II OSK 1977/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-07-04
Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Andrzej Wawrzyniak, Piotr Broda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. (wydanie decyzji w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione) może stanowić podstawę do uchylenia wyroku sądu administracyjnego, jeśli wyeliminowana z obrotu prawnego decyzja lub orzeczenie nie stanowiło podstawy prawnej, a jedynie faktyczną dla zaskarżonej decyzji?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. jest bezzasadny. Sąd wyjaśnił, że przesłanka ta dotyczy sytuacji, gdy jedna decyzja lub orzeczenie sądu stanowi podstawę prawną innej decyzji, a nie jedynie podstawę faktyczną. W rozpatrywanej sprawie wyeliminowanie z obrotu prawnego zarządzenia zastępczego dotyczącego zmiany nazwy ulicy nie miało związku z orzeczeniem nakazu rozbiórki tablicy reklamowej, ponieważ nazwa ulicy miała jedynie znaczenie faktyczne dla identyfikacji obiektu, a nie stanowiła podstawy prawnej do nakazu rozbiórki.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki wolnostojącego nośnika reklamowego. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (MWINB) uchylił decyzję PINB i nakazał rozbiórkę, uznając inwestycję za samowolę budowlaną i sprzeczną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki A. S.A. Skarżąca kasacyjnie spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., wskazując na wydanie decyzji w oparciu o inne orzeczenie, które zostało następnie uchylone.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Broda po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 985/18 w sprawie ze skargi A. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 lutego 2018 r. nr 196/18 w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 stycznia 2019 r., VII SA/Wa 985/18, oddalił skargę A. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej MWINB) z dnia 2 lutego 2018 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Zaskarżoną decyzją MWINB na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t.Dz.U.2017.1257 ze zm.; dalej k.p.a.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t.Dz.U. 2017.1332 ze zm.; dalej p.b.), po rozpatrzeniu odwołania A. S.A. z siedzibą w W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy (dalej PINB) z dnia 20 listopada 2017 r. nakazującej skarżącej rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego w postaci tablicy reklamowej o nr identyfikacyjnym [...] i wymiarach ok. 3 x 6 m, mocowanego do słupa stalowego utwierdzonego w fundamencie zagłębionym w gruncie, wybudowanego na działce nr [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w W. – uchylił w całości ww. decyzję i na podstawie art. 48 ust. 1 p.b. nakazał skarżącej rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego, w postaci tablicy reklamowej o nr identyfikacyjnym [...] i wymiarach ok. 3 x 6 m, mocowanej do słupa stalowego utwierdzonego w fundamencie zagłębionym w gruncie, wybudowanego na działce nr ew. [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w W.
Skargę na tę decyzję MWINB złożyła A. S.A. z siedzibą w W.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniesioną skargę.
Sąd stwierdził, że nośnik reklamowy został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, zaś w sprawie nie doszło do wadliwego uruchomienia trybu uregulowanego w art. 48 p.b., skoro skarżąca nie uzyskała na przedmiotową inwestycję wymaganego pozwolenia na budowę. Powyższe okoliczności w zakresie samowolnej budowy nośnika i jego parametrów nie były kwestionowane przez skarżącą. Niezasadny jest również zarzut podniesiony w punkcie 1 skargi, bowiem w ocenie Sądu, zasadnie orzeczono nakaz rozbiórki z uwagi na niezgodność przedmiotowej inwestycji z obowiązującym planem miejscowym. Organ słusznie wskazał, że okoliczności stwierdzone podczas postępowania dowodowego wskazują na brak możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego w związku z faktem, że zrealizowana inwestycja jest sprzeczna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rejonu S., uchwalonego przez Radę Miasta Stołecznego Warszawy uchwałą nr [...] w dniu 18 czerwca 2009 r. W świetle § 8 pkt. 1 tego planu, wolnostojące nośniki reklamowe z wyjątkiem słupów ogłoszeniowych, mogą być lokalizowane tylko w liniach rozgraniczających ulic: [...] i [...], wyłącznie w miejscach dopuszczalnego sytuowania wolnostojących nośników reklamowych wskazanych na rysunku planu. Nie można – zdaniem Sądu - zgodzić się z zarzutem, że właściwym organem do badania zgodności inwestycji z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na terenie m.st. Warszawy, jest Prezydent m.st. Warszawy, zaś organy winny umożliwić skarżącej zwrócenie się do Prezydenta o wydanie zaświadczenia o zgodności reklamy z wyżej wskazanym planem miejscowym. Działanie takie w ocenie Sądu było zbędne. Uchwała Rady m.st. Warszawy z dnia 18 czerwca 20109 r. Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu S. jest ogólnodostępna, co umożliwiło organowi ustalenie sprzeczności inwestycji z miejscowym planem, bez konieczności umożliwiania skarżącej zwrócenia się do Prezydenta o wydanie stosownego zaświadczenia. W rozdziale 3 ww. uchwały zatytułowanym "Ustalenia szczegółowe dla poszczególnych terenów – przeznaczenie, zasady zagospodarowania, parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy", w § 31, precyzyjnie wskazano parametry wymagane dla wyszczególnionych tam terenów oraz dołączono ich plany. Przedmiotowy nośnik reklamowy jest usytuowany w jednostce terenowej [...] - zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna (plan na arkuszu nr [...]). Jednostka ta nie została wymieniona jako teren, na którym dopuszcza się realizację nośników reklamowych. Treść § 8 pkt 1 nie nasuwa żadnych wątpliwości co do tego, że skoro nośniki reklamowe mogą być lokalizowane tylko w liniach rozgraniczających ulic [...] i [...], to oczywiste jest, że nie mogą być lokalizowane tak jak przedmiotowy nośnik na terenie zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. S.A. z siedzibą w W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz.U.2018.1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.), tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a., poprzez niestwierdzenie naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego pomimo tego, że zaszły przyczyny określone w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., tj. gdy decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2022.329 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone każdorazowo wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami, którymi – zgodnie z art. 174 p.p.s.a. – może być: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować.
Rozpoznając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w tej sprawie należy stwierdzić, iż nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut jest bezzasadny. Jak trafnie podkreślano w orzecznictwie NSA, zawarty w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. zwrot "w oparciu" wskazuje, że musi zachodzić związek przyczynowy pomiędzy decyzją organu a inną decyzją lub orzeczeniem sądu. Chodzi tu o sytuację, gdy jedna decyzja lub orzeczenie sądu stanowi podstawę innej decyzji, od nich zależnej (pochodnej). Musi ponadto dojść do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji lub orzeczenia sądu, w oparciu o które została wydana ostateczna decyzja zależna (wyrok NSA z 17.06.2021r., I OSK 380/21, LEX nr 3196384). Przesłanka z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. dotyczy wyłącznie takiej sytuacji, gdy decyzja, na której oparł się organ wydając decyzję w sprawie głównej, stanowiła podstawę prawną decyzji głównej, a nie podstawę faktyczną. Sytuacja taka ma miejsce w przypadku, gdy nie jest możliwe wydanie decyzji w postępowaniu głównym bez decyzji, na której organ się ma oprzeć. Zachodzi tu bezwzględna zależność jednej decyzji od drugiej (wyrok NSA z 20.01.2021r., I GSK 1650/20, LEX nr 3158719). Zaznaczano przy tym, że w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. chodzi o decyzje związane, czyli takie, które muszą ze sobą współistnieć w takim sensie, że jedna jest efektem drugiej, a jej brak w obrocie czyni drugą zbędną czy wręcz wadliwą (wyrok NSA z 29.01.2021r., II OSK 2049/20, LEX nr 3242614).
W rozpatrywanej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. Wyeliminowanie z obrotu prawnego zarządzenia zastępczego Wojewody Mazowieckiego w sprawie zmiany nazwy ulicy z [...] na [...] nie ma związku z orzeczeniem nakazu rozbiórki tablicy reklamowej usytuowanej przy tej ulicy. W tym przypadku nazwa ulicy ma znaczenie tylko w kwestii identyfikacji usytuowania obiektu budowlanego, ale nie ma żadnego związku z tym, czy zachodzą przesłanki do rozbiórki tego obiektu. Nazwa ulicy ma zatem tylko znaczenie faktyczne w odniesieniu do ustalenia usytuowania obiektu budowlanego. Nie ma jednak żadnego związku z tym, czy obiekt ten podlega rozbiórce.
Z uwagi na powyższe podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut nie był zasadny.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (j.t. Dz.U.2020.1842) – wobec spełnienia warunków określonych w tym przepisie (zarządzenie Przewodniczącej Wydziału II Izby Ogólnoadministracyjnej NSA z dnia 12 maja 2022 r.) – oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło