IV SA/Wa 660/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu Stowarzyszeniu [...] w [...] kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Stowarzyszenie [...] w [...] (dalej: strona skarżąca) pismem z 29 stycznia 2018 r. wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 28 lutego 2018 r. wezwano pełnomocnika strony skarżącej – r.pr. A. K. do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, przez nadesłanie dokumentów (lub ich uwierzytelnionych odpisów), z których wynika umocowanie r.pr. A. K. do reprezentowania Stowarzyszenia [...] z/s w [...], tj. uchwały podpisanej przez wszystkich członków Stowarzyszenia o wniesieniu skargi oraz o udzieleniu pełnomocnictwa wyżej wymienionemu do reprezentowania Stowarzyszenia przed sądami administracyjnymi, stosownego dokumentu (np. uchwała, statut, lista) z podaniem imion i nazwisk wszystkich członków Stowarzyszenia oraz ich aktualnych adresów zamieszkania. Ponadto, wezwano stronę skarżącą do nadesłania 1 odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy, wezwanie doręczono pełnomocnikowi strony skarżącej 19 marca 2018 r. Przy piśmie z 26 marca 2018 r. pełnomocnik Stowarzyszenia złożył brakujący odpis skargi. Pełnomocnik wskazał też, że pełnomocnictwo znajduje się w aktach sprawy i zostało udzielone zgodnie ze zmienionymi przepisami ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach. Z analizy akt sprawy wynika jednak, że strona skarżąca nie nadesłała stosownego pełnomocnictwa oraz żadnych innych wymaganych przez sąd dokumentów, z których miałoby wynikać jego prawo do reprezentowania Stowarzyszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Zgodnie z art. 58 § 3 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 29 p.p.s.a., dokument wykazujący umocowanie do działania za podmioty, określone w art. 28 p.p.s.a., powinien być złożony już przy pierwszej dokonywanej w sprawie czynności, a zatem, w przypadku strony skarżącej – przy wniesieniu skargi. Brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony jest brakiem formalnym skargi, którego usunięcie następuje pod rygorem odrzucenia skargi. Niewykonanie w terminie nałożonego przez sąd obowiązku przedstawienia takiego dokumentu powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z art. 28 § 1 p.p.s.a., osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Mimo doręczenia wezwania do złożenia uchwały podpisanej przez wszystkich członków Stowarzyszenia do wniesienia przedmiotowej skargi i udzieleniu pełnomocnictwa dla radcy prawnego A. K. do reprezentowania Stowarzyszenia przed sądami administracyjnymi oraz dokumentu, z którego wynika skład osobowy Stowarzyszenia (pod rygorem odrzucenia skargi) – Stowarzyszenie, ani radca prawny A. K., nie przedłożyli powyższych dokumentów, prezentując pogląd, iż pełnomocnictwo zostało udzielone zgodnie ze zmienionymi przepisami ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach. Z powyższych względów zauważyć należy, że z dniem 20 maja 2016 r. weszła w życie ustawa z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o stowarzyszeniach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1923). Powyższa nowelizacja ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2015 r., poz. 1393 ze zm., zwana dalej "Prawo o stowarzyszeniach") wprowadziła zmiany także w zakresie przepisów dotyczących stowarzyszeń zwykłych, m.in. po art. 41 dodano art. 41a. Stowarzyszenie zwykłe jest uproszczoną formą stowarzyszenia i nie posiada osobowości prawnej - art. 40 ust. 1 i 2 Prawa o stowarzyszeniach. Zgodnie z art. 41a ust. 1 Prawa o stowarzyszeniach, Stowarzyszenie zwykłe reprezentuje przedstawiciel reprezentujący stowarzyszenie zwykłe albo zarząd. Jednocześnie art. 41a ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach stanowi, iż podejmowanie przez przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie zwykłe albo zarząd czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu wymaga uprzedniej zgody wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego oraz udzielenia przez nich pełnomocnictwa do dokonania tych czynności. Za czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu ustawodawca uznaje w szczególności: nabycie oraz zbycie nieruchomości lub prawa użytkowania wieczystego, ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego, zawarcie umowy kredytu albo pożyczki, przejęcie długu, uznanie długu, zwolnienie z długu, przystąpienie do długu, zawarcie umowy poręczenia lub zawarcie innej podobnej umowy, zaciągnięcie innych zobowiązań przekraczających wartość 10.000 zł (art. 41a ust. 3 pkt 1-5). W uprzednio obowiązującym stanie prawnym stowarzyszenia zwykłe były reprezentowane przez przedstawiciela, obecnie stowarzyszenie zwykłe reprezentuje przedstawiciel reprezentujący stowarzyszenie zwykłe albo zarząd (art. 41a ust. 1 Prawa o stowarzyszeniach). W wyniku powyższej nowelizacji Prawa o stowarzyszeniach sposób reprezentacji i uprawnienia przedstawiciela stowarzyszenia zwykłego zostały bardziej szczegółowo uregulowane w przepisach tej ustawy. Regulacja ta odpowiada przedstawionemu wyżej stanowisku sformułowanemu przez orzecznictwo sądów powszechnych i administracyjnych. Z treści obecnie obowiązującego art. 41a ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach wynika, że podejmowanie przez przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie zwykłe albo zarząd czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu wymaga uprzedniej zgody wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego oraz udzielenia przez nich pełnomocnictwa do dokonania tych czynności. A zatem, przedstawiciel Stowarzyszenia (niezależnie od stanu prawnego) mógł działać w tej sprawie w jego imieniu, w tym wnieść skargę do sądu, na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez wszystkich członków Stowarzyszenia (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2017 r. sygn. akt II OZ 105/17, sygn. akt II OZ 107/17- http://:orzeczenia.nsa.gov.pl). Wymóg ten dotyczy czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu podejmowanych w imieniu Stowarzyszenia zarówno przez przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie zwykłe, jak i przez jego zarząd. Podnieść należy, iż ustawodawca w art. 41a ust. 3 pkt 1- 5 Prawa o stowarzyszeniach jedynie przykładowo wymienił czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu, a świadczy o tym użycie w przepisie sformułowania "w szczególności". Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 1445/15 stwierdził, że za czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu należy uznać wniesienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargi kasacyjnej od wyroku Sądu pierwszej instancji. Wola wszystkich członków Stowarzyszenia w zakresie wniesienia w imieniu Stowarzyszenia skargi kasacyjnej (a także skargi) winna być wyrażona co do konkretnej sprawy, a nie ogólnie, abstrakcyjnie. Konkretna sprawa dotycząca konkretnej decyzji może wiązać się z różnymi skutkami nie tylko faktycznymi, ale i prawnymi. Niektóre sprawy mogą powodować daleko idące skutki prawne. W określonych sprawach w przypadku wniesienia skargi do Sądu pierwszej instancji czy też skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie chodzi bowiem tylko o obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od takiej skargi, ale także o skutki jakie mogą powstać w przyszłości w związku z konkretną sprawą, np. odszkodowanie dochodzone przez inwestora. Jak zaś stanowi art. 40 ust. 1b Prawa o stowarzyszeniach każdy członek odpowiada za zobowiązania stowarzyszenia zwykłego bez ograniczeń całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi członkami oraz ze stowarzyszeniem. Odpowiedzialność ta powstaje z chwilą, gdy egzekucja z majątku stowarzyszenia zwykłego okaże się bezskuteczna. W tym stanie rzeczy w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego wymagana jest zatem uprzednia zgoda wszystkich członków Stowarzyszenia zwykłego, o jakiej mowa w art. 41a ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach. Prawo do reprezentowania stowarzyszenia zwykłego wynikające z ustawy Prawo o stowarzyszeniach i regulaminu należy rozumieć wąsko i wymaga ono doprecyzowania dla podejmowania konkretnych czynności. Tego rodzaju doprecyzowanie może nastąpić w regulaminie stowarzyszenia, w formie ogólnego lub szczegółowego pełnomocnictwa. Regulamin przyjmowany jest bowiem w formie uchwały wszystkich członków stowarzyszenia i jest dopuszczalne, aby już na tym etapie członkowie stowarzyszenia udzielili przedstawicielowi stowarzyszenia pełnomocnictwa do podejmowania określonych czynności w ich imieniu. Z tego rodzaju upoważnieniem nie mamy jednak do czynienia w niniejszej sprawie. W niniejszej sprawie, aby radca prawny A. K. mógł działać w imieniu Stowarzyszenia, w tym wnieść skargę do sądu, winien legitymować się uchwałą podpisaną przez wszystkich członków Stowarzyszenia o wniesieniu przedmiotowej skargi i udzieleniu pełnomocnictwa radcy prawnemu A. K. do reprezentowania Stowarzyszenia przed sądami administracyjnymi, a także dokumentem, z którego wynika skład osobowy Stowarzyszenia – celem wykazania, że uchwałę tę podjęli wszyscy członkowie Stowarzyszenia. Takich dokumentów strona skarżąca nie przedstawiła. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.