I GZ 432/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia W. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 stycznia 2019 r., sygn. akt III SA/Po 734/18 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi W. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 16 stycznia 2019 r., sygn. akt III SA/Po 734/18, odmówił W. N. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. z dnia [...] sierpnia 2018 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że skarżący listem nadanym na poczcie w dniu 22 października 2018 r. zamieścił skargę z dnia 20 września 2018 r. na powyższe postanowienie oraz wniosek z dnia 22 października 2018 r. o przywrócenie terminu do wniesienia tej skargi. Zdaniem skarżącego skarga została wniesiona błędnie na poprzedni adres organu II instancji. Na wezwanie Sądu, organ II instancji w piśmie z dnia 21 grudnia 2018 r. wyjaśnił, że przedmiotowa skarga na postanowienie tego organu z dnia 3 sierpnia 2018 r. została wniesiona za pośrednictwem poczty wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej w liście nadanym w dniu 22 października 2018 r. Zdaniem WSA, skarżący nie wykazał, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jego winy. Sąd podniósł, że skarżący powołał się on na uprzednie wysłanie skargi do organu II instancji (ale z błędnie wskazanym jego adresem). W ocenie WSA okoliczność tego rodzaju nie może uzasadniać przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302; dalej: p.p.s.a.) warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: 1) uchybienie terminu do dokonania czynności, 2) złożenie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła dochowanie terminu, 3) dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, 4) uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony oraz 5) powstanie w wyniku uchybienia terminu ujemnych dla strony skutków procesowych. Zaznaczyć również należy, że zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a., we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2009, s. 257-258; postanowienia NSA z dnia: 8 października 2013 r., sygn. akt II GZ 549/13; 3 października 2013 r., sygn. akt I FZ 410/13; 1 października 2013 r., sygn. akt II OZ 833/13 CBOiSA). W orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, że uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym wobec dowodu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Instytucja uprawdopodobnienia jest dalece mniej rygorystyczna niż udowodnienie danej okoliczności i w ujęciu praktycznym oznacza, że podmiot zobowiązany powinien jedynie w sposób wiarygodny uzasadnić okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w terminie, bez konieczności wykazywania ich w sposób ostateczny (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R.Hauser, M.Wierzbowski, Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2017, str. 515-516 i powołane tam orzeczenia sądów administracyjnych). Z akt sprawy wynika, że skarżący został prawidłowo pouczony o terminie i sposobie wniesieniu środka odwoławczego – ze wskazaniem, w stopce zaskarżonej decyzji, (prawidłowego, tj. ul. [...],[...]) adresu organu, za pośrednictwem którego należało dokonać czynności procesowej. Zdaniem NSA, Sąd I instancji prawidłowo ocenił wniosek skarżącego, stwierdzając, że nie uprawdopodobnił on, że zachował należytą staranność w prowadzeniu swoich spraw, zaś niedochowanie terminu do złożenia skargi nastąpiło wskutek nadzwyczajnych okoliczności, których nie mógł przewidzieć i które są przez niego niezawinione. Ogólne powołanie się na uprzednie wysłanie skargi do organu II instancji (ale z błędnie wskazanym jego adresem) nie stanowi uprawdopodobnienia okoliczności braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej (por. postanowienie NSA z dnia 1 kwietnia 2019 r., sygn. akt I FZ 22/19; postanowienie NSA z dnia 12 maja 2017 r., sygn. akt II OZ 451/17, dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, CBOSA). W tych okolicznościach należało uznać, że zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, a postanowienie Sądu I instancji jest zgodne z prawem. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.