II SA/Bk 806/18

WyrokWSA w Białymstoku2019-01-17

Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Marek Leszczyński, Małgorzata Roleder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego uchylające postanowienie organu pierwszej instancji wstrzymujące roboty budowlane i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia, wydane z powodu błędnej kwalifikacji prawnej robót budowlanych (przebudowa zamiast rozbudowy), jest legalne?
Ratio decidendi
Postanowienie organu odwoławczego uchylające postanowienie organu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia jest legalne, jeśli organ pierwszej instancji błędnie zakwalifikował wykonane roboty budowlane jako nadbudowę i przebudowę, podczas gdy właściwą kwalifikacją jest przebudowa. Błędna kwalifikacja prawna robót budowlanych i zastosowanie niewłaściwego trybu postępowania legalizacyjnego (art. 48 Prawa budowlanego zamiast art. 50-51 Prawa budowlanego) uzasadniają uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie w sprawie robót budowlanych w budynku obory. Po oględzinach organ pierwszej instancji ustalił, że wykonano nadbudowę i przebudowę, wstrzymał roboty i zobowiązał do przedstawienia dokumentów. Inwestorzy złożyli zażalenie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że roboty stanowiły przebudowę, a nie nadbudowę/przebudowę, co uzasadniało zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego, a nie art. 48. Skargę na postanowienie organu odwoławczego złożył J. Ł., kwestionując uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. Ł. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] października 2018 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński,, sędzia WSA Małgorzata Roleder, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 stycznia 2019 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. Ł. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] października 2018 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia wstrzymującego prowadzenie wszelkich robót budowlanych oraz zobowiązującego do wykonania określonych czynności i złożenia dokumentów i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji oddala skargę Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., na podstawie interwencji J. Ł., wszczął w dniu [...] czerwca 2018 r. z urzędu postępowanie w sprawie robót budowlanych w budynku obory drewnianej na działce nr geod. [...] w P. gm. Z., stanowiącym własność K. i J. L. W wyniku oględzin przeprowadzonych w dniu 30 lipca 2018 r. organ pierwszej instancji ustalił, że na przedmiotowej działce istnieje parterowy budynek konstrukcji drewnianej, niepodpiwniczony, na fundamencie kamiennym. Wewnątrz budynku znajdują się pomieszczenia składowe, poddasze jest użytkowe. W połaci dachu od strony działki o nr geod. [...] (własność inwestorów) znajdują się dwa okna typu Welux. Wymiary zewnętrzne budynku 12,90 x 5,45 m. Odległość od ogrodzenia z działką J. Ł. o nr geod. [...] - 1,47 m. Okapy wystają poza lico ściany 1,16 m od strony działki J. Ł. i 1,23 m od strony działki inwestorów. Nad wejściem wykonany jest daszek. Obiekt wyposażony jest w instalację elektryczną. Pierwotnie budynek był inwentarski. Obecny w trakcie oględzin J. Ł. podał, że w budynku zostały wykonane następujące roboty budowlane: całość dachu została wymieniona - pokrycie i konstrukcja więźby, zwiększono kubaturę budynku przez podniesienie kalenicy i wydłużenie okapów, urządzono wejście do budynku od strony działki nr geod. [...], wstawiono 3 okna od strony działki inwestorów i 2 w szczycie na poddaszu też od strony działki inwestorów. Zlikwidowano 3 wejścia do obory od strony jego nieruchomości, wykonano posadzki, ściany działowe i pokoje dla turystów. Nie było podłóg, okien, ścian wewnętrznych, schodów, zwierzęta były na parterze. Na poddaszu można było poruszać się w pozycji klęczącej, na dole były trzy przegrody dla zwierząt. Pierwotnie przed przebudową obiekt był w złym stanie technicznym, z którego pozostały ściany i fundament. Według obecnych w trakcie oględzin inwestorów wykonano: naprawę fundamentu, wymianę i uzupełnienie części krokwi i łat, wymieniono dachówkę z cementowej na blachodachówkę, wymieniono drzwi i okna na nowe w tych samych otworach, ocieplono ściany wełną mineralną, stare belki stropowe obłożono deskami, zmniejszono rozstaw belek stropowych przez ich uzupełnienie (pierwotnie 2 m, obecnie około 80 cm), wykonano część ścian działkowych, wymieniono schody na poddasze. Poddasze było użytkowe, na którym wymieniono podłogi, na parterze była posadzka betonowa. Roboty budowlane zostały wykonane w okresie od października 2012 r. do końca kwietnia 2013 r. W trakcie oględzin J. L. odsłonił belkę stropową i organ pierwszej instancji ustalił, że belka jest stara. W toku prowadzonego postępowania powiatowy organ nadzoru budowlanego ustalił, że J. L. dokonał skutecznego zgłoszenia z dnia 31 sierpnia 2012 r. nr [...] do Starostwa Powiatowego w B., które obejmowało remont budynku, stanowiącego przedmiot niniejszego postępowania. Według tego zgłoszenia roboty budowlane polegać miały na: naprawie fundamentu (uzupełnienie pęknięć i ubytków betonu), ociepleniu ścian zewnętrznych wełną gr. 10 cm, naprawie dachu - wymiana i uzupełnienie niektórych krokwi i łat, wymianie drzwi i okien na nowe w tych samych otworach. W oparciu o powyższe ustalenia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wydał postanowienie z dnia [...] sierpnia 2018r. nr [...], którym, na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, którym wstrzymał prowadzenie wszelkich robót budowlanych, związanych z nadbudową i przebudową budynku obory drewnianej na budynek letniskowy oraz zobowiązał inwestorów do zabezpieczenia budowy przez uniemożliwienie wejścia do wewnątrz osobom postronnym przez drzwi i okna, a także nałożył obowiązek przedstawienia dokumentów, wskazanych w sentencji niniejszego postanowienia. W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji stwierdził, że wykonano nadbudowę budynku polegającą na wykonaniu ścian kolankowych, wymianie pokrycia dachu wraz z częścią konstrukcji dachu, uzupełnieniu belek stropowych nowymi belkami, wstawieniu okien w ścianach i połaci dachu, wykonaniu schodów wewnętrznych i ścian działkowych, wykonaniu robót wykończeniowych (podłogi, okładziny, malowanie), ociepleniu zewnętrznym wraz z elewacją z szalówki. Ponadto w ocenie organu pierwszej instancji dokonano również przebudowy obiektu przez dodatkowe nowe okna i drzwi w ścianach zewnętrznych od strony własnej działki inwestora i likwidację starych od strony działki J. Ł. przez zabicie deskami, budowę ścian działowych w celu wyodrębnienia pomieszczeń - pokoi, wykonanie nowych schodów na poddasze użytkowe, wykonanie robót wykończeniowych, zmianę geometrii dachu przez wykonanie daszka na słupach nad nowym wejściem. Organ stwierdził, że tych robót budowlanych nie można zakwalifikować jako wykonanych na podstawie zgłoszenia, lecz stanowią one rozbudowę (nadbudowę) oraz przebudowę bez wymaganego pozwolenia na budowę, co wymaga przeprowadzenia przez organy nadzoru budowlanego procedury legalizacyjnej w trybie art. 48 ustawy - Prawo budowlane. Zażalenie na to postanowienie złożyli inwestorzy. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. nr. [...] uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu podano, że organ odwoławczy nie podziela stanowiska odnośnie kwalifikacji prawnej robót budowlanych wykonanych w przedmiotowym budynku. Podano, że w dniu 4 października 2018 r. dokonano oględzin w terenie w wyniku których poprzez dokonanie odkrywki na poddaszu ustalono, że nie jest wykonana ścianka kolankowa na poziomie poddasza. Krokwie zostały zamocowane bezpośrednio do belek stropowych. Fakt ten został uwidoczniony na dokumentacji fotograficznej, wykonanej przez przedstawicieli organu odwoławczego w trakcie oględzin. Natomiast dla wykończenia wnętrza inwestorzy dokonali zabudowy, do wysokości 90 cm, wolnej przestrzeni, na całej długości budynku, pomiędzy krokwiami a częścią podłogi, co nie stanowi jednak ścianki kolankowej. Zatem podstawowe ustalenie organu pierwszej instancji uzasadniające zastosowanie w niniejszej sprawie procedury w trybie art. 48 ustawy - Prawo budowlane, nie potwierdziło się na etapie postępowania odwoławczego. W ocenie organu odwoławczego przedmiotowy obiekt został poddany przez inwestorów przebudowie w latach 2012-2013. Przebudowa ta przekraczała zakres zgłoszenia z dnia [...] sierpnia 2012 r., a jej wykonanie wymagało uzyskania przez inwestorów pozwolenia na budowę, którym się nie legitymują. Organ odwoławczy stwierdził, że w ramach samowolnej przebudowy inwestorzy wykonali: stabilny strop drewniany nad parterem, pozostawiając stare belki stropowe (5 szt.), nowe zadaszenie na budynku z użyciem części starych krokwi, zmieniając przy tym rozkład tych krokwi, ściany wewnętrzne na poziomie parteru i poddasza, wylali posadzki na parterze, schody na poddasze, zlikwidowali otwory w budynku od strony nieruchomości J. Ł., wykonali zaś okna i drzwi od strony własnej posesji, w tym w połaci dachowej oraz w szczycie budynku, od strony posesji inwestorów część połaci dachowej została przedłużona i podparta dwoma słupami, tworząc zadaszenie nad wejściem do budynku. Organ odwoławczy stwierdził, że istotnie w wyniku przebudowy zwiększyła się nieznacznie wysokość budynku, jednakże nie o tyle, by ponad parterem budynku powstało nie istniejące wcześniej poddasze. Co prawda nie udało się ustalić wysokości budynku, zrealizowanego w latach 40-tych XX w., sprzed jego przebudowy, jednak z zachowanej dokumentacji fotograficznej wynika, że dach obiektu był dwuspadowy, analogiczny z obecnym. Potwierdza to znajdujący się w aktach niniejszej sprawy materiał fotograficzny, dokumentujący stan sprzed robót budowlanych i obecnie. Pozostawione przez inwestorów belki stropowe (5 szt.), obecnie obudowane, również wskazują, że nad parterem obiektu istniała pierwotnie wydzielona przestrzeń. Pomieszczenie nie było jednak przeznaczone do czasowego przebywania ludzi. Organ odwoławczy stwierdził, że w związku z tym prawdopodobne jest wyjaśnienie inwestora, że na poziomie poddasza w dawnej oborze przechowywana była słoma. Powyższe ustalenia podważają jednocześnie stanowisko J. Ł., że w budynku były jedynie krokwie, łaty i dachówka (protokół oględzin z dnia 4 października 2018 r. organu drugiej instancji). W ocenie organu odwoławczego nie stanowi również rozbudowy budynku wydłużenie okapów z około 20 cm na wielkość ustaloną przez organ pierwszej instancji. W ocenie organu odwoławczego także zadaszenie przed budynkiem zostało wykonane w ramach przebudowy bez wymaganego pozwolenia na budowę, nie zaś budowy (rozbudowy). Wskazano, że wprawdzie z przepisu § 3 pkt 24 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. j. Dz. U. z 2015r. poz. 1422 ze zm.) wynika, iż do kubatury budynku brutto wlicza się kubaturę przejść, prześwitów i przejazdów bramowych, poddaszy nieużytkowych oraz przykrytych części zewnętrznych budynku, takich jak: loggie, podcienia, ganki, krużganki, werandy, a także kubaturę balkonów i tarasów, obliczaną do wysokości balustrady, jednak jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 stycznia 2014 r., II OSK 2027/12, brak jest podstaw prawnych, by przywołaną definicję kubatury odnosić do ustawy - Prawo budowlane. Zatem wykonanego zadaszenia nad wejściem do budynku nie wlicza się do kubatury budynku. Nie może być zatem mowy o rozbudowie budynku o tę część. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie roboty budowlane zostały wykonane w zakresie przekraczającym dokonane zgłoszenie i w tej części stanowiły samowolę budowlaną, jednakże zakres tych robót mieścił się w pojęciu przebudowy, co uzasadnia przeprowadzenie postępowania naprawczego w trybie art. 51 ustawy - Prawo budowlane, jako przypadek inny niż określony w art. 48 albo w art. 49b tej ustawy. Z tego powodu kwestionowane postanowienie jako wydane na podstawie niewłaściwego przepisu prawa należało wyeliminować z obrotu prawnego. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że nie mógł orzec merytorycznie w niniejszej sprawie bo naruszyłby zasadę dwuinstancyjności postępowania. Organ odwoławczy zarzucił także, że w kwestionowanym postanowieniu organ pierwszej instancji raz kwalifikuje roboty budowlane jako rozbudowę, a następnie te same roboty są określone jako przebudowa. Ponadto zarzucono, że zobowiązanie inwestorów do zabezpieczenia budowy przez uniemożliwienie wejścia do wewnątrz osobom postronnym przez drzwi i okna nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego, co stanowi naruszenie przepisu art. 124 § 2 K.p.a. Końcowo podano, że kwestia zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku z inwentarskiego (gospodarczego) na letniskowy zostanie rozpatrzona w odrębnym postępowaniu. W ponownie prowadzonym postępowaniu nakazano organowi pierwszej instancji ocenić zgromadzony materiał dowodowy w procedurze legalizacyjnej, regulowanej przepisem art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane. Nakazano przy tym wziąć pod uwagę, że roboty budowlane przy przebudowie przedmiotowego budynku zostały zakończone w 2013 r. Organ pierwszej instancji powinien rozważyć również zobowiązanie inwestorów do dostarczenia oceny technicznej prawidłowości wykonania robót budowlanych w trybie art. 81c ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, mając na uwadze fakt, że roboty budowlane zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej. W odpowiedzi na zarzuty zawarte w zażaleniu organ odwoławczy podzielił stanowisko stron, że stan prawny niniejszej sprawy nie podlega rozpatrzeniu w trybie art. 48 ustawy - Prawo budowlane. Natomiast wykonany zakres robót budowlanych nie odpowiada pojęciu remontu w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy – Prawo budowlane, gdyż w niniejszej sprawie nie można mówić o odtworzeniu stanu pierwotnego. Uzyskane zaś zgłoszenie z dnia [...] sierpnia 2012 r. obejmowało jedynie niewielką część robót faktycznie wykonanych w przedmiotowym budynku. Skargę na to postanowienie do sądu administracyjnego złożył J. Ł. i podniósł, że nie rozumie dlaczego postanowienie organu pierwszej instancji zostało uchylone. Zdaniem skarżącego doszło do znacznych zmian parametrów przedmiotowego budynku, które zgodnie z tym co postanowił organ pierwszej instancji wymagały procedury legalizacyjnej z art. 48 ustawy – Prawo budowlane. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności kwestionowanego postanowienia. Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie niniejszej jest postanowienie wojewódzkiego organu nadzoru budowlanego, wydane na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 144 K.p.a., którym uchylono w całości postanowienie powiatowego organu nadzoru budowlanego wstrzymujące w trybie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.; dalej powoływana jako ustawa) prowadzenie wszelkich robót budowlanych w budynku obory drewnianej na działce nr geod. [...] w P. gm. Z., stanowiącym własność K. i J. L. Tak więc przedmiotem niniejszej skargi jest postanowienie kasacyjne przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Zgodnie z art. 138 § 2 w zw. z art. 144 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżone postanowienie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy postanowienie to zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Dokonując oceny legalności rozstrzygnięcia kasacyjnego Sąd bada zatem czy zachodziły przesłanki uprawniające organ do uchylenia rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Przy czym treść przesłanek określonych w art. 138 § 2 K.p.a. winna być interpretowana łącznie z przepisem art. 136 K.p.a., określającym granice postępowania wyjaśniającego przed organem odwoławczym. Przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego, przekraczającego granice wyznaczone przez art. 136 K.p.a. stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, której istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy (art. 15 K.p.a.). W sprawie niniejszej oprócz tego, że mamy do czynienia z rozstrzygnięciem kasacyjnym organu nadzoru budowlanego to jest to rozstrzygnięcie dotyczące legalności wykonanych robót budowlanych. Postępowanie administracyjne w takich sprawach wymaga poczynienia dokładnych wyjaśnień: czy a jeśli tak to kiedy, jakie roboty budowlane wykonano, zakwalifikowania ich pod definicje prawa budowlanego obowiązujące w dacie wykonania robót, sprawdzenia jakich formalności prawnych (pozwolenie na budowę, zgłoszenie) wymagały według prawa obowiązującego w dacie wykonania robót i przyporządkowanie tych ustaleń pod konsekwencje prawne przewidziane w art. 48 – 51 ustawy – Prawo budowlane obowiązujących w dacie orzekania (vide: wyrok WSA w Białymstoku z 22 września 2016 r., II SA/Bk 442/16, pub. CBOSA). W sprawie niniejszej głównym powodem wydania postanowienia kasacyjnego była błędna, zdaniem organu odwoławczego, kwalifikacja prawna wykonanych przez inwestorów robót budowlanych a w konsekwencji błędnie zastosowany tryb postępowania legalizacyjnego. W ocenie organu pierwszej instancji wykonane roboty budowlane należało zakwalifikować jako nadbudowę i przebudowę i w konsekwencji zastosować tryb legalizacji z art. 48 ustawy. Z kolei w ocenie organu odwoławczego wykonane roboty budowlane stanowiły przebudowę co uzasadniało przeprowadzenie postępowania naprawczego w trybie art. 51 ustawy. Przepisy ustawy - Prawo budowlane przewidują trzy odrębne tryby likwidacji skutków samowoli budowlanej: tryb określony w art. 48, tryb z art. 49b oraz tryb przewidziany przepisami 50-51. Przepis art. 50 ustawy jest podstawą orzeczenia organów nadzoru budowlanego, gdy inwestor prowadzi roboty budowlane bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, które to roboty jednocześnie nie są budową (wskazuje na to sformułowanie przepisu "w przypadkach innych niż w art. 48 ust. 1 i 49 b ust. 1), zaś art. 48 i 49b tej ustawy stosuje się, gdy prowadzone bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia roboty budowlane stanowią budowę. Decydujące znaczenie dla zastosowania właściwego trybu likwidacji skutków samowoli budowlanej ma zatem rodzaj wykonanych robót budowlanych – według definicji zawartych w ustawie – Prawo budowlane. Pojęcie robót budowlanych ma szeroki zakres. Jeśli chodzi o samowolnie realizowane roboty budowlane, niebędące budową - to w myśl art. 3 pkt 7 ustawy, są to: prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Do robót budowlanych ustawa zalicza zatem pięć rodzajów czynności (działań), przy czym dodatkowo zostały zdefiniowane: budowa, przebudowa i remont. Pojęcie "budowa" zostało określone w art. 3 pkt 6 ustawy, jako "wykonanie obiektu budowlanego", czyli podejmowanie działań w celu zrealizowania (powstania, zaistnienia) obiektu budowlanego, który ma być zlokalizowany w określonym miejscu. Zgodnie z powołaną definicją legalną przez budowę rozumie się także "odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego". "Przebudowa" została wyszczególniona w pkt 7 jako roboty budowlane, stanowi obecnie odrębnie zdefiniowaną kategorię robót budowlanych (art. 3 pkt 7a). Przedmiotem przebudowy może być każdy istniejący obiekt budowlany. Przebudowa polega na wykonaniu prac, których skutkiem jest zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość długość, szerokość lub liczba kondygnacji. Jak już wyżej wskazano, przebudowa została wyłączona z pojęcia budowy ze względu na wymienione powyżej cechy. Wyróżnikiem prac składających się na budowę jest powstanie nowej substancji budowlanej w znaczeniu "zmiany charakterystycznych parametrów danego obiektu" – np. wykonanie nadbudowy nowej kondygnacji lub zwiększenia kubatury obiektu. W przypadku przebudowy, może zmienić się poprzez zmianę np. parametrów technicznych - układ funkcjonalny budynku, ale pod warunkiem, że "parametry charakterystyczne" zachowują wielkość sprzed przebudowy. "Remontem" jest zaś wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (art. 3 pkt 8). Ustawodawca nie zawarł legalnej definicji pojęcia "rozbudowy", jednakże wnioskując a contario z definicji legalnej "przebudowy" - art. 3 pkt 7a przyjąć należy, że przez rozbudowę rozumie się zmianę takich charakterystycznych parametrów istniejącego obiektu budowlanego, jak kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość. Niektóre formy budowy mogą wystąpić łącznie, np. nadbudowa połączona z rozbudową. Efektem budowy (w tym rozbudowy) jest zawsze powstanie nowej substancji budowlanej (por. Prawo budowlane. Komentarz pod red. Z. Niewiadomskego, Warszawa 2007, wyd. 2, s. 57 oraz wyroki w sprawach II SA/Go 84/14 z 2 kwietnia 2014 r., II SA/Ol 81/12 z 5 kwietnia 2012 r., II SA/Bk 13/16 z 14 kwietnia 2016 r., pub. CBOSA). Zauważyć należy, że kwestia zakwalifikowania robót do "rozbudowy" i "nadbudowy" jak przyjął organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji, lub do "przebudowy" – jak przyjmuje organ odwoławczy, rodzi zupełnie inne konsekwencje prawne. Jak wywiedziono powyżej rozbudowa należy do budowy, przebudowa zakwalifikowana jest do robót budowlanych. Powyższe powoduje zupełnie inne, istotne różnice w skutkach prawnych samowoli budowlanej i możliwości jej legalizacji. W okolicznościach faktycznych sprawy niniejszej Sąd podziela stanowisko wojewódzkiego organu nadzoru budowlanego, że zakres wykonanych robót budowlanych stanowi przebudowę a nie rozbudowę przedmiotowego budynku gospodarczego. W wyniku przeprowadzonych przez organ odwoławczy oględzin ustalono, że nie jest wykonana ścianka kolankowa na poziomie poddasza, a zatem nie zostało potwierdzone podstawowe ustalenie organu pierwszej instancji mające świadczyć, że dokonano rozbudowy przedmiotowego budynku. Organ odwoławczy ustalił, że inwestorzy wykonali: stabilny strop drewniany nad parterem, pozostawiając stare belki stropowe (5 szt.), nowe zadaszenie na budynku z użyciem części starych krokwi, zmieniając przy tym rozkład tych krokwi, ściany wewnętrzne na poziomie parteru i poddasza, wylali posadzki na parterze, schody na poddasze, zlikwidowali otwory w budynku od strony nieruchomości J. Ł., wykonali okna i drzwi od strony własnej posesji, w tym w połaci dachowej oraz w szczycie budynku, przedłużyli od strony własnej posesji część połaci dachowej i podparli ją dwoma słupami, tworząc zadaszenie nad wejściem do budynku. W wyniku wykonanych robót budowlanych nie zwiększyła się powierzchnia zabudowy ani kubatura budynku. Słusznie organ odwoławczy ocenił, że pomimo tego iż nieznacznie zwiększyła się wysokość budynku nie można w sprawie przyjąć, że ponad parterem powstało nie istniejące wcześniej poddasze. Świadczą o tym przede wszystkim pozostawione stare belki stropowe, które potwierdzają istnienie nad parterem budynku wydzielonej przestrzeni. Słusznie również organ odwoławczy stwierdził, że nie stanowi rozbudowy budynku wydłużenie połaci dachowej i wykonanie zadaszenia przed budynkiem. Zasadnie przy tym, zdaniem Sądu, wojewódzki organ nadzoru budowlanego nie podzielił stanowiska inwestorów, że wykonane roboty budowlane stanowią remont. W wykonaniu tych robót nie doszło bowiem do odtworzenia stanu pierwotnego budynku. Nie można było zatem przyjąć, że przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane w oparciu o zgłoszenie z dnia [...] sierpnia 2012 r. Ustalenie przez organ odwoławczy, że wykonane roboty budowlane stanowią przebudowę a nie rozbudowę skutkuje koniecznością zastosowania innego trybu legalizacyjnego. Pomimo tego, że organ odwoławczy samodzielnie przeprowadził postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie jakie roboty budowlane wykonano a następnie zakwalifikował je pod definicje prawa budowlanego i przyporządkował te ustalenia pod konsekwencje prawne, w ocenie Sądu, nie mógł wydać rozstrzygnięcia merytorycznego. Stwierdzenie bowiem, że wykonane roboty budowlane wymagają zastosowania trybu naprawczego o którym mowa w art. 50 i art. 51 ustawy, skutkuje koniecznością przeprowadzenia postępowania w celu ustalenia, czy wykonane roboty budowlane są zgodne z przepisami prawa, a jeśli nie to jakie ewentualnie czynności należy przedsięwziąć, aby zaistniały stan doprowadzić do zgodności z prawem. Dlatego też stwierdzić należy, że zasadnie w sprawie niniejszej wydano postanowienie kasacyjne i sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Mając powyższe na uwadze skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz.1302 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło