VII SA/Wa 1367/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi S. C. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak [...], po rozpatrzeniu zażalenia S. C. (określanego dalej jako "Skarżący") na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2018r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowienie zapadło w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 1997r. znak [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] lipca 1997r. znak [...], nakazującą S. C. rozbiórkę całości budynku mieszkalnego na dz. nr [...] w B. przy ul. G. Organ I instancji w uzasadnieniu wskazał, że S. C. we wniosku o wznowienie nie wskazał żadnych kodeksowych przesłanek umożliwiających uwzględnienie wniosku. Ponadto organ zauważył także, że upłynął termin przedawnienia do wznowienia postępowania, co uniemożliwiłoby merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy nawet gdyby istniała przesłanka do wznowienia postępowania. S. C. pismem z dnia 15 marca 2018 r. wniósł zażalenie na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2018r. Zarzucił wadliwą kwalifikację jego żądania. Stwierdził, że wnosił o zmianę decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1997r. w oparciu o art. 154 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018 r. poz. 2096.) (określana dalej jako "kpa"). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wskazując w uzasadnieniu, że S. C. we wniosku o wznowienie postępowania nie wskazał przesłanek wznowienia postępowania. Organ podkreślił, że za przyczyny uzasadniające wznowienie postępowania nie można uznać względów społecznych, poczucia krzywdy, ani wskazanych naruszeń zasad i przepisów, które nie zostały wymienione w art. 145 §1 kpa, gdyż niedopuszczalne jest nadawanie innego znaczenia podstawom wznowienia postępowania, niż wynika to ze ściśle określonych w kpa przesłanek. W uzasadnieniu organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2011r. o sygn. akt II OSK 2598/10, w którym Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że odmowa wznowienia postępowania następuje z przyczyn formalnych, natomiast merytoryczne badanie przyczyn wznowienia następują już po wszczęciu postępowania wznowieniowego. Ponadto odnosząc się do zarzutu Skarżącego, organ II instancji stwierdził, że zarzut jest niezasadny, gdyż Skarżący wniósł o wznowienie postępowania w piśmie do Ministra Infrastruktury z dnia 4 lipca 2017r., a także nie kwestionował kwalifikacji swojego wniosku dokonanej przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w wezwaniu z dnia 21 lutego 2018r. Pismem z dnia 11 maja 2018 r. S. C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wskazane postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2018 r. zarzucając naruszenie art. 7 kpa w zw. z art. 154 §1 kpa poprzez nieuwzględnienie wymienionych przepisów prawa i w konsekwencji wydanie postanowienia i decyzji naruszających obowiązujący porządek prawny, słuszny interes strony i rażąco naruszających interes społeczny. Pismem z dnia 13 czerwca 2018r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł odpowiedź na skargę z wnioskiem o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Przedmiotem rozpoznawanej skargi jest postanowienie, o którym mowa w art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), dalej: p.p.s.a., zatem stosownie do treści tego przepisu oraz art. 120 p.p.s.a. sprawa mogła być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zdaniem Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyjaśnić, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową, stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną ale wyłącznie w wypadku, jeżeli wznawiane postępowanie było dotknięte kwalifikowaną wadą procesową, wymienioną wyczerpująco w art. 145 § 1 pkt. 1 – 8 k.p.a. Strona, żądając wznowienia postępowania, powinna wskazać przyczynę wznowienia, uzasadniając to na tyle precyzyjnie, aby organ miał możliwość podjęcia postanowienia na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2). Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 i § 3 k.p.a. wznowienie postępowania lub odmowa wznowienia następuje w drodze postanowienia. Postanowienie o wznowieniu stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 i 2 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; decyzja wydana została w wyniku przestępstwa. Fałszerstwo dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Warunek ten uzasadniony jest ustawowym podziałem kompetencji organów państwowych, następstwem czego jest wyłączenie możliwości orzekania organów właściwych w sprawie wznowienia postępowania o przestępstwie, jakim jest fałsz dowodów. Kodeks postępowania administracyjnego wymaga dostosowania do rozwiązań przyjętych w Konstytucji RP, która na zasadzie wyłączności przyznaje orzekanie w sprawach karnych sądom. Dopiero po zapadnięciu orzeczenia sądu lub innego organu potwierdzającego popełnienie przestępstwa, w wyniku którego doszło do wydania kwestionowanego postanowienia, wniosek o wznowienie postępowania może być skuteczny. Wyjątek od tej reguły wynika z art. 145 § 2 k.p.a., zgodnie z którym z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Z powyżej powołanych przepisów k.p.a. wynika, że przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie kwestie formalne dopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, tj. czy wniosek o wznowienie opiera się na którejś z ustawowych przesłanek z art. 145 lub 145a k.p.a., czy w świetle twierdzeń w nim zawartych został złożony przez podmiot uznający się za stronę postępowania oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów wymienionych w art. 148 k.p.a.. Natomiast, jeśli w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). W sprawie niniejszej podkreślenia wymaga, że wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 1997r. Skarżący wskazał, iż za uwzględnieniem jego wniosku przemawia jego trudna sytuacja życiowa oraz treść art.7 k.p.a. Na żądanie organu o sprecyzowanie wniosku , w piśmie z dnia 2 marca 2018r podał argumenty zaczerpnięte z decyzji Wojewody [...] z dnia [...].01.2018r. wstrzymującej egzekucję administracyjną dotyczącą rozbiórki budynku objętego decyzją z dnia [...] września 1997r. Powtórzył wcześniejsze twierdzenia odnoszące się do jego wieku , stanu zdrowia oraz prawa do respektowania słusznego interesu obywatela. Podkreślił potrzebę i zasadność prowadzenia w niniejszej sprawie postępowania legalizacyjnego. Trafnie zatem, zdaniem Sądu organ odmówił uwzględnienia wniosku, a w konsekwencji wznowienia postępowania. Należy bowiem wyraźnie stwierdzić, że wtedy, gdy w świetle twierdzeń wynikających z wniosku o wznowienie oraz pisma precyzującego ten wniosek wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia organ wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. albo art. 61a § 1 k.p.a. Sąd w pełni podziela także pogląd organu przedstawiony w odpowiedzi na skargę, że sprecyzowanie żądania zawarte w zażaleniu, gdzie Skarżący wskazał po raz pierwszy, że żąda uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1997r. na podstawie art. 154 k.p.a. jest niedopuszczalne. Bowiem zmiana trybu postępowania przed organem odwoławczym , zgodnie z wnioskiem Skarżącego prowadziłaby do naruszenia przez organ zasady dwuinstancyjności postępowania wynikającej z treści art. 15 k.p.a.. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.