III SA/Po 684/18

WyrokWSA w Poznaniu2019-01-30

Skład orzekający: Sędzia WSA Szymon Widłak, Sędzia WSA Marzenna Kosewska, Sędzia WSA Mirella Ławniczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, nie badając wystarczająco przesłanek ważnego interesu strony lub interesu publicznego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nie zbadały wystarczająco przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, tj. ważnego interesu strony lub interesu publicznego. Obowiązek zbadania tych przesłanek wynika z przepisów ustawy i powinien być realizowany również z urzędu, a nie tylko na wniosek strony. Brak takiego badania stanowi naruszenie przepisów postępowania, w tym zasady zaufania do organów państwa i obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. została ukarana karą pieniężną za podanie niezgodnego ze stanem faktycznym numeru rejestracyjnego środka transportu w systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (SENT). Spółka wyjaśniła, że błąd wynikał z zamiany pojazdu w trakcie dnia i nieuwagi pracownika wprowadzającego dane, a dane zostały niezwłocznie zaktualizowane. Organy administracji utrzymały karę w mocy, uznając, że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od jej nałożenia. Spółka zaskarżyła decyzję, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym nieuwzględnienie ważnego interesu przewoźnika i interesu publicznego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 30 stycznia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak (spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2019r. przy udziale w sprawie ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2018r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] z dnia [...] marca 2018r. nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu na rzecz strony skarżącej kwotę 4.217,- (cztery tysiące dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 121 § 1 i 2, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.), dalej: "o.p.", oraz art. 5 ust. 4, art. 8 ust. 1, art. 24 ust. 1 i 3, art. 26 ust. 3 i 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017 r., poz. 708 ze zm.), dalej: "ustawa", utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. z [...].03.2018 r. o nałożeniu na [...] sp. z o. o. w K. kary pieniężnej w łącznej wysokości [...] zł z tytułu niezgłoszenia do rejestru danych, o których mowa w art. 5 ust. 4 ustawy i zgłoszenia danych niezgodnych ze stanem faktycznym. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawiono następujące uzasadnienie faktyczne i prawne. W dniu [...].10.2017 r., o godz. 13:25, w miejscowości G. na drodze krajowej nr [...] została przeprowadzona kontrola przewozu towarów w oparciu o ustawę z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów. Kontrola ta została wykonana przez funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w P. i została udokumentowana protokołem z kontroli nr [...] Czynnościom kontrolnym poddano przewóz towaru w postaci oleju napędowego i oleju napędowego grzewczego, objętych pozycją CN 2710. Towar przewożony był samochodem ciężarowym marki Mercedes-Benz Atego 1215 o numerze rejestracyjnym [...] Kierowcą pojazdu był Pan M. N., zam. [...], ul. [...]. Podmiotem wysyłającym przewożonego towaru, i zarazem jego przewoźnikiem, była firma: [...] Sp. z o.o., a podmiotami odbierającymi: [...] Sp. z o.o., (olej napędowy grzewczy w ilości 3000 l) oraz [...] (olej napędowy w ilości 4500 l). Kierowca okazał kontrolującym m.in. dokumenty WZ nr [...] oraz [...], na których naniesiono informacje o numerach referencyjnych odpowiednio [...] oraz [...] W trakcie kontroli sprawdzono zgodność danych zawartych w zgłoszeniach ze stanem faktycznym. Kontrolujący stwierdzili rozbieżność polegającą na zgłoszeniu do rejestru innego numeru rejestracyjnego środka transportu niż stwierdzonego w trakcie kontroli. Do rejestru zgłoszeń podano numer rejestracyjny [...], gdy faktycznie środek transportu posiadał numer rejestracyjny [...] Stwierdzona nieprawidłowość dotyczyła obydwóch analizowanych zgłoszeń: [...] oraz [...] O godz. 13:38 przedmiotowe zgłoszenia przewozu zostały zmodyfikowane przez przewoźnika w części dotyczącej numeru rejestracyjnego środka transportu, poprzez wpisanie prawidłowego (zgodnego ze stanem faktycznym) numeru [...] Po sporządzeniu protokołu z kontroli, który został doręczony kierującemu pojazdem, przewożony towar został zwolniony celem kontynuowania przewozu. Pismem nr [...] z dnia [...].11.2017 r. wezwano stronę do złożenia wyjaśnień w zakresie podania do zgłoszeń SENT numeru rejestracyjnego środka transportu, innego niż stwierdzonego w trakcie kontroli. W odpowiedzi na tak sformułowane wystąpienie organu I instancji, pismem z dnia [...].12.2017 r., firma [...] Sp. z o.o. udzieliła wyjaśnień, zgodnie z którymi w dniu [...].10.2017 r. kierowca obsługiwał dwie autocysterny stanowiące własność firmy, to jest autocysternę o numerze rejestracyjnym [...] o poj. 7,5 tys. litrów i autocysternę o numerze rejestracyjnym [...] o poj. 11 tys. litrów. Rano zgodnie ze zgłoszeniem [...] i [...] dowiózł paliwo pojazdem [...] do [...] Sp. z o.o. [...], [...] oraz [...] Sp. z o.o. [...], [...]. Następnie około godz. 12.00 przesiadł się do samochodu [...], aby dowieźć paliwo do [...] Sp. z o.o. [...], [...] i [...], [...] tj., odpowiednio [...] i [...] Ponadto strona wyjaśniła, że dane do systemu SENT wprowadzała pracownica firmy, której kierowca nie poinformował przed wyjazdem, z bazy o zamianie samochodu, w związku z czym wpisała ona do systemu numer rejestracyjny pojazdu [...], czyli tego samochodu z rannego kursu. Zdaniem przewoźnika, błąd kierowcy usprawiedliwia brak doświadczenia, ponieważ N. jest kierowcą pracującym w tym zawodzie zaledwie od [...].09.2017 r., a pierwszy SENT z jego nazwiskiem wystawiono [...].09.2017 r. Po zorientowaniu się w błędzie, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów dane dotyczące numeru rejestracyjnego zostały przez kontrolowany podmiot niezwłocznie zaktualizowane. W związku z powyższym, na podstawie art. 24 ust. 3 oraz art. 26 ust. 3 ww. ustawy, firma [...] Sp. z o.o. wniosła o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Postępowanie wyjaśniające zostało zakończone decyzją Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w P. nr [...] z dnia [...].03.2018 r., w której organ ten, działając na podstawie art. 26 ust. 1, 2 i 5 w związku z art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz w związku z protokołem z kontroli nr [...] z dnia [...].10.2017 r., nałożył na przewoźnika tj. [...] Sp. z o.o., karę pieniężną w wysokości [...] zł. W rezultacie zlozonego odwołania Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzje organu I-szej instancji. W uzasadnieniu wskazano, że Ustawa z dnia 9 marca 2017r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów wprowadziła obowiązek przesyłania do rejestru zgłoszeń, dotyczących przewozu określonych ustawą towarów. Obowiązek przesyłania zgłoszeń przewozu oraz ich uzupełniania został nałożony, w zależności od charakteru przewozu czy miejsca rozpoczęcia lub zakończenia tego przewozu, odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający oraz przewoźnika. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli drogowej), w przypadku przewozu towaru rozpoczynającego się na terytorium kraju podmiot wysyłający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. W przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, zwanej dalej "dostawą towarów", podmiot wysyłający jest obowiązany również przekazać numer referencyjny podmiotowi odbierającemu. Z kolei ust. 4 tego samego artykułu stanowi, że w przypadku przewozu towaru, o którym mowa w ust. 1, przewoźnik jest obowiązany przed rozpoczęciem przewozu towaru uzupełnić zgłoszenie o: 1) dane przewoźnika obejmujące: a) imię i nazwisko albo nazwę, b) adres zamieszkania albo siedziby; 2) numer identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numer, za pomocą którego przewoźnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej; 3) numery rejestracyjne środka transportu; 4) datę faktycznego rozpoczęcia przewozu towaru; 5) planowaną datę zakończenia przewozu towaru; 6) numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1907, 1935 i 1948), o ile są wymagane; 7) dane adresowe miejsca dostarczenia towaru albo miejsce zakończenia przewozu na terytorium kraju; 8) numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi. Natomiast w art. 8 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów ustanowiona została zasada, że podmiot wysyłający, podmiot odbierający oraz przewoźnik są obowiązani niezwłocznie aktualizować dane zawarte w zgłoszeniu w takim zakresie, w jakim byli obowiązani do ich zgłoszenia. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że zgodnie z protokołem kontroli nr [...] z dnia [...].10.2017 r. w kontrolowanym transporcie spółka [...], będąca podmiotem wysyłającym i jednocześnie przewoźnikiem, dokonywała przewozu 3000 litrów oleju napędowego grzewczego oraz 4500 litrów oleju napędowego, objętych pozycją CN 2710. Powyższe przesyłki zostały zgłoszone przez podmiot wysyłający za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych w systemie monitorowania drogowego przewozu towarów SENT w dniu [...].10.2017 r. Przesyłkom zostały odpowiednio nadane numery referencyjne [...] z godziną utworzenia 11:46 oraz [...] z godz. utworzenia 11:49. Na podstawie okazanych w trakcie kontroli dokumentów WZ bezspornie należy stwierdzić, że spółka dokonywała przewozu krajowego oraz dostawy w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2014 r. o podatku od towarów i usług towarów podlegających systemowi monitorowania drogowego przewozu towarów. Z analizy zapisów w zgłoszeniach wynika, że zgłoszenie [...] zostało uzupełnione o dane właściwe dla przewoźnika o godz. 11:47, natomiast zgłoszenie [...] uzupełnione zostało o godz. 11:50. Zgłoszenia te uzupełnione zostały jednak niezgodnie ze stanem faktycznym. W zgłoszeniach podano bowiem numer rejestracyjny środka transportu [...], natomiast w trakcie kontroli o godz. 13:25 stwierdzono środek transportu [...] W trakcie trwania kontroli, tj. o godz. 13:38 w systemie dokonano modyfikacji zapisów w zgłoszeniach, w części dotyczących nr rejestracyjnego środka transportu, na nr prawidłowy. Z wyjaśnień strony złożonych na piśmie wynika, że zaistniała sytuacja spowodowana była obsługą przez tego samego kierowcę, w tym samym dniu dwóch środków transportu o nr rejestracyjnych [...] oraz [...] i w związku z tym wpisaniu do rejestru przez pomyłkę niewłaściwego nr rejestracyjnego pojazdu. Ponadto [...] Sp. z o.o. podniosła w toku prowadzonego postępowania, jakoby dane te zostały niezwłocznie zaktualizowane w trybie art. 8 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów. W zaistniałych okolicznościach faktycznych i prawnych, w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, Naczelnik Wielkopolskiego Urzędu Celno- Skarbowego w P. słusznie zakwestionował składane przez [...] Sp. z o.o. wyjaśnienia, podnosząc w zaskarżonej decyzji, że już w chwili rozpoczęcia przewozu dane rejestracyjne środka transportu zostały podane niezgodnie ze stanem faktycznym. W uzasadnieniu do ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów stwierdzono bowiem wprost, iż instytucja aktualizacji danych zawartych w zgłoszeniu dotyczy przypadków, gdy po dokonaniu zgłoszenia nastąpiła zmiana danych spowodowana okolicznościami nieznanymi w chwili dokonywania zgłoszenia. Zatem, również zdaniem organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z podaniem danych niezgodnych ze stanem faktycznym, tym bardziej, że korekta danych nastąpiła po rozpoczęciu czynności kontrolnych. W zakrezie wniosku strony o odstapienie od nalożenia kary Dyrektor Izby Skarbowej podzielil stanowisko Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Celno- Skarbowego w P., że strona we wniosku o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej nie wykazała w żaden sposób istnienia ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego, a w przekazanym piśmie wyłącznie opisała przyczyny podania błędnych danych. Organ wskazał także, że odstąpienie o nałożenia kary, bez wyraźnie wykazanej przyczyny, stanowiłoby rażącą niesprawiedliwość względem pozostałych przewoźników dokonujących podobnych naruszeń przepisów ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów. Ponadto stosowanie przez organy jasno sformułowanych przepisów obowiązującego prawa nie może być traktowane jako naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów państwa. Dlatego również w ocenie organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały przesłanki, opisane w art. 24 ust. 3 w związku z art. 26 ust. 3 ww. ustawy, skutkujące dopuszczalnością (w ramach uznania administracyjnego) odstąpienia od nałożenia kary. W skardze strona zarzuciła decyzji organu odwoławczego naruszenie: I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 121 i art. 122, art. 180, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób naruszający zasadę zaufania obywateli do organów podatkowych oraz niewyjaśnienie okoliczności mających istotne znaczenie dla sprawy, niewystarczające ustalenie stanu faktycznego, nierozpatrzenie całego materiału dowodowego a także nieustalenie czy w sprawie ma zastosowanie art. 12 zdanie drugie ustawy SENT a) art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. poprzez brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, a w szczególności brak wyjaśnienia dlaczego organ uznał, że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na ważny interes przewoźnika i interes publiczny II. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 8 ust. 1 ustawy SENT poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że Spółka pomimo dokonania niezwłocznej aktualizacji zgłoszenia przewozu towarów podała dane niezgodnie ze stanem faktycznym, co stanowiło wystarczającą przesłankę do nałożenia kary pieniężnej na podstawie ustawy SENT; 2. art. 12 zdanie drugie ustawy SENT 2 w zw. z art. 122 o.p. poprzez jego nieuwzględnienie w sytuacji, gdy pomimo wszczętego i niezakończonego decyzją ostateczną do dnia [...] czerwca 2018 r. postępowania o nałożenie kary, w przypadku gdy nie doszło do uszczuplenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego postępowanie to powinno być umorzone; 3. art. 24 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy było to uzasadnione z uwagi na ważny interes przewoźnika i interes publiczny, Skarżący wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej: "p.p.s.a."; 2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie jej zarzuty są zasadne. Generalnie, za wyjątkiem rozważań dotyczących kwestii odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej (art. 22 ust. 3 ustawy), Sąd podziela stanowisko organu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skoro powyżej obszernie zreferowano stanowisko organu, ponowne jego powtarzanie jest zbędne. Organy nie wyjaśniły jednak i nie dały wyrazu w uzasadnieniu decyzji kwestii dotyczącej ewentualnego występowania przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej (naruszenie art. 24 ust. 3 ustawy w zw. z art. 233 § 1 pkt 1 o.p.). W związku z tym Sąd poniżej odniesie się jedynie do tej kwestii, w pozostałym zakresie podzielając stanowisko organu. Jak zasadnie wskazał organ, dla rozstrzygnięcia sprawy znajdują zastosowanie przepisy ustawy w brzmieniu z dnia dokonania kontroli, tj. [...] października 2017 r. Zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1. W sprawie było niesporne, że skarżący uzupełnił numer rejestracyjny środka transportu, ale uczynił to niezgodnie ze stanem faktycznym. Zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy w przypadku, gdy podmiot wysyłający albo przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru, nakłada się na niego karę pieniężną w wysokości [...] zł. Z powyższych przepisów wynika, że zarówno przy nieuzupełnieniu zgłoszenia o numer stosownego zezwolenia, jak i podanie niezgodnego ze stanem faktycznym numeru rejestracyjnego środka transportu organ może - nie tylko na wniosek, ale i z urzędu - odstąpić od nałożenia kary pieniężnej. Warunkiem jest wystąpienie ważnego interesu strony lub interesu publicznego. Istotne dla rozstrzygnięcia jest to, że ustawodawca nakazał organowi zbadanie nie tylko na wniosek, lecz także z urzędu, czy zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Odnośnie przesłanki ważnego interesu strony zasadnie organ wskazał, że nie uzasadnia go brak winy strony w naruszeniu prawa. Niemniej jednak organ powinien był uwzględnić nie tylko kwestię winy, ale również wpływu nałożonej kary pieniężnej na funkcjonowanie przedsiębiorstwa strony. W tym kontekście zasadne było wezwanie jej do wykazania, jak nałożona kara wpłynie na jej działalność. Przy czym okoliczności mające wpływ na odstąpienie od nałożenia kary w kontekście ważnego interesu strony powinny być rozważone przez organ także bez ich wskazywania przez zainteresowany podmiot. Odnośnie zaś do przesłanki interesu publicznego należy podnieść, że mimo braku definicji legalnej tego pojęcia w ustawie organ powinien wskazać przykładowo sytuacje, w których jego zdaniem byłoby dopuszczalne odstąpienie od nałożenia kary. Dopiero wówczas byłaby możliwa ocena, czy w niniejszej sprawie zachodzi taka możliwość. Stwierdzenie zatem przez organ w zaskarżonej decyzji, że nie ma podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na interes publiczny jest co najmniej przedwczesne. Ponadto, zgodnie z art. 121 § 1 o.p., postępowanie winno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów, a stosownie do art. 122 o.p. w toku postępowania organy podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z 07 grudnia 2018r. II GSK 1696/18). Oznacza to, że przepisy te zostały przez organy obu instancji naruszone. Naruszono w tym kontekście także art. 187 § 1 o.p. (zasada prawdy obiektywnej) i art. 191 o.p. (ocena materiału dowodowego). Badanie przesłanki interesu publicznego nie powinno być ograniczane do konfrontacji z zasadami równości i powszechności opodatkowania. Przyjęcie poglądów organu, reprezentującego stanowisko niemal wyłącznie profiskalne, sprawiłoby, że w zasadzie każde odstępstwo w zapłacie należności publicznoprawnych powstałych wskutek naruszenia przepisów byłoby udzielone w sprzeczności z powołanymi przez organ zasadami i to mimo że zostało przewidziane przez ustawodawcę. W sytuacji naruszenia wskazanych przepisów postępowania nie jest rolą Sądu zastępowanie organów administracji publicznej przez uzupełnianie braków lub dokonywanie ustaleń rzutujących na sposób załatwienia sprawy. Sąd sprawuje bowiem kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje wyłącznie środki określone w ustawie (art. 3 § 1 p.p.s.a.). Powyższe rozważania nabierają szczególnego znaczenia w sytuacji, gdy - jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy - jej celem jest ochrona legalnego handlu towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwienie walkę z tzw. szarą strefą i ograniczenie poziomu uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także zwiększenie skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia przepisów. W uzasadnieniu projektu ustawy argumentowano, że obecnie wyspecjalizowane grupy przestępcze działające na rynkach towarów "wrażliwych" nie płacą należnych podatków i wyłudzają nienależne zwroty, wykorzystując do tego wyłącznie sfałszowane dokumenty (faktury), co przemawia za koniecznością powiązania przepływu dokumentów i faktycznego przepływu towaru. Dzięki danym z rejestru możliwe będą analizy schematów działań podmiotów biorących udział w przewozie towarów. Z drugiej strony łatwiejsze będzie ujawnianie przewozów towarów niedeklarowanych jako opodatkowane. Wprowadzany projektowaną ustawą obowiązek dokonywania zgłoszenia przewozu towaru do rejestru nakłada na podmioty prowadzące działalność gospodarczą dodatkowe obowiązki. Jednakże oceniono je jako w pełni uzasadnione i proporcjonalne w stosunku do obszarów, które będą podlegały ochronie, ponieważ przedmiotem monitorowania przewozu towarów będą towary określane jako "wrażliwe" i należące do grupy najwyższego ryzyka w kraju ze względu na naruszenia przepisów prawa podatkowego oraz negatywny wpływ na konkurencję (druk nr 1244 - rządowy projekt ustawy; publ.: sejm.gov.pl). W kontekście prewencji przewidzianych przez ustawodawcę kar dostrzec także należy ich pozycję w systemie kar i kontroli nad działalnością transportową. Porównanie bowiem wysokości kar przewidzianych ustawą z wysokością kar nakładanych na podstawie przepisów u.t.d. prowadzi do wniosku, że ustawodawca przedkładałby kwestie fiskalne i restrykcyjne nad prewencję i bezpieczeństwo w ruchu drogowym, gdyż kary nakładane na podstawie ustawy są wielokrotnie wyższe. Kłóciłoby się to z pojęciem rozsądnego ustawodawcy i założeniami ustawy, której uzasadnienie jako zasadniczy cel przewiduje walkę z podmiotami prowadzącymi działalność gospodarczą w sposób nieuczciwy lub przestępczy, skutkujący uniknięciem opodatkowania. Pozostaje także w sprzeczności z konstytucyjną zasadą proporcjonalności kar. W ocenie Sądu powyższa argumentacja daje podstawy do stwierdzenia, że wykładnia art. 24 ust. 3 ustawy zastosowana przez organ i ograniczająca jego stosowanie, jest nieuprawniona. Sąd zastrzega, że powyższe uwagi mają charakter ogólny i nakładanie przewidzianych przez ustawę kar jest uzależnione każdorazowo od indywidualnie ustalonego stanu faktycznego, a także pozostaje w kompetencji organu. Tym niemniej decyzja organu musi uwzględniać wszystkie okoliczności danej sprawy i mające wpływ na stosowanie pojęć zawartych w ustawie, tj: ważnego interesu strony i interesu publicznego. Pojęcie interesu publicznego nie można ograniczać wyłącznie do interesu państwa w finansowym karaniu strony w sytuacji, gdy nie wykazano, by błędne wypełnienie dokumentu SENT miało jakikolwiek wpływ na choćby potencjalną możliwość uniknięcia obowiązków fiskalnych. Zauważyć należy również, że postępowanie nie wykazało także, aby był to kolejny przypadek błędu w wypełnianiu przez stronę dokumentu SENT, co mogłoby świadczyć o lekceważeniu obowiązku przewidzianego ustawą. Wymaga podkreślenia po raz kolejny, że celem ustawy była walka z podmiotami gospodarczymi - nieuczciwymi lub niestosującymi się do powszechnych reguł kontroli. Tymczasem w tej konkretnej sprawie podmiot obciążony został karą w wysokości [...] zł za faktycznie jeden - choć powielony w dwóch dokumentach SENT - błąd w jednym transporcie, wykonywanym w tym samym dniu przez tego samego kierowcę. Rezultatem dokonanej przez organ interpretacji pojęcia "interes publiczny" jest w tym przypadku ukaranie podmiotu gospodarczego kwotą, która wielokrotnie może przekraczać przychód uzyskany z wykonania transportu. Przy czym organ nie wykazał w żadnym stopniu, aby podmiot ten naruszył inne obowiązki (w tym podatkowe) aniżeli tylko dopuścił się jednorazowo formalnego błędu przy wypełnianiu dokumentu SENT. W tym kontekście zaznaczenia wymaga, że ta ekonomiczna kwestia winna być oceniona przez organ (z urzędu) również przy rozstrzygnięciu możliwości odstąpienia od wymierzenia kary z uwagi na ważny interes strony. Brak rozważań organu co do ekonomicznych skutków kary w wysokości [...] zł w stosunku do dochodów strony z tego transportu i jego ogólnej sytuacji finansowej powoduje, że decyzja także w tym zakresie jest ułomna i nie pozwala na uznanie, że organy rozpoznały wszystkie okoliczności sprawy. Sąd zaznacza w tym miejscu, że organ nie jest zobowiązany do własnego poszukiwania dowodów w tym zakresie, albowiem to w interesie strony jest wykazanie, że zachodzi "ważny interes strony". Tym niemniej organ zobowiązany jest wezwać stronę o przedłożenie stosownych dowodów, albowiem ustawodawca nakłada na organ rozpatrzenie tych okoliczności z urzędu. Ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji zastosuje się do powyższych wskazań zawartych w niniejszym uzasadnieniu. W szczególności rozpatrzy możliwość odstąpienia od wymierzenia kary z uwzględnieniem okoliczności, które w ocenie sądu maja wpływ na prawidłowe stosowanie pojęcia ustawowego: "interes publiczny". Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji. W pkt 2 sentencji wyroku orzeczono o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło