II OZ 451/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 638/16, o odmowie skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Gdańsku z dnia [...] września 2016 r., Nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 14 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 638/16, po rozpoznaniu wniosku [...] Sp. z o.o. z siedzibą w B., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja została doręczona Spółce w dniu 13 września 2016 r., zatem wynikający z art. 53 § 2 p.p.s.a. termin do wniesienia skargi upływał z dniem 13 października 2016 r. Skarga została nadana w dniu 12 października 2016 r. na adres Powiatowego Lekarza Weterynarii w Tczewie. Organ ten postanowieniem z dnia 17 października 2016 r. przekazał skargę według właściwości Pomorskiemu Wojewódzkiemu Lekarzowi Weterynarii w Gdańsku. Z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia skargi postanowieniem z dnia 5 grudnia 2016 r. skarga została odrzucona. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 lutego 2017 r., sygn. akt II OZ 113/17, oddalił zażalenie. Spółka wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi uzasadniając uchybienie terminu faktem, że ani w stopce ani w nagłówku zaskarżonej decyzji nie umieszczono adresu organu, ani nawet nie wskazano, czy jego siedziba znajduje się w Gdańsku. Dane te również nie są wskazane w obowiązujących przepisach i Spółka nie miała o nich wiedzy. W zaskarżonej decyzji organ natomiast był zobowiązany do oznaczenia organu, który wydał decyzję poprzez podanie pełnej jego nazwy oraz siedziby i adresu. Tym samym skarżąca Spółka pozostawała w błędnym przekonaniu, że siedziba organu drugiej instancji znajduje się w Tczewie. Skoro organ uchybił swojemu obowiązkowi to strona skarżąca nie może ponosić negatywnych tego konsekwencji procesowych. Zdaniem Sądu wskazane okoliczności nie wskazują na brak winy skarżącej Spółki w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Decyzja organu odwoławczego wskazuje wyraźnie w pieczęci nagłówkowej na organ, od którego pochodzi decyzja, tj. Pomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii. Decyzja ta jest również prawidłowo podpisana, co powoduje, że nie ma wątpliwości, co do oznaczenia organu, który ją wydał. W odniesieniu natomiast do pouczenia o sposobie wniesienia skargi Sąd nie dopatrzył się w nim uchybienia przepisom art. 6 oraz art. 54 § 1 p.p.s.a. Organ bowiem w sposób zrozumiały i zgodny z dyspozycją art. 54 § 1 p.p.s.a. wyjaśnił, że skargę do sądu administracyjnego wnieść należy za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Oznacza to, że skargę należało wnieść w ustawowym terminie kierując ją na adres Pomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii. Pomimo braku wskazania adresu organu odwoławczego w pouczeniu zaskarżonej decyzji strona skarżąca miała o nim wiedzę. Zaskarżona decyzja została doręczona Spółce w dniu 13 września 2016 r., co potwierdza znajdujące się w aktach administracyjnych zwrotne potwierdzenie odbioru, z którego wynika adres siedziby Wojewódzkiego Inspektoratu Weterynarii w Gdańsku, czyli urzędu obsługującego organ odwoławczy. Zdaniem Sądu strona skarżąca nie może w tej sytuacji usprawiedliwiać swojej niewiedzy w zakresie adresu organu odwoławczego, na który zobowiązana była skierować skargę, albowiem przy zachowaniu należytej staranności adres ten mogła z łatwością ustalić. W świetle okoliczności sprawy Sąd uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła w przekonujący sposób, iż uchybienie terminu do złożenia skargi nastąpiło bez jej winy. Wysłanie skargi do innego organu, niż wskazany w pouczeniu, nie stanowi przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu. Przy dochowaniu bowiem choćby minimum staranności skarżąca miała możliwość złożenia skargi w prawidłowy sposób. Z tych względów Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Skarżąca Spółka w zażaleniu na powyższe postanowienie zarzuciła naruszenie następujących przepisów: art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż skierowanie skargi na niewłaściwy adres organu I instancji z powodu braku pełnych danych adresowych na zaskarżonej decyzji jest uchybieniem zawinionym przez Spółkę, a w konsekwencji nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu do złożenia skargi, w sytuacji gdy strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji procesowych niezachowania obowiązku informowania strony o adresie organu, a także strona nie ma obowiązku poszukiwania adresu organu we własnym zakresie, zwłaszcza gdy nie jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. 2. art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, w okoliczności, gdy powinna jedynie w sposób wiarygodny uzasadnić okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w terminie; 3. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z 107 § 1 K.p.a. w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a. przez pominięcie, że to na organie spoczywa obowiązek wskazania w decyzji pełnych danych adresowych organu oraz jego pełnej nazwy wraz z siedzibą, co w niniejszej sprawie spowodowało błędne wniesienie skargi na adres organu I stancji; 4. art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. 9 K.p.a. w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a. przez pominięcie, że błąd organu w postaci niewskazania adresu jego siedziby oraz pełnej nazwy organu naruszył zasadę zaufania obywateli wobec organów administracji publicznej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "p.p.s.a.") jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek przywróci termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobniając równocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). Z powyższego unormowania wynika, że brak winy w uchybieniu terminu stanowi konieczną i podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Wniosek o przywrócenie terminu powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy, bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności, z powodu, których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu. W zaskarżonym postanowieniu Sąd Wojewódzki prawidłowo uznał, że błąd popełniony przez skarżącą Spółkę, polegający na tym, że wysłano korespondencję zawierającą skargę na adres organu pierwszej instancji, w sytuacji gdy skarżąca została prawidłowo pouczona o trybie wniesienia środka odwoławczego, nie spełnia przesłanki uprawdopodobnienia braku winy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona, podejmując należyte starania, nie mogła usunąć przeszkody do dokonania czynności procesowej. Zdaniem Naczelny Sąd Administracyjny strona skarżąca popełniając pomyłkę takiego rodzaju ponosi winę w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi. Pouczenie dołączone do zaskarżonej decyzji, w którym określa się tryb wniesienia skargi, sformułowane jest w taki sposób, aby nawet strona nieposiadająca fachowej wiedzy prawnej była w stanie zastosować się do niego. Zaskarżona decyzja zawiera pouczenie, że skargę należy wnieść za pośrednictwem Pomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii. W pouczeniu tym, co prawda nie wskazano adresu Pomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii, ale skarżąca Spółka zachowując wymaganą staranność mogła z łatwością ustalić adres organu chociażby telefonicznie lub poprzez "wejście" na stronę internetową Pomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii, na której podany jest prawidłowy adres organu. Wysłanie skargi na błędny adres nie stanowi przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu. Przy dochowaniu choćby minimum staranności skarżąca miała możliwość złożenia skargi w prawidłowy sposób. Wskazać również należy, że wbrew stanowisku Spółki, zaskarżona decyzja zgodnie z dyspozycją art. 107 § 1 K.p.a. zawiera oznaczenie organu administracji publicznej, który ją wydał. W części tzw. nagłówkowej decyzji wskazano, że decyzja wydana została przez Pomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii, natomiast w uzasadnieniu decyzji na stronie drugiej wskazano, że "odwołanie wpłynęło do Wojewódzkiego Inspektoratu Weterynarii w Gdańsku", co wyklucza uprawdopodobnienie twierdzenia, jakoby Spółka pozostawała w błędnym przekonaniu, że siedziba Pomorskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii znajduje się w Tczewie. Uwzględniając powyższe okoliczności należało dojść do wniosku, iż ocena dokonana w zaskarżonym postanowieniu jest trafna. Prawidłowo zatem Sąd Wojewódzki odwołał się do przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. i uznał, że nie ma podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.