II SA/Lu 653/16
WyrokWSA w Lublinie2016-11-08
Skład orzekający: Jerzy Dudek, Joanna Cylc-Malec, Jacek Czaja
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie regulaminu dostarczania wody, która nakłada na właścicieli lub zarządców budynków wielolokalowych obowiązek zbierania danych osobowych odbiorców wody i wskazywania ilości osób korzystających z lokali, narusza przepisy Konstytucji RP, ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków oraz ustawy o ochronie danych osobowych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona uchwała rady gminy w sprawie regulaminu dostarczania wody nie narusza przepisów prawa. W ocenie sądu, obowiązki nakładane na właścicieli lub zarządców budynków wielolokalowych, w tym zbieranie danych osobowych i wskazywanie liczby osób korzystających z lokali, są uzasadnione i niezbędne do prawidłowego rozliczenia dostarczanej wody, a także zgodne z przepisami ustawy o ochronie danych osobowych oraz ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa zaskarżyła uchwałę Rady Gminy w sprawie regulaminu dostarczania wody, zarzucając naruszenie zasady równego traktowania, obowiązku informowania o niedotrzymaniu ciągłości usług, nałożenie obowiązku wskazywania ilości osób korzystających z lokali oraz naruszenie przepisów o ochronie danych osobowych. Spółdzielnia domagała się stwierdzenia nieważności uchwały. Wójt Gminy wniósł o odrzucenie skargi lub jej oddalenie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec,, Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Jakub Polanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 października 2016 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie regulamin dostarczania wody oddala skargę.
Wójt Gminy w dniu 17 marca 2016 r. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie uchwalenia Regulaminu dostarczania wody na terenie Gminy K. (Dz. Urz. Woj. L. . poz. 1652).
Uchwałę tę zaskarżyła Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" z siedzibą w S. N. (dalej także: "Spółdzielnia") z uwagi na naruszenie:
1. art. 32 Konstytucji w zw. z art. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2015 r. poz. 139; dalej także: "u.z.z.w."), poprzez naruszenie zasady równego traktowania wszystkich przez władze publiczne i zasady ochrony interesu odbiorców wody, polegające na nierównym traktowaniu odbiorców wody w zabudowie wielomieszkaniowej w zestawieniu z jej odbiorcami poza zabudową wielomieszkaniową, pod względem informowania o niedotrzymaniu ciągłości usług dostarczania wody.
2. art. 19 ust. 2 ustawy, poprzez bezpodstawne nałożenie na odbiorców wody w zabudowie wielomieszkaniowej obowiązku wskazywania ilości osób korzystających z poszczególnych lokali,
3. art. 23 ust. 1 pkt 3 ustawy 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2135; dalej także: "u.o.d.o.") w zw. art. 6 u.z.z.w., poprzez nałożenie na właścicieli bądź zarządców budynków wielolokalowych obowiązku przedkładania przedsiębiorstwu wodociągowemu oświadczeń o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych oraz wskazywania danych tych osób (właścicieli oraz korzystających) z lokali w budynkach wielolokalowych, również wtedy, gdy to właściciel bądź zarządca jest wyłącznie stroną umowy o dostawę wody.
W oparciu o powyższe zarzuty Spółdzielnia wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy K., reprezentujący tę Gminę, wniósł o odrzucenie skargi – z uwagi na brak interesu prawnego skarżącej bądź o jej oddalenie, jako nieuzasadnionej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446; dalej: "u.s.g.") każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Skargę na uchwałę rady gminy w tym trybie może zatem wnieść ta osoba, której interes prawny (uprawnienie) zostały naruszone zaskarżoną uchwałą (zob. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 186).
Oceniając dopuszczalność skargi, stwierdzić należy, że Spółdzielnia wyczerpała określony w powyższym przepisie tryb wezwania organu gminy do usunięcia naruszenia prawa i z zachowaniem terminu określonego w art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej: "P.p.s.a.") wniosła skargę do Sądu.
W ocenie Sądu, skarżąca wykazała również, że zapisy zaskarżonej uchwały oddziaływają na jej uprawnienia i obowiązki. Należy podkreślić, że treść zaskarżonej uchwały, czego nie kwestionowała Gmina, pozwala na stwierdzenie, że w pewnym zakresie – o czym szerzej będzie mowa niżej – akt ten wprowadza zróżnicowanie zakresu obowiązków nakładanych na właścicieli bądź zarządców budynków wielolokalowych – takich jak skarżąca Spółdzielnia Mieszkaniowa – w odniesieniu do pozostałych podmiotów, a mianowicie odbiorców indywidualnych, korzystających z lokali znajdujących się poza zabudową wielomieszkaniową. Poza sporem jest przy tym, że zaskarżona uchwała wprowadza dalej idące obowiązki dla wspomnianych podmiotów zbiorowych, które realizując je muszą podjąć dodatkowe działania organizacyjne, między innymi w celu wywiązania się z obowiązku zbierania danych osobowych odbiorców wody użytkujących lokale w budynkach wielomieszkaniowych, stanowiących własność bądź zarządzanych przez te podmioty. W konsekwencji opisane podmioty zbiorowe zobowiązane są do tego, by dane te gromadzić, przetwarzać i chronić.
Niewątpliwie więc po stronie wskazanych podmiotów wystąpiło istotne zróżnicowanie ich sytuacji prawnej w odniesieniu do pozostałych podmiotów odbierających wodę. Z tego też względu należało przyjąć, że wejście w życie zaskarżonej uchwały doprowadziło do oddziaływania na interes prawny skarżącej Spółdzielni, w rozumieniu powołanego art. 101 ust. 1 u.s.g., co przesądza, że skarga – również z tego względu – jest dopuszczalna, a wniosek o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. nie był zasadny.
Podkreślenia wymaga jednak, że pomimo oddziaływania na interes prawny skarżącej, wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały, organ stanowiący Gminy nie naruszył przepisów prawa.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że do zakresu sądowej kontroli działalności administracji publicznej, której granice zakreślają przepisy art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) oraz – w tym wypadku – art. 3 § 2 pkt 5 i art. 147 § 1 P.p.s.a., nie należy badanie zaskarżonych uchwał organów jednostek samorządu terytorialnego pod kątem celowości czy racjonalności przyjętych w nich rozwiązań. Kontrola legalności zaskarżonego aktu sprowadza się wyłącznie do badania jego zgodności z prawem. Stosownie do art. 147 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Wymaga zauważyć przy tym, że choć ustawodawca wprowadzając sankcję nieważności, jako następstwo naruszenia przepisu prawa, nie określił zakresu tego naruszenia, przyjmuje się powszechnie, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią jedynie takie naruszenia prawa, które mieszczą się w kategorii naruszeń istotnych. Jeśli natomiast uchwała została powzięta z nieistotnym naruszeniem prawa, rola sądu sprowadza się do wskazania, że zaskarżoną uchwałę wydano z naruszeniem prawa, zaś przy braku takiego naruszenia – jak w niniejszej sprawie – skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z § 4 regulaminu dostarczania wody na terenie Gminy K. (dalej także: "regulamin"), stanowiącego załącznik do zaskarżonej uchwały, wniosek o zawarcie umowy o zaopatrzenie w wodę z przedsiębiorstwem wodociągowym powinien zawierać:
1) imię, nazwisko (lub nazwę), numer PESEL lub REGON, numer NIP (o ile wnioskodawca go posiada) oraz adres zamieszkania lub siedziby wnioskodawcy;
2) rodzaj umowy;
3) wskazanie nieruchomości, co do której wnioskodawca wystąpił z pisemnym wnioskiem o zawarcie umowy;
4) oświadczenie wnioskodawcy, czy nieruchomość jest podłączona do sieci wodociągowej przedsiębiorstwa wodociągowego, czy też posiada własne ujęcie wody;
5) oświadczenie wnioskodawcy, na jakie cele będzie wykorzystywał dostarczaną wodę;
6) oświadczenie o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych wnioskodawcy przez przedsiębiorstwo wodociągowe wyłącznie w celu zawarcia umowy.
W świetle § 5 regulaminu, wniosek właściciela lub zarządcy budynku wielolokalowego lub budynków wielolokalowych o zawarcie umowy o zaopatrzenie w wodę przez przedsiębiorstwo wodociągowe z osobą korzystającą z lokalu powinien zawierać elementy wskazane w § 4 regulaminu, a ponadto:
1) imię, nazwisko (lub nazwę), numer PESEL lub REGON, numer NIP (jeśli osoba taka go posiada) oraz adres osoby korzystającej z lokalu, co do której składany jest wniosek o zawarcie umowy wraz z umocowaniem do złożenia wniosku w imieniu i na rzecz tej osoby;
2) wskazanie lokalu, co do którego wnioskodawca żąda zawarcia umowy;
3) oświadczenie osoby korzystającej z lokalu o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych przez przedsiębiorstwo wodociągowe wyłącznie w celu zawarcia umowy;
4) oświadczenie wnioskodawcy o poinformowaniu osoby korzystającej z lokalu o zasadach rozliczeń, o których mowa w art. 6 ust. 6 pkt 3 i 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz o obowiązku regulowania dodatkowych opłat wynikających z taryf za dokonywane przez przedsiębiorstwo wodociągowe rozliczenie;
5) schemat wewnętrznej instalacji wodociągowej w budynku wielolokalowym za wodomierzem głównym, wraz z określeniem lokalizacji wszystkich punktów czerpalnych w budynku;
6) wskazanie ilości lokali w budynku wielolokalowym oraz wskazanie ilości osób korzystających z poszczególnych lokali.
W myśl § 12 ust. 1 i 2 regulaminu, przedsiębiorstwo wodociągowe ma obowiązek poinformowania odbiorców o planowanych przerwach lub ograniczeniach w dostawie wody, w sposób zwyczajowo przyjęty z wyprzedzeniem co najmniej 2 dniowym, a także ma obowiązek poinformować odbiorców, w sposób zwyczajowo przyjęty, o zaistniałych nieplanowanych przerwach lub ograniczeniach w dostawie wody, o ile przewidywany czas ich trwania przekracza 12 godzin .
Ponadto, stosownie do ust. 3 § 12 regulaminu, w przypadku budynków wielolokalowych, przedsiębiorstwo wodociągowe może o zdarzeniach wskazanych w ust. 2 poinformować właściciela lub zarządcę budynku nieruchomości oraz osoby korzystające z lokali, z którymi przedsiębiorstwo zawarło umowy o zaopatrzenie w wodę.
W rozdziale 9 regulaminu unormowano tzw. "Standardy obsługi odbiorców usług, a w szczególności sposoby rozpatrywania reklamacji oraz wymiany informacji dotyczących w szczególności zakłóceń w dostawie wody". Z zawartych w tym rozdziale regulaminu przepisów wynika, że przedsiębiorstwo wodociągowe jest zobowiązane do udzielania odbiorcom usług wszelkich istotnych informacji w szczególności dotyczących: 1) prawidłowego sposobu wykonywania przez odbiorcę usług umowy o zaopatrzenie w wodę, 2) występujących zakłóceń w dostawach wody, w tym o planowanych przerwach w świadczeniu usług, 3) występujących awariach urządzeń wodociągowych (§ 13). Każdy odbiorca usług ma prawo zgłaszania reklamacji dotyczących sposobu wykonywania przez przedsiębiorstwo wodociągowe umowy, w szczególności ilości i jakości świadczonych usług oraz wysokości naliczonych opłat za te usługi. Reklamacje te zgłasza się w formie pisemnej, zaś przedsiębiorstwo wodociągowe jest zobowiązane rozpatrzyć reklamację bez zbędnej zwłoki, w terminie nie dłuższym jednak niż 14 dni od dnia złożenia reklamacji w siedzibie przedsiębiorstwa lub jej doręczenia przedsiębiorstwu, przy czym w sprawach skomplikowanych termin rozpatrzenia reklamacji może ulec wydłużeniu do 30 dni od dnia złożenia reklamacji (§ 14). Nadto, jak wynika z § 15 regulaminu, obowiązkiem przedsiębiorstwa wodociągowego jest udostępnienie wszystkim zainteresowanym – w siedzibie tego podmiotu: 1) taryfy aktualnie obowiązujące na terenie Gminy, 2) tekst jednolity regulaminu dostarczania wody obowiązujący na terenie Gminy K., 3) wyniki ostatnio przeprowadzonych analiz jakości wody oraz 4) aktualny wieloletni plan rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych, z wyłączeniem przypadku, o którym mowa w art. 21 ust. 7 u.z.z.w.
Trzeba podkreślić, że kwestionowane przez Spółdzielnię regulacje zaskarżonej uchwały nie naruszają zasady proporcjonalności, jak i zasady równości wobec prawa.
W wyroku z dnia 26 kwietnia 1995 r., K 11/94 (OTK 1995, z. 1, poz. 12) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że dla oceny, czy doszło do naruszenia zasady proporcjonalności konieczne jest udzielenie odpowiedzi na trzy pytania: po pierwsze, czy wprowadzona regulacja ustawodawcza jest w stanie doprowadzić do zamierzonych przez nią skutków; po drugie, czy regulacja ta jest niezbędna dla ochrony interesu publicznego, z którym jest powiązana oraz po trzecie, czy efekty wprowadzanej regulacji pozostają w proporcji do ciężarów nakładanych przez nią na obywatela. Niewątpliwie jest przy tym istotne, że treść art. 31 ust. 3 Konstytucji nie daje podstaw do ustalenia generalnie kryteriów uszczegóławiających sposób korzystania z zasady proporcjonalności, lecz dopiero wskazanie praw i wolności, które mają być ograniczane w zestawieniu z prawami lub wolnościami chronionymi umożliwia ustalenie, czy przesłanki objęte tą zasadą są spełnione (por. przykładowo wyrok NSA z dnia 30 lipca 2010 r., II OSK 1053/10, LEX nr 694431, a także wyroki WSA w Poznaniu: z dnia 24 czerwca 2015 r., IV SA/Po 279/15, z dnia 17 czerwca 2015 r., IV SA/Po 195/15 oraz z dnia 4 lutego 2015 r., IV SA/Po 1206/14 – niepubl., dostępne w CBOSA).
Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, nie można uznać, że w przepisie § 12 ust. 3 Rada Gminy ograniczyła obowiązki informacyjne spoczywające na przedsiębiorstwie wodociągowym w razie zaistnienia przerw bądź ograniczeń w dostawie wody, co prowadzi do nierównego traktowania odbiorców wody w zabudowie wielomieszkaniowej.
Wskazać należy, że stosownie do art. 2 pkt 3 u.z.z.w. "odbiorcą usług" jest każdy, kto korzysta z usług wodociągowo-kanalizacyjnych z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków na podstawie pisemnej umowy z przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym. W ocenie Sądu, treść zaskarżonej uchwały prowadzi do wniosku, że Rada Gminy – w § 12 ust. 2 regulaminu – w przypadkach nieplanowanych przerw lub ograniczeniach w dostawie wody, o ile przewidywany czas ich trwania przekracza 12 godzin, objęła wszystkich odbiorców obowiązkiem powiadomienia przez przedsiębiorstwo wodociągowe o takiej przerwie. Wniosek taki wynika, zdaniem Sądu, jednoznacznie z interpretacji przepisów regulaminu, który – jako akt prawa miejscowego (co wynika z art. 19 ust. 1 zd. 2 u.z.z.w.), a więc źródło prawa powszechnie obowiązującego – nie może być wykładany jedynie przy użyciu dyrektyw językowych. Mając zatem na uwadze konieczność stosowania reguł wykładni systemowej i funkcjonalnej powołanego wyżej przepisu, stwierdzić należy, zapis zawarty w ust. 3 § 12 Regulaminu pozwala przedsiębiorstwu poinformować o takiej przerwie właściciela lub zarządcy budynku wielolokalowego oraz osoby korzystające z lokali, z którymi przedsiębiorstwo zawarło umowy o zaopatrzenie w wodę, dodatkowo – także w inny sposób niż zwyczajowo przyjęty.
Oczywiste jest przy tym, bo wynika to wyraźnie z § 12 ust. 2 regulaminu, że obowiązek poinformowania o takich przerwach odbiorców realizowany jest w sposób zwyczajowo przyjęty. Niekwestionowane jest, że sposobem zwyczajowo przyjętym w sołectwach gminy jest umieszczanie informacji i ogłoszeń na tablicach sołectw. Wszystkie jednostki pomocnicze gminy posiadają tablice informacyjne, tablica taka – co nie jest w sprawie kwestionowane – znajduje się także na terenie zarządzanym przez skarżącą Spółdzielnię Mieszkaniową i to na takich tablicach przedsiębiorstwo winno zamieszczać informacje o przerwach lub ograniczeniach w dostawie wody. Indywidualne informowanie wszystkich odbiorców usług w przypadku nieplanowanych przerw w dostawie wody niewątpliwie sparaliżowałoby pracę przedsiębiorstwa z uwagi na skalę niezbędnych do podjęcia w tym przypadku działań, co jest oczywiste w świetle doświadczenia życiowego.
Należy zatem stwierdzić, że powyższy zarzut dotyczący naruszenia zasady równego traktowania odbiorców wody, wynika z wadliwej interpretacji § 12 ust. 3 regulaminu.
Za nieuzasadniony trzeba uznać również zarzut dotyczący naruszenia art. 19 ust. 2 u.z.z.w., poprzez nałożenie na Spółdzielnię obowiązku wskazywania ilości osób korzystających z poszczególnych lokali.
Zgodnie z tym przepisem, regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków powinien określać prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym:
1. minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków;
2. szczegółowe warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług;
3. sposób rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone w taryfach;
4. warunki przyłączania do sieci;
5. techniczne warunki określające możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych;
6. sposób dokonywania odbioru przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne wykonanego przyłącza;
7. sposób postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków;
8. standardy obsługi odbiorców usług, a w szczególności sposoby załatwiania reklamacji oraz wymiany informacji dotyczących w szczególności zakłóceń w dostawie wody i odprowadzaniu ścieków;
9. warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe.
W myśl powołanego art. 19 ust. 2 pkt 2 u.z.z.w. do kompetencji Rady Gminy należało określenie w regulaminie między innymi "szczegółowych warunków i trybu zawierania umów z odbiorcami usług".
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że obowiązek uregulowania "szczegółowych warunków i trybu zawierania umów z odbiorcami usług" nie oznacza prawa organu stanowiącego gminy do normowania zagadnień swoistej "trwałości" umowy, a mianowicie okresu obowiązywania umowy, warunków jej wypowiedzenia, bądź wygaśnięcia oraz formy zmiany umowy, jak też sposobu i terminu wzajemnych rozliczeń stron. Za wadliwe uznaje się także zapisy regulaminu przyznające przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu prawo wypowiedzenia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków, nieograniczone żadnymi warunkami co do podstaw wypowiedzenia. Powyższe zasady są wynikiem ustalenia, że zagadnienia te zostały wyczerpująco uregulowane w przepisach ustawy (zob. wyroki WSA w Gliwicach z dnia 17 maja 2013 r., II SA/Gl 151/13, niepubl., dostępny w CBOSA oraz z dnia 3 czerwca 2013 r., II SA/Gl 150/13, LEX nr 1347307; wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 października 2007 r., IV SA/Wa 1116/06, LEX nr 418151; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 23 stycznia 2014 r., II SA/Wr 824/13, niepubl., dostępny w CBOSA). Należy jednak zauważyć, że jakkolwiek art. 6 ust. 3 u.z.z.w. wskazuje przykładowo zapisy, które należy zawrzeć w umowie o zaopatrzeniu w wodę lub odprowadzenie ścieków, w szczególności "okres obowiązywania umowy oraz odpowiedzialność stron za niedotrzymanie warunków umowy, w tym warunków wypowiedzenia" (pkt 6) oraz "sposób i terminy wzajemnych rozliczeń" (pkt 2), a także "prawa i obowiązki stron umowy" (pkt 3), nie prowadzi to jednak do wyłączenia obowiązku rady gminy unormowania w regulaminie zapisów wskazanych w art. 19 ust. 2 pkt 2 ustawy.
W konsekwencji, w zakresie określenia warunków i trybu zawierania umów z odbiorcami wody, Rada Gminy była zobowiązana do określenia tych kwestii w regulaminie, zgodnie z art. 19 ust. 2 pkt 2 u.z.z.w. Jak trafnie wskazała Gmina w odpowiedzi na skargę, obowiązki właściciela lub zarządcy wskazane w § 5 regulaminu ciążą na tych podmiotach tylko w przypadku, gdy właściciel lub zarządca nieruchomości zabudowanej budynkiem wielolokalowym lub budynkami wielolokalowymi nie zawrze umowy o dostawę wody z przedsiębiorstwem wodociągowym, do czego jest zobowiązany na podstawie art. 6 ust. 5 u.z.z.w. Wbrew więc zarzutom skargi, obowiązek zawarcia umowy bezpośrednio przez zarządcę następuje dopiero wówczas, gdy nie są zawierane indywidualne umowy przez osoby korzystające z lokali. Na terenie Gminy K. – co nie jest kwestionowane – istnieją budynki wielolokalowe pozostające w zasobach nie tylko skarżącej, ale także wchodzące w skład wspólnoty mieszkaniowej. Tym samym adresatem wspomnianych zapisów regulaminu jest nie tylko skarżąca. Z tego wynika, że obowiązek informacyjny polegający na wskazaniu przez zarządcę bądź właściciela budynku wielolokalowego ilości osób korzystających z lokali jest racjonalnie uzasadniony, albowiem pozwala on na uwzględnienie przypadków nie tylko braku wodomierzy, ale także ich niesprawności bądź uszkodzenia. Niewątpliwie przy tym, na co wskazała Gmina w toku postępowania, skoro zgodnie z tabelą nr 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 stycznia 2002 r. w sprawie określenia przeciętnych norm zużycia wody (Dz. U. nr 8 poz. 70) przeciętne normy zużycia wody ustala się w gospodarstwach domowych na jednego mieszkańca, mogą zaistnieć sytuacje, w jakich dane te okażą się niezbędne dla obliczenia należności za dostarczoną wodę, co uzasadnia uregulowanie omawianej kwestii wyraźnie w regulaminie, w ramach określenia warunków i trybu zawierania umów z odbiorcami wody, stosownie do powołanego art. 19 ust. 2 pkt 2 u.z.z.w.
Niezasadne są również pozostałe zarzuty skargi.
W myśl art. 23 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych, przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy: 1) osoba, której dane dotyczą, wyrazi na to zgodę, chyba że chodzi o usunięcie dotyczących jej danych, 2) jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa, 3) jest to konieczne do realizacji umowy, gdy osoba, której dane dotyczą, jest jej stroną lub gdy jest to niezbędne do podjęcia działań przed zawarciem umowy na żądanie osoby, której dane dotyczą, 4) jest niezbędne do wykonania określonych prawem zadań realizowanych dla dobra publicznego, 5) jest to niezbędne dla wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych, a przetwarzanie nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą.
Stosownie do art. 23 ust. 2 u.o.d.o. zgoda, o której mowa w ust. 1 pkt 1 tej ustawy, może obejmować również przetwarzanie danych w przyszłości, jeżeli nie zmienia się cel przetwarzania.
Powoływany już wyżej art. 6 u.z.z.w. zawiera szczegółowe unormowania dotyczące pisemnej umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawartej między przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą usług.
Z ustępu 2 tego artykułu wynika, że przedsiębiorstwo wodociągowe jest obowiązane do zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę z osobą, której nieruchomość została przyłączona do sieci i która wystąpiła z pisemnym wnioskiem o zawarcie umowy.
Jeżeli nieruchomość jest zabudowana budynkiem wielolokalowym lub budynkami wielolokalowymi, umowa, o której mowa w ust. 1, jest zawierana z ich właścicielem lub z zarządcą (ust. 5).
Natomiast ustęp 6 tego artykułu stanowi, że:
"Na wniosek właściciela lub zarządcy budynku wielolokalowego lub budynków wielolokalowych przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne zawiera umowę, o której mowa w ust. 1, także z osobą korzystającą z lokalu wskazaną we wniosku, jeżeli:
1. instalacja wodociągowa w budynku jest wyposażona w wodomierze, zainstalowane zgodnie z obowiązującymi warunkami technicznymi, przy wszystkich punktach czerpalnych;
2. jest możliwy odczyt wskazań wodomierzy w terminie uzgodnionym przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne z właścicielem lub zarządcą;
3. właściciel lub zarządca rozlicza, zgodnie z art. 26 ust. 3, różnicę wskazań między wodomierzem głównym a sumą wskazań wodomierzy zainstalowanych przy punktach czerpalnych wody;
4. właściciel lub zarządca na podstawie umowy, o której mowa w ust. 1, reguluje należności wynikające z różnicy wskazań między wodomierzem głównym a sumą wskazań wodomierzy zainstalowanych przy punktach czerpalnych wody;
5. właściciel lub zarządca określa warunki utrzymania wodomierzy zainstalowanych przy punktach czerpalnych oraz warunki pobierania wody z punktów czerpalnych znajdujących się poza lokalami;
6. został uzgodniony z właścicielem lub zarządcą sposób przerwania dostarczania wody do lokalu bez zakłócania dostaw wody do pozostałych lokali; w szczególności przez możliwość przerwania dostarczania wody do lokalu rozumie się założenie plomb na zamkniętych zaworach odcinających dostarczanie wody do lokalu;
7. został uzgodniony z właścicielem lub zarządcą sposób przerywania dostarczania wody z punktów czerpalnych znajdujących się poza lokalami, bez zakłócania dostaw wody do lokali.
Z powyższego wynika zatem, że skoro przedsiębiorstwo wodociągowe jest zobowiązane do zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę z osobą, której nieruchomość została przyłączona do sieci i która wystąpiła z pisemnym wnioskiem o zawarcie umowy – w myśl art. 6 ust. 2 u.z.z.w., wniosek ten – co do zasady – musi zawierać wszystkie dane niezbędne do zawarcia wspomnianej umowy. Wyjątkowo jedynie, o czym stanowi art. 6 ust. 7 u.z.z.w., przedsiębiorstwo wodociągowe może wyrazić zgodę na zawarcie umowy z osobą korzystającą z lokalu, w budynkach wielolokalowych, w przypadku gdy nie są spełnione warunki, o których mowa w powołanym art. 6 ust. 6 tej ustawy.
W konsekwencji stwierdzić trzeba, że skoro w ustępie 5 artykuł 6 cytowanej ustawy mowa jest o tym samym wniosku, co w ustępie 6 tego artykuł, oczywistym jest, że jeżeli umowa o zaopatrzenie w wodę – w odniesieniu do nieruchomości zabudowanej budynkiem wielolokalowym lub budynkami wielolokalowymi – jest zawierana z ich właścicielem lub z zarządcą, wniosek o zawarcie tej umowy składany przez wspomniane podmioty musi spełniać te same wymagania, co wniosek określony w art. 6 ust. 2 składany przez indywidualnego odbiorcę usług.
Wbrew stanowisku strony skarżącej nie ma zatem podstaw do tego, by stwierdzić, że zaskarżona uchwała narusza cytowane przepisy ustawy o ochronie danych osobowych oraz ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, poprzez nałożenie na właścicieli bądź zarządców budynków wielolokalowych obowiązku przedkładania przedsiębiorstwu wodociągowemu oświadczeń o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych oraz wskazywania danych tych osób (właścicieli oraz korzystających) z lokali w budynkach wielolokalowych, również wówczas, gdy to właściciel bądź zarządca jest wyłącznie stroną umowy o dostawę wody. Nie budzi bowiem wątpliwości, że w tym przypadku przetwarzanie danych jest dopuszczalne, gdyż jest niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa, w rozumieniu art. 23 ust. 1 pkt 2 u.o.d.o., a zarazem art. 23 ust. 1 pkt 3 tej ustawy.
Mając powyższe na uwadze za niezasadne należy uznać zarzuty skargi.
Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło