny Bór oceny technicznej sporządzonej przez innego rzeczoznawcę niż autor "Orzeczenia technicznego stanu konstrukcji oraz urządzeń drogi gminnej stanowiącej ulicę Z. w Cz. oraz stanu bezpieczeństwa użytkowego występującego w jej pasie drogowym" - mgr inż. Jana Bernarda Michalskiego. W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz przeprowadzenie rozprawy w celu rozpoznania skargi. Rozprawa odbyła się na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie posiedzenia na odległość. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej. Z reguły, w pierwszej kolejności rozważyć należy zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Jednak w sytuacji, w której zarzuty procesowe sprowadzają się do nieprawidłowego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, konieczne jest wcześniejsze rozważenie, czy podnoszone w kasacji okoliczności faktyczne, które w postępowaniu sądowym nie zostały ustalone, a które zdaniem wnoszącego kasację powinny być ustalone, stanowią okoliczności istotne z punktu widzenia prawa materialnego. Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 3 i 2 w związku z art. 61 ustawy Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że dla zastosowania art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, przy ocenie stanu technicznego budynku nie ma znaczenia ustalenie dopuszczalnej nośności drogi gminnej będącej w bezpośrednim sąsiedztwie budynku i wpływu eksploatacji tej drogi, m.in. poprzez przenoszenie drgań oraz przejeżdżaniu przez samochody wielkogabarytowe po fundamentach budynku, na stan techniczny budynku. Odczytanie przywołanej normy art. 66 ust. 1 pkt 3 rozpocząć trzeba od spostrzeżenia, że jest ona konsekwencją przepisów nakładających na właściciela obiektu budowlanego obowiązek użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywania go w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej (art. 5 ust. 2 w związku z art. 61 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego). Mimo braku przepisu odsyłającego do konkretnych przepisów, w trakcie stosowania dyspozycji art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, z uwagi na posłużenie się w art. 61 ust. 1 pkt 1, art. 5 ust. 2 oraz w art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego określeniem o należytym lub odpowiednim stanie technicznym, przyjąć należy, że ustawa pośrednio odwołuje się do obowiązujących w systemie prawnym przepisów technicznych powszechnie obowiązujących, istotnych w materii rozstrzyganej w danej sprawie. Można zatem stwierdzić, że obiekt budowlany znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym wówczas, kiedy zachodzi niezgodność tego stanu z przepisami techniczno-budowlanymi. Przepisy techniczno-budowlane to, jak wynika z art. 7 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego, m.in. warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, określane w drodze rozporządzenia przez ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa (patrz: Arkadiusz Despot-Mładanowicz [w:] "Prawo budowlane", pod red. A. Glinieckiego, WK 2016, pkt 5 do art. 66; wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1663/07). To, że w niniejszej sprawie wystąpiła okoliczność w postaci nieodpowiednego stanu technicznego budynku nr 3 przy ulicy Z. w Cz. nie jest w skardze kasacyjnej kwestionowane. W świetle art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nie ma znaczenia przyczyna, która spowodowała nieodpowiedni stan techniczny. W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny aprobuje stanowisko Sądu pierwszej instancji. Jest to pogląd niekwestionowany w orzecznictwie i piśmiennictwie wskazanym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Jak już powyżej zasygnalizowano, przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego powinien być odczytywany z uwzględnieniem systematyki tej ustawy. Skoro przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 znajduje się w rozdziale poświęconym utrzymaniu obiektów budowlanych, to ma on zastosowanie do sytuacji, które są konsekwencją używania obiektu budowlanego. Warto od razu zauważyć, że nie jest wykluczone objęcie hipotezą tej normy stanów będących wynikiem czynników zewnętrznych, oddziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, silne wiatry i inne, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska (art. 61 pkt 2 Prawa budowlanego). Okoliczności wyczerpujące przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 3, co do zasady, są odmienne od stanów kwalifikowanych do art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 3 jest rezultatem zużycia obiektu lub uszkodzenia obiektu w warunkach wskazanych w art. 61 pkt 2. Natomiast wskazany w art. 61 ust. 1 pkt 1 stan, w którym obiekt może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, co do zasady nie musi być wiązany z zużyciem lub uszkodzeniem obiektu, jakkolwiek okoliczności tych nie można od siebie w sposób sztuczny odrywać. Nieodpowiedni stan techniczny siłą rzeczy wiąże się z zagrożeniami, których stopień powinien być ustalony indywidualnie w każdym przypadku. Warto przy tym zauważyć, że w art. 66 ust. 1 pkt 1 jest mowa o obiekcie, który może zagrażać życiu lub zdrowiu itd., natomiast w art. 61 pkt 2 (wskazywanym jako norma do której odwoływać należy art. 66 ust. 1 pkt 3) jest mowa o uszkodzeniu obiektu mogącym spowodować zagrożenie życia lub zdrowia itd. Okoliczności wyczerpujące przesłanki wydania nakazów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3, powinny być zatem kwalifikowane indywidualnie w każdej sprawie. Ewentualny związek stanu technicznego budynku przy ul. Z. nr 3 w Cz. z eksploatacją drogi gminnej powinien być oceniony w świetle obu przywołanych przepisów (art. 66 ust. 1 pkt 1 oraz art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego). Z art. 61 pkt 2 Prawa budowalnego wynika obowiązek zapewnienia bezpiecznego użytkowania obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziałujących na obiekt, związanych m.in. z działalnością człowieka. Do takich czynników zewnętrznych należy zaliczyć ewentualne negatywne oddziaływanie ruchu drogowego. W tych okolicznościach sprawy znajduje potwierdzenie stanowisko, według którego, nie ma znaczenia przyczyna, która spowodowała nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego. Powtórzyć więc należy, że nie jest zasadny pierwszy zarzut materialny naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 61 Prawa budowlanego. Nie jest skuteczny zarzut naruszenia prawa materialnego - art. 66 ust. 1 pkt 3, 2 związku z art. 61 ustawy Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że dla oceny stanu technicznego budynku nie miało znaczenia będące w toku postępowanie rozgraniczeniowe dotyczące granic nieruchomości na której wzniesiono budynek i drogi gminnej zawisłe przed Sądem Rejonowym w Wałbrzychu w sprawie sygn. akt I Ns 293/17. Jak stwierdził geodeta w opinii wydanej w trakcie postępowania rozgraniczeniowego prowadzonego w trybie administracyjnym, granica nieruchomości skarżących z działką nr B/4, stanowiącą drogę, przebiega po licu budynku. Nawet jednak bez rozstrzygnięcia sądowego ustalającego przebieg granicy w sposób wskazywany przez skarżących, a więc według stanu posiadania, nie było przeszkód do wydania nakazu odnoszącego się do ściany budynku usytuowanej w granicy z działką gminną stanowiącą drogę. Ewentualny spór w zakresie dostępu do budynku, w celu wykonania robót objętych nakazem, ma charakter cywilnoprawny, przy czym tryb uzyskania dostępu, w tym także w razie nieuzyskania zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości, regulują przepisy art. 47 ust. 1-4 Prawa budowlanego. W konsekwencji nie są zasadne zarzuty procesowe odnoszące się do okoliczności mających wskazywać, że przyczyną nieodpowiedniego stanu technicznego jest negatywny wpływ ruchu drogowego odbywającego się na drodze gminnej. Niezależnie od tego konieczne jest spostrzeżenie, że związku z podniesionymi zarzutami materialnymi i procesowymi nie mają obowiązki odnoszące się do wykonania prawidłowej wentylacji nawiewno-wywiewnej w mieszkaniu na parterze oraz obu mieszkaniach na piętrze budynku, czy też obowiązek zamurowania i otynkowania przejścia instalacji wodno-kanalizacyjnej przez strop. Również w tym zakresie stanowisko Sądu pierwszej instancji i organów nie zostało w skardze kasacyjnej podważone. Trafny jest także argument sformułowany przez organ odwoławczy, a zaaprobowany przez Sąd pierwszej instancji, że ewentualne szkody spowodowane w obiekcie przez ruch drogowy mogą być rozpoznane w trybie cywilnym. Podobnie, poza zakresem niniejszego postępowania pozostaje kwestia odpowiednego stanu technicznego drogi gminnej. Warto podkreślić, że PINB nie ograniczył się do zbadania stanu technicznego budynku. Prowadził także postępowanie dotyczące stanu technicznego drogi gminnej, tj. ulicy Z. (działka nr B/4 Czarny Bór), które zostało zakończone decyzją z dnia 20 kwietnia 2018 r., nr 29/2018. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.