I FSK 1511/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Marek Kołaczek, Sędzia NSA Danuta Oleś (sprawozdawca), Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska, Protokolant Katarzyna Łysiak, po rozpoznaniu w dniu 23 października 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Naczelnika Urzędu Skarbowego W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2019 r., sygn. akt III SAB/Wa 45/18 w sprawie ze skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w W. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w zakresie dokonania zwrotu podatku od towarów i usług za lipiec 2017 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Naczelnika Urzędu Skarbowego W. na rzecz B. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z 10 stycznia 2019 r., sygn. akt III SAB/Wa 45/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w zakresie zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług naliczonego nad należnym, wykazanej w deklaracji VAT-7 za lipiec 2017 r., oraz uznał, że bezczynność ta nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. W punkcie 3 wyroku Sąd zobowiązał Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku do dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wykazanej w deklaracji VAT-7 za lipiec 2017 r. albo do wydania decyzji o odmowie zwrotu. W pozostałym zakresie skargę oddalił. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ podatkowy, zaskarżając go w części tj. punktu 3, w którym Sąd zobowiązał Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku do dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym z deklaracji VAT-7 za lipiec 2017 r. albo do wydania decyzji o odmowie zwrotu. Wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj. art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: "P.p.s.a.") w zw. z art. 15 § 1 oraz art. 17 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej: "Ordynacja podatkowa") poprzez uwzględnienie skargi i zobowiązanie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku do dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wykazanej w deklaracji VAT-7 za lipiec 2017 r. albo do wydania decyzji o odmowie zwrotu podczas gdy począwszy od 16 listopada 2018 r. na skutek zmiany adresu siedziby spółki właściwym miejscowo organem podatkowym do dokonania wszelkich rozliczeń w podatku od towarów i usług w tym realizacji zwrotu podatku od towarów i usług dla w/w spółki jest Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem powoduje obiektywną niemożność wykonania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (jako organu podatkowego aktualnie niewłaściwego miejscowo) orzeczenia w zaskarżonym zakresie. Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie orzeczenia w zaskarżonej części oraz umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w tej części. Wniesiono także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Spółka nie złożyła odpowiedzi na skargę kasacyjną. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik spółki wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej organu oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw i z tego względu podlega oddaleniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 15 § 1 oraz art. 17 § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a), zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Z kolei przepis art. 15 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, iż organy podatkowe przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. W myśl art. 17 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli ustawy podatkowe nie stanowią inaczej, właściwość miejscową organów podatkowych ustala się według miejsca zamieszkania albo adresu siedziby podatnika, płatnika, inkasenta lub podmiotu wymienionego w art. 133 § 2. Rozpatrując sprawę należy przypomnieć, że Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku w punkcie 1 stwierdził bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w zakresie zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług naliczonego nad należnym, wykazanej w deklaracji VAT-7 za lipiec 2017 r., a w punkcie 3 wyroku zobowiązał Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w terminie 14 dni od otrzymania prawomocnego wyroku do dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wykazanej w deklaracji VAT-7 za lipiec 2017 r. albo do wydania decyzji o odmowie zwrotu. Uwzględniając dyspozycję art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. należy uznać, iż naturalną konsekwencją stwierdzenia bezczynności danego organu podatkowego jest zobowiązanie tego właśnie organu do wydania aktu lub dokonania czynności, której ta bezczynność dotyczy. W skardze kasacyjnej organ podatkowy twierdzi, iż z dniem 16 listopada 2018 r. dokonano zmiany adresu skarżącej spółki, co spowodowało jego zdaniem zmianę właściwości miejscowej organu podatkowego. W tym zakresie wskazuje na naruszenie art. 15 § 1 oraz art. 17 § 1 Ordynacji podatkowej, których to przepisów Sąd pierwszej instancji nie stosował. Adresem tych norm prawnych są orany podatkowe i Sąd mógłby dokonywać oceny w tym zakresie, gdyby organom podatkowym postawiono zarzut działania niezgodnie z ich właściwością miejscową lub rzeczową, co jednak nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Nie można podzielić twierdzenia wnoszącego skargę kasacyjną organu podatkowego, iż z przyczyn formalnych nie jest możliwe wykonanie zaskarżonego wyroku w zakresie obowiązku dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym lub wydania decyzji o odmowie zwrotu. W momencie wydawania zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji nie miał żadnej wiedzy na temat ewentualnej zmiany adresu spółki, gdyż ani spółka ani organ podatkowy nie przekazały Sądowi takiej informacji. Zaskarżając powyższy wyrok jedynie w odniesieniu do punktu 3, organ podatkowy zaakceptował stanowisko Sądu co swojej właściwości w niniejszej sprawie, bowiem w skardze kasacyjnej nie zwalczał stwierdzenia przez Sąd bezczynności Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w zakresie zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji VAT-7 za lipiec 2017 r. (punkt 1 wyroku). Gdyby twierdzenie organu podatkowego co do braku właściwości było uzasadnione, winno odnosić się również do orzeczenia dotyczącego stwierdzenia bezczynności. Z uwagi jednak na związanie granicami skargi kasacyjnej wynikające z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie może czynić szerszych wywodów w tym zakresie. Oceniając sprawę w granicach zakreślonych zarzutami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny za nieuprawnione uznaje twierdzenia organu podatkowego, że Sąd pierwszej instancji powinien z urzędu ustalić, czy na dzień wyrokowania dopuszczalne jest nałożenie na organ zobowiązania, o jakim mowa w art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. oraz, że z uwagi na zmianę właściwości organów podatkowych Naczelnik Urzędu Skarbowego W. nie jest w stanie zrealizować zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, jak również wydać decyzji o odmowie dokonania zwrotu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. winien zrealizować obowiązek nałożony na niego w punkcie 3 zaskarżonego wyroku w ten sposób, że jeżeli na podstawie posiadanych informacji stwierdzi, iż z uwagi na zmianę miejsca siedziby spółki nie jest już organem właściwym miejscowo w rozumieniu art. 15 § 1 i art. 17 § 1 Ordynacji podatkowej, to winien niezwłocznie przekazać wniosek spółki organowi podatkowemu właściwemu miejscowo celem faktycznego wykonania nałożonego w wyroku obowiązku, poprzez bezpośrednie dokonanie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wykazanej w deklaracji VAT-7 za lipiec 2017 r. lub przez wydanie decyzji o odmowie zwrotu tego podatku. Wobec stwierdzonej powyżej niezasadności zarzutów skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 i art. 209 P.p.s.a.