II SA/Kr 1432/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Tadeusz Kiełkowski SWSA Krystyna Daniel SWSA Paweł Darmoń (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi K. P. na postanowienie Nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia[...] sierpnia 2018 r, znak: [...] w przedmiocie wykonania zastępczego obowiązku rozbiórki i zobowiązania do wpłacenia zaliczki na jego koszty skargę oddala Postanowieniem nr [...] z dnia 21 lutego 2018 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. S. dla Powiatu N. (zwany dalej: PINB) orzekł, że ciążący na K. P. obowiązek wykonania rozbiórki betonowej wiaty garażowej o wymiarach 6,6m x 5,6m wybudowanej na dz. [...] w S. S. przy ul. [...] bez wymaganego prawem pozwolenia, wynikający z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu N. z dnia 10.01.2005 r., znak: [...], a objęty tytułem wykonawczym z dnia 30.11.2017 r. Nr [...] zostanie w trybie postępowania egzekucyjnego wykonany zastępczo za zobowiązaną na jej koszt i niebezpieczeństwo przez Przedsiębiorstwo Budowlane " [...] " I. J. K. Informuję, że kwota kosztów wykonania zastępczego wynosi: [...] zł brutto. Równocześnie wezwał zobowiązanego do wpłacenia organowi egzekucyjnemu: 1. zaliczki na koszt wykonania zastępczego w wysokości [...] zł w terminie 30 dni licząc od dnia doręczenia niniejszego postanowienia, 2. opłaty za czynność egzekucyjną związaną z wydaniem postanowienia w wysokości [...] zł w terminie 30 dni licząc od dnia doręczenia niniejszego postanowienia. Po rozpatrzeniu zażalenia na to postanowienie wniesionego przez K. P. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2018 r., nr [...], znak [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W jego uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że egzekwowany w przedmiotowej sprawie obowiązek wynika z decyzji PINB z dnia 10 stycznia 2005 r. znak: [...], którą nakazano inwestorowi - K. P. wykonać rozbiórkę betonowej wiaty garażowej o wym. 6,6m x 5,6m wybudowanej na dz. [...] w S. S. przy ul. [...] bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Wskutek rozpatrzenia odwołania adresata w/w decyzji tj. K. P., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (zwany dalej: MWINB), decyzją z dnia 23 marca 2005 r. znak: [...], orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego PINB upomnieniem z dnia 16 maja 2005 r. znak: [...] wezwał K. P. do wykonania ciążącego na nim obowiązku rozbiórki. Jednocześnie PINB pouczył wyżej wymienionego, że w przypadku niewykonania obowiązku we wskazanym w upomnieniu terminie sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego. PINB wszczął postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie, wystawiając wobec K. P. tytuł wykonawczy nr [...] z dnia 21 lipca 2005 r. Opisano szczegółowo przebieg postępowania, wskazując na zastosowany już wobec K. P. środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia w kwocie [...]zł (postanowienie PINB z dnia 17 lipca 2013 r., utrzymane w mocy przez MWINB postanowieniem z 13 września 2013 r., na które WSA w Krakowie oddalił skargę wyrokiem z dnia 12 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 1481/13, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wyrokiem z dnia 21 stycznia 2016 r. sygn. akt IIOSK 1236/14. Po powzięciu przez PINB informacji o śmierci K. P. PINB, postanowieniem nr [...] z dnia 14 kwietnia 2016 r. znak: [...] zawiesił postępowanie egzekucyjne. Po uzyskaniu odpisu postanowienia Sądu Rejonowego w N. S. z dnia 11 lipca 2017 r. sygn. akt Ns [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po K. P. przez K. P., PINB, postanowieniem nr [...] z dnia 30 listopada 2017 r. znak: [...], podjął zawieszone postępowanie. Następnie PINB, działając w trybie art. 28a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zwanej dalej upea) wystawił wobec K. P. tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący obowiązek rozbiórki wiaty betonowej na nieruchomości przy ul. [...] w S. S.. Odpis w/w tytułu wykonawczego wraz z postanowieniem o podjęciu postępowania egzekucyjnego oraz pismem informacyjnym z dnia 30 listopada 2017 r. doręczony został zobowiązanej K. P. w dniu 8 grudnia 2017 r. W toku postępowania zażaleniowego, MWINB, pismem z dnia 16 lipca 2018 r. znak: [...] zwrócił się do PINB udzielenie informacji, czy pomiędzy J. K., prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą "Przedsiębiorstwo Budowlane "[...] J. K.", wskazanym w rozstrzygnięciu zaskarżonego postanowienia, jako wykonawca zastępczy, a PINB została zawarta umowa dotycząca wykonania obowiązku egzekwowanego w prowadzonym przez PINB postępowaniu egzekucyjnym znak: [...] W odpowiedzi PINB przesłał uwierzytelnioną kserokopię umowy nr [...] r., zawartej w dniu 27 czerwca 2018 r. na podstawie, której organ powiatowy zlecił wykonawcy wskazanemu w zaskarżonym postanowieniu nr [...] z dnia 21 lutego 2018 r. znak: [...], realizację egzekwowanego obowiązku rozbiórki. W ocenie organu odwoławczego zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Egzekucja prowadzona w niniejszej sprawie dotyczy obowiązku rozbiórki. Charakter tego obowiązku nie świadczy o tym, aby jego wykonanie wymagało osobistego działania zobowiązanego, a zatem wykonanie powyższego obowiązku mogło zostać zlecone innej osobie do wykonania za zobowiązaną i na jej koszt. W niniejszej sprawie pomimo zastosowania środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia (wobec poprzednika prawnego skarżącej) obowiązek nadal nie został wykonany, na co wskazują wyniki kontroli przeprowadzonej w dniu 10 kwietnia 2015 r. Po śmierci zobowiązanego K. P. zachowano wymogi wynikające z art. 28a upea ("W przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego"). Po ustaleniu następcy prawnego zobowiązanego tj. K. P. wystawiono wobec niego nowy tytuł wykonawczy, którego odpis został doręczony K. P.. Zaskarżone postanowienie prawidłowo skierowano do K. P., wskazanej w w/w tytule wykonawczym, jako zobowiązana. W ocenie organu odwoławczego PINB zasadnie orzekł o zastosowaniu wykonania zastępczego, wobec nieskuteczności zastosowanej wcześniej w ramach przedmiotowego postępowania egzekucyjnego grzywny w celu przymuszenia. Działanie takie jest zgodne z zasadą wyrażoną w art. 121 § 4 upea (jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, chyba, że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia"). Podkreślono, że podniesiona w rozpatrywanym przed tut. Organem zażaleniu argumentacja aktualnej zobowiązanej K. P. wskazuje jednoznacznie, że zobowiązana nie wykonała egzekwowanego obowiązku. W myśl art. 128 § 2 upea w postanowieniu o zastosowaniu wykonania zastępczego organ egzekucyjny może wezwać zobowiązanego do wpłacenia w oznaczonym terminie określonej kwoty tytułem zaliczki na koszty wykonania zastępczego, z pouczeniem, że w przypadku niewpłacenia kwoty w tym terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. W rozstrzygnięciu skarżonego postanowienia, organ egzekucyjny stosownie do przepisu art. 128 § 1a upea, wskazał, opartą na przedłożonej ofercie, przybliżoną kwotę kosztów wykonania zastępczego. Odnosząc się do uwag zażalenia stwierdzono, że PINB nie naruszył podstawowych zasad postępowania administracyjnego znajdujących odpowiednie zastosowanie również w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, na zasadzie art. 18 upea. Odnosząc się do uwag zażalenia dotyczących nieuczestniczenia przez zobowiązaną w postępowaniu administracyjnym zakończonym egzekwowaną decyzją, wyjaśniono, iż zgodnie z prezentowanymi w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądami wynikający z decyzji obowiązek rozbiórki nie jest obowiązkiem o charakterze osobistym związanym wyłącznie z adresatem tej decyzji. Obowiązki tego rodzaju jak nakaz rozbiórki pozostają w mocy, przechodzą na następcę prawnego, wobec którego należy prowadzić postępowanie egzekucyjne. Brak jest przy tym powodów do wszczynania nowego postępowania administracyjnego. Odnosząc się do poruszonej w zażaleniu kwestii trudnej sytuacji materialnej zobowiązanej, stwierdzić należy, że kwestia ta, choć budzi zrozumienie Organu, nie ma wpływu na prawidłowość zaskarżonego postanowienia i tym samym nie stanowi podstawy do jego kwestionowania. Dopóki obowiązek rozbiórki nie zostanie wykonany, PINB zobligowany jest doprowadzić do jego wykonania, stosując w tym celu przewidziany prawem środek egzekucyjny w postaci wykonania zastępczego egzekwowanego obowiązku. Odnośnie zawartego w zażaleniu wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, MWINB, zawiadomieniem z dnia 24 sierpnia 2018 r. znak: [...] poinformował skarżącą, że w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego należy wnieść odrębne podanie do organu właściwego do jej rozstrzygnięcia, którym jest organ egzekucyjny tj. PINB. Opisane wyżej postanowienie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. P. podnosząc, że narusza ono przepisy prawa. Rozpoznając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.), dalej zwanej p.p.s.a., zgodnie, z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Zaskarżone postanowienie należy do tej ostatniej kategorii, a zatem wniesiona skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym bez wyznaczania rozprawy. Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, zgodne z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, bardzo szczegółowo uzasadnione i nie budzi zastrzeżeń Sądu. Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje fakt, że w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja nakazująca K. P. wykonanie rozbiórki betonowej wiaty garażowej o wym. 6,6m x 5,6m wybudowanej na dz. [...] w S. S. przy ul. [...] bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przeciwko adresatowi decyzji. W stosunku do K. P. prawomocnie wymierzono grzywnę w celu przymuszenia, które to postanowienie było przedmiotem kontroli instancyjnej oraz kontroli sądów administracyjnych dwóch instancji. Zgodnie z art. 121 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 z późn. zm.) jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia. Wobec stwierdzenia, że mimo nałożenia grzywny w celu przymuszenia obowiązek rozbiórki w dalszym ciągu nie został wykonany, prawidłowe było zastosowanie innego środka egzekucyjnego, a mianowicie takiego, który wprost prowadzi do wykonania obowiązku. Okoliczności tej nie zmienia fakt, że w trakcie postępowania egzekucyjnego K. P. zmarł. W takiej sytuacji, bowiem obowiązek wykonania rozbiórki przechodzi na następców prawnych zmarłego – zobowiązanego, co słusznie zauważono w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z art. 56 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego. Prawidłowo, więc zawieszono prowadzone postępowanie egzekucyjne postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2016 r. Zgodnie z art. 56 § 2 ustawy postępowanie podjęto po uzyskaniu informacji o ustaleniu według przepisów prawa cywilnego spadkobierców zmarłego zobowiązanego, na których przeszedł egzekwowany obowiązek tj. po uzyskaniu do akt sprawy postanowienia o stwierdzeniu nabycia przez K. P. spadku po K. P.. Następnie zastosowanie znalazł art. 28a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi: "W przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego". Wobec K. P. wystawiono tytuł wykonawczy nr [...] w dniu 30 listopada 2017 r. i doręczono go zobowiązanej w dniu 8 grudnia 2017 r. Dokonując kontroli prawidłowości postępowania egzekucyjnego, w ramach którego wydano zaskarżone postanowienie należy jednoznacznie stwierdzić, że nie budzi ono zastrzeżeń. Kolejne podejmowane w sprawie czynności były wykonywane na podstawie i w granicach obowiązujących przepisów, z zachowaniem istniejących procedur. Zgodnie z art. 127 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wykonanie zastępcze stosuje się, gdy egzekucja dotyczy obowiązku wykonania czynności, którą można zlecić innej osobie do wykonania za zobowiązanego i na jego koszt. Do takiej kategorii obowiązków należy obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego szczegółowo wyjaśnił kwestię ustalenia wysokości zaliczki. Przed wydaniem postanowienia o wykonaniu zastępczym organ I instancji zwracał się do różnych podmiotów gospodarczych z zapytaniem o możliwość i koszt wykonania zastępczego. Wysokość zaliczki (2 000 zł) nie przekracza ustalonej wartości ofertowej robót rozbiórkowych (4 920 zł brutto). Również wysokość zaliczki nie budzi wątpliwości Sądu. K. P. w skardze nie powołała żadnych konkretnych zarzutów wobec zaskarżonego postanowienia, twierdząc jedynie ogólnie, że narusza ono przepisy prawa. Po dokonaniu z urzędu kontroli zaskarżonego postanowienia, poprzedzającego go postanowienia PINB oraz poprzedzającego wydanie postanowienia postępowania egzekucyjnego Sąd nie dopatrzył się żadnych naruszeń przepisów. Zaskarżone postanowienie zostało szczegółowo uzasadnione, opisano jego przebieg oraz przytoczono obowiązujące przepisy i orzecznictwo sądów administracyjnych. Wobec powyższego skarga wniesiona w niniejszej sprawie podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.