II SAB/Kr 231/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Joanna Tuszyńska SWSA Jacek Bursa (spr.) SWSA Mirosław Bator po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi A. F. na bezczynność Wojewody w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości skargę oddala A. F. złożył pismem z dnia 25 października 2018r. skargę na bezczynność Wojewody w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa działki ewidencyjnej nr [...] obręb [...] położonej w Z. w oparciu o regulację art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy -wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Wskazał w skardze na wniosek z dnia 7 stycznia 2016 r. L.dz. [...] (k.l) oraz wezwanie z dnia 18 stycznia 2016 r. [...] (k.10 i 54), w których wystąpił o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie przez Gminę Miasto Z. własności działki nr [...] obręb [...] położonej w Z., zajętej pod ulicę [...], na podstawie przepisu art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. W uzasadnieniu zaś podkreślił, iż skoro wniosek złożył w 2016r., a organ go rozpoznał dopiero 29 stycznia 2018r. to dopuścił się on rażącej bezczynności. W oparciu o to wniósł o zobowiązanie Wojewody do ukarania dyscyplinarnego pracownika [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. winnego zaistniałej bezczynności, stwierdzenie, że Wojewoda dopuścił się bezczynności o charakterze rażącego naruszenia prawa, przyznanie na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. od Wojewody na rzecz A. F. sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., przeprowadzenie dowodów wskazanych w uzasadnieniu, zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenia podkreślając, iż na podstawie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, iż A. F. nie posiada i nie posiadał w dniu 31 grudnia 1998 r. tytułu prawnorzeczowego do powyższych działek. Zatem nie został uznany za stronę postępowania, bowiem nie posiadał w sprawie interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa. W tej sytuacji nie istniały podstawy do wszczęcia z wniosku A. F. postępowania w trybie przepisu art.73 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną i postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2018 r. odmówiono wszczęcia postępowania administracyjnego (k.99). Postanowienie powyższe zostało doręczone A. F. 3 września 2018 r. (k. 102) i wobec jego niezaskarżenia stało się ostateczne z dniem 11 września 2018r. Postanowieniem z dnia 15 października 2018 r. (k. 104) Minister Inwestycji i Rozwoju uznał zażalenie A. F. na bezczynność Wojewody w tej sprawie za nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast § 2 cytowanego artykułu w pkt 8 w związku z pkt 4 precyzuje, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, w tym na bezczynność w dokonywaniu czynności materialno – technicznych z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień wynikających z przepisów prawa. W stanie faktycznym niniejszej sprawy co wprost wynika ze skargi oraz postanowienia 15 października 2018 r. (k. 104) Ministra Inwestycji i Rozwoju - postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2018 r. znak: [...] Wojewoda odmówił wszczęcia postępowania z wniosku A. F., w którym wystąpił on o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie przez Gminę Miasto Z. własności działki nr [...] obręb [...] położonej w Z., zajętej pod ulicę [...], na podstawie przepisu art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Powyższe oznacza zatem, iż nie pozostaje on w bezczynności, ani bezczynność nie istniała w chwili złożenia skargi. Z uwagi na to skierowana wobec Wojewody skarga na bezczynność tego organu nie mogła odnieść zamierzonego przez skarżącego skutku i jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stoi na stanowisku, iż skarga na bezczynność podlega oddalaniu w razie stwierdzenia, że organ nie pozostawał w bezczynności w momencie wniesienia skargi do sądu, tj. zakończył już postępowanie wydaniem aktu administracyjnego. Brak bowiem podstaw do odrzucenia skargi (przepis art. 58 § 1 p.p.s.a nie daje podstaw do przyjęcia, iż taka skarga podlega odrzuceniu), a jednocześnie skarga taka jest niezasadna i spóźniona. Genezą oraz podstawowym celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do usunięcia tego niepożądanego przez ustawodawcę stanu (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 marca 2015 r., II FSK 344/13, gdzie stwierdzono: "Istotą ochrony udzielanej przez sądy administracyjne w przypadku wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest, w razie uwzględnienia skargi, do wydania w określonym terminie aktu lub podjęcia czynności, bądź uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa".). Wyraźnie wskazuje na to również systematyka art. 149 p.p.s.a., gdzie dopiero w dalszej kolejności wskazuje się na dodatkowe elementy wyroku uwzględniającego skargę (§ 1a - § 2). W przypadku wniesienia skargi do sądu po wydaniu decyzji ten podstawowy cel skargi nie może być już osiągnięty. Inaczej rzecz kształtuje się w razie wydania aktu administracyjnego po wniesieniu skargi – wówczas skarga realizuje swe podstawowe założenie. Celem nowelizacji art. 149 P.p.s.a. dokonanej ustawą z 9 kwietnia 2015 r. było uregulowanie takiej właśnie sytuacji. Innymi słowy, dodanie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. miało na celu odejście od praktyki umarzania postępowania w sytuacji, gdy skarga w chwili jej wniesienia była w pełni uzasadniona (tj. istniał stan bezczynności lub przewlekłości), a organ wydał decyzję przed zakończeniem sprawy przed sądem administracyjnym. Celem nowelizacji w żadnym przypadku nie było natomiast wprowadzenie możliwości merytorycznego orzekania w razie wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania już po wydaniu decyzji. Z powołanego wyżej fragmentu uzasadniania nowelizacji wynika zresztą wprost, że w takim przypadku skarga winna być oddalona. W przeciwnym razie skarga ta, której podstawowym celem jest doprowadzenie do załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej w formie przewidzianej przez przepisy prawa, pełniłaby w praktyce jedynie funkcję swoistego wniosku o wymierzenie organowi grzywny lub przyznanie stronie sumy pieniężnej od organu, przy czym – o czym mowa niżej – możliwość złożenia skargi nie byłaby tu ograniczona jakimkolwiek terminem. Przyjęcie poglądu o dopuszczalności merytorycznego rozpoznania skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania doprowadziłoby do sytuacji, w której środek zaskarżenia, którym jest skarga do sądu administracyjnego, mógłby być wniesiony w każdym czasie, nawet wiele lat po wydaniu decyzji. Zdaniem Sądu, bez wyraźnego rozstrzygnięcia ustawowego w tej materii nie można przyjmować rozwiązania podważającego zasadę możliwości wnoszenia skargi w określonym czasie (art. 53 p.p.s.a.). Zasada ta ma istotne znaczenie z punktu widzenia stabilizacji stosunków prawnych. Warto dodać, że w dotychczasowym orzecznictwie i piśmiennictwie niestosowanie terminów przewidzianych w powołanym przepisie p.p.s.a. do skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania uzasadniano możliwością skutecznego wniesienia takich skarg do chwili ustania stanu bezczynności lub przewlekłości. W niniejszej sprawie organ Wojewoda postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2018 r. znak: [...] odmówił wszczęcia postepowania z wniosku A. F.. Datą wniesienia skargi jest dzień 25 października 2018 r. (data nadania). Skarga ta więc z powodów, o których mowa wyżej, podlega oddaleniu. Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 P.p.s.a..