I GSK 3044/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-01-24

Skład orzekający: Henryk Wach, Barbara Mleczko-Jabłońska, Cezary Kosterna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dokonanie nowych nasadzeń na części działki, na której wcześniej doszło do likwidacji uprawy leśnej, stanowi trwałą likwidację uprawy leśnej w rozumieniu przepisów o pomocy finansowej na zalesianie, skutkującą wstrzymaniem płatności?
Ratio decidendi
Dokonanie nowych nasadzeń na części działki, na której wcześniej doszło do likwidacji uprawy leśnej, nie może być automatycznie uznane za trwałą likwidację uprawy leśnej w rozumieniu § 13 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. Celem wsparcia jest wspomaganie trwałej zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na tereny zalesione, a zatem interpretacja pojęcia likwidacji powinna uwzględniać ten cel i być rozumiana jako faktyczne zaprzestanie dokonywania zabiegów mających na celu utrzymywanie zalesienia. Uzupełnianie lub zastępowanie sadzonek zgodnie z zasadami gospodarki leśnej nie jest równoznaczne z likwidacją.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o wstrzymaniu płatności na zalesianie przyznanej M.S. Organ stwierdził, że na części działki ewidencyjnej nr [...] doszło do likwidacji uprawy leśnej, co skutkowało wstrzymaniem płatności. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i prawa materialnego, twierdząc, że podejmowane czynności stanowiły poprawki w uprawie, a nie jej likwidację. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając likwidację za udowodnioną. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, uznając skargę kasacyjną za uzasadnioną.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska Sędzia del. WSA Cezary Kosterna (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Lu 554/17 w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności na zalesianie 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, 2) zasadza od Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz M. S. 560 (pięćset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej przez M. S. (dalej: skarżący lub strona) jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 26 marca 2018 r. sygn. akt III SA/Lu 554/17. Wyrokiem tym została oddalona skarga na decyzję Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor ARiMR lub organ odwoławczy) z [...] sierpnia 2017 r. nr [...]. Dyrektor ARiMR po rozpatrzeniu odwołania utrzymał tą decyzją w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Lubartowie z [...] czerwca 2017 r. w przedmiocie wstrzymania płatności na zalesianie. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Decyzją z [...] listopada 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Lubartowie (dalej: Kierownik ARiMR) przyznał skarżącemu płatność na zalesianie gruntów rolnych. W wyniku wznowienia postępowania Kierownik ARiMR decyzją z [...] listopada 2008 r. uchylił własną decyzję z [...] listopada 2006 r. oraz przyznał M. S. płatność na zalesienie, w tym: - wsparcie na zalesienie w wysokości 43 145,00 zł. - płatne jednorazowo po wykonaniu zalesienia; - premię pielęgnacyjną w wysokości 4 649,40 zł – płatną corocznie przez okres 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia; - premię zalesieniową w wysokości 11 690,00 zł - płatną corocznie przez okres 20 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia. Kwota płatności została naliczona w odniesieniu do powierzchni 8,35 ha, to jest powierzchni zalesionej stwierdzonej w wyniku kontroli przeprowadzonej 26 lutego 2008 r. Decyzją z [...] czerwca 2017 r. Kierownik ARiMR wstrzymał w odniesieniu do gruntów o powierzchni 0,33 ha płatność na zalesianie przyznaną decyzją tego organu z [...] listopada 2008 r. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wyjaśnił, że [...] listopada 2016 r. została przeprowadzona kontrola na miejscu. W toku kontroli stwierdzono uchybienie oznaczone kodem ZGR5 – zadeklarowana powierzchnia całkowita zalesienia jest większa, niż powierzchnia całkowita stwierdzona. W wyniku przeprowadzonej kontroli organ stwierdził, że łączna powierzchnia zalesienia wynosi 8,02 ha. W odwołaniu od powyższej decyzji M. S. zarzucił nieuwzględnienie całości materiału dowodowego i wyników kontroli przeprowadzonych na działce ewidencyjnej nr [...] w latach poprzednich, w tym w roku 2014. Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że pierwsza płatność zalesieniowa została wypłacona skarżącemu [...] stycznia 2007 r. Wobec tego wnioskodawca zobowiązany był do prowadzenia założonej uprawy leśnej przez okres 20 lat od [...] stycznia 2007 r., to jest do [...] stycznia 2027 r. Zdaniem organu odwoławczego zaistniały jednak okoliczności przewidziane w § 13 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. 2004 nr 187 poz. 1929 ze. zm., dalej: rozporządzenie z 11 sierpnia 2004 r.), zgodnie z którym w przypadku gdy uprawa leśna została częściowo zlikwidowana przed upływem 20 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie, płatność na zalesianie wypłacona w odniesieniu do gruntów, na których uprawa ta została zlikwidowana, podlega wstrzymaniu oraz zwrotowi w pełnej wysokości za cały okres jej pobierania, chyba że na podstawie przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych właściwy organ, w formie decyzji, wyraził zgodę na przeznaczenie tych gruntów na cele nierolnicze albo nieleśne. Organ odwoławczy wskazał, że we wniosku o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych M. S. zgłosił do zalesienia m.in. działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 6,22 ha. Powierzchnia ta stanowiła podstawę przyznania płatności w formie premii zalesieniowej w latach 2007-2016. Natomiast w toku kontroli na miejscu przeprowadzonej [...] listopada 2016 r. stwierdzono na tej działce powierzchnię zalesienia 5,88 ha. Ponadto w raporcie z kontroli została zamieszczona uwaga dotycząca działki [...] – kontrolujący stwierdzili na powierzchni 0,29 ha nowe nasadzenia. Zatem powierzchnia uprawy leśnej w roku 2016 zmniejszyła się w stosunku do powierzchni deklarowanej we wniosku o przyznanie płatności na zalesianie z 6,22 ha do 5,88 ha. Fakt utrzymywania uprawy leśnej na powierzchni 5,88 ha nie jest kwestionowany, potwierdza go zarówno wnioskodawca, jak i raport z czynności kontrolnych przeprowadzonych [...] listopada 2016 r. Natomiast istota sprawy dotyczy części działki ewidencyjnej o powierzchni 0,33 ha. Raport z czynności kontrolnych stwierdza, że na wskazanej powierzchni doszło do likwidacji założonej uprawy leśnej. Raport zawiera dodatkowo uwagę o stwierdzonych nowych nasadzeniach na powierzchni 0,29 ha. Jednakże okoliczności sprawy wskazują, że na przedmiotowym gruncie doszło do całkowitej likwidacji uprawy leśnej, a następnie dokonania nowych nasadzeń. Okoliczność ta została potwierdzona przez odwołującego, który stwierdził, że w październiku 2016 r. dokonał na tym obszarze orki a następnie nasadzeń. Organ odwoławczy uznał, że niezależnie od przyczyn, jakie spowodowały konieczność ingerencji w uprawę leśną, doszło do likwidacji części tej uprawy. Jednocześnie organ drugiej instancji zauważył, że nie zaistniała przesłanka wyłączająca obowiązek wstrzymania płatności, a mianowicie nie została wydana decyzja na podstawie przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych o wyrażeniu zgody na przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze albo nieleśne. W ocenie organu odwoławczego stwierdzenie dodatkowych nasadzeń na części działki ewidencyjnej nr [...] nie może zostać uznane za prowadzenie uprawy leśnej i realizację zobowiązania podjętego [...] stycznia 2007 r. Jednak okoliczności przywołane przez stronę jako powód zaorania starych nasadzeń i dokonania nowych (susza) nie były zgłaszane organom Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W sytuacji wystąpienia na działce zdarzeń o charakterze siły wyższej lub innych okoliczności nadzwyczajnych rolnik zobowiązany jest do zgłoszenia tego faktu odpowiednim organom, do czego zobowiązywał się składając wniosek z 12 czerwca 2006 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji: - naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa; - naruszenie art. 80 kpa poprzez nieuwzględnienie wszystkich dowodów zgromadzonych w postępowaniu, a mających podstawowe znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności, poprzez błędne przyjęcie, że zaniechano prowadzenia uprawy leśnej na powierzchni 0,29 ha działki nr [...]; - naruszenie art. 8 kpa poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób naruszający zaufanie uczestnika do władzy publicznej poprzez przerobienie przez pracowników ARiMR dokumentu, jakim jest protokół z czynności kontrolnych z [...] lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017 poz. 1369 ze zm., dalej: ppsa). Uzasadniając wyrok WSA przywołał na wstępie przepisy § 3 ust. 1 pkt 3 oraz § 13 rozporządzenia z 11 sierpnia 2004 r. WSA wskazał, że podstawę faktyczną zaskarżonej decyzji stanowiły ustalenia dokonane w toku kontroli przeprowadzonej [...] listopada 2016 r. Wobec tego za nietrafne uznał zarzuty skarżącego kwestionujące czynności związane z korektą protokołu kontroli z [...] lipca 2014 r., gdyż nie mogą one skutecznie podważyć prawidłowości zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu I instancji organ odwoławczy zasadnie stwierdził, że na powierzchni 0,33 ha działki ewidencyjnej [...] doszło do likwidacji założonej uprawy leśnej. Powierzchnia deklarowana na działce [...] wynosiła 6,22 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona uwidoczniona w protokole z czynności kontrolnych wynosiła 5,88 ha. WSA zauważył przy tym, że w aktach administracyjnych znajduje się dodatkowe wyjaśnienie Biura Kontroli na Miejscu Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazujące, że w związku ze sporządzeniem korekty raportu nr [...] z [...] lipca 2014 r., przy uwzględnieniu tolerancji dla pomiaru wynoszącej 0,12 ha, powierzchnia stwierdzona wynosi 5,89 ha i ostatecznie organy w skarżonych decyzjach przyjęły jako różnicę między powierzchnią deklarowaną i stwierdzoną jedynie 0,33 ha, to jest na korzyść rolnika, a nie 0,34 ha, jako różnicę między wielkościami 6,22 ha oraz 5,88 ha. W ocenie Sądu I instancji okoliczność likwidacji spornej części uprawy potwierdzają w sposób niebudzący wątpliwości szkic na zdjęciu satelitarnym oraz dokumentacja fotograficzna umieszczone na płycie znajdującej się w aktach administracyjnych. Stwierdzenie dodatkowych nasadzeń na części działki ewidencyjnej nr [...] nie może zostać uznane za prowadzenie uprawy leśnej i realizację zobowiązania podjętego [...] stycznia 2007 r. WSA zauważył, że skarżący w istocie nie kwestionował zaorania części nasadzeń i dokonania nowych nasadzeń. Jednak powoływane przez niego okoliczności siły wyższej nie zostały zgłoszone do ARiMR. Sąd I instancji przywołał wskazane w § 13 ust. 8 rozporządzenia z 11 sierpnia 2004 r. pojęcie wyjątkowych okoliczności wynikające z art. 39 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz.Urz. UE L 153 z 30.04.2004, str. 30, ze zm.; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 46, str. 87), dalej: rozporządzenie 817/2004). Zgodnie z art. 39 ust. 1 rozporządzenia 817/2004 państwa członkowskie mogą uznać określone w tym przepisie kategorie siły wyższej, w tym klęskę żywiołową poważnie dotykającą grunty rolne gospodarstwa (art. 39 ust. 1 lit. d rozporządzenia 817/2004). Okoliczności stanowiące siłę wyższą mogłyby mieć znaczenie dla odstąpienia od zwrotu płatności na zalesianie, o czym organ rozstrzyga na podstawie § 13 ust. 7 i 8 rozporządzenia z 11 sierpnia 2004 r. Natomiast w świetle treści § 13 ust. 5 tego rozporządzenia nie wpływają na rozstrzygnięcie o wstrzymaniu płatności na zalesianie na podstawie tego przepisu w sytuacji likwidacji części uprawy leśnej, tym bardziej gdy skarżący nie powiadomił na piśmie organu administracji o przypadku siły wyższej w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym był w stanie dokonać tej czynności (art. 39 ust. 2 rozporządzenia 817/2004). WSA wskazał też, że wbrew stanowisku skarżącego wyrażonemu w odwołaniu, plan zalesienia nie stanowi jedynie dokumentu pomocniczego w procesie prowadzenia nasadzeń i pielęgnacji uprawy. Skoro skarżący podjął się prowadzenia upraw leśnych na zgłoszonej do płatności powierzchni przez okres 20 lat, to jednocześnie zobowiązał się do zalesienia działek rolnych, na których do dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności była prowadzona działalność rolnicza, zgodnie z planem zalesienia, w rozumieniu przepisów o lasach. Uprawa leśna nie może zatem przebiegać w sposób dowolny. W niniejszej sprawie plan zalesienia dla działek skarżącego o numerach ewidencyjnych [...] i [...] zalecał wykonanie zabiegu poprawek w miarę potrzeb od II do V roku po założeniu uprawy. Zgodnie z definicją zawartą w Instrukcji opracowania planu zalesienia, przez poprawki należy rozumieć zabieg uprawowy realizowany na założonych już uprawach leśnych, polegający na dosadzeniu drzewek na miejscach po zamarłych sadzonkach w kolejnym roku po stwierdzeniu uszkodzonych w znacznym stopniu lub obumarłych sadzonek. Natomiast sporządzone w toku kontroli 24 listopada 2016 r. szkic oraz materiał fotograficzny nie przekonują o dokonywaniu na spornym obszarze tak rozumianych poprawek, ale jednoznacznie potwierdzają likwidację uprawy leśnej na powierzchni 0,33 h. W wyniku kontroli stwierdzono nieprawidłowość opisaną w protokole kodem pokontrolnym ZGR5 – zadeklarowana powierzchnia całkowita zalesienia jest większa niż powierzchnia całkowita stwierdzona, dotyczącą działki A, nr działki ewidencyjnej [...]. W ocenie Sądu I instancji stwierdzona nieprawidłowość została w prawidłowy sposób udokumentowana. Organ nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym przepisów powołanych w skardze. Prawidłowo też zastosował w okolicznościach sprawy obowiązujące przepisy prawa materialnego. Skarżący zaskarżył omówiony wyrok w całości skargą kasacyjną. Wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt. 1 ppsa zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez: - błędną wykładnię § 13 ust. 3 i 5 rozporządzenia Rady Ministrów z 11 sierpnia 2004 r. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nieuzasadnione przyjęcie, iż doszło do częściowej likwidacji uprawy leśnej na powierzchni 0,33 ha, podczas gdy skarżący w całym okresie prowadzenia uprawy leśnej dbał w sposób należy o prowadzoną uprawę leśną, kilkukrotnie dosadzając na spornym obszarze drzewka, a więc nigdy nie zlikwidował uprawy na spornym obszarze, zaś czynności które podejmował nie były konsekwencją likwidacji uprawy leśnej, lecz dokonywaniem poprawek w tej uprawie ze względu na zobowiązanie do utrzymywania uprawy leśnej przez okres 20 lat od dnia otrzymania pierwszej płatności. Na podstawie art. 174 pkt. 2 ppsa skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269 ze zm., dalej: pusa) w zw. z art. 7, 77, 80 ustawy z 14.czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2013 poz. 267 ze zm., dalej: kpa), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie przez sąd wnikliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz oddalenie skargi, poprzez bezpodstawne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie doszło do częściowej likwidacji lasu na obszarze 0,33 ha i decyzja organu, pomimo prowadzenia postępowania administracyjnego z naruszeniem przepisów prawa jest prawidłowa; - błędną ocenę stanu faktycznego, polegającą na uznaniu, wbrew zgromadzonym w aktach sprawy wszystkim dokumentom, że skarżący zlikwidował uprawę leśną na spornym obszarze 0,33 ha, gdy tymczasem skarżący kilkukrotnie wykonywał poprawki uprawy leśnej konsekwentnie uzupełniając obumarłe sadzonki, co stanowiło kontynuację uprawy leśnej; - błędne przyjęcie, iż sąd rozpatrzył w całości materiał dowodowy, gdy tymczasem nie wziął pod uwagę całości materiału dowodowego i przyjął za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia wyłącznie protokół kontroli z 16 listopada 2016 roku, podczas gdy istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma również dokument w postaci protokołu kontroli z [...] lipca 2014 roku, bezpodstawnie przerobiony przez organ w roku 2016, a więc po 2,5 roku po jego powstaniu; - art. 8 kpa polegającego na przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sposób godzący w poczucie praworządności oraz w sposób niebudzący zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej poprzez działanie organów w sposób niejednolity w odniesieniu do tożsamych stanów faktycznych a mianowicie uznaniu w 2014 roku, iż działanie skarżącego polegające na dosadzeniu lasu jest kontynuacją uprawy, zaś w odniesieniu do analogicznej sytuacji w 2016 roku uznaniu, iż jest to likwidacja uprawy leśnej, jak również procedowaniu przez organ polegającym na nieuprawnionym dopisaniu w protokole kontroli z 29 lipca 2014 roku informacji niekorzystnych dla skarżącego. Skarżący w razie nieuwzględnienia żadnego z powyższych zarzutów wniósł o zmianę wyroku sądu poprzez przyjęcie korzystniejszego dla skarżącego przeliczenia obszaru, na którym zlikwidowano uprawę leśną zgodnego z treścią art. art. 38 ustęp 4 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. Na podstawie art. 182 § 2 ppsa skarżący zrzekł się przeprowadzenia rozprawy. Organ nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną, nie wniósł też o przeprowadzenie rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna jest uzasadniona. Zwykle w pierwszej kolejności podlegają rozpoznaniu zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Jednak ze względu na to, że stwierdzone naruszenia wynikają z wadliwej wykładni przepisów prawa materialnego, w pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutu naruszenia prawa materialnego. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich płatność na zalesianie jest udzielana producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną albo spółdzielnią produkcji rolnej, który spełnia łącznie następujące warunki: 1) został wpisany do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 2) zobowiązał się do: a) zalesienia działek rolnych, na których do dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności była prowadzona działalność rolnicza, b) pielęgnacji założonej uprawy leśnej, przez okres 5 lat od dnia wykonania zalesienia zgodnie z planem zalesienia, w rozumieniu przepisów o lasach; 3) zobowiązał się do prowadzenia założonej uprawy leśnej, o której mowa w pkt 2 lit. b, przez okres 20 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie. Istotny jest tu w szczególności zawarty w § 3 ust. 1 pkt 2 obowiązek zalesienia działek rolnych i pielęgnacji założonej uprawy leśnej zgodnie z planem zalesienia. Przy czym plan zalesienia jest zdefiniowany w § 5 rozporządzenia z 11 sierpnia 2004 r. Istotą wsparcia jest wspomaganie uzasadnionej trwałej zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na tereny zalesione. Sposób prowadzenia uprawy leśnej jest podporządkowany planowi zalesienia sporządzanemu przez wyspecjalizowany organ – Nadleśniczego Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe. Wykładnia § 13 ust 5 rozporządzenia z 11 sierpnia 2004 r. stanowiąca podstawę wydania przedmiotowej decyzji o wstrzymaniu płatności, to jest wykładnia pojęcia likwidacji (czy częściowej likwidacji) uprawy leśnej musi być dokonywana z uwzględnieniem celu wsparcia. Musi być interpretowana jako trwała likwidacja uprawy leśnej, to jest faktyczne zaprzestanie dokonywania na określonym gruncie uprawy leśnej, zabiegów mających na celu utrzymywanie zalesienia. Fakt zaistnienia sytuacji, gdy posadzone sadzonki nie rokują na rozwój zalesienia i konieczne jest ich zastąpienie czy uzupełnienie nowymi, zgodnie z zasadami gospodarki leśnej nie może być uznany za równoznaczny z likwidacją, czy częściową likwidacją uprawy leśnej w rozumieniu § 13 ust. 5 rozporządzenia z 11 sierpnia 2004 r. Tak rozumiana wykładnia tego przepisu powinna stanowić podstawę analizy stanu faktycznego zmierzającej do ustalenia, czy zachodzi potrzeba zastosowania § 13 ust. 5 rozporządzenia z 11 sierpnia 2004 r. Tymczasem Sąd I instancji w ślad za organami przyjął, że dokonanie nowych nasadzeń na powierzchni 0,29 ha części działki ewidencyjnej nr [...] w miejsce zaoranych poprzednich nasadzeń nie może być uznane za prowadzenie uprawy leśnej i realizację zobowiązania podjętego [...] stycznia 2007 r. Świadczy to o wadliwej wykładni § 13 ust. 5 rozporządzenia z 11 sierpnia 2004 r., co czyni uzasadnionym zarzut skargi kasacyjnej dotyczący błędnej wykładni tego przepisu. Przechodząc do oceny zarzutów naruszenia przepisów postępowania, na wstępie należy wskazać, że błędne jest wiązanie tego zarzutu z naruszeniem art. 1 § 2 ustawy prawo o ustroju sądów administracyjnych, gdyż przepis określa ogólną kompetencję sądów administracyjnych do sprawowania kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. I niewątpliwie taką rolę Sąd instancji spełnił, choć nie dokonał tego prawidłowo. Jednak zarzut naruszenia przepisów postępowania poparty zarzutami dotyczącymi naruszania mających zastosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego pozwala na odniesienie się do tych zarzutów. Przy czym należy zaznaczyć, że wskazanie na naruszenie art. 77 kpa było również wadliwe. Przepis ten zawiera kilka jednostek redakcyjnych (cztery paragrafy) i obowiązkiem profesjonalnego autora skargi kasacyjnej jest sprecyzowanie, której z tych jednostek redakcyjnych dotyczy zarzut. Biorąc pod uwagę wskazaną wyżej wadliwość wykładni przepisów prawa materialnego, Sąd I instancji dokonał wadliwiej oceny ustaleń faktycznych dokonanych przez organy z naruszeniem art. 7 i art. 80 kpa. Ocena ta skupiła się na niekwestionowanym fakcie zaorania części uprawy leśnej i obsadzeniu jej nowymi nasadzeniami. Nie dokonano jednak oceny, czy przedstawione przez skarżącego dowody, w tym zalecenia Leśniczego Nadleśnictwa S., kontrola B. z [...] listopada 2016 r., protokół kontroli z 2014 r. (przed jego poprawkami dokonanymi ponad dwa lata później) świadczą o kontynuowaniu uprawy leśnej zgodnie z wymogami tej uprawy przy uwzględnieniu częściowych zniszczeń, czy też świadczą o trwałej częściowej likwidacji uprawy leśnej w przedstawionym wyżej rozumieniu § 13 ust. 5 rozporządzenia z 11 sierpnia 2004 r. Ponieważ dokonanie prawidłowej oceny stanu faktycznego z uwzględnieniem wskazywanych przez skarżącego dowodów mogłoby doprowadzić do innej oceny istotnych okoliczności faktycznych w zakresie uznania bądź nie likwidacji uprawy leśnej, wskazane naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego na podstawie art. 188 ppsa należało zaskarżony wyrok uchylić. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie ponownie rozpoznając sprawę uwzględni wykładnię prawa materialnego przedstawioną wyżej i dokona oceny prawidłowości ustalenia stanu faktycznego przez organ w oparciu o tę wykładnię. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 ppsa, w zw. z § 14 ust 1 pkt 1 lit c) i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2015 poz. 1804). Na koszty te składa się wynagrodzenie radcy prawnego, który sporządził i wniósł skargę kasacyjną – 360 zł, oraz opłata za uzasadnienie wyroku Sądu I instancji i wpis od skargi kasacyjnej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło