III SA/Lu 554/17

WyrokWSA w Lublinie2018-03-26

Skład orzekający: Iwona Tchórzewska, Jerzy Drwal, Grzegorz Grymuza

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie płatności na zalesianie jest uzasadnione w sytuacji, gdy rolnik dokonał orki i nowych nasadzeń na części zadeklarowanej do zalesienia powierzchni, mimo że wcześniej zadeklarował prowadzenie uprawy leśnej przez 20 lat?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wstrzymanie płatności na zalesianie było uzasadnione, ponieważ rolnik, poprzez zaoranie części terenu i dokonanie nowych, pojedynczych nasadzeń, zaniechał prowadzenia pierwotnie założonej uprawy leśnej na powierzchni 0,33 ha. Fakt nowych nasadzeń nie mógł być uznany za kontynuację pierwotnego zobowiązania, a rolnik nie zgłosił organowi okoliczności siły wyższej, które mogłyby usprawiedliwić jego działania.
Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych. Po przyznaniu płatności i wypłaceniu pierwszej transzy, w wyniku kontroli stwierdzono, że na części działki ewidencyjnej o powierzchni 0,33 ha doszło do likwidacji uprawy leśnej, a następnie dokonano nowych nasadzeń. Organ pierwszej instancji wstrzymał płatność na tę część działki, a decyzję tę utrzymał w mocy organ odwoławczy. Rolnik zaskarżył decyzję, zarzucając nieuwzględnienie całokształtu materiału dowodowego i błędne uznanie likwidacji uprawy.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Grzegorz Grymuza, Protokolant Referent stażysta Marcin Ścibor, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 marca 2018 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności na zalesianie oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności na zalesianie. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy. W dniu 12 czerwca 2016 r. M. złożył wniosek o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2006. We wniosku zadeklarowano do zalesienia grunty o łącznej powierzchni 8,55 ha, położone na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] obręb: [...], gmina: [...], powiat: [...], województwo: [...]. Decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] przyznał M. płatność na zalesianie gruntów rolnych, w tym: - wsparcie na zalesienie w wysokości 44.485,00 zł - płatne jednorazowo po wykonaniu zalesienia; - premię pielęgnacyjną w wysokości 4.733,40 zł - płatną corocznie przez okres 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia; - premię zalesieniową w wysokości 11.970,00 zł - płatną corocznie przez okres 20 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia. W wyniku przeprowadzonej w dniu 26 lutego 2008 r. kontroli na miejscu Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wznowił postępowanie w sprawie i decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. uchylił własną decyzję z dnia [...] listopada 2006 r. oraz przyznał M. płatność na zalasienie, w tym: - wsparcie na zalesienie w wysokości 43.145,00 zł. - płatne jednorazowo po wykonaniu zalesienia; - premię pielęgnacyjną w wysokości 4.649,40 zł – płatną corocznie przez okres 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia; - premię zalesieniową w wysokości 11.690,00 zł - płatną corocznie przez okres 20 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia. W decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. kwota płatności została naliczona w odniesieniu do powierzchni 8,35 ha, to jest powierzchni zalesionej stwierdzonej w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 26 lutego 2008 r. Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wstrzymał w odniesieniu do gruntów o powierzchni 0,33 ha płatność na zalesianie przyznaną decyzją tego organu z dnia [...] listopada 2008 r. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w dniu 24 listopada 2016 r. została przeprowadzona kontrola na miejscu. W toku kontroli stwierdzono uchybienie oznaczone kodem ZGR5 – zadeklarowana powierzchnia całkowita zalesienia jest większa, niż powierzchnia całkowita stwierdzona. W wyniku przeprowadzonej kontroli organ stwierdził, że łączna powierzchnia zalesienia wynosi 8,02 ha. W odwołaniu od powyższej decyzji M. zarzucił nieuwzględnienie całości materiału dowodowego i wyników kontroli przeprowadzonych na działce ewidencyjnej nr [...] w latach poprzednich, w tym w roku 2014. Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że pierwsza płatność zalesieniowa została wypłacona skarżącemu w dniu 25 stycznia 2007 r. Wobec tego wnioskodawca zobowiązany był do prowadzenia założonej uprawy leśnej przez okres 20 lat od dnia 25 stycznia 2007 r., to jest do dnia 25 stycznia 2027 r. Zdaniem organu odwoławczego zaistniały jednak okoliczności przewidziane w § 13 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. nr 187 poz. 1929 z późn. zm.), zgodnie z którym w przypadku gdy uprawa leśna została częściowo zlikwidowana przed upływem 20 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie, płatność na zalesianie wypłacona w odniesieniu do gruntów, na których uprawa ta została zlikwidowana, podlega wstrzymaniu oraz zwrotowi w pełnej wysokości za cały okres jej pobierania, chyba że na podstawie przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych właściwy organ, w formie decyzji, wyraził zgodę na przeznaczenie tych gruntów na cele nierolnicze albo nieleśne. Organ odwoławczy wskazał, że we wniosku o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych M. zgłosił do zalesienia m.in. działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 6,22 ha. Powierzchnia ta stanowiła podstawę przyznania płatności w formie premii zalesieniowej w latach 2007-2016. Natomiast w toku kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu 24 listopada 2016 r. stwierdzono na działce [...] powierzchnię zalesienia 5,88 ha. Ponadto w raporcie z kontroli została zamieszczona uwaga dotycząca działki [...] – kontrolujący stwierdzili na powierzchni 0,29 ha nowe nasadzenia. Zatem powierzchnia uprawy leśnej w roku 2016 zmniejszyła się w stosunku do powierzchni deklarowanej we wniosku o przyznanie płatności na zalesianie z 6,22 ha do 5,88 ha. Fakt utrzymywania uprawy leśnej na powierzchni 5,88 ha nie jest kwestionowany, potwierdza go zarówno wnioskodawca, jak i raport z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 24 listopada 2016 r. Natomiast istota sprawy dotyczy części działki ewidencyjnej o powierzchni 0,33 ha. Raport z czynności kontrolnych stwierdza, że na wskazanej powierzchni doszło do likwidacji założonej uprawy leśnej. Raport zawiera dodatkowo uwagę o stwierdzonych nowych nasadzeniach na powierzchni 0,29 ha. Jednakże okoliczności sprawy wskazują, że na przedmiotowym gruncie doszło do całkowitej likwidacji uprawy leśnej, a następnie dokonania nowych nasadzeń. Okoliczność ta została potwierdzona przez odwołującego, który stwierdził, że w październiku 2016 r. dokonał na tym obszarze orki a następnie nasadzeń. Organ odwoławczy zaznaczył przy tym, że niezależnie od przyczyn, jakie spowodowały konieczność ingerencji w uprawę leśną, doszło do likwidacji części tej uprawy. Jednocześnie organ drugiej instancji zauważył, że nie zaistniała przesłanka wyłączająca obowiązek wstrzymania płatności, a mianowicie nie została wydana decyzja na podstawie przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych o wyrażeniu zgody na przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze albo nieleśne. Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu nieuwzględnienia wyników kontroli przeprowadzanych przez Biuro Kontroli na Miejscu i innych kontroli prowadzonych na działce nr [...] organ wskazał, że podstawą wydania decyzji jest wyłącznie kontrola przeprowadzona w dniu 24 listopada 2016 r., która stwierdziła zaniechanie prowadzenia założonej uprawy leśnej. Stwierdzenie dodatkowych nasadzeń na części działki ewidencyjnej nr [...] nie może zostać uznane za prowadzenie uprawy leśnej i realizację zobowiązania podjętego w dniu 25 stycznia 2007 r. Przede wszystkim na części działki o powierzchni 0,29 ha występują nieliczne, małe drzewa, co zostało udokumentowane fotografiami wykonanymi w dniu 24 listopada 2016 r. Ponadto M. stwierdził, że w październiku 2016 r. zostały wykonane prace polegające na wykonaniu orki i dokonaniu nowych nasadzeń. Skarżący w odwołaniu wyjaśnił, że powodem słabego rozwoju drzewostanu na części działki była susza, która miała miejsce w 2014 r., a prace wykonane przez niego były następstwem polecenia wydanego przez Leśniczego Nadleśnictwa [...]. Jednak okoliczności przywołane przez stronę nie były zgłaszane organom Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. W sytuacji wystąpienia na działce zdarzeń o charakterze siły wyższej lub innych okoliczności nadzwyczajnych rolnik zobowiązany jest do zgłoszenia tego faktu odpowiednim organom. We wniosku z dnia 12 czerwca 2006 r. M. zobowiązał się do niezwłocznego informowania Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na piśmie o każdym fakcie, który ma wpływ na przyznanie, pobieranie lub wypłacanie płatności na zalesianie gruntów rolnych oraz o każdej zmianie stanu faktycznego oraz prawnego, objętych wnioskiem. Gdy na części działki wystąpiły okoliczności powodujące konieczność uzupełnienia nasadzeń, a w przedmiotowym przypadku faktycznie ponownego założenia uprawy, rolnik zobowiązany był poinformować o tym fakcie odpowiedni organ Agencji. Stwierdzenie w czasie kontroli w dniu 24 listopada 2016 r. powierzchni działki mniejszej niż powierzchnia zadeklarowana, przy jednoczesnym braku zgłoszenia wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności, skutkuje koniecznością wstrzymania płatności na zalesianie dla części działki ewidencyjnej nr [...]. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest prawidłowe i uzasadnione stanem faktycznym, ustalonym w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji: - naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie miało miejsce rażące naruszenie prawa, skutkujące koniecznością wydania decyzji z dnia [...] lipca 2017 r. o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r. o wstrzymaniu płatności na zalesianie; - naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wszystkich dowodów zgromadzonych w postępowaniu, a mających podstawowe znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności, poprzez błędne przyjęcie, że zaniechano prowadzenia uprawy leśnej na powierzchni 0,29 ha działki nr [...]; - naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób naruszający zaufanie uczestnika do władzy publicznej poprzez przerobienie przez pracowników ARiMR dokumentu, jakim jest protokół z czynności kontrolnych z dnia 29 lipca 2014 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości wykładni i zastosowania norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przeprowadzona przez Sąd według wskazanych kryteriów kontrola legalności zaskarżonej decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 r., utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji wstrzymującą płatność na zalesianie, wykazała, że decyzja ta nie jest dotknięta uchybieniami, które skutkowałyby koniecznością usunięcia jej z obrotu prawnego. W szczególności brak podstaw do skutecznego podważenia prawidłowości przeprowadzonego postępowania administracyjnego. Szczegółowe warunki i tryb udzielania, wstrzymywania, zwracania i zmniejszania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych, zwanej płatnością na zalesianie, objętej planem rozwoju obszarów wiejskich normuje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2004 r. nr 187 poz. 1929 z późn. zm.). Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 3 tego rozporządzenia, płatność na zalesianie jest udzielana producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną albo spółdzielnią produkcji rolnej, który zobowiązał się do prowadzenia założonej uprawy leśnej, o której mowa w pkt 2 lit. b, przez okres 20 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie. Przepis § 13 ust. 3 rozporządzenia, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 2 września 2017 r., stanowi, że płatność na zalesianie podlega wstrzymaniu oraz zwrotowi w pełnej wysokości za cały okres jej pobierania, w przypadku: 1) nieprzekwalifikowania gruntu rolnego na grunt leśny z uwagi na negatywną ocenę udatności uprawy; 2) zlikwidowania uprawy leśnej przed upływem 20 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie, chyba że na podstawie przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych właściwy organ, w formie decyzji, wyraził zgodę na przeznaczenie tych gruntów na cele nierolnicze albo nieleśne; 3) przeniesienia przez producenta rolnego własności lub współwłasności wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności albo ich części na rzecz innego producenta rolnego w wyniku umowy sprzedaży lub innej umowy, a producent rolny, który przejął własność lub współwłasność wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem o przyznanie płatności albo ich części, nie spełnił warunków, o których mowa w § 11. Stosownie do § 13 ust. 4 rozporządzenia premia zalesieniowa, począwszy od szóstego roku od zalesienia, podlega wstrzymaniu w przypadku nieprzekwalifikowania gruntu rolnego na grunt leśny z przyczyn innych niż wymienione w ust. 3 pkt 1. W myśl zaś § 13 ust. 5 rozporządzenia w przypadku, gdy uprawa leśna została częściowo zlikwidowana przed upływem 20 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie, płatność na zalesianie wypłacona w odniesieniu do gruntów, na których uprawa ta została zlikwidowana, podlega wstrzymaniu oraz zwrotowi w pełnej wysokości za cały okres jej pobierania, chyba że na podstawie przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych właściwy organ, w formie decyzji, wyraził zgodę na przeznaczenie tych gruntów na cele nierolnicze albo nieleśne. Wstrzymania, o którym mowa w ust. 3 i 5, dokonuje, w formie decyzji, kierownik biura powiatowego Agencji, do którego został złożony wniosek o przyznanie płatności (§ 13 ust. 6 rozporządzenia). Zwrotu, o którym mowa w ust. 3 i 5, dokonuje się na zasadach i w trybie określonych w przepisach ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 i Nr 227, poz. 1505, z 2009 r. Nr 115, poz. 961 oraz z 2010 r. Nr 76, poz. 490) (§ 13 ust. 7 rozporządzenia z dnia 11 sierpnia 2004 r.). Przy tym według § 13 ust. 7 rozporządzenia11 sierpnia 2004 r. płatność na zalesianie nie podlega zwrotowi, jeżeli wystąpiły wyjątkowe okoliczności, o których mowa w art. 39 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. Urz. UE L 153 z 30.04.2004, str. 30, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 46, str. 87). W świetle powołanych okoliczności nie budzi wątpliwości i nie było kwestionowane w sprawie stwierdzenie przez organ, że skarżący M. zobowiązany był do prowadzenia założonej uprawy leśnej do dnia 25 stycznia 2027 r., to jest przez okres 20 lat od dnia wypłacenia pierwszej płatności na zalesianie, a to stosownie do § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Spór w sprawie dotyczy natomiast zagadnienia czy doszło do częściowej likwidacji, na powierzchni 0,33 ha, założonej uprawy leśnej. Zdaniem organu zapisy w protokole kontroli, dokumentacja fotograficzna, a także oświadczenia skarżącego wskazują, że na przedmiotowym gruncie uprawa leśna została zlikwidowana, a następnie na powierzchni 0,29 ha dokonano nowych nasadzeń. W ocenie skarżącego nieuwzględnienie przez organ całokształtu okoliczności związanych z utrzymaniem przez skarżącego lasu w pożądanym stanie doprowadziło do błędnego uznania, że doszło do likwidacji części uprawy leśnej. Skarżący podniósł, że organ w sposób oczywisty pomija obiektywne okoliczności, w tym wnioski z protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu 29 lipca 2014 r., które wprost wskazują, że skarżący utrzymywał uprawę leśną przez cały okres, dbał o jej uprawę oraz trzykrotnie dosadzał sadzonki, które z powodu siły wyższej nie rosły w sposób zadowalający. Skarżący zarzucił również nieuprawnione skorygowanie ostatnio wymienionego protokołu kontroli. W związku ze stanowiskiem skarżącego w pierwszym rzędzie wymaga podkreślenia, że podstawę faktyczną zaskarżonej decyzji stanowiły ustalenia dokonane w toku kontroli przeprowadzonej w dniu 24 listopada 2016 r., co organ wyraźnie podkreślił w uzasadnieniu swojej decyzji. Wobec tego nietrafne są zarzuty skarżącego kwestionujące czynności związane z korektą protokołu kontroli z dnia 29 lipca 2014 r., gdyż nie mogą one skutecznie podważyć prawidłowości zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym przede wszystkim wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 24 listopada 2016 r. organ odwoławczy zasadnie stwierdził, że na powierzchni 0,33 ha skarżący zaniechał prowadzenia założonej uprawy leśnej, Z protokołu z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 24 listopada 2016 r. (k. [...] -[...] akt administracyjnych) wynika, że na części działki ewidencyjnej [...] doszło do likwidacji założonej uprawy leśnej. W protokole uwidoczniono kod pokontrolny ZGR5 – zadeklarowana powierzchnia całkowita zalesienia jest mniejsza niż powierzchnia całkowita stwierdzona. Powierzchnia deklarowana na działce [...] wynosiła 6,22 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona uwidoczniona w protokole z czynności kontrolnych wynosiła 5,88 ha. Zauważyć przy tym należy, że w aktach administracyjnych (k. [...]) znajduje się dodatkowe wyjaśnienie Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wskazujące, iż w związku ze sporządzeniem korekty raportu nr [...] z dnia 29 lipca 2014 r., przy uwzględnieniu tolerancji dla pomiaru wynoszącej 0,12 ha powierzchnia stwierdzona wynosi 5,89 ha i ostatecznie organy w skarżonych decyzjach przyjęły jako różnicę między powierzchnią deklarowaną i stwierdzoną jedynie 0,33 ha, to jest na korzyść rolnika, a nie 0,34 ha, jako różnicę między wielkościami 6,22 ha oraz 5,88 ha. Natomiast okoliczność likwidacji spornej części uprawy potwierdzają w sposób nie budzący wątpliwości szkic na zdjęciu satelitarnym oraz dokumentacja fotograficzna umieszczone na płycie znajdującej się w aktach administracyjnych. W protokole z kontroli zaznaczono stwierdzenie nowych nasadzeń na powierzchni 0,29 ha. Zasługuje na podzielenie stanowisko organu, iż stwierdzenie dodatkowych nasadzeń na części działki ewidencyjnej nr [...] nie może zostać uznane za prowadzenie uprawy leśnej i realizację zobowiązania podjętego w dniu 25 stycznia 2007 r. Przede wszystkim, na części działki o powierzchni 0,29 ha, na zaoranym obszarze, występują pojedynczo małe drzewa, co zostało udokumentowane fotografiami wykonanymi w dniu 24 listopada 2016 r. i jest wyraźnie widoczne na tych fotografiach. Istotnym w niniejszej sprawie jest również to, że skarżący w treści odwołania od decyzji organu pierwszej instancji, a także w treści skargi potwierdził, iż w październiku 2016 r. przeprowadził prace polegające na wykonaniu orki i dokonaniu nowych nasadzeń. Zatem skarżący przyznał okoliczność zaorania części obszaru zadeklarowanego do zalesienia. Jednocześnie zaś nowe nasadzenia pojedynczych drzew nie mogą być uznane za kontynuację objętej zobowiązaniem uprawy leśnej. Przy tym skarżący wyjaśnił, że powodem słabego rozwoju drzewostanu na części działki była susza, która miała miejsce w 2014 r., a prace wykonane przez niego były następstwem polecenia wydanego przez Leśniczego Nadleśnictwa [...]. Wymaga jednak podkreślenia, że przywołane wyżej okoliczności wystąpienia siły wyższej nie zostały zgłoszone Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji. Natomiast we wniosku z dnia 12 czerwca 2006 r. skarżący zobowiązał się do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji o każdym fakcie, który ma wpływ na przyznanie, pobieranie lub wypłacanie płatności na zalesianie gruntów rolnych oraz o każdej zmianie stanu faktycznego oraz prawnego, objętych wnioskiem, powstałej w okresie trwania złożonych przez wnioskodawcę zobowiązań, a w szczególności jeżeli zmiana ta dotyczy wykorzystania gruntów rolnych, wielkości powierzchni, przeniesienia własności części albo wszystkich działek rolnych objętych wnioskiem na innego producenta rolnego (k. [...] akt administracyjnych). Trzeba także zauważyć, że do okoliczności siły wyższej odwołuje się § 13 ust. 8 rozporządzenia z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, zgodnie z którym płatność na zalesienie nie podlega zwrotowi, jeżeli wystąpiły wyjątkowe okoliczności, o których mowa w art. 39 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. Urz. UE L 153 z 30.04.2004, str. 30, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 46, str. 87). Zgodnie z art. 39 ust. 1 rozporządzenia nr 817/2004 państwa członkowskie mogą uznać określone w tym przepisie kategorie siły wyższej, w tym klęskę żywiołową poważnie dotykającą grunty rolne gospodarstwa (art. 39 ust. 1 lit. d rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004). Zatem okoliczności stanowiące siłę wyższą mogłyby mieć znaczenie dla odstąpienia od zwrotu płatności na zalesianie, o czym organ rozstrzyga na podstawie § 13 ust. 7 i 8 rozporządzenia z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Natomiast w świetle treści § 13 ust. 5 rozporządzenia nie wpływają na rozstrzygnięcie o wstrzymaniu płatności na zalesianie na podstawie tego przepisu w sytuacji likwidacji części uprawy leśnej, tym bardziej gdy skarżący nie powiadomił na piśmie organu administracji o przypadku siły wyższej w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym był w stanie dokonać tej czynności (art. 39 ust. 2 rozporządzenia nr 817/2004) (por. także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 listopada 2015 r. III SA/Wr 477/15). Dla rozstrzygnięcia o wstrzymaniu płatności na zalesianie w oparciu o § 13 ust. 5 tego rozporządzenia z dnia 11 sierpnia 2004 r. decydujące znaczenie ma sam fakt częściowego zlikwidowania uprawy leśnej. Ponadto, wbrew stanowisku skarżącego wyrażonemu w odwołaniu, plan zalesienia nie stanowi jedynie dokumentu pomocniczego w procesie prowadzenia nasadzeń i pielęgnacji uprawy. Skoro skarżący podjął się prowadzenia upraw leśnych na zgłoszonej do płatności powierzchni przez okres 20 lat, to jednocześnie zobowiązał się do zalesienia działek rolnych, na których do dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności była prowadzona działalność rolnicza, zgodnie z planem zalesienia, w rozumieniu przepisów o lasach. Uprawa leśna nie może zatem przebiegać w sposób dowolny. W niniejszej sprawie plan zalesienia dla działek skarżącego o numerach ewidencyjnych [...] i [...] zalecał wykonanie zabiegu poprawek w miarę potrzeb od II do V roku po założeniu uprawy (kopia planu zalesienia dołączona do skargi k. [...][...] akt). Zgodnie z definicją zawartą w Instrukcji opracowania planu zalesienia, przez poprawki należy rozumieć zabieg uprawowy realizowany na założonych już uprawach leśnych, polegający na dosadzeniu drzewek na miejscach po zamarłych sadzonkach w kolejnym roku po stwierdzeniu uszkodzonych w znacznym stopniu lub obumarłych sadzonek. Natomiast sporządzone w toku kontroli w dniu 24 listopada 2016 r. szkic oraz materiał fotograficzny nie przekonują o dokonywaniu na spornym obszarze tak rozumianych poprawek, ale jednoznacznie potwierdzają likwidację uprawy leśnej na powierzchni 0,33 h. W wyniku kontroli stwierdzono nieprawidłowość opisaną w protokole kodem pokontrolnym ZGR5 – zadeklarowana powierzchnia całkowita zalesienia jest większa niż powierzchnia całkowita stwierdzona, dotyczącą działki A, nr działki ewidencyjnej [...]. Zdaniem Sądu stwierdzona nieprawidłowość została w prawidłowy sposób udokumentowana. Wykonano pomiar powierzchni zalesienia, sporządzono szkic z pomiaru, załączono pliki z wynikami pomiaru oraz sporządzono dokumentację fotograficzną obrazującą stwierdzoną nieprawidłowość. Szkic, dane z pomiaru oraz fotografie znajdują się na dołączonej do protokołu kontroli płycie. Podkreślenia wymaga, że zaorany obszar od obszaru faktycznie prowadzonej uprawy leśnej oddziela widoczny na zdjęciach rząd wysokich brzóz. W konsekwencji uznać należy, że zaskarżona decyzja pozostaje w zgodzie ze zgromadzonym materiałem dowodowym, a organ uwzględnił cały materiał dowodowy istotny dla rozstrzygnięcia sprawy, zasadnie przypisując istotne znaczenie raportowi z kontroli przeprowadzonej na miejscu w dniu 24 listopada 2016 r. Organ nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym przepisów powołanych w skardze. Prawidłowo też zastosował w okolicznościach sprawy obowiązujące przepisy prawa materialnego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie narusza art. 107 § 3 k.p.a. Organ przedstawił zarówno ustalenia faktyczne oraz ich podstawę w postaci materiału dowodowego sprawy, jak również przywołał podstawy prawne rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu decyzji organ odniósł się także trafnie do podniesionych w odwołaniu zarzutów. Z tych wszystkich względów, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło