II SA/Bd 622/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Klotz Sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi W.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty do wykonywania badań technicznych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] 2016 r., nr [...] Starosta [...], działając na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia [...] czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012, poz. 1137; ze zm.) cofnął diagnoście W. C. (dalej jako: "skarżący") uprawnienie o kodzie rozpoznawczym [...] do wykonywania badań technicznych pojazdów. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że w dniu [...].2016 r. Sąd Rejonowy II Wydział Karny w [...] przesłał zawiadomienie z [...]2015 r. sygn. [...] o skazaniu W. C.. Z treści zawiadomienia wynika, że wyrokiem z [...].2014, wyżej wymieniony został uznany za winnego poświadczenia nieprawdy w dokumentach potwierdzających wykonanie badań technicznych i sprawność 2 pojazdów, które faktycznie nie miały miejsca, za co został skazany na karę jednego roku pozbawienia wolności oraz karę grzywny. Wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zostało zawieszone na okres próby 2 lat. Wyrok ten uprawomocnił się [...].2015 r. i w zakresie dotyczącym W. C. został utrzymany w mocy przez Sąd Okręgowy w [...], wyrokiem z dnia [...] 2015, [...]. Powyższy wyrok stanowi w ocenie organu wystarczający dowód na okoliczność spełnienia ustawowej przesłanki, określonej w art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, cofnięcia diagnoście uprawnień. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił jej naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 84 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez jego błędną wykładnie, skutkującą uznaniem, że wyrok wydany w postępowaniu karnym stanowi wystarczająca przesłankę do cofnięcia skarżącemu uprawnień diagnosty, Wspomniany przepis ma bowiem zastosowanie, gdy w wyniku kontroli organu zostaną stwierdzone określone uchybienia. Skarżący powołał się przy tym na wyrok NSA z 20.10.2009 w sprawie o sygn. II GSK 87/09. W ocenie skarżącego doszło również do naruszenia przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na wynik sprawy - tj. art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niewystarczające rozważenie materiału dowodowego i niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy przez organ administracji publicznej, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień diagnosty. W uzasadnieniu odwołania skarżący wywiódł, że skazanie diagnosty w postępowaniu karnym nie stanowi podstawy cofnięcia mu uprawnień do wykonywania badań technicznych w postępowaniu administracyjnym. Wymienione postępowania tocząc się bowiem niezależnie od siebie i możliwość zastosowania przewidzianych prawem środków jest uzależniona od spełnienia odpowiednich przesłanek określonych właściwymi przepisami prawa, które w ocenie skarżącego nie zaistniały w niniejszej sprawie. Na marginesie skarżący dodał, że w wyroku skazującym go nie orzeczono żadnego środka karnego w postaci zakazu wykonywania zawodu diagnosty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2016 r., nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazało, że choć literalne brzmienie przepisu art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym wiąże możliwość nałożenia wymienionej w nim sankcji z przeprowadzeniem przez starostę kontroli, to zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwem sądów administracyjnych sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia określonego w omawianym przepisie nie ma znaczenia dla możliwości zastosowania sankcji w postaci cofnięcia uprawnień (por. uchwała 7 sędziów NSA z 12.03.2012, sygn. II GPS 2/11, wyrok WSA w Białymstoku z 14.05.2014 II SA/Bk 12/14, WSA w Warszawie w wyroku z 9.02.2011, sygn VIII SA/Wa 937/10, wyrok WSA w Łodzi z dnia 20.06.2013 r. sygn. III SA/Łd 428/13 i z dnia 14.02.2013r sygn. III SA/Łd 1068/12). Organ odwoławczy podniósł w związku z tym, że wyrok Sądu Rejonowego w [...] II Wydział Karny z dnia [...] 2014, sygn. [...], uznający W. C. za winnego popełnienia zarzucanego mu, w akcie oskarżenia, czynu, jednoznacznie wskazuje, że skarżący swoim działaniem spełnił warunek, o którym mowa w art. 84 ust. 3 pkt 2 prawa o ruchu drogowym. W ocenie SKO nie było konieczne dalsze prowadzenie postępowania dowodowego, a wydając zaskarżoną decyzję organ nie naruszył przepisów postępowania w szczególności art. 7, 12 §1 i 77, 107 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję skarżący zarzucił: - naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 84 ust. 3 cyt. ustawy poprzez jego błędną wykładnie skutkującą uznaniem, że wyrok wydany w postępowaniu karnym stanowi wystarczająca przesłankę do cofnięcia skarżącemu uprawnień diagnosty, Wspomniany przepis ma bowiem zastosowanie, gdy w wyniku kontroli organu zostaną stwierdzone określone uchybienia. Skarżący powołał się przy tym na wyrok NSA z dnia 20 października 2009 r. w sprawie. o sygn. II GSK 87/09, a także WSA w Szczecinie z dnia 24 listopada 2010, sygn II SA/SZ 557/10. - naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 i 77 § 1, 107 k.p.a. poprzez niewystarczające rozważenie materiału dowodowego i niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy przez organ administracji publicznej co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień diagnosty oraz zaniechanie przez organ II instancji zbadania zasadności i treści zarzutów złożonego odwołania i zawartego w nim stanowiska dotyczącego przyjętej interpretacji przepisów prawa oraz faktyczne ponowne rozstrzygnięcie sprawy jedynie w oparciu o stanowisko organu I instancji W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił przepisy art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012r. poz. 1137 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art. 84 ust. 3 tej ustawy starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83 ust. 6, stwierdzono: 1) przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania; 2) wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Z wymienionego przepisu wynika, iż przesłanką cofnięcia diagnoście uprawnienia do wykonywania badania technicznego jest stwierdzenie w czasie kontroli, iż wydał on zaświadczenie lub dokonał wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie z stanem faktycznym lub przepisami. W niniejszej sprawie organy orzekając o cofnięciu skarżącemu uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów oparły się na wyroku Sądu Rejonowego w [...] II Wydział Karny z dnia [...] 2014, sygn. akt [...], uznającym skarżącego za winnego przyjęcia korzyści majątkowej w zamian za poświadczenie nieprawdy w dokumentach potwierdzających wykonanie badań technicznych wskazanych w wyroku pojazdów. Spornym w niniejszej sprawie pozostaje ustalenie, czy możliwe jest wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień diagnosty w sytuacji, gdy nieprawidłowości w pracy diagnosty, o jakich mowa art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym ujawniono w inny sposób niż na podstawie kontroli, o jakiej mowa w, uchylonym z dniem 21 sierpnia 2004r. (ustawą z dnia 2 lipca 2004r. Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej, Dz. U. nr 173, poz. 1808 z późn. zm.), przepisie art. 83 ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym, do którego odesłanie zawarto w art. 84 ust. 3 ustawy lub też w przepisie art. 83b ust. 2 ustawy, który w aktualnym stanie prawnym odnosi się do przeprowadzenia kontroli. Kwestię tę rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 marca 2012 r. sygn. akt II GPS 2/11, podjętej w składzie siedmiu sędziów, w której stwierdził, że sposób ujawnienia dopuszczenia się przez diagnostę naruszenia określonego w art. 84 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) nie ma znaczenia dla oceny możliwości zastosowania sankcji przewidzianej w tym przepisie. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że użyty w art. 84 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym zwrotu "w wyniku przeprowadzonej kontroli" odnosi się do istnienia podstaw faktycznych do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnoście. Postępowanie to wszczynane jest z urzędu, a "wynik przeprowadzonej kontroli" jest informacją o takim stanie faktycznym, który w świetle prawa materialnego obliguje organ do uregulowania sytuacji poprzez podjęcie określonej decyzji. Jednocześnie NSA wskazał, że nie oznacza to, że wszczęcie z urzędu postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnoście może nastąpić tylko wówczas, gdy wynik kontroli przeprowadzonej u przedsiębiorcy ujawni wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Co do zasady bowiem wszczęcie postępowania z urzędu następuje również wówczas, gdy z żądaniem wystąpi podmiot na prawach strony (182 k.p.a.), czy też w wyniku skargi powszechnej wniesionej przez osobę trzecią. W uzasadnieniu wskazano ponadto, że brak jest racjonalnych przesłanek do wykluczenia możliwości wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia uprawnień, w sytuacji, gdy informacje o wydaniu przez diagnostę zaświadczenia albo dokonaniu wpisu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami zostały uzyskane podczas analizy akt w innej sprawie, czy też pochodzą od innych organów. Przyjęcie poglądu przeciwnego spowodowałby, iż przepis art. 84 ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym nie mógłby spełniać swojej funkcji. Nie może budzić wątpliwości, że celem tego przepisu jest odsunięcie od czynności diagnostycznych nierzetelnych diagnostów. Wydanie przez diagnostę zaświadczenia, czy też dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami, może mieć bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo ruchu drogowego, godzić w życie i zdrowie ludzkie. Założenie, że nie można wszcząć postępowania o cofnięcie uprawnień diagnoście, który przy wykonywaniu czynności diagnostycznych godzi się na takie zagrożenia, tylko z tego powodu, iż nie ujawniono naruszającego prawo działania w toku kontroli przeprowadzonej u zatrudniającego go przedsiębiorcy, prowadzi do rażąco niesprawiedliwych i irracjonalnych konsekwencji. Zakładając racjonalność ustawodawcy brak jest argumentów dla wykazania, że tylko w sytuacji, gdy postępowanie w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnoście z powodów określonych w art. 84 ust. 3 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym zostało wszczęte w "wyniku przeprowadzonej kontroli" wobec diagnosty można stosować sankcje administracyjnoprawne i karnoprawne. Natomiast nieujawnienie fałszu intelektualnego "w wyniku kontroli" znosi sankcję administracyjną. W ocenie NSA "wynik kontroli", o którym mowa w art. 83 ust. 3 pkt 2 ustawy "nie stanowi przesłanki zastosowania sankcji, lecz określa źródło informacji uzasadniające wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnoście. Sąd orzekający w niniejszej sprawie pogląd ten w pełni podziela i jest nim związany na mocy art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016r. poz. 718; ze zm.), zgodnie z którym, jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Z treści powyższego przepisu wynika moc ogólnie wiążąca zarówno uchwał abstrakcyjnych, jak i uchwał konkretnych. Istota mocy ogólnie wiążącej uchwał sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sadów sądów administracyjnych. Dopóki więc nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować. Przy czym sformułowanie "stanowisko zajęte w uchwale", występujące w art. 269 § 1 p.p.s.a. należy rozumieć ściśle, obejmując nim wykładnię zawartą w sentencji uchwały (por. B.Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Wydanie III, LEX, Warszawa 2009, s. 741-743). Mając na uwadze związanie Sądu omawianą uchwałą NSA z dnia 21 marca 2012 r. sygn. akt II GPS 2/11, należało uznać, że treść wyroku Sądu Rejonowego w [...] II Wydział Karny z dnia [...] 2014, sygn. akt [...], uprawniała organ do wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie i uznania, że skarżący będąc diagnostą dokonał wpisów do dowodu rejestracyjnego pojazdów niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Ponieważ zachowanie takie wypełnia dyspozycję art. 83 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, organ I instancji prawidłowo orzekł o cofnięciu skarżącemu uprawnień do wykonywania badań technicznych. Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących niewystarczającego rozważenia materiału dowodowego i niedokładnego wyjaśnienia sprawy, wskazać należy, że w ocenie Sądu prawomocny wyrok karny, którego odpis włączono do akt postępowania administracyjnego i w którym skazano skarżącego za przestępstwo fałszu intelektualnego, jest wystarczającym dowodem na okoliczność spełnienia przesłanek cofnięcia diagnoście uprawnień (art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d.). Bezspornie bowiem potwierdza on, że diagnosta dokonał wpisu w dokumentach potwierdzających wykonanie badań technicznych i sprawność pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym a w konsekwencji i z prawem. W tych okolicznościach nie było podstaw do przedłużania postępowania i przeprowadzania innych niż wyrok skazujący dowodów, skoro dowód główny i przesądzający o konieczności cofnięcia uprawnień na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 2 p.r.d. znajdował się już w aktach sprawy. Zresztą skarżący, po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania i udzieleniu 7-dniowego terminu, żadnych wniosków dowodowych nie złożył. W świetle powyższych rozważań za bezzasadny należy uznać także zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 84 ust. 3 p.r.d. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wyrok wydany w postępowaniu karnym stanowi wystarczającą przesłankę do cofnięcia skarżącemu uprawnień diagnosty. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu, który mógłby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; ze zm.) oddalił skargę jako nieuzasadnioną.