III SA/Wa 2104/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Radosław Teresiak, Sędziowie asesor WSA Piotr Dębkowski (sprawozdawca), sędzia WSA Włodzimierz Gurba, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi T. B. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia [...].04.2018 r. nr [...], 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz T. B. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 20 marca 2018 r. do Krajowej Informacji Skarbowej wpłynął wniosek T. B. (dalej: Skarżący) o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz. 1221 ze zm., dalej "Uptu"). W złożonym wniosku Skarżący podał, że wraz z innymi osobami ma zamiar założyć stowarzyszenie, w którym będzie pełnił funkcję prezesa zarządu. Skarżący podał szczegółowo na czym polegać będzie przedmiot działalności stowarzyszenia dot. badania rynku i opinii. Stowarzyszenie będzie realizowało swoje zadania poprzez organizację odpłatnych szkoleń oraz wydawania branżowego czasopisma. Stowarzyszenie rozważa także podpisanie stałej, wieloletniej umowy z podmiotem zewnętrznym, który zajmie się odpłatnie tymi przedsięwzięciami i będzie z tego tytułu wystawiał stowarzyszeniu faktury VAT. Skarżący wskazał, że jako członek zarządu może być w trybie art. 116a § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm., dalej "Op") pociągnięty do odpowiedzialności za zaległości podatkowe stowarzyszenia. Z tych względów T. B. uznał, że jest legitymowany do złożenia wniosku w wydanie interpretacji indywidualnej w celu uzyskania odpowiedzi na następujące pytania: 1) czy stowarzyszenie powinno skorzystać z możliwości jakie daje art. 34 Prawa o stowarzyszeniach i dokonać rejestracji w KRS nie tylko w rejestrze stowarzyszeń, lecz także w rejestrze przedsiębiorców, jako podmiot wypełniający definicję podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, w rozumieniu art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz art. 15 ust. 2 Uptu? 2) czy Stowarzyszenie powinno zgodnie z art. 96 ust.1 Uptu dokonać rejestracji przed dniem wykonania pierwszej czynności z pośród opisanych we wniosku i złożyć naczelnikowi właściwego urzędu skarbowego odpowiednie zgłoszenie rejestracyjne? Na oba postawione pytania Skarżący udzielił odpowiedzi twierdzącej. Postanowieniem z 13 kwietnia 2018 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: DKIS), na podstawie art. 165a § 1 w zw. z art. 14h Op, odmówił wszczęcia postępowania z wniosku Skarżącego. DKIS uznał, że Skarżący nie posiada statusu zainteresowanego w tej sprawie, o którym mowa w art. 14b § 1 Op. Organ interpretacyjny wywiódł to z analizy art. 14p, art. 14k § 1 oraz art. 14n § 1 Op. Postanowieniem z 14 czerwca 2018 r. DKIS utrzymał w mocy swoje orzeczenie wydane w pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. B. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Skarżący zarzucił organowi interpretacyjnemu naruszenie: - obowiązującej w postępowaniu administracyjnym zasady prawdy obiektywnej, poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz rozstrzygnięcie jej w sposób sprzeczny z dyrektywą nakazującą załatwienie spraw z uwzględnieniem słusznego interesu obywateli; - zasady nakazującej organowi administracji publicznej w sposób wyczerpujący zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego sprawy i ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów, podczas gdy w sprawie niniejszej organ nie odniósł się do zarzutów zażalenia i ograniczył się wyłącznie do powtórzenia argumentacji zawartej w postanowieniu z [...] kwietnia 2018 r. W odpowiedzi na skargę DKIS wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Wspomniany środek prawny został rozpoznany na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do brzemienia art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018, poz. 1302, dalej "Ppsa"), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy tego, czy osoba fizyczna, która ma zamiar założyć stowarzyszenie oraz będzie w nim pełnić funkcję prezesa zarządu, jest podmiotem uprawnionym do złożenia wniosku wydanie interpretacji indywidualnej, dotyczącej przyszłych praw i obowiązków stowarzyszenia na gruncie przepisów prawa podatkowego. Zgodnie z art. 14b § 1 Op, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). W kontekście powyższego twierdzenia wskazać należy, że stosownie do reguł wykładni językowej nie wolno różnym zwrotom nadawać tego samego znaczenia, w świetle powyższego za niedopuszczalne należy uznać utożsamianie osoby zainteresowanej ze stroną postępowania podatkowego, którą to stosownie do postanowień art. 133 § 1 Op jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoba trzecia, która z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. Powyższy wniosek uzasadnia dodatkowo brzmienie art. 14h Op zgodnie z którym - w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio przepisy art. 120, art. 121 § 1, art. 125, art. 126, art. 129, art. 130, art. 135-137, art. 140, art. 143, art. 165 § 3b, art. 165a, art. 168, art. 169 § 1-2, art. 170 i art. 171 oraz przepisy rozdziału 5, 6, 10 i 23 działu IV. Wśród przepisów regulujących postępowanie jurysdykcyjne do których odpowiedniego stosowania odsyła art. 14h Op nie wymieniono przepisu art. 133 § 1 Op definiującego stronę postępowania. Z powyższego wynika zatem, że pojęcie "zainteresowanego" jest pojęciem odmiennym od pojęcia strony postępowania. Jak wskazuje się w orzecznictwie - na gruncie przepisu art. 14b § 1 Op pojęcie "zainteresowany" nie może być kojarzone wyłącznie z osobą, która posiada interes prawny. Do podmiotów, które mogą być "zainteresowanymi" w rozumienia art. 14b § 1 Op należą m.in.: podatnicy, płatnicy, inkasenci, osoby trzecie odpowiedzialne za zobowiązania podatników - niezależnie od tego, czy interpretacja dotyczy ich obecnej, czy też przyszłej sytuacji (por. wyrok NSA z 28 stycznia 2011 r., II FSK 1681/09, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wskazano w dalszej części powołanego wyroku u podmiotu legitymowanego do wystąpienia o wydanie interpretacji indywidualnej musi wystąpić określony stan faktyczny, który spowoduje powstanie odpowiedzialności podatkowej. W realiach rozpoznawanej sprawy warunek ten jest spełniony. Skarżący pyta bowiem o obowiązki rejestracyjne podmiotu, którym w przyszłości będzie zarządzał. Przyszły status Skarżącego rodzi natomiast szereg obowiązków związanych z jego osobą, w tym także na gruncie prawa podatkowego. Najistotniejszym jest niewątpliwie solidarna odpowiedzialność za zaległości podatkowe stowarzyszenia, wynikająca wprost z art. 116a § 1 Op. Stosownie do powolnego przepisu, za zaległości podatkowe innych osób prawnych niż wymienione w art. 116 (innych niż spółki kapitałowe) odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie organów zarządzających tymi osobami. Kwestia dopełnienia bądź nie dopełnienia obowiązków rejestracyjnych, oraz to czy stowarzyszenie będzie występowało w obrocie w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, może wpływać na ewentualne powstanie zaległości podatkowych. Wszakże od statusu podatnika zależy chociażby możliwość odliczania podatku naliczonego z faktur kosztowych oraz obowiązek dokumentowania własnej sprzedaży fakturami oraz wykazywania w związku z tym podatku należnego. Skarżący ze względu na odpowiedzialność solidarną wraz ze stowarzyszeniem, przewidzianą w powołanym przepisie Op, jest więc zainteresowanym w rozumieniu art. 14b § 1 Op, a zatem posiada legitymację do wystąpienia z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej. Podkreślić należy ponadto, że przepisy Op wprost wskazują, iż status zainteresowanego osoba fizyczna może wywodzić li tylko i wyłącznie z faktu chęci powołania podmiotu (osoby prawnej), którego dotyczy zapytanie. Z art. 14n § 1 Op wynika bowiem możliwość zastosowania się przez spółkę do interpretacji wydanej przed powstaniem spółki na wniosek osób planujących założenie tej spółki. Sąd nie znajduje powodów, aby odmiennie traktować w tym zakresie osoby planujące zakładać stowarzyszenia, skoro ich odpowiedzialność podatkowa, w razie wejścia do zarządu stowarzyszenia, jest analogiczna jak w przypadku osób zarządzających spółkami. Ponadto art. 14p Op wskazuje, że przepisy rozdziału 1a (Interpretacje przepisów prawa podatkowego) należy stosować odpowiednio do należności płatników, inkasentów oraz zobowiązań osób trzecich. Nie oznacza to jednak, że osoby trzecie maja prawo pytać wyłącznie o wykładnię przepisów, na podstawie których odpowiadają za zaległości podatkowe podatników. Zdaniem Sądu, osoby trzecie mogą również, przed utworzeniem podmiotu, który będzie podatnikiem, pytać o przepisy, które w przyszłości wpływać będą na kształt ewentualnych zobowiązań podatkowych. Status zainteresowanego w tym względzie wynika bowiem z faktu, że mogą potencjalnie odpowiadać za powstałe w związku z tym zaległości. W konsekwencji Sąd uznaje, że DKIS naruszył, poprzez niewłaściwe zastosowanie, art. 165a § 1 w zw. z art. 14h Op, gdyż bezpodstawnie odmówił wszczęcia postępowania z wniosku Skarżącego. Naruszył także, poprzez błędną wykładnię, art. 14b § 1 w zw. z art. 14p, art. 14k § 1 oraz art. 14n § 1 Op. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 lit. c Ppsa należało orzec jak w punkcie pierwszym wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 Ppsa. Koszty postępowania stanowił wpis od skargi w wysokości 100 zł.