VII SA/Wa 1190/18

WyrokWSA w Warszawie2019-01-22

Skład orzekający: Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Bogusław Cieśla, Izabela Ostrowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając decyzję w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, jest związany oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku sądu administracyjnego, nawet jeśli strona przedstawiła nowe dowody, które jej zdaniem istotnie zmieniają stan faktyczny sprawy?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej oraz sąd administracyjny są bezwzględnie związane oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku sądu administracyjnego na podstawie art. 153 PPSA, chyba że nastąpiła istotna zmiana stanu prawnego lub faktycznego. Przedłożenie przez stronę decyzji deklaratoryjnej potwierdzającej nabycie prawa użytkowania wieczystego, która funkcjonowała już w obrocie prawnym w dacie poprzedniego orzeczenia, nie stanowi istotnej zmiany stanu faktycznego uzasadniającej odstąpienie od związania oceną prawną sądu.
Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości w wiadukcie drogowym, twierdząc, że nie jest jego właścicielem i decyzja powinna być skierowana do zarządcy drogi lub kolei. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) odmówił stwierdzenia nieważności, podtrzymując stanowisko, że Spółka jako użytkownik wieczysty działki, na której znajduje się wiadukt, może być adresatem decyzji. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów Prawa budowlanego i ustawy o drogach publicznych oraz błędne związanie oceną prawną poprzedniego wyroku WSA, który uznał ją za właściciela. WSA oddalił skargę, uznając, że Spółka nie wykazała istotnej zmiany stanu faktycznego uzasadniającej odstąpienie od związania poprzednią oceną prawną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.), Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak [...], w związku z w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2526/16, po rozpoznaniu wniosku [...] S.A. z siedzibą w [...] (dalej określanej jako "Spółka") o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2018 r., znak [...], utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2018 r., znak[...]. Zaskarżona decyzja zapadła w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012r. Nr [...] , w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego wiaduktu drogowego w ciągu drogi wewnętrznej w miejscowości [...] nad linią kolejową nr [...] [...] – [...] szlak [...] – [...] w km [...] na działce nr [...], [...], obręb [...], poprzez: ← wykonanie żelbetowej płyty pomostu, jako podbudowy nowej izolacji i nawierzchni bitumicznej; ← wymianę skorodowanych elementów 5 podłużnic i 1 poprzecznicy, ← usunięcie skorodowanych centralnych fragmentów wszystkich blach nieckowych; ← naprawienie i uzupełnienie balustrad; ← wykonanie nowych powłok malarskich na (wcześniej oczyszczonych pozostałości starych powłok oraz z produktów korozji powierzchniowej) stalowych przęsłach wiaduktu; ← wykonanie nowej konstrukcji jezdni na obiekcie i na dojazdach; ← wykonanie gruntownej naprawy przyczółków (miejscowe uzupełnienie i wymiana brakujących bloków kamiennych, wykruszonych i wyługowanych spoin, przemurowanie na nowo fragmentów górnych partii przyczółków oraz oczyszczenie wokół podpór z roślin i odpadów); w terminie do dnia [...] czerwca 2013r. Ponadto, na podstawie art. 66 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202, 1276, 1496, 1669, 2245, z 2019 r. poz. 51.) Prawo budowlane [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zakazał użytkowania wiaduktu do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia [...] września 2012 r. została zmieniona decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] w zakresie wskazania nowego terminu wykonania nakazu na dzień [...] grudnia 2014r. oraz decyzją z dnia [...] maja 2015r., nr [...]w zakresie wskazania nowego terminu do wykonania nakazu na dzień [...] grudnia 2015r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego wskazał, że z uwagi na zły stan techniczny wiaduktu drogowego drogi wewnętrznej w miejscowości [...] nad linią kolejową nr [...] [....] na działce nr [...], [...] obręb [...], potwierdzony ekspertyzą techniczną wiaduktu przedstawioną przez Spółkę, zasadne jest zobowiązanie do usunięcia nieprawidłowości. Organ zaznaczył, że osią sporu jest określenie podmiotu zobowiązanego do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W ocenie Spółki decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego skierowana została do podmiotu niebędącego stroną w sprawie, gdyż decyzja została skierowana do Spółki jako użytkownika wieczystego działki, na której znajduje się wiadukt, gdy powinna być skierowana do zarządcy drogi w ciągu, na której ten obiekt jest usytuowany – Gminy [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu decyzji podkreślił kluczowe znaczenie art. 61 Prawa budowalnego, zgodnie z którym właściciel lub zarządca obiektu budowalnego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 Prawa budowalnego oraz zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na obiekt. Ze zgormadzonych w aktach sprawy dokumentów, zdaniem organu, nie wynika, aby przedmiotowy wiadukt stanowił odrębny od gruntu przedmiot własności. Organ wyjaśnił, że z uwagi na fakt, iż adresatem decyzji, wydanej w oparciu o art. 66 Prawa budowlanego w zw. z art. 61 Prawa budowlanego, mógł być właściciel obiektu, nakaz usunięcia nieprawidłowości mógł zostać skierowany do Spółki jako właściciela obiektu. Organ przywołał w uzasadnieniu orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2017r., sygn. akt VII SA/Wa 2526/16, w którym sąd wyjaśnił, że w postępowaniu nieważnościowym organ nie mógł prowadzić ponownego rozpoznania sprawy i ponownego ustalania, kto powinien być adresatem rozstrzygnięcia. Organ kontrolował bowiem decyzję z określonym w niej adresatem pod kątem obarczenia wadą, która uzasadniała wyeliminowanie jej z obrotu na podstawie art. 156 §1 pkt 4 kpa. Tymczasem Spółka w toku postępowania poprzedzającego wydanie decyzji oraz w dalszych latach po jej wydaniu nie kwestionowała własnego przymiotu strony. Spółka pismem z dnia [...] lutego 2018 r. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając naruszenie w szczególności: I) art. 28 kpa w zw. z art. 62 ust. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego i art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 Prawa budowlanego przez uznanie, że Spółka legitymuje się tytułem własności obiektu i tym samym uznanie Spółki za adresata decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 62 ust. 2 i ust.2 Prawa budowlanego. Spółka podniosła, iż brak jest dowodu i podstaw do tego by uznać, że tytuł własności przedmiotowego obiektu przypada Spółce; II) art. 156 § 1 pkt 4 kpa poprzez stwierdzenie, że nie było podstaw do wydania decyzji i stwierdzającej nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012r. nr [...] skoro Spółka jest właścicielem rzeczy i może być zobowiązana do wykonania nakazu w myśl art. 62 ust. 1 i ust. 2 i art. 66 ust. 1 pkt. 1 i pkt 3 Prawa budowlanego. Spółka zwróciła uwagę na charakter norm prawnych wynikających z art. 20 i art. 28 ust. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, które jej zdaniem powinny być zastosowane z uwagi na art. 2 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, co powinno doprowadzić do ustalenia, że nakaz wynikający z decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] winien obciążać zarządcę drogi i zarządcę kolei; III) art. 70 ust. 1 w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 i art. 62 ust. 1 i ust. 3 Prawa budowlanego w związku z art. 4 pkt 13 ustawy o drogach publicznych w związku i art. 4 pkt 2 ww. ustawy w związku z art. 20 oraz art. 28 ust.2 pkt. 1 ww. ustawy oraz w związku z art. 8 ust. 2 ww. ustawy poprzez ich niezastosowanie i uznanie Spółki za podmiot odpowiedzialny za stan obiektu, w warunkach gdy wskazane norm prawne z ustawy o drogach publicznych stanowią lex specialis wobec norm Prawa budowlanego w zakresie określenia podmiotów zobowiązanych do wykonania prac w obrębie obiektu wiaduktu drogowego nad linią kolejową; IV) art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 i art. 62 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego polegające na przyjęciu, że użytkownik wieczysty nieruchomości, na której jest wiadukt drogowy obowiązany jest do jego utrzymania, a tym samym jest adresatem obowiązku wynikającego z treści art. 62 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego w warunkach, gdy nie jest podmiotem korzystającym z niego, a nadto gdy istnieją normy szczególne tj. art. 20 oraz art. 28 ust. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, które określają podmioty zobowiązane do utrzymania wiaduktów drogowych wskazując, iż powinność w zakresie nawierzchni drogi obciąża zarządcę drogi, a w zakresie konstrukcji wiaduktu zarządcę kolei, który na podstawie art. 15 ust. 1 i ust. 2, i ust. 4, i ust. 4a ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe powierzył zarząd liniami kolejowymi Spółce. Spółka wniosła o: I) dopuszczenie dowodu w postaci decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...]; II) zmianę zaskarżonej decyzji poprzez stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia [...] września 2012r. nr [...], znak [...]; ewentualnie III) uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne rozpoznanie sprawy. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2018r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2018r. W uzasadnieniu organ ponownie zaznaczył zasadnicze znaczenie dla sprawy art. 61 Prawa budowlanego, który określa, kto może być adresatem rozstrzygnięcia wydanego w trybie art. 66 Prawa budowlanego. Organ podkreślił również, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że wiadukt drogowy usytuowany jest nad linią kolejową nr [...] na działce nr [...] należącej do Skarbu Państwa, a pozostającej w użytkowaniu wieczystym Spółki. Na mocy art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe, grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu[...] grudnia 1990r. w posiadaniu Spółki, co do których Spółka nie legitymowała się dokumentami o przekazaniu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego Spółki. Natomiast zgodnie z art. 34 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na gruntach, o których mowa w ust. 1 stają się z mocy prawa, nieodpłatnie własnością Spółki. Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2018 r. zarzucając w szczególności naruszenie: I) art. 28 kpa w związku z art. 62 ust. 1 i ust. 2 i art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 Prawa budowlanego i uznanie, że Spółka legitymuje się tytułem własności obiektu, a tym samym uznanie jej za adresata powinności nakazowej wynikającej z art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 i art. 62 ust. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego, gdy brak jest dowodu na to, że taki tytuł własności przypada temu podmiotowi, zwłaszcza, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2011r. nr [...] potwierdza nabycie przez Spółkę prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, na której znajduje się obiekt; II) art. 156 § 1 pkt 4 kpa poprzez stwierdzenie, że nie było podstaw do wydania decyzji i stwierdzającej nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] skoro Spółka jest właścicielem rzeczy i może być zobowiązana do wykonania nakazu w myśl art. 62 ust. 1 i ust. 2 i art. 66 ust. 1 pkt. 1 i pkt 3 Prawa budowlanego. Spółka zwróciła uwagę na charakter norm prawnych wynikających z art. 20 i art. 28 ust. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, które - jej zdaniem - powinny być zastosowane z uwagi na art. 2 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, co powinno doprowadzić do ustalenia, że nakaz wynikający z decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] winien obciążać zarządcę drogi i zarządcę kolei; III) art. 70 ust. 1 w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 i art. 62 ust. 1 i ust. 3 Prawa budowlanego w związku z art. 4 pkt 13 ustawy o drogach publicznych w związku i art. 4 pkt 2 ww. ustawy w związku z art. 20 oraz art. 28 ust.2 pkt. 1 ww. ustawy oraz w związku z art. 8 ust. 2 ww. ustawy poprzez ich niezastosowanie i uznanie Spółki za podmiot odpowiedzialny za stan obiektu, w warunkach, gdy wskazane normy prawne z ustawy o drogach publicznych stanowią lex specialis wobec norm Prawa budowlanego w zakresie określenia podmiotów zobowiązanych do wykonania prac w obrębie obiektu wiaduktu drogowego nad linią kolejową; IV) art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 i art. 62 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego polegające na przyjęciu, że użytkownik wieczysty nieruchomości, na której jest wiadukt drogowy obowiązany jest do jego utrzymania, a tym samym jest adresatem obowiązku wynikającego z treści art. 62 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego w warunkach, gdy nie jest podmiotem korzystającym z niego, a nadto gdy istnieją normy szczególne tj. art. 20 oraz art. 28 ust. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, które określają podmioty zobowiązane do utrzymania wiaduktów drogowych wskazując, iż powinność w zakresie nawierzchni drogi obciąża zarządcę drogi, a w zakresie konstrukcji wiaduktu zarządcę kolei, który na podstawie art. 15 ust. 1 i ust. 2, i ust. 4, i ust. 4a ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe powierzył zarząd liniami kolejowymi Spółce; V) art. 34 ust.2 i art. 34 ust.3 ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe w związku z treścią decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] potwierdzającej nabycie przez Spółkę prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, poprzez błędne zastosowanie, gdyż przedmiotowe unormowanie nie stanowiło podstawy uwłaszczenia strony, lecz normy prawne wynikające z ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami; VI) art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego błędną wykładnie polegającą na tym, że ocena prawna zawarta w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2017r. jest wiążąca w zakresie uznania strony jako właściciela wiaduktu, gdy strona w ponownym postępowaniu przed organem wykazała, iż nie legitymuje się dowodem na to, że jest właścicielem rzeczy i brak jest takiego dowodu w aktach sprawy, a zatem, że ocena prawna Sądu wiąże mimo, iż zmienił się w sposób istotny stan faktyczny sprawy; VII) art. 107 §1 pkt 6 i §3 kpa poprzez jego niezastosowanie przez brak w uzasadnieniu decyzji wskazania przyczyn dla których organ nie odniósł się do dowodu w postaci decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2011r. nr [...] oraz argumentacji dotyczącej braku wykazania po stronie skarżącej tytułu prawnego w postaci własności do spornego wiaduktu; Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej jej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2018r. Pismem z dnia [...] maja 2018r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł odpowiedź na skargę z wnioskiem o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Stosownie zaś do art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Mając to na uwadze Sąd zaznacza, że w pełni akceptuje i podziela argumentację zawartą przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie zachodzi zatem potrzeba jej ponownego, pełnego przytaczania . Istota sporu w sprawie niniejszej sprowadza się bowiem do oceny, czy organy administracji prawidłowo respektowały ocenę tutejszego Sądu zawartą w wyroku z dnia 4 października 2017r. sygn. VII SA/Wa 2526/16, że Skarżąca Spółka będąc właścicielem przedmiotowego wiaduktu drogowego, w sposób prawidłowy została wskazana jako adresat kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji DWINB z dnia [...] września 2012r., wydanej na podstawie art.66 w zw. z art.61 prawa budowlanego . Analiza akt oraz całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi, w ocenie Sądu, do wniosku, że nie jest zasadny zawarty w skardze zarzut, że organy nie były związane oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania zawartymi w cytowanym wyżej wyroku, ponieważ stan faktyczny sprawy uległ istotnej zmianie z tej przyczyny, że w toku postępowania Skarżąca Spółka przedłożyła decyzję wydaną przez Wojewodę [...] w dniu [...] kwietnia 2011 r., na podstawie art. 200 u.g.n., która spornego wiaduktu - jako przedmiotu nabycia praw przez Spółkę - nie wymienia. Zdaniem Skarżącej powoływanie się przez organy na ocenę dokonaną w orzeczeniu z dnia [...] października 2017r. jest nieuzasadnione, gdyż ocena ta została dokonana w odmiennym stanie faktycznym sprawy tj. "w warunkach braku przedłożenia treści decyzji DWINB z dnia [...] kwietnia 2011r w której to nie wskazano, aby strona nabyła prawo własności tego obiektu" oraz "nie istnieje zatem żaden dowód na to, że jest właścicielem obiektu". Podkreślić należy, że przepisy art. 153 i art. 170 p.p.s.a. mają charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej, wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania decyzji. Ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. To bezwzględne związanie oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem sądu, lecz zobowiązany jest do podporządkowania mu się w pełnym zakresie, a uchybienie temu obowiązkowi stanowi naruszenie prawa, skutkujące koniecznością uchylenia aktu, wydanego w kolejnym postępowaniu administracyjnym, gdy strona akt ten zaskarży do sądu administracyjnego. Natomiast związanie sądu oceną prawną wyrażoną w wyroku wydanym w danej sprawie oznacza, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym nie może on formułować ocen odmiennych od wiążącej go oceny prawnej, ale musi się do niej zastosować oraz konsekwentnie reagować na naruszenie tych zasad przez organ przy rozpoznawaniu skargi na akt wydany po wyroku formułującym ocenę prawną. Zatem moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy. Tym samym wprawdzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie administracyjnym i na sądach, ale jest on wyłączony w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Taką zmianę stanu prawnego lub zmianę stanu faktycznego na moment orzekania organy administracyjne są obowiązane uwzględniać z urzędu (zasada aktualności). Również sądy dokonujące później kontroli takiego aktu administracyjnego muszą ocenić, czy rzeczywiście nastąpiła zmiana stanu prawnego lub istotna zmiana stanu faktycznego, a więc czy zaistniały okoliczności uzasadniające odstąpienie od związania oceną prawną wyrażoną w uprzednim wyroku zgodnie z art. 153 p.p.s.a. Mając to na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważa, że wskazana przez Skarżącą decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2011r., stwierdzająca nabycie przez Spółkę z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990r., prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] oraz prawa własności urządzeń znajdujących się na tej działce, funkcjonowała w obrocie prawnym zarówno w dacie wydania decyzji DWINB z dnia [...] września 2012 r., opartej na podstawie art. 66 w zw. z art. 61 prawa budowlanego, wszystkich późniejszych decyzji administracyjnych w tej sprawie, oraz przywołanego wyżej wyroku tutejszego Sądu. To zaś oznacza, że jej wydanie nie wykreowało nowego stanu faktycznego w sprawie, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. Niezależnie od powyższego Sąd w pełni aprobuje stanowisko Spółki, że decyzja uwłaszczeniowa wydana w trybie art. 200 u.g.n. jak i w trybie art. 2 ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości ma charakter deklaratoryjny. Decyzja ta nie kreuje nowego stanu prawnego, bowiem stan ten powstał z mocy ustawy, ale potwierdza nabycie prawa do gruntu i znajdujących się na nim naniesień. Stanowi dowód nabycia prawa, w przypadku, gdy [...] S.A. chce z tego wywieść dla siebie skutek prawny i w tym zakresie wywiera skutek konstytutywny, podobnie jak w zakresie dotyczącym ustalenia warunków użytkowania wieczystego i związanych z nim opłat rocznych. Wbrew stanowisku Skarżącej treść tej decyzji nie jest jednakże dowodem negatywnym, tj. na okoliczność, że prawo lub przedmiot, które nie zostało w niej opisane, nie istnieje. Skoro zatem, w niniejszej sprawie, w toku postępowania nie doszło do zmiany stanu faktycznego tego rodzaju, że możliwe jest odstąpienie od stanowiska wyrażonego przez tutejszy Sąd w wyroku z dnia 4 października 2017r., sygn. VII SA/Wa 2526/16, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie wydał zaskarżoną decyzję, utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia [...] lutego 2018r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji DWINB z dnia [...] września 2012r. Wskazana ocena prowadzi zaś do wniosku, że wszystkie pozostałe zarzuty skargi, jako wtórne wobec zasadniczego rozstrzygnięcia, pozostają bez wpływu na treść orzeczenia Sądu. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło