VII SA/Wa 660/18
WyrokWSA w Warszawie2019-01-25
Skład orzekający: Joanna Gierak-Podsiadły, Jadwiga Smołucha, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, będąca właścicielką nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji, posiada interes prawny uzasadniający jej status strony w postępowaniu o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę, w sytuacji gdy inwestycja polega na budowie kładki dla pieszych z windami?Ratio decidendi
Skarżąca nie posiada interesu prawnego uzasadniającego jej status strony w postępowaniu o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę, ponieważ jej nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Podnoszone przez nią uciążliwości i ograniczenia dotyczą jedynie interesu faktycznego, a nie prawnego, który musiałby wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego.Stan faktyczny
Skarżąca M. P. wniosła o wznowienie postępowania w sprawie decyzji o pozwoleniu na budowę kładki dla pieszych, twierdząc, że została pozbawiona udziału w postępowaniu. Organ pierwszej instancji (Wojewoda) odmówił uchylenia decyzji, uznając, że skarżąca nie ma interesu prawnego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy, stwierdzając, że nieruchomość skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), , Sędzia WSA Jadwiga Smołucha, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. sekr. sąd. Sylwia Rosińska- Czaykowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej po wznowieniu postępowania oddala skargę
Przedmiotem skargi M. P.("skarżąca") jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ("GINB") z [,,,] stycznia 2018 r., znak: [,,,], wydana w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej po wznowieniu postępowania, w następującym stanie sprawy:
Pismem z 11 stycznia 2017 r. M. P. i L. G. wystąpiły o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (obecnie Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, "k.p.a."), w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wojewody [,,,] ("Wojewoda") z [,,,] września 2016 r., nr [,,,], znak: [,,,], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Prezydentowi [,,,], działającemu przez Zarząd Miejskich Inwestycji Drogowych, pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej przebudowę drogi krajowej nr [,,,] polegającą na budowie kładki dla pieszych z windami dla niepełnosprawnych wraz z przebudową infrastruktury technicznej w granicach pasa drogi krajowej nr [,,,] oraz przebudowie drogi powiatowej ul. [,,,] i przebudowie sieci uzbrojenia terenu związanych z przebudową ww. [,,,], na działkach inwestycyjnych nr [,,,], [,,,], [,,,] i [,,,] z obrębu [,,,], nr [,,,] i [,,,] z obrębu [,,,], oraz nr [,,,], [,,,] i [,,,] z obrębu [,,,].
Wojewoda poprowadził postępowanie w trybie wznowienia z ww. wniosku, odrębnie w stosunku do każdej z wnioskujących.
Postanowieniem z [,,,] lutego 2017 r. nr [,,,] wznowił postępowanie w ww. sprawie z wniosku skarżącej, a nadto pismem z tej samy daty wezwał skarżącą do uzupełnienia złożonego wniosku, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia wezwania, poprzez określenie (popartego stosownymi dowodami) i sprecyzowanie interesu prawnego lub obowiązku w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290) potwierdzającego legitymację skarżącej do występowania w przedmiotowej sprawie w charakterze strony, tj. wskazania naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego powodującego ograniczenie w swobodnym zagospodarowaniu nieruchomości, wprowadzone ze względu na powstanie obiektu objętego ww. pozwoleniem na budowę.
Skarżąca, pismem z 14 marca 2017 r., przedstawiła swoje stanowisko w sprawie wskazując m.in. na to, że kładka dla pieszych objęta kwestionowaną decyzją ogranicza sposób korzystania z jej nieruchomości; wzniesienie wysokiej kładki w niewielkiej odległości od jej mieszkania zakłóci korzystanie z jej nieruchomości "ponad przeciętną miarę wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia prawa i stosunków miejscowych".
Wojewoda [,,,], decyzją z [,,,] kwietnia 2017 r., nr [,,,], odmówił uchylenia ostatecznej decyzji tego organu z [,,,] września 2016 r.
Po rozpoznaniu odwołania skarżącej od tej decyzji, GINB decyzją z [,,,] czerwca 2017 r., znak: [,,,], uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, zwracając przede wszystkim uwagę na art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Organ wskazał, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji brała udział osoba, która powinna podlegać wyłączeniu. Ponadto, GINB w swoim rozstrzygnięciu stwierdził, że skarżąca we wniosku o wznowienie postępowania wskazała, że o decyzji Wojewody z [,,,] września 2016 r. dowiedziała się w dniu 14 grudnia 2016 r., jednak w żaden sposób nie udowodniła, ani nawet nie uprawdopodobniła, zachowania terminu określonego w art. 148 k.p.a.
Ponownie rozpatrując sprawę, Wojewoda wezwał skarżącą do przedstawienia niezbędnych informacji i wyjaśnień dotyczących powzięcia informacji o decyzji Wojewody [...] z [,,,] września 2016 r.
Skarżąca odpowiedziała na powyższe wezwanie; wyjaśniła, że o decyzji ostatecznej dowiedziała się 14 grudnia 2016 r. na skutek odpowiedzi organu na jej wystąpienie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Decyzją z [,,,] listopada 2017 r., nr [,,,], znak: [,,,], Wojewoda [,,,] odmówił uchylenia ostatecznej decyzji tego organu z [,,,] września 2016 r. W uzasadnieniu decyzji organ ten w pierwszej kolejności wskazał na to, że wnosząc o wznowienie skarżąca dochowała wymogów formalnych, w tym zachowała termin miesięczny określonych w art. 148 § 2 k.p.a., co uprawdopodobniła odpowiadając na skierowane do niej wezwanie. Następnie organ ten stwierdził, że w sprawie nie wystąpiła określona w żądaniu wznowienia przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wyjaśnił z powołaniem się na art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, że skarżąca nie ma interesu prawnego w sprawie, a tym samym nie mogła być stroną postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją. W tej sytuacji nie można stwierdzić, aby jej pominięcie w tym postępowaniu wywołało wadę określoną w ww. art. 145. Wojewoda wskazał w tej materii, że zamierzona inwestycja nie wprowadzi ograniczeń dla wnioskodawczyni w swobodnym korzystaniu z jej nieruchomości, a okoliczności przez nią podniesione w toku niniejszego postępowania świadczą co najwyżej o jej interesie faktycznym.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła skarżąca.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z [,,,] stycznia 2018 r., utrzymał w mocy tę decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że decyzja Wojewody z [,,,] listopada 2017 r. została wydana w postępowaniu wznowieniowym, którego przedmiotem, jako postępowania nadzwyczajnego, jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Postępowanie to przeprowadza się z urzędu lub na wniosek strony. W niniejszej sprawie, wniosek o wznowienie postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., złożyła skarżąca.
Organ odwoławczy podkreślił, że po przeprowadzeniu postępowania wstępnego, tj. po ocenie spełnienia wymogów formalnych (termin złożenia wniosku, ustawowa podstawa wznowienia), Wojewoda mógł wznowić postępowanie w sprawie zakończonej decyzją Wojewody z [,,,] września 2016 r. Wskazując na orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdził następnie, że na tym etapie, tj. po wznowieniu, należało zaś przystąpić do kolejnej fazy postępowania i ustalić, czy domagający się wznowienia w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. posiada przymiot strony postępowania. Jak wyjaśnił, jest to podstawowy warunek dla stwierdzenia, że kontrolowana decyzja dotknięta jest kwalifikowaną wadliwością, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Przywołując art. 28 k.p.a., odnoszący się do definicji strony w postępowaniu administracyjnym, organ odwoławczy przedstawił rozważania dotyczące interesu prawnego i interesu faktycznego, a także wskazał na art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który jest przepisem szczególnym względem art. 28 k.p.a. Ponadto, organ przedstawił definicję obszaru oddziaływania z art. 3 pkt 20 tej ustawy.
Organ odwoławczy, po analizie akt sprawy, stwierdził, że skarżąca nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem ww. kwestionowanej decyzji Wojewody. Swój interes prawny w kwestionowaniu tej decyzji wywodzi z tytułu przysługującego jej prawa współwłasności lokalu mieszkalnego nr [,,,] w budynku położonym przy ul. [,,,] w [,,,], co potwierdza Księga Wieczysta nr [,,,], prowadzona przez Sąd Rejonowy [,,,] w [,,,], [,,,] Wydział Ksiąg Wieczystych oraz z tytułu przysługującego jej prawa współwłasności zabudowanej działki nr ew. [,,,] oraz [,,,], obr. [,,,] w [,,,], co potwierdza Księga Wieczysta nr [,,,], prowadzona przez Sąd Rejonowy [,,,] w [,,,], [,,,] Wydział Ksiąg Wieczystych.
Sporna inwestycja obejmuje przebudowę drogi krajowej nr [,,,], polegającą na budowie kładki dla pieszych z windami dla niepełnosprawnych wraz z przebudową infrastruktury technicznej w granicach pasa drogi krajowej nr [,,,], przebudowę drogi powiatowej ul. [,,,] oraz przebudowę sieci uzbrojenia terenu, związanych z przebudową ww. drogi, na działkach nr ew. [,,,], [,,,], [,,,], [,,,] z obrębu [,,,], nr ew. [,,,], [,,,] z obrębu [,,,], nr ew. [,,,], [,,,], [,,,] z obrębu [,,,] w [,,,].
Zdaniem skarżącej przedmiotowa inwestycja oddziałuje na jej nieruchomość w części dotyczącej budowy kładki dla pieszych z windami dla niepełnosprawnych. Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że projektowana kładka dla pieszych o wysokości w najwyższym punkcie ok. 8,5 m oraz projektowana winda dla niepełnosprawnych o wysokości ok. 8,5 m na działce nr ew. [,,,] jest oddalona o 5,2 m od granicy działki nr ew. [,,,] oraz 10 m od budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ew. [,,,].
Wobec przedstawionych powyżej odległości, jak i zakresu przedmiotowej inwestycji, GINB uznał, że działki nr ew. [,,,] oraz nr ew. [,,,] nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. Sporne przedsięwzięcie nie powoduje jakichkolwiek ograniczeń, które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa, w zakresie możliwości zagospodarowana działki nr ew. [,,,] oraz nr ew. [,,,]. Ponadto, dokumentacja projektowa nie przewiduje zmiany spływu wód opadowych na nieruchomość należącą do skarżącej (§ 29 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, Dz. U. z 2015 r., poz. 1422, "Rozporządzenie") oraz nie pozbawia powyższych działek dostępu do szeroko rozumianych mediów (woda, energia elektryczna, telekomunikacja), jak również dostępu do drogi publicznej.
Organ odwoławczy przyjął przy tym, że skarżąca nie wskazała swego interesu prawnego w kwestionowaniu ww. decyzji, tj. nie wykazała, jaki z dotychczas dopuszczalnych sposobów zagospodarowania należącej do niej nieruchomości, będzie niedopuszczalny, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, wskutek zrealizowania spornego przedsięwzięcia.
GINB wskazał jednocześnie, że nie istnieją regulacje prawne, ustalające minimalną odległość kładki dla pieszych, czy chodnika, od sąsiadujących nieruchomości. Takich regulacji nie ma również w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 30 maja 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogowe obiekty inżynierskie i ich usytuowanie, Dz. U. z 2015 r., poz. 331. A skoro nie ma jakiegokolwiek przepisu prawnego regulującego zagospodarowanie sąsiednich obiektów, to omawiana inwestycja nie oddziałuje na przedmiotową nieruchomość. Z kolei argumenty skarżącej można jedynie rozpatrywać w kontekście interesu faktycznego, który jednak nie daje podstawy do uznania skarżącej za stronę przedmiotowego postępowania.
Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [,,,] stycznia 2018 r. wniosła M. P. żądając uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewodzie [,,,].
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez ich błędną wykładnię, w konsekwencji niewłaściwe ustalenie, że skarżącej nie przysługuje uprawnienie do występowania w sprawie w charakterze strony, pomimo że jest ona właścicielką działek znajdujących się w obszarze oddziaływania realizowanej już inwestycji, której budowa spowoduje naruszenie przysługujących jej praw właścicielskich;
2. art. 6, 7, 8, 10, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego, zarówno przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji w sposób sprzeczny z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, a także brak należytego i wyczerpującego gromadzenia materiału dowodowego i informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego;
3. art. 107 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób niespełniający "wymogów ustawowych i procedury administracyjnej".
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała m.in., że organ odwoławczy powielił argumentację przedstawioną w uzasadnieniu decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji podkreślając, że skarżąca nie może być uznana za stronę postępowania z uwagi na fakt, że nie posiada interesu prawnego, a jedynie subiektywny interes faktyczny. Natomiast w ocenie skarżącej GINB naruszył art. 6, 7, 8,10, 77 § 1 i 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, przez co nie wykazał należytej dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, jak tego wymaga art. 7 k.p.a., i w konsekwencji nie zawarł w decyzji uzasadnienia odpowiadającego art. 107 § 3 k.p.a. Powyżej wskazane przepisy procedury administracyjnej organy naruszyły przede wszystkim poprzez nieuwzględnienie i nieustosunkowanie się do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, z których wynika, że w fazie eksploatacji inwestycji będą występować uciążliwości dla mieszkańców budynku, w którym to mieszka także skarżąca.
Skarżąca nie zgodziła się nadto z przedstawionym przez organy sposobem oceny obszaru oddziaływania, wskazującym na fakt, że swoboda korzystania przez nią z nieruchomości nie zostanie ograniczona. Podniosła, że skoro jej nieruchomość była przedmiotem badania w toku procesu ustalania lokalizacji planowanej inwestycji, jak również przedmiotem opinii wydanych w związku z lokalizacją poprzedniej kładki dla pieszych, to nie sposób przyjąć, że nieruchomość ta nie pozostaje w obszarze oddziaływania obecnie realizowanej inwestycji.
Skarżąca dodała, że art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego nie wymaga naruszenia interesu prawnego właściciela nieruchomości, aby ten miał przymiot strony w postępowaniu.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego – w odpowiedzi na skargę – wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko, przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie; zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Sąd kontrolował w niniejszej sprawie decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [,,,] stycznia 2018 r. znak: [,,,], utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [,,,] z [,,,] listopada 2017 r. o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej tego ostatniego, wydanej w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę (obejmującą przebudowę drogi krajowej nr [,,,] polegającą na budowie kładki dla pieszych z windami dla niepełnosprawnych wraz z przebudową infrastruktury technicznej w granicach pasa drogi krajowej nr [,,,] oraz przebudowie drogi powiatowej ul. [,,,] i przebudowie sieci uzbrojenia terenu związanych z przebudową ww. [,,,], na działkach inwestycyjnych nr [,,,], [,,,], [,,,] i [,,,] z obrębu [,,,], nr [,,,] i [,,,] z obrębu [,,,], oraz nr [,,,], [,,,] i [,,,] z obrębu [,,,].
Zaskarżona decyzja została wydana w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, wszczętego z wniosku skarżącej – M. P., w którym to wskazano na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Zważyć więc należy, że przepisy regulujące procedurę wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 – art. 152 k.p.a.) w sposób wyraźny wyodrębniają kilka jego etapów. Na każdym z nich organ ustala i rozważa właściwe dla tego etapu okoliczności sprawy oraz (wydając rozstrzygnięcia) stosuje odpowiednie na tym etapie podstawy prawne. Przed zamknięciem danego etapu postępowania lub dokonaniem związanych z nim ocen i powstaniem jego skutków procesowych, organ nie rozważa okoliczności istotnych w kolejnej fazie postępowania.
Etap wstępny omawianego postępowania obejmuje jedynie badanie formalnoprawnej dopuszczalności wznowienia (w tym zachowanie terminu z art. 148 k.p.a.), kolejny zaś -mający miejsce po wydaniu postanowienia o wznowieniu- dotyczy badania istnienia przyczyny wznowienia. Gdy organ ustali nieistnienie badanej przesłanki wznowienia, to chociażby dostrzegł inne wady prawne decyzji dotychczasowej, wydaje decyzję o odmowie jej uchylenia w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy (czyli decyzję merytoryczną) organ wydaje dopiero po ustaleniu czy inaczej - stwierdzeniu przyczyny wznowienia i po uchyleniu decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., o ile w końcowej fazie swych ustaleń nie stwierdzi, iż wystąpiły przeszkody wymienione w art. 146), stosując wówczas nowy stan prawny.
Do merytorycznej oceny sprawy w trybie wznowienia organ ma więc obowiązek przystąpić po jednoznacznym ustaleniu, że wystąpiła podstawa wznowienia. Dopiero bowiem w sytuacji stwierdzenia jej wystąpienia, organ przystępuje do dalszej, już merytorycznego oceny i bada wpływ zaistniałej podstawy wznowienia na rozstrzygnięcie sprawy.
Wskazać w końcu należy, że art. 151 reguluje możliwe sposoby rozstrzygnięcia w postępowaniu wznowieniowym. Przepis art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. ma zastosowanie w przypadku, gdy w toku postępowania (po wznowieniu) ustalono, że przesłanka wznowienia (w związku z którą uruchomiono to postępowania) nie wystąpiła, a tym samym nie było podstaw do ponownej merytorycznej oceny sprawy zakończonej decyzją ostateczną (a to – w granicach stwierdzonej podstawy wznowienia i w celu usunięcia stwierdzonej nieprawidłowości).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że zasady rządzące postępowaniem wznowieniowym zostały w sprawie zachowane; prawidłowo bowiem wznowiono postępowanie z wniosku skarżącej przyjmując, że osoba ta zachowała termin miesięczny uregulowany w art. 148 § 2 k.p.a. oraz, że badanie przesłanki wznowienia wskazanej w tym wniosku może mieć miejsce tylko w toku postępowania, po jego wznowieniu.
Sąd podziela także rozważania/argumenty obu organów, które dotyczą ustalenia, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Odnośnie tej oceny i wystąpienia w sprawie podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (a więc: pozbawienia strony udziału w postępowaniu bez jej winy), Sąd zauważa, że ważnym w tym zakresie było wyjaśnienie, czy wnioskodawczyni winna być uznana za stronę postępowania zakończonego decyzją ostateczną o pozwoleniu na budowę z [,,,] września 2016 r. Nie budzi bowiem żadnych wątpliwości, że w postępowaniu zakończonym tą decyzją wnosząca o wznowienie nie brała udziału.
Dokonując ustaleń we wskazanej kwestii należało z jednej strony uwzględnić okoliczności podnoszone przez skarżącą, z drugiej zaś: art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który to stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a., wprowadzając ograniczenia podmiotowe przez wskazanie podmiotów uprawnionych do bycia stroną w postępowaniach w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę (także, zgodnie z dominującym orzecznictwem, prowadzonych w trybach nadzwyczajnych), uzależniając dodatkowo ich status od tego, czy ich nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, zdefiniowanym w art. 3 pkt 20 ww. ustawy budowlanej (co oczywiście nie wyklucza zastosowania art. 28 k.p.a., por. wyrok NSA z 28 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 208/06). Tak też uczyniono w niniejszej sprawie biorąc pod uwagę ww. stan prawny, przedmiot kwestionowanej decyzji, rozwiązania projektowe oraz argumentację skarżącej. W konsekwencji zasadnie wywiedziono o braku wystąpienia w niniejszej sprawie wady z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zasadnie bowiem uznano, że nieruchomość skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania zwalczanej przez nią inwestycji, a podnoszone przez nią okoliczności wskazują co najwyżej na jej interes faktyczny w tej sprawie.
I tak, zważyć należy, że w myśl ww. przepisów, postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę dotyczy interesu prawnego właściciela (użytkownika wieczystego, zarządcy) sąsiedniej nieruchomości, jeżeli nieruchomość ta znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, który ma być wybudowany. Zgodnie z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane pod pojęciem obszaru oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Z tego ostatniego wynika, że chodzi o ograniczenia w zagospodarowaniu sąsiadującego z projektowanym obiektem terenu, znajdujące oparcie w konkretnej regulacji prawnej. Przy czym w orzecznictwie przyjmuje się, że właściciele sąsiednich nieruchomości winni mieć prawo do wzięcia udziału w postępowaniu i możliwość ustosunkowania się do przedstawionych przez inwestora okoliczności faktycznych odnośnie zakresu wpływu inwestycji na ich nieruchomość w sytuacjach, gdy położenie obiektu wskazuje na możliwość takiego wpływu. Innymi słowy, stronami w sprawie pozwolenia na budowę powinny być nie tylko osoby, których interes prawny zostaje naruszony określonym rozwiązaniem projektowym, ale też takie, na których nieruchomości obiekt projektowany (biorąc pod uwagę jego indywidualne cechy i sposób zagospodarowania terenu otaczającego działkę inwestora) może potencjalnie oddziaływać, nawet jeśli z projektu budowlanego wynika, że spełniono wszystkie wymagania wynikające z przepisów prawa budowlanego oraz przepisów odrębnych. Niemniej samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. Nadto, ograniczenie w zagospodarowaniu terenu nie może być następstwem wzrostu obciążeń czy uciążliwości dla otoczenia związanych z przyszłym użytkowaniem obiektu, jeżeli nie jest oparte na konkretnym przepisie obowiązującego prawa. Dlatego też nawet potencjalna możliwość oddziaływania projektowanej inwestycji, aby mogła uzasadniać występowanie interesu prawnego uprawniającego do udziału w postępowaniu, musi wiązać się z potrzebą zbadania zakresu tego odziaływania w powiązaniu z konkretnymi przepisami regulującymi dopuszczalne granice oddziaływania danej inwestycji.
Wnosząc o wznowienie postępowania skarżąca tak we wniosku, jak i w piśmie go uzupełniającym powołała się na przysługujący jej tytuł prawny do lokalu mieszkalnego nr [,,,] w budynku przy ul. [,,,] w [,,,] (usytuowanym narożnie, między ul. [,,,] a ul. [,,,], z oknami od ul. [,,,]) oraz do działki o nr ew. [,,,] i [,,,] z obrębu [,,,] w [,,,]. Podniosła, że kładka dla pieszych nad ul. [,,,] przy ul. [,,,] w [,,,] "będzie wpływać i oddziaływać" na jej nieruchomość. Powołała się przy tym na art. 21 ust. 1 i art. 64 Konstytucji RP oraz art. 144 k.c. Podała, że inwestycja: "odbierze jej nieruchomości część światła", ograniczy możliwość prowadzenia działalności związanej z umieszczeniem reklamy na zachodniej elewacji budynku stanowiącego jej własność (a to wywoła wymierne straty finansowe), spowoduje "oczywiste" uciążliwości dla zamieszkujących tam osób. Załączyła przy tym do akt pisma z 2006 r. i 2011 r. dotyczące lokalizacji kładki dla pieszych nad ul. [,,,] w [,,,] wywodząc z nich także swój interes w sprawie.
Wszystkie te okoliczności podniesione przez skarżącą, które mogły mieć znaczenie prawne, zostały przez organ poddane analizie; w ich zaś kontekście prawidłowo przyjęto, że nieruchomość skarżącej choć sąsiaduje bezpośrednio z działkami pod inwestycję, to nie znajduje się w sferze oddziaływania tej inwestycji, w tym kładki dla pieszych. Projektowana kładka usytuowana na działce o nr ew. [,,,], jest oddalona (zgodnie z projektem) o ponad 5 m od granicy działki nr ew. [,,,] oraz o 10 m od budynku mieszkalnego usytuowanego na działce o nr ew. [,,,]. W wyniku tych robót, jak i pozostałych objętych kwestionowaną decyzją (a związanych z przebudową infrastruktury technicznej w granicach pasa drogi krajowej nr [,,,], przebudowy ul. [,,,] oraz sieci uzbrojenia terenu związanej z przebudową [,,,]), skarżąca nie doznaje jakichkolwiek ograniczeń w zagospodarowaniu swojej nieruchomości - na podstawie prawa budowlanego.
Skarżąca nie wskazała też żadnego przepisu materialnego prawa administracyjnego, z którego wywodzi swój interes prawny w sprawie. Tylko zaś przepisy prawa materialnego, stanowiąc podstawę interesu prawnego, stwarzają określonemu podmiotowi legitymację procesową strony. Tylko ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości wynikające z konkretnego przepisu prawa dają bowiem podstawę do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym konkretnej inwestycji.
Nadto, samo legitymowanie się prawem własności nieruchomości graniczącej z terenem inwestycji nie przemawia za przyjęciem, że jej właściciel powinien być stroną postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z 4 lipca 2018 r., sygn. akt II OSK 1957/16).
Poza tym, interesu prawnego skarżącej nie może uzasadniać występowanie "immisji pośrednich" z nieruchomości inwestora. W aktualnym stanie prawnym wprowadzonym ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 80, poz. 718), osobie poszkodowanej tymi oddziaływaniami nie przysługuje bowiem przymiot strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Przekroczenie dopuszczalnych granic tych immisji może uzasadniać powstanie po stronie osób poszkodowanych odpowiednich roszczeń, ale nie daje praw strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 12/08).
I w końcu, uwzględnienie nieruchomości skarżącej na etapie ustalania lokalizacji inwestycji (na co zdaje się wskazywać skarżąca powołując na pisma z 2006 r. czy z 2011 r.), nie uprawnia jeszcze do stwierdzenia, że nieruchomość ta znajduje się w obszarze oddziaływania tej inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Sąd dostrzega jednocześnie, że pisma, w tym opinia, przywołane przez skarżącą a dotyczące poprzedniej kładki dla pieszych nad ul. [,,,] i umiejscowienia nowej (z uwagi na rozebranie poprzednio w tym miejscu istniejącej), uwzględniały nieruchomość skarżącej nie tyle z uwagi na ograniczenia dla jej nieruchomości wynikające z szeroko rozumianego prawa budowlanego w związku z realizacją nowej kładki dla pieszych (objętej kwestionowaną obecnie decyzją), co z uwagi na uciążliwości dla jej nieruchomości związane z oddziaływaniem już istniejącym – od ul. [,,,], której ruch "powoduje ogromny hałas, wibracje, zanieczyszczenia powietrza". To jednak wskazuje jedynie na interes faktyczny skarżącej w niniejszej sprawie, ale nie interes prawny.
Z tych też przyczyn Sąd nie podzielił zarzutów skargi, w tym naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że skarżąca nie ma legitymacji w kwestionowaniu decyzji Wojewody z [,,,] września 2016 r.
Dlatego też, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło