I SA/Ol 755/18

WyrokWSA w Olsztynie2019-01-30

Skład orzekający: Wojciech Czajkowski, Renata Kantecka, Katarzyna Górska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy grunty leśne, przez które przebiegają linie elektroenergetyczne i na których ustanowiono służebność przesyłu, są uznawane za zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, co skutkuje opodatkowaniem ich podatkiem od nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że grunty leśne, przez które przebiegają linie elektroenergetyczne i na których ustanowiono służebność przesyłu, są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, nawet jeśli jednocześnie prowadzona jest na nich ograniczona działalność leśna. Kluczowe jest ciągłe zapewnienie dostępu do gruntu dla operatora energetycznego w celu realizacji jego ustawowych obowiązków, co nadaje działalności gospodarczej charakter podstawowy. W związku z tym, grunty te podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, a podatnikiem pozostaje jednostka zarządzająca gruntami, jeśli nie doszło do przeniesienia ich posiadania na operatora.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2018 rok gruntów będących w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo A, znajdujących się pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi, na których ustanowiono służebność przesyłu na rzecz operatora energetycznego. Organ podatkowy uznał, że grunty te są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej i podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według najwyższych stawek, podczas gdy skarżący twierdził, że nadal prowadzi na nich działalność leśną, a działalność operatora ma charakter sporadyczny. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak przeprowadzenia dowodów z opinii biegłych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Czajkowski Sędziowie sędzia WSA Renata Kantecka (sprawozdawca) asesor WSA Katarzyna Górska Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Rząp po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 30 stycznia 2019r. sprawy ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2018r. oddala skargę I SA/Ol 755/18 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. po rozpatrzeniu odwołania Państwowego Gospodarstwa A. (zwanego dalej: "stroną", "skarżącym") utrzymało w mocy decyzję Burmistrza W. z dnia "[...]" w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2018. Z akt sprawy wnika, że strona w złożonej deklaracji na podatek od nieruchomości za 2018r. wykazała powierzchnię użytkową budynków lub ich części mieszkalnych – ogółem 749,45 m2, powierzchnię użytkową budynków lub ich części pozostałych, w tym zajętych na prowadzenia odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego – ogółem 542,28 m2. Strona wykazała kwotę zobowiązania: 3.350 zł. W deklaracji nie wykazano gruntów zajętych pod linie energetyczne jako gruntów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. W związku z powyższym Burmistrz wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia stronie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2018r. W toku postępowania strona przesłała wykaz gruntów obciążonych służebnością przesyłu. Burmistrz W. określił stronie wysokość zobowiązania podatkowego na 2018r. w kwocie 46.371 zł. Do podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości przyjęto grunty związane z działalnością gospodarczą o powierzchni 61.828 m2. Powierzchnia ta wynika z przedłożonych przez stronę wykazów gruntów pod liniami będącymi własnością B. oraz C., obciążonych służebnością przesyłu. Grunty przedmiotowe, pozostające w zarządzie strony, zajęte są na działalność gospodarczą w zakresie przesyłu energii przez ww. podmioty. Na potwierdzenie prawidłowości swojego stanowiska organ powołał orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego. W odwołaniu strona zarzuciła naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, przez brak ustalenia na jakie cele są faktycznie wykorzystywanego grunty znajdujące się pod liniami elektroenergetycznymi oraz przez błędne przyjęcie, że na stronie ciąży obowiązek podatkowy za grunty, nad którymi przebiegają napowietrzne linie elektroenergetyczne według stawek jak za grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, podczas gdy nie prowadzi ona na tych gruntach żadnej działalności gospodarczej, z wyjątkiem leśnej lub rolnej, ani nie zachodzi przesłanka przeniesienia posiadania gruntów na podmioty, do których należą linie elektroenergetyczne. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W motywach zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy powołał treść art.1 ust.1-3 i art.1a ust.3 pkt 2 ustawy z dnia 30 października 2002r. o podatku leśnym (Dz.U. z 2017r., poz.1821 ze zm.) art.1, art.2 ust.2 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2017r., poz. 1892 ze zm.) oraz art.1a ust.1 pkt 6, art. 2 ust.2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2018r., poz. 1445 ze zm., dalej "u.p.o.l."). Organ wyjaśnił, że podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków (art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - Dz. U. z 2017r., poz. 2101 ze zm.). Co do zasady, grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako lasy, bądź użytki rolne powinny zostać opodatkowane odpowiednio podatkiem leśnym albo rolnym, chyba że grunty te zostały zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej i wówczas podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Organ odwoławczy podkreślił, że C. w 2018r. prowadziła działalność gospodarczą m.in. w zakresie dystrybucji energii elektrycznej, a na gruntach będących w zarządzie strony są posadowione linie elektroenergetyczne będące własnością tego operatora energetycznego. W 2018r. operator ten korzystał z gruntów pod liniami na zasadach określonych w umowie o ustanowieniu służebności przesyłu z dnia 30 grudnia 2013r. – miał prawo do korzystania z nieruchomości obciążonej w zakresie niezbędnym do dokonywania prac eksploatacyjnych, konserwacji, remontów, modernizacji, usuwania awarii, wycinki drzew bądź krzewów i gałęzi w zakresie niezbędnym do utrzymania linii i urządzeń, wraz z prawem wejścia, przechodu i wjazdu na teren odpowiednim sprzętem przez pracowników spółki, w celu wykonania powyższych czynności (§4 umowy). Zatem ww. grunty należy traktować jako zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu energii elektrycznej. Nie ma przy tym przeszkód prowadzenia na tych gruntach w ograniczonym zakresie działalności leśnej – zakres możliwej działalności leśnej determinowany jest ograniczeniami wynikającymi z funkcjonowania napowietrznej linii przesyłowej. Rozważając kwestię, czy ustanowienie służebności przesyłu na podstawie opisanej umowy mogło przenieść posiadanie, czy też nie miało wpływu na faktycznie władanie nieruchomości, co ma znaczenie dla określenia podatnika podatku od nieruchomości, Kolegium wskazało, że służebność przesyłu jest odróżniana na gruncie prawa cywilnego od służebności gruntowych i osobistych. Celem służebności przesyłu jest umożliwienie przedsiębiorcy właściwego korzystania z urządzeń, których jest właścicielem i które wchodzą w skład jego przedsiębiorstwa. Nie oznacza to, że w każdym przypadku do osiągnięcia tego celu koniecznym będzie przeniesienie posiadania gruntu znajdującego się pod liniami energetycznymi. Powyższe musi wynikać z umowy. W rozpoznanej sprawie, realizacja postanowień umowy nie mogła spowodować przeniesienia posiadania gruntów na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego, a jedynie ograniczała korzystanie z nich przez stronę. Z zapisów umowy dotyczących ustalenia wynagrodzenia wynika, że stronie przysługuje coroczne wynagrodzenie w wysokości odpowiadającej wartości podatków i opłat poniesionych przez stronę od części nieruchomości, których korzystanie jest ograniczone w związku z obciążeniem nieruchomości służebnością przesyłu. Reasumując, zdaniem organu, na podstawie zawartej umowy służebności przesyłu nie doszło do przeniesienie posiadania gruntów będących w zarządzie strony. Wobec powyższego, podatnikiem podatku od nieruchomości będzie w niniejszej sprawie strona, na podstawie art.3 ust.2 u.p.o.l.. Organ podkreślił, że skoro przez sporne grunty prowadzone są linie energetyczne służące do przesyłu energii energetycznej, to są one zajęte na działalność gospodarczą zakładu energetycznego. Zajęcie zaś gruntu przez przedsiębiorcę do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie przesyłu energii elektrycznej skutkuje tym, że grunty te stają się gruntami zajętymi na działalność gospodarczą, pomimo pozostawania w zarządzie i posiadaniu strony. Zgodnie zatem z art.1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l. grunty te należało uznać za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i opodatkować podatkiem od nieruchomości według najwyższych stawek. Nie podlegały one opodatkowaniu podatkiem leśnym albo rolnym. Powołując liczne orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, Kolegium zaznaczyło, że możliwe jest określenie w decyzji zobowiązania w podatku od nieruchomości w odniesieniu do pominiętych przez stronę w deklaracji podatkowej składanej na podatek od nieruchomości pozostałych przedmiotów opodatkowania. Z treści art.6 ust.9 pkt 1 u.p.o.l. w zw. z art.21 §3 oraz art.207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018r., poz.800, dalej jako "O.p.") nie można wyprowadzić zakazu odrębnego określania zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości od poszczególnych przedmiotów opodatkowania. Stąd też, objęcie decyzją tylko jednego elementu opodatkowania, tj. gruntów, nie narusza prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) art. 2 ust.2 w zw. z art.1a ust.1 pkt 4 i 7 oraz ust.3 pkt 2 u.p.o.l. oraz art. 1 ust.1-3 ustawy o podatku leśnym, poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że zajęcie lasu na prowadzenie działalności gospodarczej oznacza również sytuację, gdy na gruncie leśnym stanowiącym pas techniczny pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi znajdują się te urządzenia, a operator linii wykonuje sporadycznie czynności związane z konserwacją urządzeń przesyłowych, co nie wyłącza prowadzenia na tym terenie działalności leśnej, pomimo że prawidłowa wykładnia tych przepisów powinna prowadzić do wniosku, że o zajęciu gruntu na prowadzenie działalności gospodarczej można mówić dopiero, gdy wykonywanie działalności gospodarczej wyklucza całkowicie prowadzenie na danym obszarze działalności leśnej; zatem obowiązek zapłaty podatku od nieruchomości za grunty leśne powstaje dopiero w sytuacji, gdy ten grunt jest stale zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej w sposób wyłączający możliwość prowadzenia choćby ograniczonej gospodarki leśnej, a nie jedynie sporadycznie zajmowany w celu dokonania czynności mających związek z prowadzeniem działalności gospodarczej, 2) art. 122, art. 187 §1, art. 191 i art.210 §4 O.p. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niezebranie całego istotnego materiału dowodowego, a w konsekwencji nieustalenie istotnych okoliczności faktycznych, a także zaniechanie samodzielnego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego i niedokonanie samodzielnie ustaleń faktycznych dotyczących istotnych dla sprawy okoliczności dotyczących w szczególności tego, czy grunt leśny w zarządzie strony stanowiący pas techniczny pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi jest zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej i czy ten stan wyklucza wykonywanie na tym gruncie działalności leśnej, 3) art. 197 §1 w zw. z art.180 §1, art.122 i art. 187 §1 O.p. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z: - opinii biegłego z dziedziny gospodarki leśnej, pomimo że ocena czy na spornym gruncie możliwe jest prowadzenie działalności (gospodarki) leśnej oraz czy była tam i w jakim zakresie taka działalność prowadzona w 2018r., wymagało posiadania informacji specjalnych, - opinii biegłego z dziedziny energetyki, pomimo że ocena jakie czynności i z jaką częstotliwością oraz o jakim czasie trwania są konieczne do wykonywania przez operatora sieci na sporych terenach w ramach eksploatacji i utrzymywania linii, wymagało posiadania informacji specjalnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 21 stycznia 2019r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko i wskazał na zmiany wprowadzone do ustawy o podatku leśnym i nowe brzmienie art.1 ust.4 ww. ustawy. Podkreślił, że zmiana ta stanowi jedynie doprecyzowanie przepisów, w związku z różnymi interpretacjami prawnymi na gruncie dotychczasowych przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Spór w sprawie dotyczy opodatkowania podatkiem od nieruchomości na 2018 r. gruntów będących w zarządzie strony znajdujących się pod napowietrznymi liniami elektroenergetycznymi, na których ustanowiono służebność przesyłu. Na potrzeby podatku od nieruchomości przyjęto w art.1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l., że gruntami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej są grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Natomiast przez działalność gospodarczą należy rozumieć, zgodnie z pkt 4 ust.1 art.1a ww. ustawy, działalność, o której mowa w ustawie z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. poz. 646). Zastrzeżono przy tym w art.1a ust.2 pkt 1 u.p.o.l., że za działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy nie uważa się działalności rolniczej lub leśnej. Za działalność leśną uznaje u.p.o.l. w art.1a ust.1 pkt 7 działalność właścicieli, posiadaczy lub zarządców lasów w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymywania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów w stanie nieprzerobionym. Ponadto, zgodnie z art.1a ust.3 u.p.o.l., przez użyte w ustawie określenia użytki rolne, lasy, nieużytki, użytki ekologiczne, grunty zadrzewione i zakrzewione, rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. Na podstawie art.2 ust.1 u.p.o.l. opodatkowaniu podlegają grunty, budynki lub ich części oraz budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zgodnie z art.2 ust.2 tej ustawy, z podstawy opodatkowania wyłączone zostały użytki rolne lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Podatnicy podatku od nieruchomości wskazani zostali w art.3 ust.1 u.p.o.l.. W szczególny sposób traktuje ustawa obowiązek podatkowy dotyczący nieruchomości będących w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, uznając, że ciąży on na jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych, faktycznie władających nieruchomościami (art.3 ust.2). Za podstawę opodatkowania dla gruntów przyjmuje ustawa ich powierzchnię (art.4 ust.1 pkt 1). W ocenie Sądu, okoliczności faktyczne ustalone w postępowaniu podatkowym pozwalały na uznanie, że w przedstawionym wyżej stanie prawnym sporne grunty zostały w 2018 r. zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, co skutkowało ich opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości według stawek najwyższych. Z obszernego orzecznictwa NSA w sprawach podobnego rodzaju (np. wyroki: II FSK 1846/18 z 22 października 2018r., II FSK 1156/14 z 9 czerwca 2016r., II FSK 1387/14 z 17 czerwca 2016r., II FSK 1541/15 z 4 lipca 2017r., II FSK 2177/15 z 11 sierpnia 2017r.) wynika, że "grunty leśne, nad którymi przebiegają linie elektroenergetyczne, są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu energii przez przedsiębiorstwo energetyczne, co skutkuje ich opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości, a konstatacji takiej nie stoi na przeszkodzie możliwość prowadzenia na tych gruntach, w ograniczonym zakresie, określonych czynności w ramach działalności leśnej" (wyrok II FSK 1846/18 z 22 października 2018 r., publ. CBOSA). Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę pogląd ten w pełni podziela. Za słuszne uznaje stwierdzenie organu odwoławczego, że przez zajęcie gruntów należy rozumieć faktyczne wykonywanie na nich konkretnych czynności, związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Taką działalność prowadzi C., będąc podmiotem prowadzącym działalność w zakresie przesyłu energii elektrycznej, przy wykorzystaniu dla tej działalności pasów objętych służebnościami. Obowiązki C. jako spółki energetycznej wynikają nie tylko z treści umów służebności, ale przede wszystkim z przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz.U. z 2012r. poz.1059 ze zm.). Zgodnie z art.4 ust.1 tej ustawy przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją paliw lub energii jest obowiązane utrzymywać zdolność urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w te paliwa lub energię w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych. Mając na uwadze treść ww. przepisu Sąd stwierdza, że w rozpatrywanej sprawie zawarcie umowy służebności przesyłu wiązało się niewątpliwie z prowadzeniem przez C. działalności gospodarczej. Bez dostępu do spornych gruntów przedsiębiorstwo to nie mogłoby realizować zadań przynależnych spółce energetycznej. W umowie ustanowienia służebności z dnia 30 grudnia 2013 r. (k. 83-89 akt administracyjnych) w §2 wskazano, że "spółka jest operatorem sieci dystrybucyjnej i właścicielem urządzeń służących do odprowadzenia energii elektrycznej i infrastruktury umożliwiającej prawidłową pracę tej sieci", (...) "części poniższych działek gruntu, wchodzących w skład nieruchomości opisanych w §1 uzgodnione przez strony w wyniku przeprowadzonej inwentaryzacji i zamieszczone w wykazie gruntów przewidzianych do obciążenia służebnością przesyłu, przedłożonym do tego aktu, są niezbędne do celów prawidłowej eksploatacji następujących linii elektroenergetycznych: (...) i w związku z tym C. powinna uzyskać dostęp do tych działek oraz możliwość korzystania z nich w zakresie i na zasadach określonych w niniejszej umowie (...)". Nadleśnictwo na wymienionych w akcie gruntach "ustanawia odpłatnie na czas nieoznaczony służebność przesyłu na rzecz C. w L., polegającą na utrzymywaniu na ww. nieruchomościach obciążonych – urządzeń i instalacji elektroenergetycznych wraz z urządzeniami i infrastrukturą teleinformatyczną związaną z funkcjonowaniem sieci, w pasie gruntu zaznaczonym na mapach stanowiących załącznik do aktu oraz prowadzeniu ich eksploatacji zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz normami dotyczącymi linii elektroenergetycznych, ochrony zdrowia i życia ludzkiego oraz ochrony środowiska" (§4 umowy). Dlatego w sprawie wystąpiły okoliczności, nakazujące uznanie, że o przedmiocie opodatkowania decyduje stwierdzony przez organ sposób zajęcia gruntów, tj. zajęcie na prowadzenie działalności gospodarczej. Ze względu na wskazane w ww. umowie służebności cele zajęcia pasów gruntu, wśród których za cel szczególnie istotny uznaje Sąd "prowadzenie ich eksploatacji", są podstawy do uznania, że działalność C. na spornych gruntach nie ma, wbrew temu co twierdzi skarżący, charakteru sporadycznego, lecz ma charakter ciągły, z pewnością wymagający zapewnienia dostępu do gruntów w każdym czasie. W tej właśnie gwarancji dostępu należy upatrywać "ciągłości" zajęcia gruntów, a nie w konieczności nieustannego z nich korzystania. Cel, dla którego zawarto umowy służebności przesyłu, wynika ze spoczywającego na C. obowiązku przesyłania energii elektrycznej w sposób ciągły i niezawodny. W zasadzie nie wymaga to ciągłej bytności przedstawicieli C. na gruntach pod liniami, ale bez utrzymania spornych gruntów w odpowiednim stanie technicznym C. nie mogłaby wykonywać prawidłowo działalności gospodarczej. Oznacza to, że prowadzona przez skarżącego działalność leśna ograniczona jest koniecznością zapewnienia w pierwszej kolejności swobodnego dostępu do gruntu spółce energetycznej, a dopiero, gdy konieczność ta zostanie zapewniona, to w ograniczonym zakresie pozostaje możliwość wykorzystywania gruntów przez skarżącego. Treść art.2 ust. 2 u.p.o.l. nie wyklucza bowiem prowadzenia na gruntach zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej działalności, na przykład leśnej, jeśli pozwala na to specyfika prowadzonej działalności gospodarczej. Jednak w takim przypadku zasadniczym rodzajem działalności jest działalność gospodarcza, a działalność leśna ma niejako uboczny charakter, uzależniony od braku kolizji z działalnością gospodarczą. W rozpoznanej sprawie organy nie kwestionowały faktu, że na spornych gruntach skarżący prowadzi działalność leśną w rozumieniu ustawy o podatku leśnym. Także z powołanego wyroku II FSK 1846/18 wynika, że w takim przypadku głównym i podstawowym celem wykorzystania gruntów jest zajęcie ich na prowadzenie działalności gospodarczej. Tak więc podnoszony przez skarżącego argument, że zakres faktycznego zajęcia nieruchomości przez C. jest niewielki, nie zasługuje na uwzględnienie. Z treści znajdującej się w aktach sprawy umowy służebności przesyłu wynika, że sporne grunty nie zostały przekazane C. do posiadania, lecz pozostały w zarządzie skarżącego. W związku z zajęciem ich przez C. na prowadzenie działalności gospodarczej, są gruntami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej. W tej sytuacji C. nie stała się posiadaczem zależnym w rozumieniu art.336 Kc, co oznacza, że status podatnika, zgodnie z art.3 ust.1 pkt 1 u.p.o.l. należy przypisać skarżącemu. W wyroku z dnia 7 marca 2018 r. II FSK 679/16 (LEX nr 2483461) NSA stwierdził, że "w przypadku ustanowienia służebności przesyłu, podatnikiem nie jest uprawniony z tytułu tej służebności, nie jest on bowiem posiadaczem o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l., gdyż nie włada gruntem, lecz jedynie korzysta z niego w ograniczonym zakresie. Ustalenie, że postanowienia umowne odpowiadają zakresowi służebności przesyłu, czyli na podstawie tej umowy nie doszło do przeniesienia władztwa nad gruntami pod napowietrznymi liniami energetycznymi, oznacza brak podstaw do uznania spółki, jako posiadacza służebności w rozumieniu art. 352 k.c., za podatnika podatku od nieruchomości. Służebność przesyłu z samej swojej istoty stanowi o ograniczeniu uprawnień właścicielskich do obciążonego gruntu i nie może zmienić charakteru posiadania (posiadania służebności na posiadanie zależne). Posiadanie służebności przesyłu może odbywać się także bez formalnego ustanowienia tego prawa". Reasumując, w rozpatrywanej sprawie nie doszło do przeniesienia posiadania, zatem podatnikiem pozostaje skarżący jako jednostka posiadająca w swoim zarządzie i faktycznie zarządzająca gruntami, które przestały podlegać wyłączeniu z opodatkowania ze względu na zajęcie ich przez spółkę energetyczną na prowadzenie działalności gospodarczej. W związku z powyższym Sąd nie stwierdził naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego. Sąd nie stwierdził także naruszenia przepisów postępowania. W ocenie Sądu ustalenia faktyczne poczynione przez organy miały oparcie w zgromadzonym w prawidłowy sposób materiale dowodowym, zgodnie z art.122 i art.187 §1 O.p. Dokonaną na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego ocenę uznaje Sąd za prawidłową i zgodną z art.191 O.p. W niniejszej sprawie, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego i zebraniu materiału dowodowego, organy dokonały wszechstronnej i wyczerpującej oceny dowodów i wynikających z nich okoliczności, zgodnie z regułami logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego. Wyprowadzona przez organ ocena dowodów nie narusza zasady swobodnej oceny. Znalazło to pełny wyraz w uzasadnieniu decyzji, w której dokonano szczegółowej analizy dowodów we wzajemnym ich powiązaniu, co odpowiada wymogom art. 210 § 4 O.p. Organy wskazały przy tym jakie dowody i wynikające z nich okoliczności przyjęły za podstawę ustaleń faktycznych i dlaczego nie uwzględniły stanowiska skarżącego i jego odmiennych twierdzeń. Niezasadne jest stanowisko skarżącego w kwestii konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych: z dziedziny gospodarki leśnej oraz z dziedziny energetyki w celu stwierdzenia czy na spornym gruncie możliwe jest prowadzenie działalności leśnej oraz jakie czynności i z jaką częstotliwością wykonuje operator sieci w ramach eksploatacji i utrzymania linii. W rozpoznanej sprawie organy nie kwestionowały faktu, że na spornych gruntach skarżący prowadzi działalność leśną. Powyżej wskazano również, że ze względu na określone w umowie służebności cele zajęcia pasów gruntu uznać należy, że działalność operatora energetycznego na spornych gruntach ma charakter ciągły i w związku z tym wymaga zapewnienia dostępu do gruntów w każdym czasie. Zajęcie gruntów leśnych na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej nie wyklucza równoczesnego prowadzenia na nich ograniczonej działalności leśnej. W ocenie Sądu, z wyżej podanych przyczyn stan sprawy nie wymagał wiadomości specjalnych, a tym samym dowodu z opinii biegłego. Podkreślić przy tym należy, że wniosków o powołanie biegłych ze wskazanych dziedzin strona nie zgłaszała w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. W konsekwencji, nieuzasadnione są zarzuty naruszenia art.197 §1 w zw. z art.180 §1 , art.122 i art.187 §1 O.p. Skarżący wskazał na nowelizację przepisów u.p.o.l. obowiązującą od dnia 1 stycznia 2019 r., polegającą na wprowadzeniu przez art.3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o podatku rolnym, ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustawy o podatku leśnym – zmiany w treści art.1 ustawy o podatku leśnym, polegającej na dodaniu punktu 4. Stosowne zmiany dokonane zostały jednocześnie w u.p.o.l., w którym dodano w art.1a w ust.2a punkt 4 (art.2 ustawy nowelizującej). W obecnym stanie prawnym, zgodnie z art.1 ust.4 ustawy o podatku leśnym, za lasy zajęte na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna nie uznaje się lasów, przez które przebiegają linie elektroenergetyczne. Odpowiednio grunty te nie są zaliczane do gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (art.1a ust.2a pkt 4 u.p.o.l.) i dlatego nie podlegają podatkowi od nieruchomości. Zmiana ta weszła jednak w życie dopiero z dniem 1 stycznia 2019 r., wobec czego nie ma podstaw do stosowania przepisów w powołanym brzmieniu do wcześniejszych stanów faktycznych. Przepisy u.p.o.l. są przepisami prawa materialnego, co oznacza, że należy stosować je w takim brzmieniu, jakie obowiązywało w chwili powstania zobowiązania podatkowego. Rozpatrywana sprawa dotyczy podatku od nieruchomość na 2018 r., dlatego należało zastosować przepisy u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym w 2018 r. Argumenty przedstawione w piśmie procesowym, wskazujące na zastosowanie przepisów w nowym brzmieniu byłyby zasadne w sytuacji, gdyby rozważana była zmiana przepisów o charakterze proceduralnym. Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło